BIDV, thời gian cán bộ tín dụng xử lý tác nghiệp nhiều, không đủ thời gian tiếp thị, chăm sóc, phát triển khách hàng; Quy trình chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ làm cơ sở ch[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 5 LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined
1.1 Khái quát chung về doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined 1.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined 1.2 Cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.2.3 Đặc điểm cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa.Error! Bookmark not defined.
1.3 Phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.3.1 Quan điểm về phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Nhân tố ảnh hưởng đến việc phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và
Trang 2vừa của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.4 Bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined 1.4.1 Kinh nghiệm về phát triển cho vay DNNVV ở một số nước Error! Bookmark not defined.
1.4.2 Bài học kinh nghiệm đối với Việt NamError! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH CẦU GIẤY Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV – Chi nhánh Cầu GiấyError! Bookmark not defined.
2.2 Thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy Error!
Bookmark not defined
2.2.1 Tiêu chí phân loại và đặc điểm hoạt động khách hàng doanh nghiệp nhỏ
và vừa tại BIDV Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi
nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined 2.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined
Trang 3CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ
VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
- CHI NHÁNH CẦU GIẤY Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu GiấyError!
Bookmark not defined
3.1.1 Định hướng hoạt động chung của BIDV Chi nhánh Cầu GiấyError! Bookmark not defined.
3.1.2 Định hướng hoạt động cho vay của Chi nhánh đối với doanh nghiệp
nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nhóm giải pháp mở rộng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả thẩm định, quản trị rủi
ro đối với cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
3.2.3 Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng quản lý, tăng cường công tác
kiểm tra, giám sát sau cho vay Error! Bookmark not defined 3.2.4 Nhóm giải pháp về marketing Error! Bookmark not defined 3.2.5 Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined.
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị với BIDV Error! Bookmark not defined 3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng nhà nướcError! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghị với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined.
Trang 43.3.4 Kiến nghị với Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 5DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa
BIDV Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam BIDV Cầu Giấy Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt
Nam – Chi nhánh Cầu Giấy NHTM Ngân hàng thương mại
NHNN Ngân hàng nhà nước
KHDN Khách hàng doanh nghiệp
QLKH Quản lý khách hàng
QLRR Quản lý rủi ro
TCTD Tổ chức tín dụng
TMCP Thương mại cổ phần
TSĐB Tài sản đảm bảo
HĐV Huy động vốn
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 1.1: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa của một số nướcError! Bookmark not defined
Bảng 1.2: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam Error! Bookmark not defined
Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV – Chi nhánh Cầu GiấyError! Bookmark not defined
Bảng 2.2: Kết quả hoạt động huy động vốn tại BIDV Cầu GiấyError! Bookmark not defined
Bảng 2.3: Kết quả hoạt động tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4: Bảng kết quả hoạt động dịch vụ của BIDV – Chi nhánh Cầu GiấyError! Bookmark not defined
Bảng 2.5: Số lượng KHDN có QHTD tại BIDV Cầu GiấyError! Bookmark not defined
Bảng 2.6: Dư nợ và tốc độ tăng trưởng dư nợ của DNNVVError! Bookmark not defined
Bảng 2.7: Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn đối với cho vay DNNVVError! Bookmark not defined
Bảng 2.8: Cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV theo loại tiềnError! Bookmark not defined
Bảng 2.9: Cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV theo tài sản bảo đảmError! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV theo thành phần kinh tế Error! Bookmark not defined
Bảng 2.11: Diễn biến tình hình nợ xấu tại BIDV Cầu Giấy 2014 – 2016Error!
Trang 7Bookmark not defined
Bảng 2.12: Tình hình nợ quá hạn của DNNVV tại BIDV Cầu Giấy Error! Bookmark not defined
Bảng 2.13: So sánh tốc độ tăng trưởng dư nợ và tốc độ tăng nợ quá hạnError! Bookmark not defined
Bảng 2.14: Thu nhập từ hoạt động cho vay đối với DNNVV năm 2014 - 2016Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu KHDN có QHTD qua các năm 2014-2016Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức của BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy Error! Bookmark not defined.
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đang3 được quan tâm phát triển tại nhiều quốc gia bởi khu vực này tạo công ăn việc làm, cạnh tranh và là động lực cho sự tăng trưởng và đổi mới Đối với các nước đang phát triển, DNNVV còn là thành phần quan trọng của sự phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo và là yếu tố chủ chốt và bền vững tạo ra việc làm và tăng thu nhập cho người lao động Ở Việt Nam, DNNVV chiếm tới trên 97% số doanh nghiệp và góp phần đáng kể cho sự đa dạng của nền kinh tế, tạo công ăn việc làm, mục tiêu tăng trưởng ngân sách nhà nước, và góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội
DNNVV là nhóm khách hàng rất tiềm năng đối với các Ngân hàng Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy (BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy), số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy đang chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số DNNVV trên địa bàn Hà Nội và
Trang 8vùng lân cận Với cơ cấu dư nợ tập trung chủ yếu vào một số khách hàng lớn, Ban lãnh đạo BIDV Cầu Giấy định hướng tái cấu trúc hoạt động cho vay nhằm giảm thiểu rủi ro Do đó, việc “vừa mở rộng hoạt động cho vay và vừa nâng cao chất lượng cho vay” DNNVV là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu đối với Khối Kinh Doanh của Chi nhánh Là một cán bộ quản lý khách hàng doanh nghiệp, tôi luôn đặt câu hỏi làm thế nào để thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển khách hàng, tăng trưởng số lượng
đi đôi với chất lượng
Chính vì vậy, luận văn “Phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy” đi
sâu vào nghiên cứu thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy giai đoạn từ 2014 đến quý II/2017, qua đó nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kết cấu của luận văn bao gồm:
Chương 1: Lý luận cơ bản về phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại
Ngân hàng thương mại.”
Chương 2: Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy.”
Chương 3: Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy
Trong chương 1, luận văn trình bày khái quát cơ sở lý luận về phát triển cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại
Luận văn đưa ra những quan điểm thế nào về doanh nghiệp DNNVV; khái niệm về cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như các loại hình cho vay đối với các doanh nghiệp này
Tiếp đó, luận văn đi vào nghiên cứu phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và
Trang 9vừa bao gồm: khái niệm phát triển cho vay; các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển cho vay các doanh nghiệp nhỏ và vừa
Trọng tâm của chương 1 chính là nội dung tiêu chí xác định “doanh nghiệp nhỏ và vừa và việc phát triển cho vay DNNVV của các Ngân hàng thương mại Đó
là việc NHTM thực hiện để mở rộng về quy mô cho vay, đồng thời nâng cao chất lượng các khoản vay đối với khách hàng DNNVV Khi đó, ngoài việc “số lượng khách hàng mới tăng, dư nợ tăng””” thì nợ quá hạn giảm đồng thời lợi nhuận từ hoạt động cho vay DNNVV tăng
“Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa” bao gồm: (i) Số lượng DNNVV được cho vay; (ii) Dư nợ vay DNNVV; (iii) Tỷ lệ nợ quá hạn; (iv) Lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay DNNVV; (v) Cơ cấu dư nợ
cho vay đối với DNNVV
“Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa”
bao gồm: (i) Nhóm nhân tố chủ quan (chất lượng nhân sự; thông tin cho vay, kiểm soát nội bộ, trình độ công nghệ, hoạt động marketing); (ii) nhóm nhân tố khách quan (chính sách cho vay; quy trình cho vay; môi trường pháp lý: hệ thống pháp luật chưa đồng bộ; yếu tố văn hóa-xã hội tác động đến đạo đức của người đi vay, điều kiện và thị trường cạnh tranh, các nhân tố thuộc về phía DNNVV)
Luận văn đưa ra kinh nghiệm phát triển cho vay DNNVV ở một số nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và rút ra bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
Trong chương 2, luận văn khái quát những nét chung nhất “về Ngân hàng TMCP TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy (BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy) và đi sâu nghiên cứu thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp DNNVV tại đây.”
Trước tiên, luận văn “giới thiệu chung về quá trình hình thành và phát triển của BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy cũng như những kết quả đạt được về kết quả kinh
Trang 10doanh, hoạt động huy động vốn, hoạt động tín dụng và hoạt động dịch vụ” trong những năm 2014 - 2016
Trọng tâm của chương 2 là việc phân tích đánh giá công tác phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy theo tiêu chí phân loại khách hàng DNNVV của BIDV Các khía cạnh được đưa ra xem xét thực trạng phát triển cho vay DNNVV tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy như:
- Số lượng DNNVV vay vốn tại Chi nhánh tăng qua các năm.Tuy nhiên, nền khách hàng DNNVV tại BIDV Cầu Giấy tuy chiếm tỷ trọng lớn về số lượng, nhưng tỷ lệ khách hàng vay vốn tại Chi nhánh còn khá khiêm tốn
- Tổng dư nợ cho vay khách hàng DNNVV các năm qua nhìn chung có sự
tăng trưởng, quy mô tín dụng được mở rộng Xét về cơ cấu dư nợ DNNVV trong tổng cơ cấu dư nợ toàn chi nhánh, sự thay đổi này không đáng kể Dư nợ của Chi nhánh hiện đang tập trung chủ yếu ở một số khách hàng lớn
- Dư nợ cho vay DNNVV chủ yếu theo hướng giảm dần tỷ trọng dư nợ vay ngắn hạn và tỷ trọng dư nợ trung dài hạn tăng dần
- Dự nợ vay nội tệ là chủ yếu (luôn chiếm tỷ trọng hơn 90% tổng dư nợ)
- Cơ cấu dư nợ vay DNNVV của chi nhánh đã chuyển dịch dần theo hướng giảm tỷ trọng nợ” có đảm bảo đầy đủ bằng tài sản sang nợ không có bảo đảm bằng tài sản
- Dư nợ DNNVV tập trung chủ yếu vào ngành công nghiệp, ngành xây dựng
và cuối cùng là ngành thương mại, dịch vụ, còn ngành Nông – Lâm – Thủy Sản chiếm tỷ lệ không đáng kể
- Tỷ lệ nợ có vấn đề của toàn chi nhánh Cầu Giấy nói chung và của DNNVV nói riêng đều ở mức thấp hơn so với toàn ngành ngân hàng (chỉ số này của toàn ngành
là 2.52%), tuy nhiên công tác quản trị rủi ro còn nhiều bất cập
- Lợi nhuận từ hoạt động cho vay DNNVV có sự tăng trưởng, tỷ trọng lợi
Trang 11nhuận từ cho vay DNNVV trên tổng lợi nhuận cũng tăng, tỷ lệ tăng nhiều hơn tỷ trọng tăng dư nợ DNNVV
Một số thành công:
Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn ở Chi nhánh tăng trưởng qua các năm, trong đó có nhiều khách hàng duy trì quan hệ vay vốn trên 3 năm
“Dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa có sự chuyển dịch tăng dần qua các năm, điều này thể hiện sự phát triển” cho vay DNNVV theo chiều sâu
Lợi nhuận từ “hoạt động cho vay DNNVV tăng Hoạt động cho vay DNNVV tạo ra doanh thu tốt hơn so với hình thức cho vay các đối tượng” doanh nghiệp khác
Một số hạn chế:
Dư nợ tín dụng cuối kỳ không đạt số kế hoạch
Dư nợ tín dụng cuối kỳ tại Chi nhánh đạt 6.702 tỷ đồng, đạt 99,3% số kế hoạch Bên cạnh đó, từ năm 2014-2016, tỷ lệ dư nợ DNNVV trên tổng dư nợ khối doanh nghiệp mới chỉ đạt hơn 20% và không có biến động nhiều
Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn tại chi nhánh là ít và chưa tương xứng với tiềm năng hiện có
Số lượng DNNVV có quan hệ tín dụng chiếm tỷ trọng nhỏ (~13,6%) trên tổng số DNNVV tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy Có thể thấy, trong giai đoạn 2014-2016, số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa có quan hệ vay vốn tăng trưởng nhưng không nhiều
Chất lượng tín dụng đang có dấu hiệu bị giảm dần
Năm 2016, nợ quá hạn của Chi nhánh là 53,62 tỷ đồng, nợ quá hạn DNNVV
là 1.5 tỷ đồng Và đến 30/6/2017, nợ quá hạn của Chi nhánh tăng lên 33,7 tỷ đồng đưa tỷ lệ nợ có vấn đề của DNNVV và của toàn chi nhánh tăng lên
Một số nguyên nhân:
Nguyên nhân chủ quan: Chưa có sự phân nhóm khách hàng; Đội ngũ cán bộ tín dụng của chi nhánh còn thiếu và yếu; thông tin cho vay chủ yếu do khách hàng
Trang 12cung cấp, ngân hàng tự đi tìm thông tin, các thông tin thu thập được ít và không chính xác, công tác thẩm định mới chỉ được chú trọng ở khâu trước khi cho vay (thẩm định hồ sơ), trong khi cho vay (mục đích sử dụng vốn, hồ sơ giải ngân…) Đối với việc kiểm tra sau khi cho vay vẫn còn nhiều bất cập, cán bộ quản lý khách hàng chưa đi kiểm tra sử dụng vốn vay kịp thời, đúng thời hạn Việc kiểm tra mới chỉ dừng trên bề mặt hồ sơ, chưa sâu xát với thực tế; Trình độ công nghệ chưa ổn định, chưa đáp ứng nhu cầu công việc; Công tác Marketing đến các DNNVV vẫn còn yếu
Nguyên nhân khách quan: Chính sách của Ngân hàng: chính sách về lãi suất chưa linh hoạt và hấp dẫn; Quy trình cho vay: theo quy trình cấp tín dụng của BIDV, thời gian cán bộ tín dụng xử lý tác nghiệp nhiều, không đủ thời gian tiếp thị, chăm sóc, phát triển khách hàng; Quy trình chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ làm cơ sở cho việc xác định rủi ro và áp dụng chính sách khách hàng còn nhiều bất cập, không có sự thống nhất giữa các Chi nhánh; Môi trường pháp lý cho hoạt động tín dụng chưa đồng bộ, một số văn bản có liên quan đến tài sản bảo đảm như quy định về công chứng, cơ sở pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ, … chưa rõ ràng, đầy đủ và đồng bộ; Đạo đức của người đi vay: Khách hàng vay không trung thực, làm giả hồ sơ vay Tâm lý e ngại khi vay Ngân hàng, sự cạnh tranh từ phía các NHTM khác
Trong chương 3, luận văn tập trung vào việc giải pháp phát triển cho vay
doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy
Sau khi khái quát định hướng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy bao gồm chiến lược chung trong hoạt động cho vay và định hướng phát triển hoạt động cho vay Luận văn đề ra một số giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV – Chi nhánh Cầu Giấy như:
Thứ nhất, nhóm giải pháp mở rộng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa