Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Các chỉ số thể hiện sự phát triển mạnh mẽ của hình thức bảo lãnh tại Ngân hàng Ngân hàng TMCP Quân đội có thể kể đến là: Doanh số bảo lãnh tăng mạnh đặc biệt là trong giai đoạn 2014-20[r]

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1:LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNHCỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined 1.1Tổng quan về dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined.

1.1.1Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.1.2Khái niệm về phát triển dịch vụ bảo lãnh của Ngân hàng.Error! Bookmark not defined.

1.1.3 Vai trò của bảo lãnh ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.1.4 Đặc điểm bảo lãnh Ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.1.5 Các hình thức bảo lãnh Ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.1.6 Các điều khoản chính của bảo lãnh Error! Bookmark not defined 1.1.7 Quy trình nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.1.8 Rủi ro trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng Error! Bookmark not defined 1.2 Phát triển dịch vụ bảo lãnh thương mại của các ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Xu hướng phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined.

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển dịch vụ bảo lãnh của Ngân hàng

thương mại Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của bảo lãnh ngân hàng thương

mại Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNHTẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI Error! Bookmark not defined.

2.1 Khái quát về Ngân hàng TMCP Quân đội Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Quân độiError! Bookmark not defined.

2.1.3 Khái quát hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn

2012-2016 Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Cơ sở pháp lý cho dịch vụ bảo lãnh ngân hàngError! Bookmark not defined.

2.2.2 Khách hàng của dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội Error! Bookmark not defined.

2.2.3 Quy trình nghiệp vụ đối với từng loại bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân

đội Error! Bookmark not defined 2.2.4 Kết quả hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội Error! Bookmark not defined.

2.3 Đánh giá chung về thực trạng phát triển dịch vụ bao lãnh tại Ngân hàng TMCP

Quân đội Error! Bookmark not defined 2.3.1 Những thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại khó khăn Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3:GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNHTẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI Error! Bookmark not defined.

3.1 Sự cần thiết và định hướng phát triển dịch vụ bảo lãnh của Ngân hàng TMCP

Quân đội Error! Bookmark not defined 3.1.1 Sự cần thiết phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàngError! Bookmark not defined.

3.1.2 Định hướng phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàngError! Bookmark not defined.

3.2 Giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội Error!

Bookmark not defined.

3.2.1 Giải pháp chung đối với hoạt động của Ngân hàng TMCP Quân đội Error!

Bookmark not defined.

3.2.3 Cải“thiện chất lượng thẩm định bảo lãnh Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Chú“trọng trong công tác tiếp nhận và xử lý tài sản bảo đảm Error!

Bookmark not defined.

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, giám sát và quản lý các món bảo lãnh Error!

Bookmark not defined.

3.2.6 Chú trọng tổ chức và đào tạo cán bộ Ngân hàng thực hiện hoạt động bảo

lãnh và củng cố, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ về mọi mặt Error!

Bookmark not defined.

3.2.7 Tăng cường áp dụng công nghệ và Marketing trong hoạt động bảo

lãnh của Ngân hàng Error! Bookmark not defined.

3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined.

3.3.1 Đối với chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nướcError! Bookmark not

defined.

3.3.2 Đối với Ngân hàng Nhà nước Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BCTĐ : Báo cáo thẩm định

CIC : Trung tâm Thông tin Tín dụng quốc gia Việt Nam

DNNN :Doanh nghiệp nhà nước

ĐVKD : Đơn vị kinh doanh

MB :Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội

NHNN : Ngân hàng Nhà nước

NHTM : Ngân hàng thương mại

NSNN : Ngân sách nhà nước

TCTD : Tổ chức tín dụng

TMCP : Thương mại cổ phần

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ

BẢNG

Bảng 2.1: Một số chỉ tiêu tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của MB giai

đoạn 2012 – 2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.2: Mức phí bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân độiError! Bookmark not defined

Bảng 2.3 Doanh số và số món bảo lãnh qua các nămError! Bookmark not defined

Bảng 2.4: Cơ cấu các loại hình bảo lãnh 2012-2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.5 : Tình hình thu phí bảo lãnh qua các năm Error! Bookmark not defined Bảng 2.6: Tình hìnhthu phí bảo lãnh so với tổng thu hoạt độngError! Bookmark not defined

Bảng 3.1: Một số chỉ tiêu tài chính dự kiến 2016 – 2020Error! Bookmark not defined

BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 : Mức tăng trưởng doanh số bảo lãnh qua các năm Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu các loại bảo lãnh giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3 : Mức tăng trưởng doanh số bảo lãnh từ 2012-2016 Error! Bookmark not defined

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH

CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Trong“hơn 10 năm qua, ngành ngân hàng Việt Nam đã có những bướcphát triển mạnh mẽ cùng với sự phát triển kinh tế đất nước Những quy định trong hoạt động ngân hàng cũng phát triển trong thời gian này cùng với sự phát triển của ngành, xu hướng gia tăng dư nợ để tăng lợi nhuận của Ngân hàng không còn là mục tiêu số một của các Ngân hàng TMCP mà các Ngân hàng đã tìm ra một hướng đi mới là tăng thu dịch vụ Nền kinh

tế thị trường ngày càng phát triển cũng là lúc các Ngân hàng hiểu được vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp, đưa ra các giải pháp nhằm tiết kiệm chi phí, hỗ trợ tối đa trong hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp

Tuynhiên, dịch vụ bảo lãnh ở các ngân hàng thương mại Việt Nam chưa thực sự phát triển thể hiện ở thu nhập từ dịch vụ bảo lãnh ở các ngân hàng thương mại còn chiếm một tỷ lệ thấp trong tổng thu nhập của Ngân hàng đặc biệt là các ngân hàng có vốn góp nhà nước chiphối

Đặtra mục tiêu nằm trong nhóm 5 ngân hàng TMCP hàng đầu tại Việt Nam, Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội đã hoàn thiện xây dựng chiến lược phát triển ngân hàng và tầm nhìn đến hết 2020, trong đó hoạt động tăng thu dịch vụ là một trong những hoạt động chủ đạo mà Ngân hàng TMCP Quân đội đang hướngđến

Hiểu“được vai trò quan trọng của Dịch vụ bảo lãnh đối với toàn nền kinh tế nói

chung và hệ thống ngân hàng nói riêng, tác giả đã lựa chọn đề tài “Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội” để nghiên cứu trong luận văn tốt nghiệp cao học

với mục tiêu đóng góp một phần ý kiến để dịch vụ Bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội ngày càng phát”triển

Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng theo đó Bên bảo lãnh cam kết với Bên nhận bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho Bên được bảo lãnh khi Bên

được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng Bên nhận bảo lãnh; Bên được bảo lãnh phải thừa nhận khoản nợ và trả lại cho Bên bảo lãnh

Pháttriển dịch vụ bảo lãnh của NHTM được hiểu là các hoạt động nhằm: (i) tăng trưởng dịch vụ bảo lãnh thông qua việc tăng trưởng số dư bảo lãnh bình quân, tăng thị phần dịch vụ qua các năm, gia tăng thu nhập từ dịch vụ bảo lãnh, mở rộng số lượng khách hàng, giữ chân khách hàng hiện tại…, (ii) bên cạnh đó, đa dạng hóa các sản phẩm bảo lãnh qua các năm, tăng cường uy tín ngân hàng trên thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh và kiểm soát được rủi ro giúp đảm bảo sự tăng trưởng an toàn và hiệu quả

Để đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, các ngân hàng đã liên tục mở rộng và phát triển các dịch vụ ngân hàng hiện đại Cụ thể, dịch vụ bảo lãnh cung cấp cho các ngân hàng có nguồn thu nhập lớn Bảo lãnh là việc kinh doanh tín dụng bằng chữ ký để các ngân hàng chỉ cần sử dụng uy tín của mình để kinh doanh mà không phải sử dụng vốn ngay.Các ngân hàng có cơ hội sử dụng nguồn vốn này cho các hoạt động đầu tư khác

vì việc giải ngân sẽ chỉ được thực hiện trong tương lai khi các vi phạm xảy ra.Khi một khách hàng yêu cầu một đảm bảo họ sẽ cần phải ký quỹ một số tiền nhất định được giữ trong tài khoản phong tỏa Ngân hàng thuđược tiền từ phí và cũng có thể sử dụng các khoản tiền mà không phải trả lãi

Bảo lãnh ngân hàng giúp giảm bớt căng thẳng về vốn hoạt động.Trong các hợp đồng cụ thể, nếu bên được bảo lãnh không đủ uy tín với Bên thụ hưởng thì Bênđó có thể yêu cầu ngân hàng bảo lãnh tài trợ cho hợp đồng.Một phần vốn của Bên bảo lãnh giúp họ tiếp tục sản xuất kinh doanh thông suốt mà không phải vay tiền

Khi bảo lãnh ngân hàng đã được thực hiện, Bên thụ hưởng bảo lãnh sẽ có một bảo đảm thực hiện hợp đồng của Bên bảo lãnh Bằng cam kết của ngân hàng để bồi thường cho Bên thụ hưởng nếu xảy ra vi phạm hợp đồng của Bên được bảo lãnh Bên thụ hưởng yên tâm hơn khi ký hợp đồng và cũng không cần tốn nhiều thời gian, chi phí tìm hiểu thông tin đối tác Khi có rủi ro, họ chỉ cần chứng minh sự vi phạm của bên được bảo lãnh, ngân hàng sẽ có nghĩa vụ trả vô điều kiện

Bảo lãnh ngân hàng là một chất xúc tác cho việc xây dựng hợp đồng thương mại,

và các giao dịch hàng hóa trong nước và quốc tế cũng thuận tiện, đáp ứng nhu cầu vốn.Để giúp các doanh nghiệp tiếp cận với công nghệ tiên tiến trên thế giới, qua đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Đặc điểm bảo lãnh Ngân hàng:Tính độc lập tương đối đối với hợp đồng gốc, bảo lãnh là một cam kết mang tính chất bảo đảm gián tiếp và cam kết bảo lãnh ngân hàng phải được lập bằng văn bản

Bảo lãnh có nhiều hình thức Căn cứ vào bản chất của bảo lãnh có 2 loại là:Bảo lãnh đồng nghĩa vụvà Bảo lãnh độc lập Căn cứ vào mục đích bảo lãnh có Bảo lãnh dự thầu, Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, Bảo lãnh đảm bảo hoàn trả tiền ứng trước, Bảo lãnh bảo hành chất lượng sản phẩm theo hợp đồng, Bảo lãnh thanh toán, Bảo lãnh hoàn trả vốn vay Căn cứ vào phương thức phát hành bảo lãnh có Bảo lãnh trực tiếp, Bảo lãnh gián tiếp, Đồng bảo lãnh Dựa trên các điều khoản thanh toán của bảo lãnh có Bảo lãnh

vô điều kiện, Bảo lãnh có điều kiện

Văn bản bảo lãnh thường dưới hình thức thư bảo lãnh, gửi trực tiếp đến bên nhận bảo lãnh (hoặc qua ngân hàng thông báo) Nói chung không có định dạng thống nhất cho tất cả các loại bảo lãnh cũng như cho tất cả các ngân hàng phát hành, nhưng đảm bảo phải có các yếu tố cơ bản

Quy trình nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng bao gồm: Nộp hồ sơ và xét duyệt, biên soạn văn bản bảo lãnh, phát hành văn bản bảo lãnh, giám sát và xử lý, kết thúc bảo lãnh

Trên thực tế, không phải lúc nào cũng là Bên bảo lãnh cũng như Bênthụ hưởng bảo lãnh cũng tìm được ngân hàng như ý Đó là lý do tại sao Bên thụ hưởng được điều chỉnh bởi năng lực tài chính của bảo lãnh ngân hàng Ngoài các yếu tố này, nguyên nhân bất khả kháng cũng có thể gây nguy hiểm cho Bên hưởng lợi như thiên tai, bất ổn chính trị…

Bên thụ hưởng có thể tận dụng cơ hội để làm tài liệu giả mạo Bên được bảo lãnh

vi phạm hợp đồng để được bồi hoàn trong khi Bên được bảo lãnh vẫn thực hiện đúng hợp đồng Do đó, trong trường hợp này, Bên được bảo lãnh không chỉ chịu gánh nặng và áp

lực phải hoàn thành hợp đồng để tránh bồi thường về tài chính mà còn để tránh gian lận của Bên hưởng thụ hưởng bảo lãnh

Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng, tiền của ngân hàng không ra khỏi ngân hàng mà ngân hàng chỉ phát hành văn bản bảo lãnh.Nhưng không vì thế mà rủi ro ngân hàng có thể bị giảm.Vì trên thực tế, mức độ trách nhiệm và nghĩa vụ của các ngân hàng trong hoạt động này tương đương với hoạt động tín dụng.Khi ngân hàng chấp nhận việc phát hành bảo lãnh cho khách hàng, ngân hàng cũng phải có nghĩa

vụ trả thay cho khách hàng (bên được bảo lãnh) nếu họ không thực hiện đúng nghĩa vụ đã thỏa thuận với Bên thụ hưởng bảo lãnh

Bảo lãnh ngân hàng hiện đang được phát triển rộng rãi ở nhiều khu vực.Có thể chắc chắn rằng các giao dịch lớn với nước ngoài hiện nay không thể không có một loại hình bảo lãnh

Bảo lãnh cũng được sử dụng rộng rãi trong thị trường nội địa do sự đa dạng và năng động của nó Bảo lãnh không chỉ hỗ trợ các hợp đồng thương mại mà còn cả các giao dịch phi thương mại, tài chính và phi tài chính như bảo đảm thanh toán, thanh toán trước, thực hiện hợp đồng và bảo lãnh thuế

Các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển dịch vụ bảo lãnh của Ngân hàng thương mại bao gồm các tiêu chí phản ánh số lượng như Doanh số bảo lãnh tăng, Việc mở rộng đối tượng và số lượng khách hàng, Sự đa dạng các loại hình bảo lãnh; Các tiêu chí phản ánh sự gia tăng chất lượng như thủ tục bảo lãnh tinh gọn nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ, tỷ lệ hợp đồng bảo lãnh Ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thấp tăng khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh của Ngân hàng

Ngân hàng TMCP Quân đội được thành lập ngày 4 tháng 11 năm 1994 và chính thức đi vào hoạt động theo Giấy chứng nhận Đăng ký kinh doanh số 0100283873 30/9/2014 do Sở kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội cấp và Giấy phép số

0054/NH-GP ngày 14 tháng 9 năm 1994 của NHNN Việt Nam.Trong giai đoạn 2012-2016, Ngân hàng TMCP Quân đội đã tăng trưởng lợi nhuận ởmức bình quân gần 6% hàng năm và là

một trong những ngân hàng có tốc độ tăng trưởng ổn định nhất trong các ngân hàng trong bối cảnh khó khăn củagiai đoạn qua

Các loại bảo lãnh thực hiện tại Ngân hàng TMCP Quân đội: Bảo lãnh dự thầu, Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, Bảo lãnh thanh toán, Bảo lãnh vay vốn, Bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước, Bảo lãnh bảo đảm chất lượng sản phẩm, Bảo lãnh đối ứng, Bảo lãnh khác

Đối tượng khách hàng mà Ngân hàng TMCP Quân đội hướng đến trong hoạt động bảo lãnh là các doanh nghiệp trước hết là các Doanh nghiệp truyền thống đã có quan hệ giao dịch từ trước với ngân hàng hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực : Xây dựng, lắp đặt, ngành điện…

Quy trình bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội được thực hiện theo Quyết định số 387/ HD-HS.m của Ngân hàng TMCP Quân đội Các chi tiết bao gồm:

Bước 1: Tiếp nhận và hoàn thành đơn yêu cầu bảo lãnh của khách hàng

Bước 2: Quyết định bảo lãnh

Bước 3: Phát hành Bảo lãnh

Bước 4: Theo dõi sau khi phát hành bảo lãnh

Bước 5 : Giải toả bảo lãnh

Doanh số bảo lãnh và số món bảo lãnh cũng như dư bảo lãnh của Ngân hàng TMCP Quân đội liên tục tăng nhanh qua các năm 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 và có xu hướng ngày càng phát triển.Hiện nay Ngân hàng TMCP Quân đội đã thiết lập đầy đủ các loại bảo lãnh cho khách hàng Tách bạch giữa bảo lãnh thuộc mảng tín dụng và phát hành thư tín dụng LC thuộc mảng tài trợ thương mại, Ngân hàng TMCP Quân đội đang phát triển đều các loại bảo lãnh trong giai đoạn 2012-2016

Thu từ nghiệp vụ bảo lãnh bao gồm các khoản thu phí bảo lãnh Đây là chỉ tiêu đánh giá rõ nét nhất hiệu quả của nghiệp vụ bảo lãnh Thu bảo lãnh đóng góp lớn nhất trong thu dịch vụ của Ngân hàng TMCP Quân đội

Các chỉ số thể hiện sự phát triển mạnh mẽ của hình thức bảo lãnh tại Ngân hàng Ngân hàng TMCP Quân đội có thể kể đến là: Doanh số bảo lãnh tăng mạnh đặc biệt là trong giai đoạn 2014-2016; Số lượng giao dịch bảo lãnh cũng tăng lên đáng kể; Thu phí dịch vụ tăng Đi kèm với tăng các chỉ số liên quan trực tiếp đến hoạt động bảo lãnh thì