công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời gian tới, bên cạnh những ưu điểm và những kết quả đạt được, chất lượng thông tin đối ngoại trên các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị q[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, thế giới càng liên kết và phụ thuộc chặt chẽ, đồng thời với yêu cầu của quá trình hội nhập, thông tin đối ngoại đang ngày càng có vai trò quan trọng hơn Sự trao đổi, tương tác lẫn nhau giữa các quốc gia thông qua công tác thông tin đối ngoại càng làm cho các quốc gia gần gũi, thân thiện hơn, khoảng cách, ranh giới được thu hẹp Do đó, công tác thông tin đối ngoại đang được Đảng và Nhà nước Việt Nam quan tâm Các cơ quan, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, cơ quan đoàn thể, tổ chức xã hội… tích cực tham gia vào công tác thông tin đối ngoại
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt là cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu đang tác động tiêu cực tới tất cả các nền kinh tế, cùng những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, vấn đề
về phục vụ công tác thông tin đối ngoại càng có ý nghĩa to lớn với sự phát triển của Việt Nam Điều đó đã đặt ra những vấn đề mới trong công tác tuyên truyền
và phục vụ thông tin đối ngoại tới người dân Việt Nam và các quốc gia trên thế giới
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật là đơn vị sự nghiệp Trung ương của Đảng, là cơ quan xuất bản chính trị của Đảng và Nhà nước, thực hiện xuất bản, phát hành các ấn phẩm phục vụ cho việc phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, phục vụ cho bạn đọc trong nước, cũng như bạn đọc quốc tế Để phát huy vai trò của nhà xuất bản trong phục vụ công tác thông tin đối ngoại, trở thành “cánh tay đắc lực” của Đảng và Nhà nước, cùng các nhà xuất bản khác trên cả nước góp phần thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, tạo môi trường thuận lợi nhất cho
Trang 2công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời gian tới, bên cạnh những ưu điểm và những kết quả đạt được, chất lượng thông tin đối ngoại trên các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật hiện nay vẫn còn một số hạn chế đòi hỏi sớm được khắc phục
Với những lý do trên, đề tài được chọn là "Phát triển các ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật"
Thông qua nghiên cứu, phân tích những thành công và hạn chế của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật giai đoạn 2010 – 2015 trong phát triển các
ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại, luận văn đề xuất định hướng và giải pháp phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại đến năm 2020 Để thực hiện được mục đích đó, bằng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh số liệu thu thập, luận văn đã đề ra một số nhiệm vụ cần thực hiện:
- Hệ thống hóa những vấn đề chung về ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại
- Phân tích thực trạng xuất bản ấn phẩm phục vụ công tác thông tin đối ngoại của nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật giai đoạn 2010 – 2015, đánh giá thành công và hạn chế của Nhà xuất bản
- Đề xuất định hướng và giải pháp, kiến nghị tăng cường phát triển xuất bản
ấn phẩm phục vụ công tác thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật đến năm 2020
Ngoài các phần mở đầu, kết luận, danh mục từ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại
Trang 3Chương 2: Thực trạng phát triển các ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật giai đoạn 2010 – 2015
Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển các ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật đến năm 2020
Chương 1:
Chương 1, trình bày những vấn đề lý luận chung về phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại bao gồm việc đưa ra khái niệm ấn phẩm; khái niệm, nội dung thông tin đối ngoại; phân loại ấn phẩm thông tin đối ngoại, nội dung và một số chỉ tiêu đánh giá việc phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại nhà xuất bản Từ đó, tác giả đánh giá sự cần thiết phải phát triển ấn phẩm phục
vụ thông tin đối ngoại và đưa ra các yêu cầu của nhà xuất bản trong phát triển ấn phẩm thông tin đối ngoại
Hiện nay xuất hiện nhiều hình thức, nhiều chủ thể tham gia phục vụ công tác thông tin đối ngoại như: các sản phẩm báo chí của các cơ quan thông tấn báo chí trên cả nước; các sản phẩm của truyền thanh, truyền hình; các sản phẩm thông tin điện tử; các sản phẩm của các nhà xuất bản; và một số hình thức khác mới xuất hiện như hội thảo quốc tế, bài diễn văn, diễn thuyết…
Ấn phẩm thông tin đối ngoại được phân chia theo nội dung và hình thức xuất bản Theo nội dung thì ấn phẩm thông tin đối ngoại được chia thành 6 loại: nội dung về sự nghiệp đổi mới trên các tất cả các phương diện của đất nước; nội dung về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong lịch sử và thời kỳ phát triển; nội dung về các chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, về chủ quyền của quốc gia; nội dung về các hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước và nhân dân; nội dung về tình hình thế giới và các vấn đề quốc tế; nội dung về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng Hồ Chí Minh và các vị anh hùng, danh nhân
Trang 4dân tộc Theo hình thức xuất bản ấn phẩm, hiện nay có hai hình thức đó là xuất bản phẩm truyền thống, dưới dạng in ấn bao gồm sách, báo, tạp chí, sổ tay… và xuất bản phẩm điện tử
Nội dung phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại được phân tích theo bốn khía cạnh: chủng loại ấn phẩm, chất lượng ấn phẩm, các kênh quảng bá
ấn phẩm và độc giả, chủ thể tham gia công tác phát triển ấn phẩm thông tin đối ngoại
Luận văn cũng đưa ra một số chỉ tiêu là thước đo để đánh giá công tác phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại như: số lượng, chất lượng thông tin, quy mô xuất bản, hệ thống phát hành, chủ thể tham gia phát hành, đối tượng độc giả
Có thể thấy, hoạt động của ngành xuất bản đã góp phần quan trọng vào việc giao lưu văn hóa của Việt Nam với nước ngoài, thực hiện việc tuyên truyền
tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết, chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình; phổ biến rộng rãi đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước, chống lại các thế lực thù địch; đồng thời ngành xuất bản cũng tham gia thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền về văn hóa, nghệ thuật, về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh và thời bình
Chương 2:
Tại Chương 2, tác giả phân tích thực trạng phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật giai đoạn
2010-2015 Từ khung lý thuyết cơ bản ở Chương 1, tác giả đưa ra những đặc điểm bao gồm những thế mạnh và những hạn chế của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia –
Sự thật trong công tác xuất bản, phát hành ấn phẩm Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật có thế mạnh về quy mô, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị làm việc, cũng
Trang 5như thiết bị, máy móc phục vụ công tác in ấn, xuất bản ấn phẩm truyền thống và tham gia vào công tác xuất bản điện tử Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, biên tập viên có đầy đủ kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ, được phân chia vào các ban thuộc các lĩnh vực: sách Kinh tế, sách Quốc tế, sách Pháp luật, sách Đảng, sách Giáo khoa, Tham khảo, sách Kinh điển, Lý luận, Tạp chí Nhịp cầu tri thức Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật có bề dày trong công tác biên tập, xuất bản, phát hành sách không ngừng tìm kiếm nguồn bản thảo hay, chất lượng phục vụ bạn đọc trong nước cũng như quốc tế Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một số hạn chế của Nhà xuất bản trong công tác phát hành ấn phẩm thông tin đối ngoại: là đơn vị sự nghiệp Trung ương của Đảng, là cơ quan xuất bản chính trị của Đảng và Nhà nước, nên cơ chế của Nhà nước đối với Nhà xuất bản
bị áp dụng mạnh và bị kiểm duyệt chặt chẽ nên các đề tài bản thảo chưa thực sự phong phú; bộ phận biên tập viên còn nhiều hạn chế trong sử dụng ngôn ngữ nước ngoài…
Tác giả đi sâu phân tích tình hình phát triển ấn phẩm thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật trên bốn khía cạnh:
Thứ nhất, về chủng loại ấn phẩm Các ấn phẩm thông tin đối ngoại bao
gồm cả xuất bản phẩm truyền thống và xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 6-7% tổng số ấn phẩm toàn Nhà xuất bản, và tập trung chủ yếu là các xuất bản phẩm do Trung ương đặt hàng, sau đó là các ấn phẩm thuộc tủ sách xã, phường, thị trấn Nhà xuất bản cũng đang thực hiện số hóa các ấn phẩm, tham gia vào thị trường xuất bản điện tử, thông qua website Alezza.vn
Thứ hai, về chất lượng ấn phẩm Nguồn thông tin của các ấn phẩm thông
tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đòi hỏi phải có sự chính xác cao, cập nhật kịp thời các thông tin thời sự trong và ngoài nước, đồng thời có cái
Trang 6nhìn khách quan, toàn diện Nội dung thông tin đối ngoại phải thể hiện được tính
đa chiều, tính đa dạng hóa Tuy nhiên, đối với các ấn phẩm đề cập tới các vấn đề nhạy cảm về tình hình chính trị, quan hệ của Việt Nam với các quốc gia khác đôi khi có sự “mềm hóa”, nhằm làm giảm sự căng thẳng, phức tạp trong các mối quan hệ đặc biệt là vấn đề chủ quyền biển, đảo, và một số vấn đề về an ninh quốc phòng cũng cần có sự kiểm duyệt chặt chẽ và tính bảo mật thông tin cao Nội dung ấn phẩm thông tin đối ngoại đa dạng, phong phú như các ấn phẩm về tư tưởng Hồ Chí Minh, ấn phẩm về đề tài đổi mới và phát triển kinh tế đất nước, ấn phẩm về văn hóa, lịch sử dân tộc, ấn phẩm về chủ quyền biển đảo, ấn phẩm về pháp luật, ấn phẩm về quan hệ lịch sử giữa Việt nam với các quốc gia khác… Hình thức các ấn phẩm thông tin đối ngoại do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia phát hành được trình bày trang trọng, lịch sự, màu sắc trang nhã, bố cục logic, cân đối, sử dụng font chữ rõ ràng, không lắt léo, khó đọc…
Thứ ba, về kênh quảng bá ấn phẩm Hiện nay, có rất nhiều kênh quảng bá
ấn phẩm thông tin đối ngoại như: qua Trung ương đặt hàng, với số lượng ấn phẩm do Nhà nước tài trợ kinh phí để các nhà xuất bản gửi xuất bản phẩm qua các đại sứ quán, lãnh sự quán, thông tấn xã Việt Nam ở nước ngoài…; qua các công ty phát hành, nhà sách, thư viện, các trường đại học trên cả nước; qua các hội chợ triển lãm trong nước; qua các lễ hội, tại các khu du lịch, khu di tích…; qua các kênh truyền hình, phát thanh, mạng internet…; qua các du học sinh, lưu học sinh…
Thứ tư, về đối tượng độc giả và các đối tác liên kết Đối tượng độc giả của
ấn phẩm thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản chủ yếu là người Việt Nam ở trong nước (chiếm khoảng 80%), bạn bè quốc tế (chiếm khoảng 5%), người Việt Nam
ở nước ngoài (chiếm khoảng 6%), người nước ngoài ở Việt Nam (chiếm khoảng
Trang 79%) Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật có sự liên kết với nhiều đối tác trong nước, và nhiều nhà xuất bản trên thế giới như: Công ty truyền thông và xuất bản ISHOU (Singapore), Nhà xuất bản Trung Quốc (Nhà xuất bản Nhân dân Trung Quốc, Nhà xuất bản Nhân dân Thượng Hải, Nhà xuất bản Nhân dân Giang Tô, Tập đoàn xuất bản Liêu Ninh, Tập đoàn xuất bản Sơn Đông), Nhà xuất bản Tiến bộ Matxcova, Hiệp hội xuất bản Nga, Nhà xuất bản Amphora, Nhà xuất bản Nhân dân Ấn Độ,…
Thứ năm, một số hoạt động khác của Nhà xuất bản thể hiện tính tích cực
trong hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin đối ngoại như Nhà xuất bản tiếp tục thực hiện các đề án: “Xuất bản sách điện tử phục vụ công tác thông tin đối ngoại
và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài”, “Công tác đối ngoại phục vụ chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, “Xuất bản sách phục vụ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài”
Thông qua phân tích tình hình, tác giả đánh giá một số thành công và hạn chế trong công tác xuất bản ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật Các ấn phẩm thông tin đối ngoại có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến các cá nhân, tổ chức, các quốc gia trên thế giới, giúp cho thế giới hiểu rõ về đất nước, con người Việt Nam, là kênh giúp Việt Nam đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, chủ động hội nhập quốc tế, tăng cường thu hút đầu tư, tài trợ của các hoạt động thương mại…Các ấn phẩm này cũng là cách
để giới thiệu về Nhà xuất bản Chính trị quốc gia không chỉ với bạn đọc trong nước mà còn bạn đọc quốc tế Tuy nhiên hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin đối ngoại còn một số hạn chế: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật chưa thực hiện việc xuất khẩu các ấn phẩm ra nước ngoài, chủ yếu thông qua các công
ty phát hành, nhà sách trên cả nước; Chưa tạo được tính liên kết và tương tác
Trang 8giữa Nhà xuất bản và bạn đọc để tiếp nhận phản hồi; khả năng chuyên môn nghiệp vụ tốt của ban biên tập còn hạn chế về số lượng người; Nhà xuất bản chưa có sự nghiên cứu, tìm hiểu tiếp cận sâu nhu cầu bạn đọc quốc tế; chưa xây dựng được hệ thống tra cứu, cung cấp dịch vụ trực tuyến…
Nguyên nhân của những hạn chế này gồm các nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan Nguyên nhân khách quan do chi ngân sách cho hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin đối ngoại của Nhà nước chưa thực sự tương xứng với tiềm năng phát triển của ngành Chương trình trợ giá cước vận chuyển xuất khẩu
ra nước ngoài chưa áp dụng rộng khắp ở nhiều nhà xuất bản Cơ chế, chính sách
hỗ trợ cho hoạt động này cón chưa được quan tâm đầy đủ, chính sách nhuận bút còn thấp, chưa kích thích và tạo động lực cho tác giả Bên cạnh đó, mỗi nhóm đối tượng độc giả lại có yêu cầu, đặc điểm riêng thuộc các thành phần, tổ chức, địa bàn khác nhau nên có thái độ chính trị, mức độ quan tâm, cách tiếp cận khác nhau, các ấn phẩm chưa bao quát, và đáp ứng được hết Đồng thời có một số nguyên nhân chủ quan như một số bộ phận chưa hiểu đúng và đầy đủ ý nghĩa của công tác phát triển ấn phẩm thông tin đối ngoại, việc phối hợp giữa Nhà xuất bản với các cơ quan chức năng có liên quan còn hạn chế, việc dịch ra thành nhiều ngôn ngữ còn gặp rào cản ngôn ngữ, chưa có trung tâm dịch thuật chuyên nghiệp
Chương 3:
Chương 3 trình bày bối cảnh trong nước, quốc tế, định hướng của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật trong thời gian tới, đồng thời đề xuất một
số giải pháp và kiến nghị để phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại trong thời gian tới
Trang 9Trong tình hình trong nước và thế giới có nhiều biến động như hiện nay, ngành xuất bản ở các quốc gia cũng có nhiều hoạt động tích cực và đẩy mạnh công tác phát triển ấn phẩm thông tin đối ngoại Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật cũng xây dựng những định hướng trong thời gian tới trong việc quan tâm, sát sao, xác định nhiệm vụ phát hành ấn phẩm thông tin đối ngoại cùng với sự phát triển của ngành xuất bản
Luận văn cũng đề xuất một số giải pháp dựa trên những mặt hạn chế của nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật như: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại đến các bộ phận cán bộ, biên tập viên trong nhà xuất bản; Tiếp tục đa dạng hóa các loại hình ấn phẩm, nâng cao chất lượng nội dung, đổi mới hình thức xuất bản phẩm phục vụ thông tin đối ngoại; Tăng cường tính liên kết quốc tế, thể hiện qua việc mở rộng giao lưu quan
hệ với các nhà xuất bản trong khu vực và thế giới, các tổ chức hiệp hội xuất bản; Tăng cường các hình thức quảng bá, giới thiệu các ấn phẩm thông tin đối ngoại
cả các ấn phẩm truyền thống và ấn phẩm điện tử; Mở rộng cơ chế, chính sách nhằm tăng cường phát triển ấn phẩm phục vụ thông tin đối ngoại; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nhà xuất bản, nhất là bộ phận tham gia biên tập, xuất bản, phát hành ấn phẩm thông tin đối ngoại…