Nghiên cứu các nhân tố tác động tới sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam

Thị trường xăng dầu ở Việt Nam đang vận động méo mó do bị chi phối quá nhiều bởi Nhà nước; vì vậy, để thị trường xăng dầu ở Việt Nam vận động theo đúng quy luật của thị trường thì việ[r]

TRƯờNG đại học kinh tế quốc dân



Nguyễn đức diệp

Nghiên cứu các nhân tố tác động tới sự phát triển thị TRƯờNG xăng dầu ở việt Nam

Chuyên ngành: Kinh doanh THƯƠNG MạI

(KINH Tế Và QUảN Lý THƯƠNG MạI)

Mã số: 62340121

Hà Nội - 2015

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Người hướng dẫn khoa học: 1 GS.TS ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO

2 PGS.TS PHAN TỐ UYÊN

Phản biện 1: GS.TS Nguyễn Văn Song

Phản biện 2: PGS.TS Hoàng Văn Hải

Phản biện 3: PGS.TS Lê Anh Tuấn

Luận án sẽ được bảo vệ trước hội đồng chấm luận án cấp Nhà nước họp

Tại: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Vào hồi 16 giờ 00 ngày 17 tháng 7 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia

- Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, có vai trò rất to lớn trong tất cả các lĩnh vực sản xuất và đời sống xã hội Trên phương diện kinh tế, giá trị của mọi sản phẩm hàng hoá dịch vụ ít nhiều đều chứa đựng giá trị của xăng dầu Có thể nói: Kinh tế - xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu xăng dầu ngày càng lớn và vai trò của xăng dầu ngày càng trở nên quan trọng

Thời gian qua, mặc dù trên thị trường xăng dầu thế giới có những biến động rất lớn, đặc biệt là giả cả diễn biến rất khó lường, giá cả xăng dầu trong nước tuy có bị ảnh hưởng của giá cả trên thị trường xăng dầu thế giới nhưng có sự điều tiết của Nhà nước nên cơ bản ổn định, không có xáo trộn lớn Thị trường xăng dầu trong nước vẫn ngày càng phát triển: Quy mô thị trường xăng dầu ngày càng tăng, hệ thống phân phối xăng dầu không ngừng được mở rộng, đã có nhiều chủ thể tham gia kinh doanh trên thị trường và le lói yếu tố cạnh tranh

Tuy nhiên, hiện nay thị trường xăng dầu nước ta chưa vận hành đúng với cơ chế thị trường, yếu tố cạnh tranh chưa thực sự được phát huy, thị trường xăng dầu cơ bản vẫn do Nhà nước độc quyền, Chính phủ vẫn trực tiếp kiểm soát toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu xăng dầu Giá cả thị trường xăng dầu còn chịu sự chi phối quá lớn của các chính sách của Nhà nước

Thị trường xăng dầu ở Việt Nam chịu sự tác động của rất nhiều nhân tố; có những nhân tố có tác động tích cực nhưng cũng có những nhân tố làm hạn chế sự phát triển của thị trường Thị trường xăng dầu

ở Việt Nam đang vận động méo mó do bị chi phối quá nhiều bởi Nhà nước; vì vậy, để thị trường xăng dầu ở Việt Nam vận động theo đúng quy luật của thị trường thì việc nghiên cứu các nhân tố tác động tới

sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là cơ sở để từ đó đề xuất những giải pháp đưa thị trường xăng dầu Việt Nam hoạt động tự do, minh bạch và hội nhập quốc tế

Trước đây đã có một số công trình nghiên cứu về thị trường xăng dầu và kinh doanh xăng dầu, đổi mới quản lý Nhà nước hoạt động kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam hoặc tổ chức kinh doanh, tái xuất của Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam tuy nhiên các công trình nghiên cứu trước đây còn nhiều khoảng trống, chưa có đề tài hay công trình nào phân tích đánh giá toàn diện và trực tiếp nghiên cứu những nhân tố tác động đến sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt

Nam, vì vậy đề tài: “Nghiên cứu các nhân tố tác động tới sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam” là cần thiết và cấp bách

hiện nay

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu

2.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về thị trường xăng dầu, tuy nhiên phần lớn các công trình nghiên cứu tập trung vào thị trường và các nhân tố tác động đến phát triển thị trường xăng dầu

ở những góc độ khác nhau:

- Paul Cashin, Kamiar Mohaddes, Maziar Raissi và Mehdi Raissi

(2012) nghiên cứu ảnh hưởng của các cú sốc kinh tế toàn cầu đối với

nguồn cung và nhu cầu tiêu dùng xăng dầu Các tác giả đã chỉ ra hai nguyên nhân chính dẫn đến giá dầu trên thị trường thế giới tăng cao

đó là nền kinh tế thế giới phát triển và OPEC cắt giảm sản lượng

- Noureddine Krichene (2008) nghiên cứu về chính sách tiền tệ

tác động đến thị trường xăng dầu Tác giả chỉ ra: Khi đồng tiền mất giá và điều kiện tài chính suy yếu, thì giá dầu có xu hướng tăng, nguy

cơ gây ra suy thoái kinh tế thế giới; ngoài ra lạm phát cũng là vấn đề lớn làm cho các quốc gia trở nên lo lắng và tìm cách đối phó

- Radhamés A Lizardo, André V Mollick (2009) nghiên cứu biến

động của giá dầu với tỷ giá ngoại tệ USD Những cú sốc giá dầu có liên quan tới sự sụt giảm giá trị của đồng USD so với các đồng tiền khác

- S Jebaraj (2004) cho rằng: Năng lượng là một yếu tố đầu vào

quan trọng cho bất kỳ một quốc gia nào đó trong phát triển kinh tế xã hội Tác giả đã phân tích nhu cầu năng lượng trên thế giới ngày càng gia tăng và đưa ra mô hình lập kế hoạch năng lượng

- Subhes C Bhattacharyya và Govinda R Timilsina (2009) đưa

ra đề xuất để xây dựng chính sách mô hình nhu cầu năng lượng,tác giả cho rằng: Dự báo nhu cầu năng lượng là một thành phần cần thiết cho việc xây dựng chiến lược quy hoạch năng lượng

- Weiwei Liu ( 2012) đã nghiên cứu sự co dãn nhu cầu xăng dầu ở

Hoa Kỳ khi giá cả thay đổi Sự thay đổi của giá xăng dầu đã dẫn đến nhu cầu xăng dầu thay đổi, khi giá cao thì nhu cầu xăng dầu có xu hướng giảm xuống và ngược lại khi giá giảm thì nhu cầu tăng lên

- Stephen A Holditch, Russell R Chianelli (2008) nghiên cứu các

yếu tố ảnh hưởng đến cung và cầu Dầu khí trong Thế kỷ 21 Đây là nghiên cứu có quy mô lớn, các tác giả đã đưa ra nhiều những số liệu

về trữ lượng dầu mỏ trên thế giới

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học thực hiện ở trong nước tập trung nghiên cứu, phân tích đánh giá một số lĩnh vực liên quan đến phát triển thị trường xăng dầu và kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam trong cơ chế thị trường, đổi mới quản lý của Nhà nước về hoạt động kinh doanh xăng dầu…, cụ thể là:

- Nguyễn Cao Vãng (1995) trong Luận án Phó Tiến sỹ Khoa học

Kinh tế: “Kinh doanh xăng dầu trong cơ chế thị trường ở nước ta hiện nay”đã nghiên cứu khá tổng thể về kinh doanh xăng dầu trong

cơ chế thị trường Tuy nhiên nghiên cứu này chỉ đề cập về hoạt động kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam

- Nguyễn Anh Dũng (2005) trong Luận án Tiến sỹ kinh tế:

“Nghiên cứu áp dụng mô hình công ty cấu trúc mạng trong ngành xăng dầu Việt Nam (định hướng nghiên cứu ở Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam) đã phân tích một số lý luận và thực tiễn về mô hình tổ chức Công ty nói chung và những Công ty cấu trúc mạng nói riêng

- Trần Hiệp Thương (2008) trong Luận án Tiến sỹ kinh tế: “Phát

triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam đến năm 2020” đã tập trung

phân tích thực trạng thị trường xăng dầu ở Việt Nam và đưa ra các giải pháp để phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam đến năm

2020

- Bùi Ngọc Bảo - Tổng Giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam (2009) trong Bài tham luận: “Tổng quan thị trường xăng dầu

Việt Nam và định hướng phát triển” đã khái quát về thị trường xăng

dầu Việt Nam qua các giai đoạn phát triển Tác giả đề xuất một số biện pháp có tính định hướng để giúp các nhà hoạch định chính sách của các cơ quan quản lý Nhà nước tham khảo

- Nguyễn Duyên Cường (2011) trong Luận án Tiến sỹ kinh tế:

“Đổi mới quản lý Nhà nước hoạt động kinh doanh xăng dầu của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” đã phân tích vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu và chỉ rõ tầm quan trọng của quản lý Nhà nước trong quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá cơ chế chính sách phát triển thị trường xăng dầu Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

- Viện kinh tế - Tài chính, Học viện Tài chính (2011) trong bài

viết: “Đổi mới cơ chế giá xăng dầu ở Việt Nam” đã chỉ rõ: Bên cạnh việc đảm bảo giữ cho giá xăng dầu trong nước tương đối ổn định, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô thì cơ chế này vẫn còn nhiều bất cập cần sửa đổi, hoàn thiện để đảm bảo mối quan hệ giữa giá cả xăng dầu trong nước và giá thế giới

- Nguyễn Minh Phong, Dương Quỳnh Chi (2011) trong bài viết

“Giá xăng dầu ngược quy luật thị trường” đã phân tích về giá xăng dầu ở Việt Nam chứa nhiều ẩn số Tác giả đề xuất giải pháp: Cần sớm đẩy nhanh tiến trình tự do hóa kinh doanh xăng dầu, tách hoạt động kinh doanh xăng dầu ra khỏi nhiệm vụ chính trị Khi đó giá xăng dầu mới thực sự có tính thị trường, trở nên minh bạch và dễ dự báo hơn, tạo sự đồng thuận và hiệu quả xã hội cao hơn

- Bùi Hồng Việt (2012) trong Luận án Tiến sỹ kinh tế: “Chính

sách quản lý nhà nước đối với kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam” đã

chỉ rõ các yếu tố ảnh hưởng đến kinh doanh xăng dầu chính là các yếu tố ảnh hưởng đến cung và cầu về xăng dầu Tác giả để xuất một

số giải pháp, kiến nghị để hoàn thiện chính sách quản lý Nhà nước đối với kinh doanh xăng dầu

Qua quá trình tìm hiểu, tới nay mỗi đề tài, mỗi bài viết, mỗi công trình nghiên cứu đều có đóng góp tích cực về cơ sở lý luận và thực tiễn ở các giác độ tiếp cận khác nhau, đồng thời tạo ra những tiền đề để tiếp tục nghiên cứu Tuy nhiên những nghiên cứu trên còn nhiều khoảng trống và cho đến thời điểm hiện nay chưa hề có nghiên cứu nào trực tiếp nghiên cứu các nhân tố tác động đến sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu tổng quát:

Nghiên cứu và xác định các nhân tố tác động trực tiếp đến sự phát triển của thị trường xăng dầu ở Việt Nam, qua đó khuyến nghị các giải pháp nhằm tăng cường tác động tích cực của các nhân tố đến

sự phát triển của thị trường nhằm thúc đẩy thị trường xăng dầu Việt Nam tăng trưởng về lượng và chuyển từ trạng thái thị trường còn mang tính hành chính hiện nay sang thị trường cạnh tranh

- Mục tiêu cụ thể:

+ Luận giải được sự vận động của thị trường xăng dầu ở Việt Nam và cụ thể là quá trình phát triển của thị trường chịu sự tác động của các nhân tố;

+ Phân tích và đánh giá mức độ tác động của các nhân tố tác động tới sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam;

+ Xác định cho được nhân tố nào là cốt lõi tác động đến sự vận động của thị trường xăng dầu ở Việt Nam hiện nay để có cơ sở khuyến nghị chính sách phát triển trường xăng dầu đúng đắn;

+ Từ nghiên cứu thực trạng vận động của thị trường xăng dầu ở Việt Nam rút ra những kết luận về sự tác động của các nhân tố tới sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam trong thời gian qua; + Đưa ra các quan điểm, định hướng phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030;

+ Khuyến nghị các giải pháp nhằm tăng cường sự tác động tích cực của các nhân tố đến sự phát triển của thị trường xăng dầu trong thời gian tới nhằm chuyển thị trường xăng dầu từ trạng thái mang tính hành chính hiện nayvận hành theo đúng quy luật thị trường

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn về

nhân tố tác động tới sự phát triển thị trường xăng dầu Việt Nam 4.2 Phạm vi nghiên cứu

Các nhân tố tác động đến sự phát triển của thị trường xăng dầu (bao gồm: Xăng, Dầu Diesel, Mazut, Dầu hỏa, Nhiên liệu bay) ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu của Luận án

5.1 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh để hệ thống hóa những vấn đề lý luận, đối chiếu với thực tiễn Phương pháp nghiên cứu định tính Phương pháp phân tích định lượng: Sử dụng các mô hình hồi quy và dùng phần mềm SPSS, E_Simple, để phân tích, từ đó tìm ra những câu trả lời cho giả thiết nghiên cứu đã nêu

5.2 Nguồn thu thập dữ liệu

- Nguồn số liệu sơ cấp: Được thu thập thông qua điều tra, phỏng

vấn một số Lãnh đạo, chuyên gia, nhà hoạch định cơ chế, chính sách kinh doanh xăng dầu, một số khách hàng thuộc các nhóm đối tượng khác nhau để đa dạng được các ý kiến đánh giá

- Số liệu thứ cấp: Được thu thập từ các số liệu thống kê của

Tổng cục Thống kê; các tài liệu, báo cáo của: Chính phủ và các Bộ Ban ngành, các báo cáo của: Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), Ngân hàng Thế giới (WB), báo cáo Tổng kết hoạt động sản xuất kinh doanh, báo cáo tài chính các năm của: Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Tổng Công ty Dầu Việt Nam, Công ty xăng dầu Hàng không, Công

ty TNHH một Thành viên dầu khí Thành phố Hồ Chí Minh - SAIGONPETRO…cùng một số Sách, Báo, Tạp chí …của các Doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu

6 Kết cấu của Luận án

Ngoài các phần: Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục các từ viết tắt, Danh mục các bảng, Danh mục các biểu đồ, Giải thích từ ngữ, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận án được kết cấu làm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về các nhân tố tác động tới sự

phát triển thị trường xăng dầu

Chương 2: Thực trạng các nhân tố tác động tới sự phát triển thị

trường xăng dầu ở Việt Nam

Chương 3: Giải pháp tăng cường tác động tích cực của các nhân

tố tới sự phát triển thị trường xăng dầu ở Việt Nam

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU 1.1 Khái quát chung về thị trường và thị trường xăng dầu 1.1.1 Một số vấn đề chung về thị trường

- Khái niệm thị trường: thị trường là nơi mua bán hàng hóa qua

đó thể hiện các quyết định của người mua cũng như của người bán về: giá cả, số lượng, chất lượng, mẫu mã của hàng hóa trong một thời gian và không gian nhất định Thị trường là biểu hiện của quá trình vận động, những thay đổi về cung và cầu dẫn đến giá cả và số lượng hàng hóa mua bán cũng thay đổi làm cho thị trường luôn luôn vận động

- Các yếu tố cơ bản của thị trường

+ Cung: là số lượng một mặt hàng mà người bán muốn bán ở mỗi mức giá chấp nhận được

+ Cầu: là lượng một mặt hàng mà người mua muốn mua ở mỗi

mức giá chấp nhận được

+ Giá cả: là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa trên thị

trường

+ Cạnh tranh: là sự tranh giành giữa các nhà sản xuất và kinh

doanh trên thị trường nhằm lôi kéo được khách hàng về phía mình

- Phát triển thị trường

Phát triển là khuynh hướng vận động đã xác định về hướng của

sự vật: Hướng đi lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

Phát triển thị trường là tổng hợp các cơ chế, các biện pháp nhằm đưa khối lượng hàng hóa dịch vụ trên thị trường đạt mức tối đa, từ đó

mở rộng được thị trường, tăng quy mô kinh doanh, tăng được lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường

1.1.2 Khái quát chung về thị trường xăng dầu

1.1.2.1 Khái niệm thị trường xăng dầu

Thị trường xăng dầu là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch, mua bán những hàng hóa là sản phẩm của quá trình lọc dầu thô, dùng làm nhiên liệu được gọi chung là xăng dầu

1.1.2.2 Đặc điểm và vai trò của thị trường xăng dầu đối với nền kinh tế quốc dân

a Đặc điểm của thị trường xăng dầu

- Đặc điểm chung của thị trường xăng dầu

Thị trường xăng dầu vận động theo các quy luật kinh tế: Quy luật cung cầu, quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật giá trị thặng dư

- Đặc điểm riêng của thị trường xăng dầu

Thị trường xăng dầu chịu sự can thiệp rất sâu của Nhà nước: Nhà nước can thiệp vào thị trường xăng dầu bằng chính sách giá, chính sách thuế, Nhà nước quản lý đầu mối xuất nhập khẩu xăng dầu, Nhà nước quản lý hạn mức nhập khẩu xăng dầu, quy định quản lý dự trữ và lưu thông xăng dầu

b Vai trò của thị trường xăng dầu đối với nền kinh tế quốc dân

Thị trường xăng dầu có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Qua thị trường có thể hình dung ra toàn bộ nhu cầu của nền kinh tế xã hội, có thể nhận biết được mức độ, hình thức, hiệu quả của các phương thức phân phối xăng dầu và có thể đánh giá được tiềm lực kinh tế của quốc gia, trình độ dân trí, xu hướng tiêu dùng

1.2 Các nhân tố tác động tới phát triển thị trường xăng dầu

Thị trường xăng dầu chịu tác động của nhiều nhân tố khác nhau,

có những nhân tố tác động tích cực làm cho thị trường vận động theo

xu hướng phát triển nhưng cũng có những nhân tố tác động làm hạn chế sự phát triển của thị trường Sau đây là các nhân tố cơ bản tác

động đến sự phát triển thị trường xăng dầu:

1.2.1 Nhân tố kinh tế

Nhu cầu tiêu dùng xăng dầu của toàn xã hội phụ thuộc rất lớn vào khả năng kinh tế của đất nước Khi kinh tế phát triển tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi thúc đẩy thị trường xăng dầu phát triển, khi kinh

tế suy thoái sẽ tác động trực tiếp làm hạn chế sự phát triển của thị

trường xăng dầu

1.2.2 Nhân tố chính trị

Thị trường xăng dầu chịu tác động rất lớn bởi các yếu tố chính trị, thông thường khi tình hình chính trị trên thế giới cũng như trong nước ổn định thì thị trường xăng dầu ít có những biến động lớn nhưng khi xảy ra những bất ổn chính trị đặc biệt là ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi (nơi có trữ lượng dầu mỏ lớn của thế giới) thì thị trường biến động rất mạnh

1.2.3 Nhân tố thể chế luật pháp

Thể chế luật pháp tạo ra khuôn khổ, trật tự bảo đảm cho thị trường xăng dầu vận hành và hoạt động nhằm đạt được những mục tiêu đã định Thị trường xăng dầu phát triển hay bị kìm hãm; thuận lợi hay khó khăn, được hỗ trợ hay bị cản trở đều phản ánh trung thực năng lực, chất lượng và trình độ của thể chế luật pháp

1.2.4 Nhân tố quốc tế

Toàn cầu hóa kinh tế ngày nay đã trở thành xu thế chung của thời đại Tham gia vào một sân chơi quốc tế lớn có nhiều cơ hội mở rộng được thị trường, được hưởng quy chế tối huệ quốc, không bị đối xử phân biệt trong thương mại quốc tế nhưng ngược lại những thách thức trong cạnh tranh thế giới sẽ quyết liệt hơn do môi trường quốc tế phức tạp hơn, cạnh tranh hơn

1.2.5 Các nhân tố khác

1.2.5.1 Nhân tố Dân số

Dân số là nhân tố rất quan trọng tác động đến thị trường xăng dầu vì dân số tạo ra số lượng người có nhu cầu tiêu dùng xăng dầu Dân số đông thì nhu cầu sử dụng: Ô tô, Xe máy và các các phương tiện đi lại khác tăng cao tạo ra ngày càng nhiều lượng khách hàng tiêu dùng xăng dầu, dẫn tới dung lượng thị trường có thể đạt tới rất lớn

1.2.5.2 Nhân tố Khoa học, Kỹ thuật

Khoa học kỹ thuật đã tác động rất lớn tới đời sống con người Mặc dù trữ lượng dầu ngày càng giảm, điều kiện khai thác trở nên khó khăn nhưng sản lượng khai thác dầu vẫn tăng mạnh, đáp ứng nguồn nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu Trong lĩnh vực lọc hóa dầu, Khoa học, Kỹ thuật cũng đạt được những thành tựu lớn Nhiều nhà máy lọc dầu có công suất lớn, hiện đại được xây dựng, sản phẩm lọc dầu đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, lượng xăng dầu được sản xuất đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng

1.2.5.3 Nhân tố tự nhiên

Ngày nay mặc dù nhân loại đã bước sang giai đoạn có nền công nghệ phát triển rất cao nhưng vẫn không thoát ly khỏi môi trường tự nhiên Nguồn tài nguyên dầu mỏ trên thế giới tuy rất lớn nhưng dầu

mỏ không thể tái sinh trong thời gian ngắn Sự khan hiếm của dầu mỏ đẩy giá của năng lượng có xu hướng lên cao

1.2.5.4 Nhân tố Văn hóa

Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Văn hóa tác động rất lớn đến thị trường xăng dầu Trong những năm qua, song song với việc phát triển kinh tế, văn hóa các quốc gia cũng hội nhập ngày càng sâu rộng với nền văn hóa thế giới; hình thành một trào lưu và xu hướng tiêu dùng mà trước đây chưa hề có, trào lưu đó đã tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu

1.3 Kinh nghiệm của một số nước về nghiên cứu các nhân tố tác động tới sự phát triển thị trường xăng dầu - Bài học cho Việt Nam

Từ những kinh nghiệm của một số nước về vận dụng rất thành công sự tác động của các nhân tố tới sự phát triển thị trường xăng dầu, rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam: Nhân tố thể chế luật pháp (quản lý của Nhà nước) có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển thị trường xăng dầu Nhà nước cần ban hành những chính sách và cơ chế rõ ràng, minh bạch, chặt chẽ để quản lý thị trường xăng dầu được tốt hơn

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU Ở VIỆT NAM 2.1 Tổng quan về thị trường xăng dầu Việt Nam

Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết (năm 1954), nước ta tạm thời bị chia cắt thành hai miền, miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

Thị trường xăng dầu miền Bắc Việt Nam thời kỳ 1954 - 1975 là thị trường có kế hoạch để tiếp tục phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện cho chiến trường giải phóng hoàn toàn miền Nam Thị trường xăng dầu miền Nam Việt Nam thời

kỳ 1954 - 1975 vận hành đúng theo cơ chế thị trường

Sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, cả nước đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội, Thời kỳ 1975 - 1986

cả hai miền Nam - Bắc cùng thực hiện kế hoạch hoá tập trung, thị

trường xăng dầu Việt Nam thời kỳ này là thị trường có tổ chức, giá

cả xăng dầu do Nhà nước quy định

2.1.1 Giai đoạn từ 1986 đến thời điểm thực hiện Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu (tháng 9/2009)

Kể từ khi nước ta bắt đầu công cuộc đổi mới (1986) đến thời điểm thực hiện Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu (tháng 9/2009), mặc dù nước ta đã có nhiều doanh nghiệp được tham gia nhập khẩu

và phân phối xăng dầu nhưng các doanh nghiệp này đều là những doanh nghiệp Nhà nước, thị trường xăng dầu giai đoạn này vẫn đang

là thị trường mang trạng thái độc quyền Nhà nước