Bài giảng Ngữ văn 9 bài 25 Ôn tập về thơ | Ngữ văn, Lớp 9 - Ôn Luyện

[r]

CHÀO CÁC EM!

CHÚC CÁC EM H C T P Ọ Ậ

T T! Ố

KI M TRA BÀI CŨ Ể

KI M TRA BÀI CŨ Ể

1, Đ ng chí ồ

2, Đoàn thuy n đánh cá ề

3, Con cò

4, B p l a ế ử

5,Bài th v ti u đ i xe không kính ơ ề ể ộ

6, Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m ữ ớ ư ẹ

7, Vi ng lăng Bác ế

8, Ánh trăng

9, Nói v i con ớ

10, Mùa xuân nho nhỏ

Chính H u ữ Huy C n ậ

Ch Lan Viên ế

B ng Vi t ằ ệ

Ph m Ti n ạ ế Du t ậ

Nguy n Khoa Đi m ễ ề

Vi n Ph ễ ươ ng Nguy n Duy ễ

Y Ph ươ ng Thanh H i ả

Hãy đi n tên tác gi cho ề ả

các bài th sau? ơ

1, Đ ng chí ồ 1991

2, Đoàn thuy n đánh cá ề 1980

3, Con cò 1978

4, B p l a ế ử sau 1975

5,Bài th v ti u đ i xe không kính ơ ề ể ộ 1976

6, Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m ữ ớ ư ẹ 1971

7, Vi ng lăng Bác ế 1958

8, Ánh trăng 1948

9, Nói v i con ớ 1969

10, Mùa xuân nho nh ỏ 1963

11, Sang thu 1982

Xác đ nh th i gian sáng tác ị ờ

c a bài th b ng cách n i ủ ơ ằ ố tên bài th v i năm sáng ơ ớ

tác

Tu n: 28 ầ

Ti t: 127 ế

ST

T Tên bài

thơ Tác giả

Năm sáng tác

Th ể thơ Tóm t t n i dung ắ ộ Đ c s c ngh ặ ắ thu t ậ ệ

1 Đ ng chíồ Chính H uữ 1948 T doự

Tình đ ng chí c a nh ng ngồ ủ ữ ười lính

d a trên c s cùng chung c nh ng và ự ơ ở ả ộ

lý tưởng chi n đ u, đế ấ ược th hi n t ể ệ ự nhiên, bình d mà sâu s c trong m i ị ắ ọ hoàn c nh, nó góp ph n quan tr ng t o ả ầ ọ ạ nên s c m nh và v đ p tinh th n c a ứ ạ ẻ ẹ ầ ủ

người lính

Chi ti t, hình nh, ế ả ngôn ng gi n d , ữ ả ị chân th c, ự cô

đ ng, giàu s c ọ ứ

bi u c m.ể ả

2

Bài th ơ

v ti u ề ể

đ i xe ộ

không

kính

Ph m ạ

Ti n ế

Du tậ 1969 T doự

Qua hình nh đ c đáo – nh ng chi c xe ả ộ ữ ế không kính, kh c ho n i b t hình nh ắ ạ ổ ậ ả

nh ng ngữ ười lính lái xe trên tuy n ế

đường Trường S n trong kháng chi n ơ ế

ch ng M v i t th hiên ngang, tinh ố ỹ ớ ư ế

th n dũng c m và ý chí chi n đ u gi i ầ ả ế ấ ả phóng mi n Nam.ề

Ch t li u hi n ấ ệ ệ

th c sinh đ ng, ự ộ hình nh đ c đáo, ả ộ

gi ng đi u t ọ ệ ự nhiên, kho ẻ kho n, giàu tính ắ

kh u ngẩ ữ

3

Đoàn

thuy n ề

đánh cá

Huy

C nậ 1958 B y chữả

Nh ng b c tranh đ p, r ng l n, tráng ữ ứ ẹ ộ ớ

l v thiên nhiên, vũ tr và ngệ ề ụ ười lao

đ ng trên bi n theo hành trình chuy n ộ ể ế

ra kh i đánh cá c a đoàn thuy n Qua ơ ủ ề

đó th hi n v c m xúc v thiên nhiên ể ệ ề ả ề

và lao đ ng, ni m vui trong cu c s ng ộ ề ộ ố

m i.ớ

Nhi u hình ề ảnh

đ p, r ng l n, ẹ ộ ớ

được sáng t o ạ

b ng liên tằ ưởng

và tưởng tượng;

âm hưởng kho ẻ kho n, l c quan.ắ ạ

Quan sát và đ i chi u b ng th ng kê ố ế ả ố

đã chu n b nhà v i b ng th ng kê ẩ ị ở ớ ả ố

sau

1 L p b n th ng kê ậ ả ố

STT Tên bài

thơ Tác giả

Năm sáng tác Th th ể ơ Tóm t t n i dung ắ ộ Đ c s c ngh ặ ắ thu t ậ ệ

4 B p l aế ử B ng vi tằệ 1963

K t h p ế ợ

b y ch ả ữ

và tám chữ

Nh ng k ni m đ y xúc đ ng ữ ỷ ệ ầ ộ

v bà và tình c m bà cháu, th ề ả ể

hi n lòng kính yêu trân tr ng ệ ọ

và bi t n c a cháu đ i v i ế ơ ủ ố ớ

bà và cũng là đ i v i gia đình, ố ớ quê hương, đ t nấ ước

K t h p gi a bi u ế ợ ữ ể

c m v i miêu t và ả ớ ả bình lu n; sáng t o ậ ạ hình nh b p l a ả ế ử

g n li n v i hình ắ ề ớ

nh ng i bà

ả ườ

5

Khúc hát

ru nh ng ữ

em bé l n ớ

trên l ng ư

m ẹ

Nguy n ễ Khoa

Đi mề 1971

Ch ủ

y u là ế tám chữ

Th hi n tình yêu thể ệ ương con

c a ngủ ười m dân t c Tà –ôi ẹ ộ

g n li n v i lòng yêu nắ ề ớ ước, tình th n chi n đ u và khát ầ ế ấ

v ng v tọ ề ương lai

Khai thác đi u ru ệ

ng t ngào, trìu ọ

m n.ế

6 Ánh trăng Nguy n ễ

Duy 1978 Năm chữ

Hình ảnh ánh trăng trong thành ph , g i l i nh ng năm ố ợ ạ ữ tháng đã qua c a cu c đ i ủ ộ ờ

người lính g n bó v i thiên ắ ớ nhiên đ t nấ ước bình d , nh c ị ắ

nh thái đ s ng tình nghĩa, ở ộ ố thu chung.ỷ

Hình nh bình d ả ị

mà giáu ý nghĩa

bi u tể ượng; gi ng ọ

đi u chân thành, ệ

nh nh mà th m ỏ ẹ ấ sâu

STT Tên bài

thơ Tác giả

Năm sáng tác

Th ể thơ Tóm t t n i dung ắ ộ Đ c s c ngh thu t ặ ắ ệ ậ

7 Con cò Ch Lan ế

Viên 1962 T doự

T hình từ ượng con cò trong

nh ng l i hát ru, ng i ca ữ ờ ợ tình m và ý nghĩa c a l i ẹ ủ ờ

ru đ i v i đ i s ng c a ố ớ ờ ố ủ

m i con ngỗ ười

V n đ ng sáng t o hình ậ ộ ạ

nh và gi ng đi u l i ru

c a ca dao.ủ

8

Mùa

xuân

nho

nhỏ

Thanh H i ả 1960 Năm chữ

C m xúc trả ước mùa xuân

c a thiên nhiên và đ t ủ ấ

nước, th hi n ể ệ ước nguy n ệ chân thành góp mùa xuân

nh c đ i mình vào cu c ỏ ả ờ ộ

s ng chung.ố

Th th năm ch có ể ơ ữ

nh c đi u trong sáng, tha ạ ệ thi t, g n v i dân ca, ế ầ ớ hình nh đ p, gi n d , ả ẹ ả ị

nh ng so sáng n d , ữ ẩ ụ sáng t o.ạ

9

Vi ng ế

lăng

Bác

Vi n ễ

Phương 1976 Tám chữ

Lòng thành kính và ni m ề xúc đ ng sâu s c c a nhà ộ ắ ủ

th đ i v i Bác H trong 1 ơ ố ớ ồ

l n t mi n nam ra vi ng ầ ừ ề ế lăng Bác

Gi ng đi u trang tr ng ọ ệ ọ

và tha thi t, nhi u hình ế ề

nh n d , đ p và g i

c m, ngôn ng bình d , ả ữ ị

cô đúc

T Tên bài

thơ Tác giả

Năm sáng tác

Th ể thơ Tóm t t n i dung ắ ộ Đ c s c ngh ặ ắ thu t ậ ệ

10 Sang

thu H u ữ

Th nhỉ 1975Sau Năm chữ

Bi n chuy n c a thiên ế ể ủ nhiên lúc giao mùa t h ừ ạ sang thu qua s c m nh n ự ả ậ tinh t c a nhà th ế ủ ơ

Hình nh thiên nhiên ả

được g i t b ng ợ ả ằ nhi u c m giác tinh ề ả

nh y, ngôn ng ạ ữ chính xác, g i c m.ợ ả

11 Nói v i ớ

con PhươY ng 1975Sau T doự

B ng l i trò chuy n v i ằ ờ ệ ớ con, bài th th hi n s ơ ể ệ ự

g n bó, ni m t hào v quê ắ ề ự ề

hương và đ o lý s ng c a ạ ố ủ dân t c.ộ

Cách nói giàu hình

nh, v a c th , g i

ả ừ ụ ể ợ

c m, v a g i ý ả ừ ợ nghĩa sâu xa

Giai đo n văn h c ạ ọ Tác ph m ẩ

Đ ng chí ồ

Đoàn thuy n đánh cá, B p l a, Con cò ề ế ử

Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m , ữ ớ ư ẹ

Bài th v ti u đ i xe không kính ơ ề ể ộ

Ánh trăng, Vi ng lăng Bác, Mùa xuân nho nh ế ỏ

Nói v i con, Sang thu ớ

Em hãy đi n tên văn b n th ề ả ơ

hi n đ i đã h c trong sách ệ ạ ọ

Ng văn 9 theo các giai đo n ữ ạ

văn h c sau? ọ

1945 - 1954

Giai đo n kháng ạ chi n ch ng Pháp ế ố

1955 - 1964

Giai đo n hoà bình sau ạ

cu c kháng chi n ch ng ộ ế ố

Pháp

1965 - 1975

Giai đo n kháng chi n ạ ế

ch ng Mĩ ố

1975 - nay

Giai đo n đ t n ạ ấ ướ c hoàn

toàn th ng nh t ố ấ

2.

Th o lu n nhóm ả ậ (4ph) : Các tác

ph m th trên đã th hi n nh th ẩ ơ ể ệ ư ế nào v cu c s ng c a đ t n ề ộ ố ủ ấ ướ c và

t t ư ưở ng, tình c m c a con ng ả ủ ườ i

Vi t Nam? ệ

- Các tác ph m th k trên đã tái hi n l i cu c s ng đ t n ẩ ơ ể ệ ạ ộ ố ấ ướ c

và hình nh con ng ả ườ i Vi t Nam su t m t th i kì l ch s t sau ệ ố ộ ờ ị ử ừ cách m ng tháng Tám 1945, qua t ng giai đo n: ạ ừ ạ

+ Đ t n ấ ướ c, con ng ườ i Vi t Nam qua hai cu c kháng chi n ệ ộ ế

ch ng Pháp và ch ng Mĩ v i nhi u gian kh hi sinh nh ng r t ố ố ớ ề ổ ư ấ anh hùng

+ Công cu c lao đ ng xây d ng đ t n ộ ộ ự ấ ướ c và quan h t t đ p ệ ố ẹ

c a con ng ủ ườ i

- Các tác ph m th k trên th hi n tâm h n, tình c m, t ẩ ơ ể ể ệ ồ ả ư

t ưở ng c a con ng ủ ườ i Vi t Nam: Tình yêu n ệ ướ c, yêu quê h ươ ng, tình đ ng chí, s g n bó v i cách m ng, lòng kính yêu v i Bác ồ ự ắ ớ ạ ớ

H , tình m con, bà cháu trong s th ng nh t v i nh ng tình ồ ẹ ự ố ấ ớ ữ

c m chung r ng l n ả ộ ớ

Hãy đ c m t s câu th th hi n ọ ộ ố ơ ể ệ

3 Nh n xét ậ :

a, Đ tài tình m con: ề ẹ

Khúc hát ru nh ng em ữ bé l n trên l ng m ớ ư ẹ , Con cò , Mây và sóng ( Văn h c n ọ ướ c ngoài)

* Đi m chung ể : Ca g i tình m con th m thi t, thiêng liêng,g n ợ ẹ ắ ế ầ gũi.

* Nét riêng bi t ệ :

- Bài th ơ Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m ữ ớ ư ẹ: Th hi n ể ệ

s th ng nh t v tình m con v i lòng yêu n ự ố ấ ề ẹ ớ ướ c, g n bó v i ắ ớ Cách m ng và ý chí chi n đ u c a ng ạ ế ấ ủ ườ i m dân t c Tà – ôi ẹ ộ

- Bài th ơ Con cò : Khai thác và phát tri n ý th t hình t ể ơ ừ ượ ng con cò quen thu c trong bài ca dao hát ru đ ca g i tình m ộ ể ợ ẹ

và ý nghĩa c a l i ru ủ ờ

- Bài th ơ Mây và sóng: Nhà th hoá thân vào l i trò chuy n ơ ờ ệ

h n nhiên ngây th c a em bé v i m , th hi n tình yêu m ồ ơ ủ ớ ẹ ể ệ ẹ

th m thi t ắ ế

Nh n xét nh ng đi m chung ậ ữ ể trong các bài th trên? ơ

Th o lu n nhóm ả ậ (4ph) : Nh n xét ậ

nh ng nét riêng trong các bài th ữ ơ

trên?

Bài th nào cùng đ tài trên (k ơ ề ể thêm v văn h c n ề ọ ướ c ngoài)?

b, Đ tài v ng ề ề ườ i lính và tình đ ng đ i ồ ộ :

Đ ng chí, Bài th v ti u đ i xe không kính, Ánh trăng ồ ơ ề ể ộ

* Đi m chung ể : Ba bài đ u vi t v hình nh ng ề ế ề ả ườ i lính v i v ớ ẻ

đ p tâm h n đáng quí ẹ ồ

* Nét riêng:

Bài th ơ Đ ng chí ồ vi t v ng ế ề ườ i lính th i kì đ u cu c kháng ở ờ ầ ộ chi n ch ng Pháp, h là nh ng ng ế ố ọ ữ ườ i nông dân m c áo lính: ặ

cùng chung c nh ng - cùng chia s gian kh - cùng lí t ả ộ ẻ ổ ưở ng

chi n đ u, đây chính là c s t o nên s c m nh tình đ ng chí ế ấ ơ ở ạ ứ ạ ồ Bài th v ti u đ i xe không kính ơ ề ể ộ vi t v ng ế ề ườ i lính lái xe trên tuy n đ ế ườ ng Tr ườ ng S n v i tinh th n dũng c m, b t ch p m i ơ ớ ầ ả ấ ấ ọ khó khăn gian kh , ni m l c quan,…h là hình nh tiêu bi u cho ổ ề ạ ọ ả ể

th h tr trong kháng chi n ch ng Mĩ ế ệ ẻ ế ố

Bài th ơ Ánh trăng nói v nh ng suy ng m c a ng ề ữ ẫ ủ ườ i lính đã đi qua chi n tranh, nay s ng gi a thành ph , trong hoà bình Bài ế ố ữ ố

Nêu tên nh ng bài th vi t ữ ơ ế

v ng ề ườ i lính và tình đ ng ồ

đ i? ộ

Nêu nh ng đi m chung ữ ể

c a các bài th trên? ủ ơ

Th o lu n nhóm ả ậ (3ph) : Nêu

nh ng nét riêng c a các bài th ữ ủ ơ

trên?

4 Tìm hi u ngh thu t sáng t o hình nh th Tìm hi u ngh thu t sáng t o hình nh th ể ể ệ ệ ậ ậ ạ ạ ả ả ơ ơ

Bài th ơ Đ ng chí, ồ tác giả s d ng bút pháp hi n th c, đ a ử ụ ệ ự ư

nh ng chi ti t, hình nh th c c a đ i s ng ng ữ ế ả ự ủ ờ ố ườ i lính vào th ơ

g n nh là tr c ti p Hình nh “Đ u súng trăng treo” giàu ý ầ ư ự ế ả ầ nghĩa bi u t ể ưở ng, nh ng cũng r t th c ư ấ ự

Bài th ơ Đoàn thuy n đánh cá ề , tác gi ch y u dùng bút pháp ả ủ ế

t ượ ng tr ng, phóng đ i v i nhi u liên t ư ạ ớ ề ưở ng, t ưở ng t ưở ng, so sánh m i m , đ c đáo ớ ẻ ộ

Bài th ti u đ i xe không kính ơ ể ộ , tác gi s d ng bút pháp hi n ả ử ụ ệ

th c, miêu t r t c th , chi ti t t hình dáng chi c xe không ự ả ấ ụ ể ế ừ ế kính đ n c m giác và sinh ho t c a ng ế ả ạ ủ ườ i lái xe.

Bài th ơ Ánh trăng , tác gi có đ a vào nhi u hình nh và chi ả ư ề ả

ti t th c, r t bình d nh ng ch y u dùng bút pháp g i t , ế ự ấ ị ư ủ ế ợ ả

không đi vào chi ti t mà h ế ướ ng t i ý nghĩa khái quát ớ

Hãy nh n xét bút pháp xây d ng ậ ự hình nh th trong các bài: ả ơ Đ ng ồ chí , Đoàn thuy n đánh cá ề , Bài th ơ

v ti u đ i xe không kính ề ể ộ , Ánh

trăng ?

4 Luy n t p Luy n t p ệ ậ ệ ậ

Bài t p 1 ậ : S p x p th th cho đúng v i m i bài th ắ ế ể ơ ớ ỗ ơ

Tên bài thơ Th th ể ơ

Con cò Mùa xuân nho nhỏ

Vi ng lăng Bác ế

Sang thu Nói v i con ớ

Tám chữ

T do ự Năm chữ

T do ự Năm chữ

T do ự Năm chữ Tám chữ Năm chữ

T do ự

Hình nh này khi n em liên ả ế

t ưở ng đ n nh ng câu th nào đã ế ữ ơ

h c? ọ

M t tr i xu ng bi n nh hòn l a ặ ờ ố ể ư ử Sóng đã cài then đêm s p c a ậ ử Đoàn thuy n đánh cá l i ra kh i ề ạ ơ Câu hát căng bu m cùng gió kh i… ồ ơ (Đoàn thuy n đánh cá ề , Huy C n) ậ

Bài t p 2 ậ :

Hình nh này ả khi n em liên ế

t ưở ng đ n ế

nh ng câu th ữ ơ nào đã h c? ọ

Em cu Tai ng trên l ng m i! ủ ư ẹ ơ

Em ng cho ngoan đ ng r i l ng m ủ ừ ờ ư ẹ

M đang t a b p trên núi Ka-l i ẹ ỉ ắ ư

L ng núi thì to mà l ng m nh ư ư ẹ ỏ

Em ng cho ngoan đ ng làm m m i ủ ừ ẹ ỏ

M t tr i c a b p thì n m trên đ i ặ ờ ủ ắ ằ ồ

M t tr i c a m , em n m trên l ng ặ ờ ủ ẹ ằ ư

(Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m , ữ ớ ư ẹ

Nguy n Khoa Đi m) ễ ề

Hình nh này khi n em liên ả ế

t ưở ng đ n nh ng câu th nào ế ữ ơ

đã h c? ọ

Ngày ngày dòng ng ườ i đi trong th ươ ng nh ớ

K t vòng hoa dâng b y m ế ả ươ i chín mùa xuân…

(Vi ng lăng Bác ế , Vi n Ph ễ ươ ng)

Hình nh này khi n em liên ả ế

t ưở ng đ n nh ng câu th nào đã ế ữ ơ

h c? ọ

Không có kính không ph i vì xe không có kính ả

Bom gi t bom rung kính v đi r i ậ ỡ ồ Ung dung bu ng lái ta ng i ồ ồ Nhìn đ t, nhìn tr i, nhìn th ng ấ ờ ẳ

(Bài th ti u đ i xe không kính ơ ể ộ , Ph m Ti n Du t) ạ ế ậ

B p Hoàng C m ta d ng gi a tr i ế ầ ự ữ ờ Chung bát đũa nghĩa là gia đình đ y ấ Võng m c chông chênh đ ắ ườ ng xe ch y ạ

L i đi, l i đi tr i xanh thêm ạ ạ ờ

(Bài th ti u đ i xe không kính ơ ể ộ , Ph m Ti n Du t) ạ ế ậ

* C NG C VÀ D N DÒ Ủ Ố Ặ

a, C ng c ủ ố : N i dung, đ c đi m ngh thu t c a các tác ph m th ộ ặ ể ệ ậ ủ ẩ ơ

hi n đ i ệ ạ

b, D n dò ặ :

- V nhà tìm thêm các bài th cùng ch đ đ so sánh đ i chi u ề ơ ủ ề ể ố ế

- H c thu c các bài th , năm rõ n i dung, đ c đi m ngh thu t, ọ ộ ơ ộ ặ ể ệ ậ năm sáng tác

- Chu n b bài: Nghĩa t ẩ ị ườ ng minh và hàm ý

TI T H C Đ N ĐÂY LÀ K T THÚC! Ế Ọ Ế Ế CHÚC CÁC EM CÓ NH NG PHÚT GI I LAO Ữ Ả

VUI V VÀ THO I MÁI! Ẻ Ả