Trên cơ sở nghiên cứu lý luận cơ bản về năng lực cạnh tranh, thực tiễn và xu hƣớng cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh, khai thác các dịch vụ VT- CNTT đề tài đi sâu phân tích và đánh g[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CÁM ƠN
MỤC LỤC
DANH M ỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BẢNG SỐ LIỆU
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO
NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VIỄN THÔNG
TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾError! Bookmark not defined
1.1 Những vấn đề cơ bản về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
viễn thông Error! Bookmark not defined
1.1.1 Quan niệm về cạnh tranh và phân loại cạnh tranhError! Bookmark not defined
1.1.2 Vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trườngError! Bookmark not defined.
1.1.3 Cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.Error! Bookmark not defined 1.1.4 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
1.2 Sự cần thiết, nội dung và những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao
năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông trong điều kiện hội
nhập kinh tế quốc tế Error! Bookmark not defined
1.2.1 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn
thông trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tếError! Bookmark not defined
1.2.2 Nội dung nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông
trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Đặc thù của doanh nghiệp viễn thông trong nâng cao năng lực
cạnh tranh Error! Bookmark not defined.
Trang 21.2.4 Những nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
viễn thông Error! Bookmark not defined.
1.3 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh
nghiệp viễn thông trên thế giới và bài học cho doanh nghiệp viễn thông
Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.3.1 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp
viễn thông trên thế giới Error! Bookmark not defined
1.3.2 Bài học cho các doanh nghiệp Viễn thông Việt Nam.Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỄN
THÔNG THANH HÓA TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ
QUỐC TẾ Error! Bookmark not defined
2.1.Khái quát chung về Viễn thông Thanh HóaError! Bookmark not defined
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Viễn thông Thanh HóaError! Bookmark not defined
2.1.2 Mô hình tổ chức Viễn thông Thanh Hóa Error! Bookmark not defined
2.1.3 Các dịch vụ Viễn thông Thanh Hóa đang cung cấpError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng năng lực cạnh tranh của Viễn thông Thanh Hóa xét theo
các tiêu chí cụ thể Error! Bookmark not defined
2.2.1 Tổng quan các yếu tố bên ngoài tác động đến năng lực cạnh tranh của
Viễn thông Thanh Hóa Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của VTTHError! Bookmark not defined.
2.2.3 Tổng hợp so sánh năng lực cạnh tranh của VTTH với các đối thủ
cạnh tranh Error! Bookmark not defined.
2.3 Đánh giá tổng quát về năng lực cạnh tranh của Viễn thông
Thanh Hóa Error! Bookmark not defined
2.3.1 Về điểm mạnh Error! Bookmark not defined
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế:Error! Bookmark not defined
Trang 3CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỄN THÔNG
THANH HÓA TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC
TẾ Error! Bookmark not defined
3.1 Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của Viễn thông Thanh
Hóa trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.Error! Bookmark not defined
3.1.1 Sự kiện Việt Nam gia nhập WTO và cam kết của Việt Nam với
WTO trong lĩnh vực viễn thông Error! Bookmark not defined
3.1.2 Các định hướng cơ bản của VTTH: Error! Bookmark not defined.
3.2 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh
của Viễn thông Thanh Hóa trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc
tế Error! Bookmark not defined
3.2.1 Phương pháp xác định giải pháp: Giải pháp bằng ma trận SWOTError! Bookmark not defined 3.2.2 Một số giải pháp cụ thể Error! Bookmark not defined.
3.3 Một số kiến nghị của tác giả luận văn.Error! Bookmark not defined
3.3.1 Kiến nghị đối với Nhà nước Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Kiến nghị đối với VNPT Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh vừa là một tất yếu kinh tế, vừa đồng thời là đặc trưng nổi bật nhất Khi Việt Nam gia nhập WTO, thực hiện cam kết WTO về mở cửa thị trường VT-CNTT, các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam không chỉ phải cạnh tranh với nhau mà còn phải cạnh tranh với các doanh nghiệp viễn thông nước ngoài vốn rất mạnh về tiềm lực tài chính, công nghệ hiện đại ngay trên sân nhà Đây thực sự là thách thức rất lớn đối với các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam, đặt ra yêu cầu cấp bách phải tìm kiếm các biện pháp mới nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường nội địa đồng thời tích cực, chủ động tìm kiếm cơ hội kinh doanh mới thông qua việc hợp tác kinh doanh với các đơn vị trong và ngoài nước
Chính vì lý do đó tôi chọn đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Viễn thông Thanh Hóa trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” làm luận
văn thạc sĩ của mình
2 Tổng quan đề tài nghiên cứu:
Đề tài đã đưa ra cái nhìn tổng quan về những định hướng chiến lược trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, phân tích nội lực cũng như môi trường bên ngoài ảnh hưởng tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông, từ đó nêu lên thực trạng của doanh nghiệp viễn thông nhằm áp dụng
mô hình phân tích để đạt hiệu quả SXKD cao
3 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận cơ bản về năng lực cạnh tranh, thực tiễn
và xu hướng cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh, khai thác các dịch vụ VT-CNTT đề tài đi sâu phân tích và đánh giá thực trạng tình hình nội lực, phân tích môi trường cạnh tranh của VTTH trong việc cung cấp các dịch vụ VT-CNTT, đề xuất những định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm xác định các mục tiêu của đơn vị và thực hiện nó một cách hiệu quả trong điều kiện nhiều doanh nghiệp cạnh tranh trên địa bàn
Trang 54 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Những vấn đề liên quan đến năng lực cạnh tranh của Viễn thông Thanh Hóa
Phạm vi nghiên cứu: Viễn thông Thanh Hoá và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ VT-CNTT trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử là phương pháp nghiên cứu chủ đạo của đề tài Ngoài ra, luận văn còn sử dụng phương pháp
hệ thống hoá và khái quát hoá, thống kê so sánh, phân tích thực chứng, bảng biểu và mô hình hoá
6 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia làm 3 chương:
LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VIỄN THÔNG TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỄN
THÔNG THANH HÓA TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
CHƯƠNG III ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG
CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỄN THÔNG THANH HÓA TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ
QUỐC TẾ
Trang 6CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VIỄN THÔNG TRONG ĐIỀU
KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 1.1 Những vấn đề cơ bản về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông
1.1.1 Quan niệm về cạnh tranh và phân loại cạnh tranh
Quan niệm về cạnh tranh: Cạnh tranh là cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt giữa các nhà sản xuất, kinh doanh với nhau dựa trên chế độ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất nhằm đạt được những điều kiện sản xuất và tiêu thụ
có lợi nhất, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất phát triển
Phân loại cạnh tranh: Xét theo các góc độ khác nhau thì cơ bản có 5 tiêu chí: theo chủ thể cạnh tranh, theo tính chất của cạnh tranh, về phương diện pháp luật và ảnh hưởng của cạnh tranh, theo công đoạn của quá trình kinh doanh hàng hóa, theo cấp độ của cạnh tranh.Ngoài ra còn xét theo một số tiêu chí khác nữa: điều kiện không gian, lợi thế tài nguyên, nhân lực, đặc điểm tập quán sản xuất, tiêu dùng, văn hóa ở từng dân tộc, khu vực, quốc gia khác nhau
mà phân loại thành cạnh tranh giữa các nước và các khu vực trên thế giới
1.1.2 Vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường
Vai trò của cạnh tranh: Cạnh tranh đảm bảo điều chỉnh giữa cung và cầu, sử dụng tối ưu các nguồn tài nguyên, khuyến khích áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng xuất lao động và hiệu quả kinh tế, thoả mãn ngày càng tốt hơn
nhu cầu của người tiêu dùng
Đối với doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, cạnh tranh đã khuyến khích áp dụng các công nghệ mới, hiện đại, tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả nguồn lực trong phạm vi doanh nghiệp để giảm giá thành qua đó giảm giá bán và nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo hoạt động có hiệu quả, giành được ưu thế trên thị
Trang 7trường Đối với toàn bộ nền kinh tế xã hội, cạnh tranh là động lực phát
triển kinh tế nâng cao năng suất lao động xã hội
1.1.3 Cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
Các công cụ cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường: cạnh tranh bằng sản phẩm; về giá; về phân phối và bán hàng; về thời cơ thị trường
Các lực lượng tham gia cạnh tranh với doanh nghiệp trên thị trường
Hình 1.2: Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của M.Porter
1.1.4 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Năng lực cạnh tranh: Năng lực cạnh tranh là khả năng giành được thị phần trước các đối thủ cạnh tranh của các doanh nghiệp, ngành, quốc gia, khu vực trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc
tế
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Là khả năng bù đắp chi phí, duy trì lợi nhuận và được đo bằng thị phần của sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp trên thị trường
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ:Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ vẫn cơ bản tuân theo những khái niệm và cách hiểu thuộc
về bản chất của thuật ngữ Tuy nhiên, với đặc thù của dịch vụ (mang tính vô hình hay phi vật chất, tính không lưu giữ được…) nên hoạt
Nhà cung ứng
Sản phẩm thay thế
Người mua
Các đối thủ cạnh tranh hiện tại Các đối thủ tiềm tàng
Trang 8động cạnh tranh và năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ cũng
có những điểm riêng biệt
Tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh của
doanh nghiệp Sản lượng, doanh thu, thị phần của doanh nghiệp, tỷ suất lợi nhuận, giá bán sản phẩm, Chất lượng sản phẩm, Hình ảnh của doanh
nghiệp:
Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp: Lợi thế cạnh tranh là những điểm mạnh của các chủ thể cạnh tranh có thể làm tăng năng lực cạnh tranh của mình qua đó giành được nhiều cơ hội được lựa chọn và
chấp nhận hơn
Các lợi thế cạnh tranh chủ yếu của doanh nghiệp bao gồm: lợi thế cạnh tranh bằng chất lượng của hàng hoá, bằng giá cả hàng hoá và lợi thế về tốc độ cung ứng thông qua các biện pháp áp dụng khoa học-kỹ thuật và quản lý hiện đại, tiềm năng thu thập và xử lý thông tin, phương thức phục vụ và thanh toán, tính độc đáo của sản phẩm, uy tín và sự mạo hiểm, rủi ro của doanh nghiệp 1.2 Sự cần thiết, nội dung và những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn thông trong điều kiện hội nhập kinh
tế quốc tế
1.2.1 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
viễn thông trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
Hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình kinh tế xã hội đang diễn
ra trên quy mô thế giới hiện nay, nó thu hút, lôi kéo sự tham gia của nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả các nước phát triển và các
nước đang phát triển
Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Viễn thông là một trong những điều kiện để thúc đẩy nhanh hơn quá trình hội nhập của Việt Nam vào với khu vực và thế giới
Trang 91.2.2 Nội dung nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp viễn
thông trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
Tăng cường công tác nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược sản
phẩm của doanh nghiệp có tính cạnh tranh, xây dựng chiến lược phân phối và
tổ chức mạng lưới bán hàng nhằm chiếm lĩnh thị trường, giảm chi phí dịch vụ,
hạ giá thành sản phẩm, xây dựng và phát triển thương hiệu doanh nghiệp, đổi mới cơ cấu tổ chức quản lý, hoàn thiện kỹ năng quản lý hiện đại của đội ngũ lãnh đạo, quản trị trong các doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực trong các doanh nghiệp, xây dựng văn hóa của doanh nghiệp
1.2.3 Đặc thù của doanh nghiệp viễn thông trong nâng cao năng lực
cạnh tranh
Cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ viễn thông không chỉ mang tính chất của cạnh tranh dịch vụ mà còn mang những đặc điểm hết sức riêng biệt khác
đó là tính nhạy cảm cao của các dịch vụ Do đó, khi xem xét và phân tích năng lực cạnh tranh cần chú ý đến các điểm mấu chốt sau: Theo nguồn lực riêng biệt, chuỗi cung ứng dịch vụ và phân tích động
1.2.4 Những nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
viễn thông
Những nhân tố bên ngoài doanh nghiệp: các nhân tố kinh tế, các nhân tố về chính trị-pháp luật, các nhân tố khoa học công nghệ, các nhân tố về văn hoá, xã hội và con người, nhân tố quốc tế
Những nhân tố bên trong doanh nghiệp: nhân tố nguồn nhân lực,
năng lực về tài chính, năng lực công nghệ
1.3 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp viễn thông trên thế giới và bài học cho các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam
1.3.1 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp viễn thông trên thế giới Kinh nghiệm của China Telecom ở Trung Quốc,
Kinh nghiệm cạnh tranh trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ băng rộng (ADSL) của Tập đoàn Korea Telecom ở Hàn Quốc, kinh nghiệm cổ phần hoá, cơ cấu lại doanh nghiệp của tập đoàn truyền thông Nhật Bản (NTT)
Trang 101.3.2 Bài học cho các doanh nghiệp Viễn thông Việt Nam: Mở rộng và
nâng cao chất lượng mạng lưới để duy trì và tiếp tục nâng cao thị phần và phát triển bền vững ; tổ chức kinh doanh lĩnh vực dịch vụ VT-CNTT theo hướng chuyên nghiệp; thực hiện các hình thức liên kết, liên minh để xây dựng doanh nghiệp cung cấp quy mô lớn, đa dạng hoá phương thức phục vụ; đào tạo và đào tạo lại đội ngũ nhân viên thường xuyên, đáp ứng được yêu cầu của khách hàng và trình độ của công nghệ; chú trọng tới công tác quảng cáo, marketing
về các dịch vụ
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỄN THÔNG
THANH HÓA TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
2.1 Khái quát chung về Viễn thông Thanh Hóa
Viễn thông Thanh Hóa được thành lập theo Quyết định số 687/QĐ-TCCB/HĐQT ngày 06/12/2007 của Hội đồng quản trị Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) VTTH đã trải qua các thời kỳ lịch sử của đất nước Gắn với mỗi thời kỳ đó, chức năng nhiệm vụ của VTTH có thay đổi, vì vậy mục tiêu hoạt động của VTTH cũng có thay đổi cho phù hợp với từng thời kỳ lịch sử
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Viễn thông Thanh Hóa
VTTH là doanh nghiệp Nhà nước, có tư cách pháp nhân, có Điều lệ tổ chức và hoạt động, có bộ máy quản lý và điều hành, có con dấu riêng theo mẫu dấu doanh nghiệp Nhà nước, có nghĩa vụ chấp hành các quy định của luật pháp trong quá trình tổ chức hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ở các lĩnh vực “Tổ chức, xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác mạng lưới VT-CNTT để kinh doanh và phục vụ theo quy hoạch, kế hoạch và phương hướng phát triển do Tập đoàn trực tiếp giao Đảm bảo thông tin liên lạc phục
vụ sự chỉ đạo của cơ quan Đảng, chính quyền các cấp, phục vụ các yêu cầu thông tin trong đời sống, kinh tế, xã hội của các ngành và nhân dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”