Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ tại NH TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Đồng Tháp

Trong giai kinh tế khó khăn hiện nay, cạnh tranh đƣợc xem là tất yếu là sự sống còn của mỗi Chi nhánh, để có thể cạnh tranh tốt và hƣớng tới mục tiêu trở thành một Chi[r]

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Nước ta đang trong giai đoạn hội nhập sâu rô ̣ng với khu vực và toàn cầu trong tất cả các lĩnh vực Hòa mình trong bối cảnh chung của cả nước, Đồng Tháp cũng đang từng bước thay đổi diện mạo trên tất cả các phương diện: y tế, giáo dục, văn hóa - xã hội, và đặc biệt là về phương diện kinh tế Là một trong các tỉnh nghèo của khu vực và cả nước , Đảng bộ và nhân dân Đồng Tháp quyết tâm phát triển kinh tế địa phương theo hướng nông nghiê ̣p, thuỷ sản v à tiểu thủ công nghiệp bằng cách tập trung vào các ngành nghề mũi nhọn như thuỷ sản, chế biến thuỷ sản, các vùng chuyên canh nuôi trồng thuỷ sản , cây

ăn quả, sản xuất lúa và phát triển các làng nghề truyền thống Để đạt được mục tiêu đề

ra, một yếu tố then chốt đó chính là nguồn vốn tài trợ; bên cạnh nguồn vốn được cấp từ ngân sách nhà nước để đầu tư cho hạ tầng cơ sở và các chương trình phúc lợi xã hội, thì nguồn tài trợ chính vẫn là nguồn vốn tại chổ Do đó, hệ thống các NHTM trên địa bàn góp phần đáng kể trong việc cung cấp vốn phục vụ cho sản xuất kinh doanh phát triển kinh tế địa phương

Nhận ra tiềm năng phát triển kinh tế của tỉnh cùng với chính sách ưu tiên phát triển các ngành nghề kinh tế chủ chốt, hệ thống các NHTM trên địa bàn ngày càng phát triển không ngừng về số lượng cũng như chất lượng Cụ thể, các NHTM quốc doanh, liên doanh, TMCP, đua nhau mở rộng thị phần, nhiều chi nhánh cấp 1, cấp 2, phòng giao dịch mới được mở ra và đi vào hoạt động; các sản phẩm dịch vụ của các ngân hàng cũng ngày càng phong phú đa dạng hơn với hàm lượng công nghệ cao Bên cạnh những thuận lợi kể trên, để tồn tại và phát triển các NHTM trên địa bàn nói riêng vẫn phải đối mặt với một số khó khăn nhất định về phía chính quyền địa phương, thói quen tập quán sinh hoạt của người dân, trình độ dân trí còn thấp nhưng đặc biệt hơn cả vẫn là áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt

Để có được lợi thế cạnh tranh và giành quyền chủ động trong các hoạt động kinh doanh của mình, các Chi nhánh ngân hàng trên địa bàn đã từng bước cơ cấu lại tổ chức, nâng cao năng lực tài chính, trình độ công nghệ, đào tạo CBCNV, chú trọng xây dựng văn hóa ngân hàng… một cách mạnh mẽ để nâng cao năng lực cạnh tranh của Chi nhánh,

hoạt động an toàn và hiệu quả, huy động tốt các nguồn vốn trong xã hội và mở rộng đầu

tư đáp ứng nhu cầu của phát triển kinh tế tỉnh nhà Tuy nhiên, biện pháp triển khai cũng như hiệu quả nâng cao năng lực cạnh tranh tại từng Chi nhánh có sự khác nhau Trong những năm vừa qua , họat động kinh doanh của N gân hàng ngày càng trở nên khó khăn ,

mô ̣t phần cũng do sự ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, điều kiê ̣n ca ̣nh tranh ngày càng khốc liê ̣t, giành giật từng khách hàng, chi li từng khoản thu - chi, trước xu thế chung của nền kinh tế, thay vì như trước đây các Ngân hàng tâ ̣p trung vào khách hàng tổ chức , khách hàng lớn, nguồn thu chủ yếu đến từ hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng , thì bây giờ các Ngân hàng dần hướng đến chuyển di ̣ch cơ cấu thu nhâ ̣p của mình sang cá c hoa ̣t đô ̣ng bán lẻ, thu phí di ̣ch vụ, để phân tán rủi ro cũng như khai thác tiềm năng rất lớn từ các hoạt động của khối bán lẻ

Trong thời gian công tác tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Đồng Tháp, qua quá trình tìm hiểu về tình hình kinh doanh tại Chi nhánh cùng với những

lý do khách quan kể trên nên tôi quyết định chọn vấn đề “Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Đồng Tháp ” để làm đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra những tồn ta ̣i ,hạn chế

trong hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh của khối bán lẻ ta ̣i Chi nhánh để từ đó đề xuất mô ̣t số giải pháp góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ của NH TMCP Công Thương VN - CN Đồng Tháp với các NH khác trên đi ̣a bàn

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Mục tiêu chung

Đề tài nghiên cứu năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công Thương Đồng Tháp tìm ra một số điểm mạnh, điểm yếu để từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm cải thiê ̣n và nâng cao năng lực cạnh tranh tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Đồng Tháp trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng bán lẻ Qua đó, Chi nhánh có thể giữ được khách hàng đảm bảo giữ vững thu nhâ ̣p và lợi nhuận cho Ngân hàn g đa ̣t được mu ̣c tiêu đã đề ra

- Mục tiêu cụ thể

- Hiểu thế nào về năng lực ca ̣nh tranh của mô ̣t ngân hàng trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng

bán lẻ và nó được đo lường bởi các tiêu chí nào?

- Hoạt động tín dụng bán lẻ bao gồm n hững hoa ̣t đô ̣ng nào ? Hiê ̣n ta ̣i hoa ̣t đô ̣ng tín dụng bán lẻ của bản thân chi nhánh đang triển khai ở mức độ nào , thị phần ra sao, kết quả

so sánh với các NH khác có mă ̣t nào ma ̣nh, mă ̣t nào yếu?

- Các nhân tố nào tác động , ảnh hưở ng đến khả năng ca ̣nh tranh của Chi nhánh trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng bán lẻ?

- Cần phải làm gì để nâng cao năng lực ca ̣nh tranh của Chi nhánh trong hoa ̣t đô ̣ng tín dụng bán lẻ?

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ của Ngân hàng thương mại

- Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ tại NH

TMCP Công Thương VN - CN Đồng Tháp từ năm 2012- 2014

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pha ́ p thu thâ ̣p số liê ̣u

Luận văn chủ yếu sử du ̣ng nguồn dữ liệu thứ cấp Cụ thể, Luận văn sử dụng nguồn

dữ liệu thu thập từ các tài liệu và thông tin nội bộ gồm tài liệu của Phòng Bán Lẻ - NH TMCP Công Thương Đồng Tháp Kết quả nghiên cứu ý kiến của khách hàng khối bán lẻ

về chất lượng sản phẩm và dịch vụ đã thực hiện trước đây cũng được sử dụng Nguồn dữ liệu thu thập từ bên ngoài sử dụng cho luận văn bao gồm báo cáo kết quả hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh củ a các NHTM trên đi ̣a bàn gởi cho NH Nhà Nước tỉnh ĐỒng Tháp qua từng thời kỳ Niên giám thống kê của Cu ̣c Thống kê tỉnh Đồng Tháp

- Phương pha ́ p phân tích số liê ̣u

Phương pháp so sánh

+ So sánh số tuyệt đối

+ So sánh số tương đối

Phương pháp đánh giá cá cá biệt:

Phương pháp đánh giá toàn diện:

KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN BAO GỒM:

- MỞ ĐẦU

- NỘI DUNG CHÍNH

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ của NHTM

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh tại ngân hàng TMCP Công Thương VN - CN Đồng Tháp trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng bán lẻ

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực tín dụng bán lẻ tại NH TMCP Công Thương VN - CN Đồng Tháp

- KẾT LUẬN

- KIẾN NGHỊ

- DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG BÁN LẺ CỦA NHTM

1.1 CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NHTM

1.1.1 Khái niệm về cạnh tranh

1.1.2 Phân loại cạnh tranh

1.1.3 Năng lực cạnh tranh của NHTM

+ Năng lực cạnh tranh của một ngân hàng là khả năng ngân hàng đó tận dụng những nguồn lực bên trong để tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm giữ vững và mở rộng thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng; đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh

* Các tiêu thức đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM

- Năng lực tài chính

+ Nguồn vốn, khả năng huy động và mức độ ổn định của vốn

+ Khả năng thanh khoản

+ Chất lượng tín dụng

+ Khả năng sinh lời

- Mức độ đa dạng và chất lượng sản phẩm, dịch vụ

- Năng lực quản trị, điều hành

- Trình độ công nghệ

- Hệ thống kênh phân phối

- Thương hiệu và các biện pháp Marketing

- Chất lượng nguồn nhân lực

1.2 NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG BÁN LẺ 1.2.1 Khái quát về lĩnh vực tín dụng bán lẻ

1.2.1.1 Khái niệm

Tín dụng bán lẻ là hình thức cấp tín dụng trực tiếp bằng các hình thức cho vay, bảo lãnh, chiết khấu, thẻ… có quy mô nhỏ cho các khách hàng cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp vừa và nhỏ Đây là khái niệm phổ biến được đa số các Ngân hàng TMCP sử dụng hiện nay

1.2.1.2 Đặc điểm và vai trò của hoạt động tín dụng bán lẻ

1.2.1.3 Các lĩnh vực hình thức tín dụng bán lẻ chủ yếu:

- Cho vay sản xuất kinh doanh

- Cho vay tiêu dùng

- Cho vay thông qua phát hành thẻ TDQT

- Cho vay các sản phẩm đặc thù

- Cấp bảo lãnh

1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ

12.2.1 Năng lực tài chính

- Nguồn vốn, khả năng huy động vốn và mức độ ổn định của vốn

- Khả năng thanh khoản

- Chất lượng tín dụng

- Khả năng sinh lời

1.2.2.2 Mức độ đa dạng, chất lượng của các sản phẩm, dịch vụ

1.2.2.3 Năng lực quản trị điều hành

1.2.2.4 Trình độ công nghệ

1.2.2.5 Hệ thống kênh phân phối (mạng lưới hoạt động)

1.2.2.6 Thương hiệu và các biện pháp Marketing

1.2.2.7 Chất lượng nguồn nhân lực

1.2.3 Các lý thuyết sử dụng trong phân tích

1.2.3.1 Ma trận SWOT

1.2.3.2 Ma trận Hình ảnh cạnh tranh

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh tại ngân hàng TMCP Công Thương VN –CN đồng tháp trong hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng bán lẻ

2.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VN -CN ĐỒNG THÁPVÀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA CHI NHÁNH

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

2.1.2 Môi trường kinh doanh của Chi nhánh

2.1.2.1 Điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Tháp

* Điều kiện tự nhiên

* Đặc điểm kinh tế - xã hội

* Kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội đến năm 2020

2.1.2.2 Môi trường - điều kiện kinh doanh của các NHTM và TCTD tại Đồng Tháp

2.1.2.3 Hệ thống các NHTM và TCTD trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp

- Hệ thống các NHTM và TCTD trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp

- Mức độ cạnh tranh

2.1.3 Cơ cấu tổ chức

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh trong thời gian qua

2.2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOA ̣T ĐỘNG TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VN – CN ĐỒNG THÁP

2.2.1 Năng lực tài chính

- Nguồn vốn, khả năng huy động và mức độ ổn định của vốn

- Khả năng thanh khoản

- Chất lượng tín dụng

- Khả năng sinh lời

2.2.2 Mức độ đa dạng của các sản phẩm, dịch vụ

- Sự thỏa mãn về lãi suất, thời hạn vay, mức cho vay:

- Thủ tục giấy tờ, thời gian giải quyết hồ sơ:

- Những yếu tố liên quan đến quy trình, quy định:

- Thái độ và phong cách phục vụ, chăm sóc khách hàng:

2.2.3 Năng lực quản trị điều hành

2.2.4 Trình độ công nghệ

2.2.5 Hệ thống kênh phân phối (mạng lưới hoạt động)

2.2.6 Thương hiệu và các biện pháp Marketing

2.2.7 Chất lượng nguồn nhân lực

2.3 ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CHI NHÁNH THÔNG QUA CÁC MA TRẬN

2.3.1 Sử dụng Ma trận Hình ảnh cạnh tranh

Bảng 2.18: MA TRẬN HÌNH ẢNH CẠNH TRANH

Yếu tố chủ yếu

ảnh hưởng

Trọng

số

Vietinbank Agribank BIDV Vietcombank Sacombank đến khả năng

canh tranh

Loại Điểm Loại Điểm Loại Điểm Loại Điểm Loại Điểm

- Năng lực tài chính 0.20 3 0.60 4 0.80 3 0.60 3 0.60 2 0.40

- Mức độ đa dạng

của các sản phẩm

dịch vụ

0.20 3 0.60 2 0.40 3 0.60 4 0.8 4 0.80

- Năng lực quản trị,

điều hành 0.15 4 0.60 4 0.60 2 0.30 2 0.30 3 0.45

- Trình độ công

nghệ 0.05 2 0.10 3 0.15 2 0.10 3 0.15 2 0.10

- Mạng lưới hoạt

động 0.10 3 0.30 4 0.40 2 0.20 3 0.30 3 0.10

- Thương hiệu và 0.15 2 0.30 3 0.45 2 0.30 4 0.60 4 0.60

các biện pháp

Marketing

- Chất lượng nguồn

nhân lực 0.15 3 0.45 3 0.45 3 0.450 3 0.45 2 0.30

Tổng số điểm 1.00 2.95 3.25 2.55 3.20 2.75

(Nguồn: Tác giả tổng hợp từ phân tích ở mục 2.2)

Như vậy, qua quan sát ma trận hình ảnh cạnh tranh đã cho ta có một cái nhìn tổng quan về mức độ cạnh tranh giữa các ngân hàng (thông qua số điểm cộng dồn và chênh lệch giữa số điểm cộng dồn của từng Chi nhánh) và khả năng cạnh tranh của từng ngân hàng (mức độ phản ứng đối với từng yếu tố ảnh hưởng) Qua đó ta có thể xây dựng được các chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho Vietinbank Đồng Tháp và các biện pháp cụ thể nhằm phát huy thế mạnh và khắc phục những điểm yếu

2.3.2Thông qua Ma trận SWOT

Bảng 2.19: MA TRẬN SWOT

(1) Tiềm lực tài chính đảm bảo, Chất lượng tín dụng tốt

(2) Là ngân hàng lâu đời, có thị phần ổn định và có uy tín trên địa bàn

(3) Lãnh đạo Chi nhánh có năng lực lãnh đạo, điều hành tốt, môi trường làm việc thuận lợi

(4) Mạng lưới hoạt động tương đối rộng khắp, đáp ứng được yêu cầu hiện tại

(5) Chất lượng nguồn nhân lực cao, đáp ứng được yêu cầu công việc, am hiểu và có nhiều kinh nghiệm về thị trường nông nghiệp, nông thôn, có mối quan hệ rất tốt với chính quyền địa phương, khách hàng nông dân

(1) Khả năng huy động vốn từ các

cá nhân hộ gia đình thấp, mức độ đáp ứng nguồn vốn tại chổ chị đạt 31%/ dư nợ cho vay

(2) Tỷ lệ cho vay thấp hơn so với các đối thủ

(3) Khả năng sinh lợi ROA thấp, hiệu suất sử dụng nguồn vốn không cao

(4) Tín dụng tăng trưởng nóng, đặc biệt là tín dụng bán lẻ tiềm ẩn rủi

ro mất kiểm soát

(5) Thời gian giải quyết hồ sơ lâu, quy trình, thủ tục rườm rà, nặng về hình thức, giấy tờ

(6) Thái độ, phong cách phục vụ khách hàng chưa tốt, chất lượng

trong công tác cấp tín dụng

(6) Tốc độ tăng trưởng nhanh,mạnh, ngày càng phát triển về quy mô

(7) Có lợi thế về cạnh tranh lãi suất

(8) Văn hóa doanh nghiệp được quan tâm Chất lượng phục vụ, nhận thức

và phong cách phục vụ của đội ngũ nhân viên đang dần được cải thiện

phục vụ có sự chênh lệch rất lớn giữa trung tâm Chi nhánh và PGD (7) Chưa có sự quan tâm, đầu tư thích đáng cho các hoạt động marketing, chăm sóc khách hàng (8) Nguồn nhân lực chưa đáp ứng

đủ khối lượng công việc

(9) Quy trình kiểm tra kiểm soát nội bộ gắt gao

(1) Đồng Tháp là một trong những

địa phương được thiên nhiên ưu ái:

đất đai màu mỡ, thổ nhưỡng, khí

hậu ôn hòa, ít xảy ra thiên tai, dịch

bệnh

(2) Tốc độ tăng trưởng kinh tế

mạnh mẽ của tỉnh Đồng Tháp

(3) Tiềm năng thị trường còn rất

lớn, nhu cầu vốn cho nền kinh tế

tỉnh nhà được đáp ứng chưa tương

xứng với tiềm năng

(4) Sự hiểu biết của người dân về

lĩnh vực Ngân hàng ngày một nâng

cao dẫn đến sự gia tăng nhu cầu sử

dụng các sản phẩm dịch vụ tiện ích

ngân hàng của người dân trong

tỉnh

(5) Sự phát triển của các ngành liên

quan

Chiến lược phát triển thị trường Chiến lược phát triển sản phẩm

Chiến lược thâm nhập thị trường

(1)Ảnh hưởng của suy thoái kinh

tế, một số ngành lĩnh vực kinh tế

biến động thất thường

Chiến lược đặc thù hóa sản phẩm Chiến lược cạnh tranh

2.3.2.6 Phân tích các chiến lược

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực tín dụng bán lẻ tại NH TMCP Công Thương VN - CN Đồng Tháp

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NH TMCP CÔNG THƯƠNG VN –

CN ĐỒNG THÁP

3.1.1 Định hướng phát triển của Chi nhánh trong lĩnh vực tín dụng bán lẻ 3.1.2 Quan điểm nâng cao nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động tín dụng bán lẻ

3.2 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NH TMCP CÔNG THƯƠNG VN - CN ĐỒNG THÁP

3.2.1 Củng cố năng lực tài chính:

3.2.1.1 Tăng cường huy động vốn

3.2.1.2 Tăng cường khả năng thanh khoản

3.2.1.3 Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn và hạn chế rủi ro tín dụng

3.2.2 Nâng cao chất lượng phục vụ và tính chuyên nghiệp trong phong cách phục vụ

3.2.4 Tăng cường hoạt động Marketing, chăm sóc khách hàng

3.2.5 Kiện toàn lực lượng nhân sự

(2) Sự gia tăng số lượng các Chi

nhánh ngân hàngtrên địa bàn

(3) Trình độ dân trí còn thấp, thói

quen sử dụng tiền mặt còn phổ

biến

(4) Khách hàng trở nên khó tính và

mong đợi nhiều hơn ở dịch vụ của

Ngân hàng

(5) Các thủ tục hành chính của địa

phương còn rườm rà, thiếu tính

thống nhất