Giáo án Hóa học 11 bài 11 Axit photphoric và muối photphat | Lớp 11, Hóa học - Ôn Luyện

[r]

Bài 11: AXIT PHOTPHORIC VÀ MU I PHOTPHAT Ố

I M C TIÊU Ụ :

1.Ki n th c ế ứ :

* HS bi t đế ược:

- C u t o phân t , tính ch t v t lí (tr ng thái, màu, tính tan), ng d ng, cáchấ ạ ử ấ ậ ạ ứ ụ

đi u ch Hề ế 3PO4 trong phòng thí nghi m và trong công nghi p.ệ ệ

- Tính ch t c a mu i photphat (tính tan, tác d ng v i axit, ph n ng v iấ ủ ố ụ ớ ả ứ ớ dung d ch mu i khác), ng d ng.ị ố ứ ụ

* HS hi u để ược H3PO4 là axit trung bình, axit ba n c.ấ

2.Kĩ năng:

- Vi t các PTHH d ng phân t ho c ion rút g n minh ho tính ch t c a axitế ạ ử ặ ọ ạ ấ ủ

H3PO4 và mu i photphat.ố

- Nh n bi t đậ ế ược axit H3PO4 và mu i photphat b ng phố ằ ương pháp hoá h c.ọ

- Tính kh i lố ượng H3PO4 s n xu t đả ấ ược, % mu i photphat trong h n h p.ố ỗ ợ

3.Thái độ: Kích thích s h ng thú v i b môn, phát huy kh năng t duy c aự ứ ớ ộ ả ư ủ

h c sinhọ

II TR NG TÂM Ọ :

- Vi t đế ược phương trình phân li theo t ng n c c a axit ừ ấ ủ H3PO4 là axit ba n c.ấ

- Vi t đế ược các PTHH minh h a tính ch t hóa h c c a axit Họ ấ ọ ủ 3PO4 : tính axit, tác d ng v i dd ki m t o ra 3 lo i mu i tùy theo lụ ớ ề ạ ạ ố ượng ch t tác d ng.ấ ụ

- Tính ch t c a mu i photphat Nh n bi t ion photphatấ ủ ố ậ ế

III CHU N B Ẩ Ị:

1 Giáo viên: Thí nghi m nh n bi t ion photphat b ng dd AgNOệ ậ ế ằ 3

2 H c sinh ọ : H c bài cũ, làm bài t p, chu n b bài m iọ ậ ẩ ị ớ

IV PH ƯƠ NG PHÁP :

- Gv đ t v n đặ ấ ề

- Hs t gi i quy t v n đ dự ả ế ấ ề ướ ự ưới s h ng d n c a gvẫ ủ

- K t h p sách giáo khoa, quan sát đ HS t chi m lĩnh ki n th cế ợ ể ự ế ế ứ

V TI N TRÌNH BÀI D Y Ế Ạ :

1 n đ nh l p Ổ ị ớ : Ki m tra sĩ s , đ ng ph c ể ố ồ ụ

2 Ki m tra bài cũ ể :

- So sánh tính ch t v t lí c a 2 d ng thù hình?ấ ậ ủ ạ

- Vi t phế ương trình hoá h c ch ng minh tính ch t hoá h c c a photpho? (4pt)ọ ứ ấ ọ ủ

3 N i dung ộ :

H

o t đ ng 1 ạ ộ :

- Gv: Hướng d n hs:ẫ

+ Hãy vi t CTCT phân t Hế ử 3PO4

+ B n ch t gi a các liên k t ngtả ấ ữ ế ử

trong ngt là gì ?ử

+ Trong h p ch t này SOXH c aợ ấ ủ

photpho là bao nhiêu?

A Axít photphoric:

I C u t o phân t ấ ạ ử:

H – O

H – O – P = O

H – O

Ho t đ ng 2 ạ ộ :

- Gv: Cho hs quan sát l đ ng Họ ự 3PO4

k t h p SGK đ rút ra nh n xét v :ế ợ ể ậ ề

Tr ng thái, màu s c, nhi t đ nóngạ ắ ệ ộ

ch y, tính tan, tính bay h i c a Hả ơ ủ 3PO4

r n.ắ

Hs: Nh n xét và cho bi t tính ch t v tậ ế ấ ậ

lí c a Hủ 3PO4

- Gv: B sung Hổ 3PO4 tan trong nướ c

theo b t kì t l nào là do s ta thànhấ ỉ ệ ự ọ

liên k t hiđro gi a các phân t Hế ữ ử 3PO4

v i các phân t Hớ ử 2O

Ho t đ ng 3 ạ ộ :

- Gv: Yêu c u hs nêu tính ch t hoáầ ấ

h c chung c a axit ọ ủ  H3PO4 có đ yầ

đ tính ch t hoá h c c a m t axitủ ấ ọ ủ ộ

Hs: Vi t phế ương trình đi n li c aệ ủ

H3PO4 Là axít 3 n c và là axít có đấ ộ

H – O

H – O – P → O

H – O

→ P có s OXH +5ố

II Tính ch t v t lý ấ ậ :Sgk

III Tính ch t hoá h c ấ ọ :

m nh TB ạ

- Gv: Trong dd H3PO4 t n t i nh ngồ ạ ữ

lo i ion nào ?ạ

Hs: Dd H3PO4 t n t i các ion Hồ ạ +,

H2PO4-, HPO42-, PO43- và các phân tử

H3PO4 không phân li

- Gv: Yêu c u hs vi t pthh gi a ddầ ế ữ

NaOH và H3PO4 (d đoán mu i t oự ố ạ

thành)

- Gv: Giúp hs d a vào t l s molự ỉ ệ ố

gi a Hữ 3PO4 và ki m đ xác đ nh mu iề ể ị ố

sinh ra

Đ t : a = ặ

NaOH

H PO

n

n

N u a ế 1 → NaH2PO4 (1)

N u a = 2 ế → Na2HPO4 (2)

N u a ế 3→Na3PO4 (3)

N u 1<a< 2 x y ra (1) và (2)ế ả

N u 2<a<3 x y ra (2) và (3) ế ả

Gv: Đ t câu h i : Hặ ỏ 3PO4 có tính oxi

hoá ko? T i sao ?ạ

- Gv: Thông báo: M c dù p có SOXHặ

cao nh t + 5 nh ng Hấ ư 3PO4 không có

tính oxy hoá nh HNOư 3 vì trong ion

PO4 3- r t b n v ng ấ ề ữ

Hs k t lu n: Hế ậ 3PO4 là axít 3 n c có đấ ộ

m nh trung bình và không có tính oxyạ

hoá

1 Tính axít:

-Trong nước H3PO4 phân li theo 3 n c:ấ

H3PO4 H+ + H2PO4

-H2PO4- H+ + HPO4

2-HPO42-  H+ + PO4

3 Dung d ch Hị 3PO4 có tính ch t chungấ

c a 1 axít và có đ m nh TB: N c 1 >ủ ộ ạ ấ

n c 2 > n c 3ấ ấ

2 Tác d ng v i baz ụ ớ ơ:

-Tuỳ theo t l ch t tham gia ph n ngỉ ệ ấ ả ứ

mà H3PO4 sinh ra mu i axít ho c mu iố ặ ố trung hoà:

H3PO4 + NaOH → NaH2PO4 + H2O (1)

H3PO4 + 2 NaOH → Na2HPO4+ 2H2O (2)

H3PO4 + 3 NaOH → Na3PO4 + 3H2O (3)

Ho t đ ng 4: ạ ộ

- Gv: Yêu c u hs đ c sgk và tr l i:ầ ọ ả ờ

Trong CN H3PO4 đượ ảc s n xu t b ngấ ằ

cách nào?

Hs: Tr l i.ả ờ

- Gv: Yêu c u hs đ c và tóm t t thôngầ ọ ắ

tin t sgk v ng d ng c a Hừ ề ứ ụ ủ 3PO4

Ho t đ ng 5 ạ ộ :

- Gv: Yêu c u hs đ c và tóm t t thôngầ ọ ắ

tin t sgk v ng d ng c a Hừ ề ứ ụ ủ 3PO4

Ho t đ ng 6 ạ ộ :

- Gv: D a vào s n ph m ph n ngự ả ẩ ả ứ

c a Hủ 3PO4 và NaOH yêu c u hs xácầ

đ nh các lo i mu i photphat ị ạ ố  Tính

tan?

Ho t đ ng 7 ạ ộ :

IV Đi u ch ề ế:

* T qu ng photphorit ho c apatit:ừ ặ ặ

Ca3(PO4)2 + 3 H2SO4 (đ) → 2H3PO4 + 3CaSO4

→ H3PO4 thu được không tinh khi t ế

* T photpho:ừ

4 P + 5O2 → 2 P2O5

P2O5 + 3 H2O → 2 H3PO4

→ PP này H3PO4 có đ tinh khi t vàộ ế

n ng đ cao h n.ồ ộ ơ

V ng d ng Ứ ụ : sgk

B Mu i photphat ố :

I Tính tan:

- Gv: Làm thí nghi mệ , nh dd AgNOỏ 3

vào dd Na3PO4; Sau đó nh vài gi t ddỏ ọ

HNO3 vào k t t a.ế ủ

- Gv: Yêu c u hs nh n xét hi n tầ ậ ệ ượng,

gi i thích và vi t ptp ả ế ứ

Hs: Có màu vàng, k t qu tan trongế ả

HNO3

Hs k t lu n v cách nh n bi t ionế ậ ề ậ ế

photphat

- Mu i trung hoà và mu i axit c a kimố ố ủ

lo i Na, K đ u tan trong nạ ề ước

- V i các kim lo i khác: Ch mu iớ ạ ỉ ố đihiđrophotphat tan, còn l i đ u khôngạ ề tan ho c ít tanặ

II Nh n bi t ion photphat ậ ế :

- Thu c th : Dung d ch AgNOố ử ị 3

- Hi n tệ ượng: K t t a màu vàngế ủ

- PTHH:

3Ag+ + PO43-  Ag3PO4 (màu vàng)

4 C ng c ủ ố: Vi t phế ương trình đi u ch Hề ế 3PO4 t P N u có 6,2 kg P thì đi uừ ế ề

ch đế ược bao nhiêu kg H3PO4?

VI D n dò ặ :

- H c bài, làm bài t p SGK, chu n b bài “Phân bón hoá h c”; m t s m uọ ậ ẩ ị ọ ộ ố ẫ phân bón hoá h cọ

- BTVN: Đ dung d ch có ch a 11,76 g Hổ ị ứ 3PO4 vào dd có ch a 16,8 g KOH.ứ Tính kh i lố ượng các mu i thu đố ược khi làm bay h i dung d ch?ơ ị

VII Rút kinh nghi m ệ :