Tác giả xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu bắt đầu từ việc xác định những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực chuyên môn của đánh giá viên bao gồm ba yếu tố như: yếu tố thuộc về đánh giá vi[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Giới thiệu khái quát về đề tài nghiên cứu:
Với tiêu đề "Nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban An
toàn- Chất lượng và An ninh, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam" Kết cấu luận
văn gồm phần mở đầu, 03 chương với 11 mục lớn và kết luận Luận văn đã tập trung khái quát về lý luận, xây dựng khung lý thuyết và làm rõ thực tiễn, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên hiện nay
2 Tính cấp thiết của đề tài
Thứ nhất, xuất phát từ việc đảm bảo an toàn hàng không luôn là mục tiêu
hàng đầu phải hướng tới của tất cả các hãng hàng không trên thế giới bởi khi có tai nạn hoặc sự cố nghiêm trọng xảy ra sẽ để lại thiệt hại nặng nề về người, tài sản và ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến hình ảnh, uy tín quốc gia và của hãng hàng không
Thứ hai, từ thực trạng công tác chất lượng và năng lực chuyên môn của đánh
giá viên hiện nay tại Ban An toàn- Chất lượng và An ninh (Ban ATCL&AN, VNA), Vietnam Airlines (VNA)
Thứ ba, xuất phát từ mục tiêu phát triển và nâng cao năng lực chuyên môn
của đánh giá viên tại Ban ATCL&AN, VNA đến 2020
Mặt khác, năng lực chuyên môn của cán bộ nhân viên nói chung và của
ĐGV nói riêng tốt sẽ trở thành thế mạnh, nguồn tài lực trí tuệ, lợi thế cạnh tranh tốt của VNA trong hội nhập kinh tế quốc tế Với những lý do trên, tôi đã quyết định
chọn đề tài "Nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban ATCL&AN, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam" làm đề tài luận văn thạc sĩ
3 Mục tiêu nghiên cứu
Xác định khung lý thuyết nghiên cứu năng lực chuyên môn của ĐGV
Đánh giá thực trạng năng lực chuyên môn của ĐGV, đồng thời chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu về năng lực chuyên môn của ĐGV tại Ban ATCL&AN, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Trang 2 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của ĐGV tại Ban ATCL&AN, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
4 Phương pháp nghiên cứu
Về khung lý thuyết
Tác giả xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu bắt đầu từ việc xác định những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực chuyên môn của đánh giá viên bao gồm ba yếu tố như: yếu tố thuộc về đánh giá viên; yếu tố bên trong của hãng hàng không và yếu tố bên ngoài của hãng hàng không để, điều tra làm rõ yêu cầu năng lực chuyên môn và thực trạng năng lực hiện tại của đánh giá viên để xác định được khoảng trống, điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu để từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên đến năm 2020
Những yếu tố
ảnh hưởng đến
NLCM
của đánh giá
viên (ĐGV)
(Nguồn: Nghiên cứu của tác giả)
Quy trình nghiên cứu
Yếu tố
thuộc
về
ĐGV
Yếu tố
bên
trong
hãng
hàng
không
Yếu tố
bên
ngoài
hãng
hàng
không
Yêu cầu NLCM đối với ĐGV
Thực trạng NLCM môn của ĐGV
Xác định khoảng trống, nguyên nhân điểm yếu
Giải pháp nâng cao NLCM của ĐGV
NLCM của ĐGV đáp ứng yêu cầu
Trang 3Bước 1: Nghiên cứu các mô hình lý thuyết về năng lực chuyên môn của
ĐGV tại các hãng hàng không
Bước 2: Làm rõ các yêu cầu về năng lực chuyên môn của ĐGV tại Ban
ATCL&AN, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Bước 3: Xây dựng phiếu điều tra được dựa trên khung lý thuyết về năng lực
chuyên môn và yêu cầu năng lực chuyên môn của ĐGV
Bước 4: Tiến hành điều tra lấy ý kiến
Bước 5: Tổng hợp, phân tích số liệu làm rõ thực trạng
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CỦA ĐÁNH GIÁ VIÊN TẠI CÁC HÃNG HÀNG KHÔNG
Trong chương này, tác giả giả tập trung làm rõ các khái niệm về ĐGV, khái niệm năng lực chuyên môn của ĐGV; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, đặc điểm công việc và các tiêu chí đo lường năng lực chuyên môn của ĐGV; ngoài ra tác giả còn làm rõ được phương pháp tiếp cận, các yếu tố cấu thành, tính tất yếu phải nâng cao năng lực chuyên môn và những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực chuyên môn của đội ngũ ĐGV
1.1 Đánh giá viên tại các hãng hàng không
Tác giả làm rõ khái niệm ĐGV là gì? chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ĐGV và các đặc điểm công việc của ĐGV; các cấp độ chuyên gia đánh giá tại các hãng hàng không trên thế giới hiện nay
1.2 Năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại các hãng hàng không
Làm rõ khái niệm năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại các hãng hàng không và ba tiêu chí cơ bản để đo lường năng lực chuyên môn của ĐGV gồm: năng lực chuyên môn của ĐGV được xem xét, đánh giá dựa trên kết quả làm việc của mỗi ĐGV về mặt số lượng; năng lực chuyên môn của ĐGV được xem xét, đánh giá dựa trên kết quả làm việc của mỗi ĐGV về mặt chất lượng; sự hài lòng của đối tác được đánh giá
Trang 4Phương pháp tiếp cận năng lực chuyên môn của ĐGV được đề cập trên ba cách tiếp cận khác nhau của ba tổ chức gồm:
Hiệp hội Chứng nhận Quốc tế về năng lực cá nhân (International Personnel Certification Association/IPC)
Hệ thống Quản lý chất lượng ISO 19011-2003,
Của ICAO và IATA, và tác giả quyết định lựa chọn hướng nghiên cứu theo
cách tiếp cận này Qua nghiên cứu và tổng hợp tác giả đã xác định được công thức năng lực chuyên môn của ĐGV như sau:
Năng lực chuyên môn = Kiến thức chuyên môn + Kỹ năng thực hành chuyên môn + Thái độ và đạo đức nghề nghiệp Kết quả hoạt động
- Kiến thức chuyên môn của đánh giá viên gồm 05 nhóm: (1) Kiến thức về ngành hàng không quốc tế; (2) Kiến thức về ngành hàng không nước sở tại; (3) Kiến thức về Bộ Tiêu chuẩn ISO; (4) Kiến thức về chính hãng hàng không của mình; (5) Kiến thức chuyên sâu theo 8 lĩnh vực đánh giá của ICAO và IATA
- Kỹ năng thực hành chuyên môn của đánh giá viên gồm 08 nhóm: (1) Kỹ
năng lập, triển khai thực hiện kế hoạch đánh giá; (2) Kỹ năng thực hiện kế hoạch; (3) Kỹ năng giao tiếp, truyền thông; (4) Kỹ năng xem xét, quyết định vấn đề; (5) Kỹ năng tổng hợp, báo cáo; quản lý và lưu trữ hồ sơ; (6) Kỹ năng làm việc nhóm, độc
lập; (7) Kỹ ngoại ngữ và tin học; (8) Kỹ năng quản lý sự thay đổi
- Thái độ và đạo đức nghề nghiệp của đánh giá viên gồm 03 nhóm: (1) Thái
độ tốt trong công việc; (2) Đạo đức nghề nghiệp đạt chuẩn mực; (2) Luôn có nhu cầu tự phát triển và hoàn thiện bản thân
Tác giả xác định tính tất yếu phải nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại các hãng hàng không gồm các lý do sau:
Trình độ khoa học công nghệ nói chung ngày càng phát triển, trong đó có ngành hàng không dân dụng nói riêng, đặc biệt công nghệ chế tạo máy bay ngày càng mới với nhiều thế hệ máy bay thân rộng hiện đại như tàu bay Boeng 787, Airbus A350
Thứ hai, bản thân các hãng hàng không đều phải hướng tới tạo cho mình
có được một chất lượng dịch vụ hoàn hảo nhất, một thương hiệu thân quen và gần
Trang 5gũi với khách hàng Chính các ĐGV của các hàng hàng không là những người góp phần tích cực và không nhỏ tạo nên mong muốn này
Thứ ba, quan trọng và được đặt lên hàng đầu đối với mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề không riêng gì lĩnh vực hàng không dân dụng đó là vấn đề đảm bảo an toàn hàng không trong khai thác, sản xuất kinh doanh của mọi hãng hàng không
Thứ tư là xuất phát từ yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng nghề nghiệp của
chính các ĐGV
Thứ năm là xuất từ thực trạng của đội ngũ ĐGV hiện nay tại các hãng hàng không, đặc biệt là các các hàng không non trẻ
1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại các hãng hàng không
Bao gồm 03 yếu tố: yếu tố thuộc về bản thân đánh giá viên; yếu tố bên trong các hãng hàng không; yếu tố bên ngoài hãng hàng không
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CỦA ĐÁNH GIÁ VIÊN TẠI BAN AN TOÀN- CHẤT LƯỢNG VÀ AN NINH, HÃNG HÀNG KHÔNG QUỐC GIA VIỆT NAM
2.1 Khái quát về Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam và Ban An toàn- Chất lượng và An ninh
Mục này tác giả trình bày một cách khái quát về Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam và Ban An toàn- Chất lượng và An ninh từ ngày thành lập cho đến nay Đặc biệt là giới thiệu về mô hình tổ chức Hệ thống quản lý chất lượng, Hệ thống tổ chức chất lượng, hệ thống tài liệu chất lượng của VNA
Đối với Ban ATCL&AN, tổng quan quá trình hình thành và phát triển, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và nguồn nhân lực hiện tại
2.2 Thực trạng đội ngũ đánh giá viên tại Ban An toàn- Chất lượng
và an ninh, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Tác giả đã tập trung làm rõ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của ĐGV
Trang 6 Chức năng là người tham mưu, giúp việc cho lãnh đao các cấp của VNA,
trực tiếp là Giám đốc Chất lượng và An toàn thực hiện và duy trì nghiêm mục tiêu chính sách chất lượng của VNA như đã cam kết Giúp các trưởng đoàn đánh giá thực hiện thành công một cuộc đánh giá từ lúc chuẩn bị cho đến lúc kết thúc theo đúng quy trình đã xác định
Nhiệm vụ, giúp lãnh đạo các cấp trong hệ thống quản lý chất lượng của
VNA và trưởng đoàn đánh giá thực hiện 12 nhiệm vụ cụ thể
Quyền hạn của ĐGV với 04 quyền hạn
Mục này cũng đề cập đội ngũ chuyên gia đánh giá chất lượng của tại Ban ATCL&AN, VNA được chia làm 03 cấp (ĐGVT, ĐGV, QSV) cơ cấu theo độ tuổi
và 08 lĩnh vực đánh giá khác nhau
Mục này cũng tập trung đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đánh giá viên tại Ban ATCL&AN, VNA
2.3 Yêu cầu năng lực chuyên môn của đội ngũ đánh giá viên tại Ban
An toàn- Chất lượng và An ninh, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Yêu cầu năng lực chuyên môn của ĐGV tại Ban ATCL&AN gồm 16 tiêu chí với 03 nhóm tiêu chí và được thiết kế theo thang điểm từ 1-5 điểm Kết quả điều tra về yêu cầu năng lực đến 2020
16 tiêu chí năng lực chuyên môn của ĐGV gồm: (1) Kiến thức về ngành hàng không quốc tế (2) Kiến thức ngành hàng không Việt Nam (3) Kiến thức về
Bộ tiêu chuẩn ISO (4) Kiến thức về VNA (5) Kiến thức chuyên môn sâu của 8 lĩnh vực đánh giá (6) Kỹ năng lập, triển khai thực hiện kế hoạch đánh giá (7) Kỹ năng thực hiện đánh giá chuyên môn theo kế hoạch (8) Kỹ năng giao tiếp và truyền thông (9) Kỹ năng xem xét và quyết định vấn đề (10) Kỹ năng tổng hợp, báo cáo; quản lý và lưu trữ hồ sơ sau đánh giá (11) Kỹ năng làm việc nhóm, độc lập (12)
Kỹ ngoại ngữ và tin học (13) Kỹ năng quản lý sự thay đổi (14) Thái độ trong công việc (15) Đạo đức nghề nghiệp (16) Nhu cầu tự phát triển và hoàn thiện bản thân
2.4 Phân tích thực trạng năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban An toàn- Chất lượng và An ninh, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Trang 7 Mục này được trình bày các nội dung như xác định phương pháp khảo sát
từ các phiếu điều tra và câu hỏi phỏng vấn Cụ thể, Điểm 1: Rất kém, Điểm 2: Kém,
Điểm 3: Trung bình, Điểm 4: Tốt, Điểm 5: Rất tốt Năng lực yêu cầu của ĐGV đến
năm 2020 cũng tương tự 5 mức: Điểm 1: Rất kém, Điểm 2: Kém, Điểm 3: Trung bình, Điểm 4: Tốt, Điểm 5: Rất tốt
Tác giả xác định trọng số đánh giá của các đối tượng được điều tra bao gồm: lãnh đạo các cấp của VNA, ĐGVT, đối tác đánh giá và ĐGV là ngang nhau
để tổng hợp
Thực trạng năng lực chuyên môn của ĐGV được tác giả phân tích theo phương pháp đã xác định tại phần mở đầu, tuy nhiên để đơn giản hóa trong phương pháp tính toán, phương pháp so sánh kết quả được thực hiện trên ba khía cạnh sau:
Một là, so sánh điểm giữa các năng lực để xác định nội dung năng lực nào tốt hơn,
sự so sánh này chỉ là tương đối, sự thể hiện kém hơn giữa hai năng lực chưa thể
phản ảnh được đầy đủ mức độ tuyệt đối hóa của từng năng lực Hai là, so sánh kết
quả đánh giá năng lực hiện tại với năng lực yêu cầu trong tương lai để thấy rõ
khoảng cách giữa năng lực yêu cầu và năng lực hiện tại Ba là, so sánh khoảng cách
với tầm quan trọng tương ứng từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục Khi khoảng cách càng xa, tầm quan trọng tương ứng cao thì phải có giải pháp để thu hẹp khoảng cách Từng tiêu chí được thể hiện trên số liệu cụ thể và biểu đồ minh họa Như vây, năng lực chuyên môn của ĐGV hiện nay về cơ bản vẫn đáp ứng được yêu cầu Tuy nhiên, trong tương lai khi mà yêu cầu hội nhập, cạnh tranh ngày càng cao thì chưa thể đáp ứng được Trong đó nhóm yếu tố kiến thức chuyên môn chỉ đạt mức độ trung bình 2.9, so với yêu cầu khoảng cách chênh lệch là 1.1; nhóm yếu tố kỹ năng thực hành chuyên môn có cao hơn, tuy nhiên cũng chỉ đạt mức trung bình 3.3, so với yêu cầu khoảng cách chênh lệch là 1.2; nhóm yếu tố thái độ và đạo đức nghề nghiệp của ĐGV đạt ở mức tốt 4.1, so với yêu cầu thực tế chênh lệch là 0.4 Thông qua kết quả điều tra cũng cho thấy, việc cho điểm đánh giá năng lực chuyên môn của ĐGV đều cao hơn so lãnh đạo các cấp và ĐVT
2.5 Đánh giá chung về năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban An toàn- Chất lượng và An ninh, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
Thứ nhất về điểm mạnh gồm:
Trang 8 Thứ nhất, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp
Thứ hai, là ý thức tự phấn đấu vươn lên để phát triển và hoàn thiện mình
Tiếp theo, những kinh nghiệm đánh giá
Kỹ năng ngoại ngữ và tin học cũng là một thế mạnh của ĐGV
Ngoài ra kỹ năng giao tiếp và truyền thông
Thứ hai về điểm yếu:
Một là, kiến thức về Bộ Tiêu chuẩn ISO
Hai là, kiến thức hiểu biết về ngành hàng không Việt Nam, VNA và các quy định của ICAO, IATA cũng còn hạn chế
Bên cạnh đó, kỹ năng lập và triển khai thực hiện kế hoạch của ĐGV còn hạn chế nhất định
Mặt khác, kỹ năng xem xét quyết định vấn đề trong quá trình đánh giá cũng găp không ít khó khăn, nhất là khi ĐGV phải độc lập làm việc
Ngoài ra kỹ năng tổng hợp, báo cáo; quản lý và lưu trữ hồ sơ của ĐGV chưa được tốt
Kỹ năng quản lý sự thay đổi của ĐGV cũng cần phải quan tâm xem xét
Thứ ba, về nguyên nhân:
Nguyên nhân chủ quan từ bản thân đánh giá viên
Nguyên nhân khách quan (từ bên trong và bên ngoài VNA)
* Nguyên nhân thuộc về VNA
- Xuất pháp từ việc thay đổi về mặt tổ chức trong chính nội bộ VNA
- Chính sách của VNA hiện nay
- Công tác chất lượng chưa được quan tâm đúng mức của lãnh đạo các cấp
- Công tác đào tạo nội bộ và chương trình đào tạo hàng năm của VNA cho ĐGV còn nhiều hạn chế
- Bên cạnh đó, đặc thù lĩnh vực sản xuất kinh doanh của VNA cũng ảnh hưởng đến việc nâng cao năng lực chuyên môn cho ĐGV
Trang 9- Một nguyên nhân khách quan nữa có ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao năng lực chuyên môn của ĐGV cần phải kể là đến nay VNA trong một thời gian dài vẫn chưa xây dựng được một phần mềm quản lý hệ thống chất lượng nói chung và quản lý kế hoạch, chương trình đánh giá hàng năm của VNA
- Lương thưởng hàng quý hiện nay vẫn chưa trở thành yếu tố thúc đẩy động lực làm việc của người lao động, nói chung và ĐGV nói riêng
- Lương đánh giá thực hiện công việc hàng quý
- Môi trường và điều kiện làm việc của ĐGV hiện nay cũng còn gặp nhiều khó khăn
* Nguyên nhân từ các yếu tố bên ngoài VNA
- Những năm gần đây, do khủng hoảng kinh tế
- Chất lượng đào tạo hay nói cách khác là sản phẩm đào tạo đầu ra của các trường trong hệ thống giáo dục Việt Nam
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CỦA ĐÁNH GIÁ VIÊN TẠI BAN AN TOÀN- CHẤT LƯỢNG VÀ
AN NINH, HÃNG HÀNG KHÔNG QUỐC GIA VIỆT NAM
3.1 Mục tiêu phát triển và nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban ATCL&AN, VNA đến 2020
Với mục tiêu đến 2020, xây dựng VNA thành tập đoàn kinh tế mạnh, lực lượng vận tải hàng không chủ lực, giữ vai trò chủ đạo trong giao thông hàng không Việt Nam, trở thành một trong 10 hãng hàng không được ưu chuộng nhất chấu Á về chất lượng dịch vụ với cơ sở hạ tầng kỹ thuật bảo dưỡng, công nghiệp hàng không
và đào tạo chuyên nghành tiên tiến với đội bay khoảng 163 chiếc với các chủng loại báy bay hiện đại như Airbus 321, Airbus 350, Boing 787 Mạng đường bay trải rộng hơn 120 đường bay với 65 điểm trên thế giới; sản lượng vận chuyển hành khách đạt 35 triệu lượt khách, thị phần chiếm khoảng 45%, vận chuyển hàng hóa
Trang 10620 nghìn tấn, doanh thu dự kiến đạt 7 tỷ USD/năm góp phần tích cực phát triển kinh tế-xã hội các vùng miền và địa phương, kinh doanh có hiệu quả và lực lượng
dự bị đáng tin cậy cho quốc phòng, an ninh
Đến năm 2020 phải xây dựng được đội ngũ ĐGV có đầy đủ năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chiến lược phát triển của VNA trong đó tập trung xây dựng đề án tổ chức lại lực lượng đánh giá viên tại các đơn vị trong năm 2013-2014 theo kết luận của Tổng Giám đốc tại Hội nghị công tác an toàn, chất lượng và an ninh ngày 23/4/2013 bao gồm cả chương trình đào tạo, huấn luyện, kinh phí để triển khai thực hiện và hệ thống đánh giá viên tại các đơn vị cơ sở, đặc
biệt là nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên
3.2 Một số giải pháp cơ bản nâng cao năng lực chuyên môn của đánh giá viên tại Ban ATCL&AN, VNA
Với việc mục tiêu phát triển và nâng cao năng lực chuyên môn của ĐGV đến năm 2020, tác giả đề xuất 06 giải pháp nhằm khắc phục những điểm yếu năng lực chuyên môn của ĐGV, các giải pháp đóa là:
Xây dựng bản mô tả công việc cho đội ngũ đánh giá viên
Hoàn thiện hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cho đánh giá viên
Hoàn thiện tiêu chuẩn của đánh giá viên theo khung năng lưc
Sử dụng đánh giá viên theo khung năng lực
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đánh giá viên
Tạo động lực cho đánh giá viên
3.3 Kiến nghị các điều kiện để thực hiện giải pháp
Tuy nhiên để đưa các giải pháp vào vận dụng trong thực tế một cách có hiệu quả, tác giả đã nêu ra một số điều kiền kiến nghị mà VNA cần phải áp dụng một
cách triệt để khi thực hiện các giải pháp:
Đối với bản thân đánh giá viên
Đối với lãnh đạo Ban An toàn- Chất lượng và An ninh
Đối với Lãnh đạo Vietnam Airlines