Trong những năm gần đây, với việc xác định cho vay SME là một thị trường đầy tiềm năng, HDBank Chi nhánh Hoàn Kiếm cũng đã đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay SME và đạt được những k[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Ngày nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) chiếm tỷ trọng lớn nhất và đóng góp phần quan trọng vào GDP, sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế Đặc biệt trong tiến trình hội nhập, các doanh nghiệp này đã tạo ra khối lượng hàng hoá và dịch vụ, tham gia cạnh tranh lành mạnh, góp phần tập trung vốn của nền kinh tế, tạo cơ sở vật chất ban đầu, thu hút lao động, giải quyết việc làm góp phần giảm tỷ
lệ thất nghiệp trong xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông thôn Mặc dù đông về số lượng nhưng trên thực tế các SME vẫn còn rất yếu kém về thực lực tài chính, quy mô vốn nhỏ, phạm vi hoạt động hẹp đặc biệt
là khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn và điều này càng bộc lộ rõ hơn khi khủng hoảng kinh tế xảy ra
Trong quá trình hoạt động, HDBank – Chi nhánh Hoàn Kiếm đang cố gắng nhận biết, nắm bắt cơ hội chưa khai thác và có khả năng hoạt động sinh lời trong thị phần SME Ngân hàng cũng nỗ lực đáp ứng tốt hơn các nhu cầu tài chính của SME, tìm cách quản lý rủi ro hiệu quả và cách thức thực hiện các giao dịch nhỏ hơn với mức chi phí thấp hơn, chất lượng dịch vụ tốt hơn Tuy nhiên kết quả đạt được chưa tương xứng với nỗ lực và kỳ vọng đề ra Xuất phát từ vấn đề thực tiễn
đó tác giả chọn nghiên cứu: “Phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh – Chi nhánh Hoàn Kiếm” làm đề tài nghiên cứu của mình
Ngoài phần Mở đầu, Kết Luận, Mục lục, Danh mục các từ viết tắt, Danh mục tài liệu tham khảo và các Phụ lục, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của việc phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
Luận văn đã tập trung làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng thương mại được thể hiện ở các khía cạnh sau:
Trang 2Luận văn đã làm rõ khái niệm SME, đặc điểm SME và vai trò của SME trong nền kinh tế Bên cạnh đó luận văn cũng đã nêu được các vấn đề cơ bản của hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của NHTM bao gồm: khái niệm cho vay SME, phân loại cho vay đối với SME, quy trình cho vay, đặc điểm cho vay SME cũng như vai trò cho vay SME Điều quan trọng nhất trong chương này là luận văn đã nêu ra được chỉ tiêu phản ánh sự phát triển hoạt động cho vay SME của NHTM và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay SME
Thứ nhất, luận văn xác định được các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển hoạt
động cho vay SME của NHTM bao gồm các chỉ tiêu phản ánh quy mô cho vay đối với SME và các chỉ tiêu phản ánh chất lượng cho vay đối với SME
Các chỉ tiêu phản ánh quy mô cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm:
• Quy mô dư nợ cho vay SME
• Tỷ trọng dư nợ cho vay SME trên tổng dư nợ cho vay
• Tốc độ tăng trưởng của cho vay SME
Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng cho vay bao gồm:
• Chỉ tiêu nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu
• Cơ cấu dư nợ các khoản cho vay ngắn, trung và dài hạn trong mối tương quan cơ cấu nguồn vốn của NHTM
• Cơ cấu cho vay theo tài sản đảm bảo
• Chất lượng và tính đa dạng của các hình thức cho vay
Thứ hai, các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và
vừa bao gồm: các nhân tố xuất phát từ môi trường kinh tế vĩ mô, các nhân tố từ phía doanh nghiệp nhỏ và vừa và các nhân tố từ phía ngân hàng thương mại bao gồm: chính sách tín dụng của ngân hàng, quy trình và thủ tục cho vay, năng lực quản trị rủi ro tín dụng, khả năng huy động vốn, chất lượng đội ngũ cán bộ ngân hàng và nhân tố thuộc về cơ sở vật chất của ngân hàng
Trang 3Chương 2: Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phát triển Tp Hồ Chí Minh chi nhánh Hoàn Kiếm
Trong chương 2, tác giả đã giới thiệu tổng quan về HDBank chi nhánh Hoàn Kiếm với quá trình hình thành và phát triển cũng như khái quát được các hoạt động kinh doanh chính của Chi nhánh Bên cạnh đó, thông qua thu thập số liệu, tiến hành tổng hợp phân tích thực trạng phát triển hoạt động cho vay SME tại chi nhánh Hoàn Kiếm cho thấy:
Tình hình dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
Nhìn chung, những năm gần đây, hoạt động cho vay SME tại Chi nhánh Hoàn Kiếm có mức tăng trưởng tương đối thấp Điều này thể hiện định hướng phát triển ổn định của Chi nhánh, tập trung cơ cấu lại các khoản nợ xấu, lành mạnh hóa hoạt động tín dụng Tỷ trọng cho vay SME tại Chi nhánh Hoàn Kiếm năm 2012 trong tổng dư nợ vẫn đạt được là 42.8% trong tổng dư nợ, đạt gần 905 tỷ đồng Cuối tháng 12/2013, tăng trưởng dư nợ vay đối với SME đạt ở mức 11.7% Dư nợ cho vay SME trong năm 2013 đạt 1,010 tỷ đồng, tăng 106 tỷ so với năm 2012 Tỷ trọng dư nợ cho vay SME trong tổng dư nợ cũng tăng lên so với năm 2012, đạt mức 52.5% trong tổng dư nợ Dư nợ cho vay SME tại 31/12/2014 đạt 1,030 tỷ đồng, chỉ tăng có 2.0% so với dư nợ SME năm 2013 Trong khi đó dư nợ cho vay SME trên tổng dư nợ giảm còn 50.4%, thấp hơn trong năm 2013
Cơ cấu cho vay SME
Cơ cấu cho vay SME theo thời hạn vay tại Chi nhánh Hoàn Kiếm
Hoạt động cho vay đối với SME tại Chi nhánh Hoàn Kiếm chủ yếu là các khoản vay ngắn hạn, chiếm hơn 4/5 tổng dư nợ cho vay tại ngân hàng Bên cạnh
đó, tỷ trọng dư nợ cho vay ngắn hạn có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, đồng thời tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn giảm dần Trong năm 2012, dư nợ ngắn hạn chiếm 82.2% tổng dư nợ SME Sang năm 2013, 2014 con số này tăng lên
là 89.4% và 92.1% Tại 31/12/2014, dư nợ ngắn hạn tại HDBank Hoàn Kiếm là
Trang 4949 tỷ, tăng 5.1% so với năm 2013 và tăng 28% so với năm 2012
Cơ cấu cho vay SME theo tài sản đảm bảo tại Chi nhánh Hoàn Kiếm
Tỷ trọng cho vay không có TSĐB chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong trong tổng dư nợ cho vay SME và chỉ đạt mức 2.5% trong năm 2012, 1.7% trong năm
2013 và 3.3% trong năm 2014 Tuy chiếm tỷ trọng thấp nhưng trong năm 2014, dư
nợ cho vay không TSĐB đạt 34 tỷ đồng, tăng 98% so với năm 2013
Nợ xấu cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Hoàn Kiếm
Trong năm 2012, tỷ lệ nợ xấu cho vay SME là 3.9%, thấp hơn tỷ lệ nợ xấu toàn bộ dư nợ cho vay toàn Chi nhánh là 4.2% Bước sang năm 2013, nhờ sự chủ động, nỗ lực và quyết tâm của Chi nhánh mà nợ xấu đã được kiềm chế và xử lý một khối lượng đáng kể Đến cuối tháng 12/2014, tỷ lệ nợ xấu chiếm 3,25% tổng
dư nợ (cuối tháng 12/2013, tỷ lệ nợ xấu là 3,61%) Tính đến cuối năm 2013, tỷ lệ
nợ xấu đã giảm xuống còn 3.4%
Như vậy, hoạt động cho vay SME tại Chi nhánh Hoàn Kiếm trong thời gian
qua đã thu được nhiều kết quả khả quan
Thứ nhất, hoạt động cho vay SME ngày càng có xu hướng mở rộng
Thứ hai, chất lượng các khoản cho vay SME ngày càng được cải thiện
Thứ ba, cơ cấu cho vay SME khá đa dạng
Bên cạnh đó hoạt động cho vay SME tại Chi nhánh Hoàn Kiếm vẫn tồn tại
những hạn chế như sau:
Thứ nhất, quy mô cho vay SME còn nhỏ bé, tốc độ tăng trưởng không ổn
định đồng thời tỷ trọng dư nợ cho SME trên tổng dư nợ vẫn còn chưa tương xứng
Thứ hai, sản phẩm cho vay SME chưa phong phú, còn mang tính chất truyền
thống, thông dụng
Thứ ba, cơ cấu cho vay SME theo thời gian vẫn chưa thực sự hợp lý Sự
tương quan giữa cho vay ngắn hạn và trung dài hạn nhìn chung vẫn chưa cân xứng
Ngoài ra trong chương này tác giả cũng đã phân tích ra nguyên nhân của
Trang 5những hạn chế trên bao gồm:
o Nguyên nhân chủ quan từ phía HDBank Hoàn Kiếm
Thứ nhất, việc chấp hành quy trình quy chế của Ngân hàng còn nhiều hạn chế
Tính kỷ cương kỷ luật và tính tuân thủ chấp hành quy trình quy chế của ngân hàng chưa được thực hiện nghiêm
Thứ hai, tồn tại một số sai sót trong công tác thẩm định tín dụng, công tác
kiểm tra, giám sát vốn vay
Thứ ba, hạn chế trong trình độ của cán bộ tín dụng
Thứ tư, công tác tiếp thị, chăm sóc khách hàng còn bộc lộ nhiều hạn chế Thứ năm, Ngân hàng vẫn nặng tư tưởng cho vay phải có TSĐB, chưa chú
trọng đa dạng hoá và hoàn thiện hơn các sản phẩm dành cho SME
o Nguyên nhân khách quan
Hạn chế xuất phát từ SME
- Năng lực tài chính của SME còn hạn chế
- Phần lớn các SME hiện nay đều chưa thực sự xây dựng được một hệ thống sổ
sách kế toán một cách khoa học
- Các SME chưa có khả năng lập dự án khả thi hoàn chỉnh thuyết phục được ngân
hàng
- Đạo đức quy tín của một số khách hàng chưa cao ảnh hưởng đến niềm tin của
ngân hàng vào SME
- SME Việt Nam đôi khi hiểu sai về vay vốn ngân hàng, họ cho rằng chỉ cần có
tài sản đảm bảo và ngân hàng cho vay dựa trên tỷ lệ phần trăm của tài sản đảm bảo
- Năng lực quản trị điều hành của chủ doanh nghiệp chưa cao, ảnh hưởng đến
khả năng sử dụng vốn
- SME bị hạn chế về TSĐB Đa số SME không có TSĐB hoặc TSĐB không có
đủ pháp lý đảm bảo cho khoản vay
Trang 6Nguyên nhân từ phía Ngân hàng TMCP Phát triển Tp Hồ Chí Minh (Hội
sở chính)
- Chính sách cho vay SME chưa được quan tâm đúng mức
- Chưa có một quy trình cho vay riêng đối với SME gây ra sự phức tạp, rắc rối
và mất thời gian cho cả phía ngân hàng và cả phía doanh nghiệp
- Hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ chưa hoàn thiện
Nguyên nhân khác xuất phát từ môi trường kinh tế xã hội, môi trường pháp lý
Chương 3: Giải pháp phát triển cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phát triển Tp Hồ Chí Minh chi nhánh Hoàn Kiếm
Định hướng phát triển hoạt động cho vay SME của HDBank Hoàn Kiếm trong thời gian tới, dư nợ cho vay SME phấn đấu chiếm khoảng 70% tổng dư nợ của Chi nhánh, đồng thời tập trung xử lý nợ xấu, lành mạnh hóa khoản mục tài sản này trong cơ cấu đầu tư của ngân hàng Đảm bảo tỷ lệ nợ xấu dưới 3% theo chuẩn mực quốc tế Bên cạnh đó không ngừng đa dạng hóa sản phẩm nhằm giữ chân khách hàng, luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, đặc biệt là chất lượng của các sản phẩm cho vay SME Tiếp tục chuẩn hóa danh mục sản phẩm, ưu tiên phát triển theo chiều sâu Tăng cường công tác quản lý rủi ro nhằm an toàn cho khách hàng và ngân hàng
Để phát phát triển cho vay đối SME tại HDBank Hoàn Kiếm tác giả đã đưa
ra các giải pháp và kiến nghị như sau:
Về giải pháp phát phát triển cho vay đối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank Hoàn Kiếm:
o Đẩy mạnh một số sản phẩm dịch vụ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa như:
Các sản phẩm quy định nới rộng về TSĐB
Tài trợ trọn gói cho SME
Trang 7Loại hình cho vay trung và dài hạn
Cho vay tài khoản thấu chi doanh nghiệp
Sản phẩm cho vay mua xe ô tô dành cho khách hàng doanh nghiệp
o Nâng cao năng lực thẩm định
Cho vay SME là lĩnh vực hoạt động nhiều rủi ro yêu cầu cán bộ tín dụng phải có trình độ chuyên sâu về nghiệp vụ tín dụng, nắm rõ bản chất của từng phương thức cho vay, lãi suất và các nhân tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định về hình thức cho vay và lãi suất khoản vay phù hợp với từng đối tượng khách hàng Bên cạnh đó, Ngân hàng cần chú ý nâng cao phong cách phục vụ, khả năng tư vấn tài chính của cán bộ ngân hàng
o Nâng cao năng lực quản trị rủi ro
Quản lý rủi ro luôn là một chức năng quan trọng của ngân hàng, tuy nhiên chức năng này trở nên đặc biệt quan trọng trong hoạt động cho vay SME vì rủi ro thông tin không cân xứng lớn Để có thể nâng cao năng lực quản trị rủi ro thì ngân hàng cần quan tâm đến công tác sàng lọc khách hàng, thẩm định khách hàng và kiểm tra, giám sát trong và sau vay nhằm quản lý cả chi phí và rủi ro tín dụng
o Chuyên môn hóa quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa
Ngân hàng cần chuyên môn hoá quản lý SME theo ngành, lĩnh vực kinh doanh, theo thời hạn của khoản vay và theo các khâu của quy trình tín dụng
Đẩy mạnh công tác bán hàng và chăm sóc khách hàng
Cần quan tâm đúng mức cho công tác nghiên cứu thị trường
Tìm kiếm khách hàng mới
Tăng cường công tác phục vụ khách hàng SME
Bên cạnh những giải pháp thì tác giả có đưa ra một số kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP Hồ Chí Minh (Hội sở chính), kiến nghị đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà Nước và kiến nghị đối với Chính phủ nhằm hỗ trợ phát triển hoạt động cho vay SME
Trang 8Hiện nay trên thị trường các ngân hàng cạnh tranh nhau rất gay gắt để thu hút được khách hàng về phía mình, do vậy các Ngân hàng buộc phải vừa tăng cường được hoạt động cho vay vừa giảm thiểu được rủi ro
Trong những năm gần đây, với việc xác định cho vay SME là một thị trường đầy tiềm năng, HDBank Chi nhánh Hoàn Kiếm cũng đã đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay SME và đạt được những kết quả khả quan, tuy nhiên, hiệu quả cho vay cũng như quy mô, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cho vay SME trong tổng còn quá nhỏ bé chưa xứng đáng với tiềm lực của Chi nhánh Hoàn Kiếm do phải đối mặt với những khó khăn thách thức xuất phát từ chính bản thân Ngân hàng cũng như từ những nguyên nhân khách quan khác Những vướng mắc này khi được quan tâm, nghiên cứu và thực hiện các giải pháp khắc phục thì sẽ nhanh chóng biến mất, mở ra thêm những thành công cho hoạt động cho vay SME của ngân hàng, đáp ứng được nhu cầu vốn cho sự hoạt động và phát triển của SME Vớ i ý nghĩa đó, luận văn đã có những đóng góp chủ yếu trong việc phát triển cho vay SME trên một số khía ca ̣nh sau:
Thứ nhất, trình bày những cơ sở lý luận chung về SME , hoạt động cho vay
của ngân hàng đối với SME, từ đó chỉ ra những nhân tố làm ảnh hưởng đến sự phát triển hoạt động cho vay SME
Thứ hai, phản ánh thực trạng phát triển hoạt động của cho vay SME của
HDBank Hoàn Kiếm từ năm 2012 đến năm 2014, qua đó chỉ ra những kết quả đạt được, những ha ̣n chế và nguyên nhân của những ha ̣n chế trong hoa ̣t cho vay đối với SME ta ̣i HDBank Hoàn Kiếm trong thời gian qua
Thứ ba, từ thực tra ̣ng phát triển hoa ̣t động cho vay đối với SME, luận văn đã đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển hoạt động cho vay SME của HDBank Hoàn Kiếm trong thời gian tới
Với những giải pháp cụ thể được đưa ra, hy vọng luận văn có thể đóng góp một phần để Ngân hàng sẽ có thể phát triển hoạt động cho vay SME và nâng cao
Trang 9năng lực cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế
Xin chân thành cảm ơn!