Bài giảng Ngữ văn 9 bài 27 Ôn tập phần tiếng Việt | Ngữ văn, Lớp 9 - Ôn Luyện

Bác và cô vào trong nhà.[r]

*

Ki m tra bài cũ: ể

Hãy khoanh tròn vào ch cái đ u dòng tr l i đúng ữ ầ ả ờ

1 Dòng nào nêu đúng đi u ki n s d ng hàm ý? ề ệ ử ụ

A Ng ườ i nghe,(ng ườ ọ i đ c) không c n hi u n i dung hàm ý ầ ể ộ

B Ng ườ i nói (ng ườ i vi t) bi t cách đ a hàm ý vào câu nói ế ế ư

C Ng ườ i nói (ng ườ i vi t) có ý th c s d ng hàm ý và ế ứ ử ụ

ng ườ i nghe (ng ườ ọ i đ c)có năng l c gi i đoán hàm ý ự ả

2 Câu nào có hàm ý?

A C u n u canh m n quá ậ ấ ặ

B C u thích ăn m n nên cho nhi u mu i quá ậ ặ ề ố

C Hình nh mu i r thì ph i ư ố ẻ ả

!

N i dung ôn t p: ộ ậ

Nghĩa t ườ ng minh và hàm ý

Bài 27, ti t 139 ế

Ôn t p ph n Ti ng Vi t ậ ầ ế ệ (ti p theo) ế

,

a Nghĩa t ườ ng minh:

Là ph n thông báo đ ầ ượ c di n đ t tr c ti p b ng t ng trong câu ễ ạ ự ế ằ ừ ữ

b Hàm ý:

Là ph n thông báo tuy không đ ầ ượ c di n đ t tr c ti p b ng t ng ễ ạ ự ế ằ ừ ữ trong

câu nh ng có th suy ra t nh ng t ng y ư ể ừ ữ ừ ữ ấ

2 Ví d : ụ

* N ướ c nh ai n u ư ấ

Ch t c cá c ế ả ờ Cua ngoi lên bờ

M em xu ng c y ẹ ố ấ (Tr n Đăng Khoa, ầ H t g o làng ta ạ ạ )

* - Bài t p này khó quá ậ

* - Có thánh m i gi i đ ớ ả ượ c bài t p này ậ

* M nó đâm n i gi n qu đũa b p d a đánh, nó ph i g i nh ng l i ẹ ổ ậ ơ ế ọ ả ọ ư ạ nói tr ng: ổ

- Vô ăn c m! ơ Anh Sáu v n ng i im, gi v không nghe, ch nó g i “Ba vô ăn ẫ ồ ả ờ ờ ọ

c m” Con bé c đ ng trong b p nói v ng ra: ơ ứ ứ ế ọ

- C m chín r i! ơ ồ Anh cũng không quay l i ạ (Nguy n Quang Sáng, ễ Chi c l ế ượ c ngà)

.

Ch D u v a nói v a m u: ị ậ ừ ừ ế

- Thôi u không ăn, đ ph n cho con ể ầ Con ch đ ỉ ượ c ăn nhà b a này ở ữ

n a thôi ữ U không mu n ăn tranh c a con Con c ăn th t no, không ố ủ ứ ậ

ph i nh ả ườ ng nh n cho u ị

Cái Tí ch a hi u h t ý câu nói c a m , nó xám m t l i và h i b ng ư ể ế ủ ẹ ặ ạ ỏ ằ

gi ng ọ

lu ng cu ng: ố ố

- V y thì b a sau con ăn đâu? ậ ữ ở

Đi m thêm m t “giây” n c n , ch D u ngó con b ng cách xót xa: ể ộ ứ ở ị ậ ằ

- Con s ăn nhà c Ngh thôn Đoài ẽ ở ụ ị

Cái Tí nghe nói gi y n y, gi ng nh sét đánh bên tai, nó li ng c khoai ả ả ố ư ệ ủ vào r và òa lên khóc: ổ

- U bán con th t đ y ? Con van u, con l y u, con còn bé b ng, u đ ng ậ ấ ư ạ ỏ ừ đem bán con đi, t i nghi p U đ cho con nhà ch i v i em con ộ ệ ể ở ơ ớ

3 Đi u ki n s d ng hàm ý ề ệ ử ụ

Câu h i ỏ

1 Nêu hàm ý c a nh ng câu ủ ữ

in đ m Vì sao ch D u ậ ị ậ không dám nói th ng v i ẳ ớ con mà ph i dùng hàm ý? ả

2 Hàm ý trong câu nói nào

c a ch D u rõ h n? Vì sao ủ ị ậ ơ

ch D u ph i nói rõ h n nh ị ậ ả ơ ư

v y? Chi ti t nào trong đo n ậ ế ạ trích cho th y cái Tí đã hi u ấ ể hàm ý trong câu nói c a ủ

m ? ẹ

Tr l i ả ờ

1 Câu nói th nh t c a ch D u ứ ấ ủ ị ậ

có hàm ý là “Sau b a ăn này con ữ

không còn đ ượ ở c nhà v i th y ớ ầ

m và các em n a M đã bán ẹ ữ ẹ

con” Câu nói th hai c a ch ứ ủ ị

D u có hàm ý là “M đã bán con ậ ẹ

cho nhà c Ngh thôn Đoài” ụ ị

Đây là đi u đau lòng nên ch D u ề ị ậ

tránh nói th ng ra ẳ

2 Hàm ý trong câu nói th hai ứ

c a ch D u rõ h n (vì cái Tí ủ ị ậ ơ

không hi u đ ể ượ c hàm ý trong

câu nói th nh t c a ch D u) ứ ấ ủ ị ậ

S “gi y n y” và câu nói trong ự ả ả

ti ng khóc c a cái Tí “U bán con ế ủ

th t đ y ?” cho th y Cái Tí đã ậ ấ ư ấ

hi u ý m ể ẹ

.

* Đ s d ng hàm ý, c n có hai đi u ki n sau đây: ể ử ụ ầ ề ệ

- Ng ườ i nói (ng ườ i vi t) có ý th c đ a hàm ý vào câu ế ứ ư nói.

- Ng ườ i nghe (ng ườ i đ c) có năng l c gi i đoán hàm ý ọ ự ả

4 K t lu n: ế ậ

- Nghĩa t ườ ng minh: ph n thông báo đ ầ ượ c di n đ t ễ ạ

tr c ti p b ng t ng trong câu ự ế ằ ừ ữ

- Hàm ý: ph n thông báo không đ ầ ượ c di n đ t tr c ti p ễ ạ ự ế

b ng t ng trong câu nh ng có th suy ra t nh ng ằ ừ ữ ư ể ừ ữ

t ng y ừ ữ ấ

- Đ s d ng hàm ý c n có hai đi u ki n ể ử ụ ầ ề ệ

.

II Luy n t p ệ ậ

Bài t p 1: ậ

Ng ườ i nói câu in nghiêng d ướ i đây là ai? Xác đ nh hàm ý c a câu y ị ủ ấ Theo em, ng ườ i nghe có hi u hàm ý c a ng ể ủ ườ i nói không? Nh ng chi ữ

ti t nào ch ng t đi u đó? ế ứ ỏ ề

- Anh nói n a đi - Ông gi c ữ ụ

-Báo cáo h t! - ng ế ườ i con trai v t tr l i gi ng vui v - Năm phút n a là ụ ở ạ ọ ẻ ữ

m ườ i Còn hai m ươ i phút thôi Bác và cô vào trong nhà Chè đã ng m ấ

r i ồ

đ y ấ

Thì gi ng n ng i còn l i thúc gi c c chính ng ờ ắ ủ ạ ụ ả ườ i h a sĩ già Ông ọ theo li n anh thanh niên vào trong nhà, đ o nhìn qua m t l ề ả ộ ượ t tr ướ c khi

ng i xu ng gh ồ ố ế

Bài t p 2: m c 1 (SGK -Ôn t p ph n Ti ng Vi t - Nghĩa t ậ ụ ậ ầ ế ệ ườ ng minh và hàm ý)

Đ c truy n c ọ ệ ườ i “Chi m h t ch “ và th c hi n yêu c u ế ế ỗ ự ệ ầ

Bài t p 3: m c 2 (SGK -Ôn t p ph n Ti ng Vi t - Nghĩa t ậ ụ ậ ầ ế ệ ườ ng minh và hàm ý)

Đ c hai đo n đ i tho i và th c hi n yêu c u ọ ạ ố ạ ự ệ ầ

.

G i ý gi i bài t p ợ ả ậ

Bài t p 1: ậ

- Ng ườ i nói là anh thanh niên, ng ườ i nghe là ông h a sĩ và cô gái ọ

- Hàm ý c a câu in đ m là “M i bác và cô vào u ng n ủ ậ ờ ố ướ c”

- Hai ng ườ i nghe đ u hi u hàm ý đó Chi ti t “Ông theo li n anh ề ể ế ề thanh niên vào trong nhà” và “ng i xu ng gh ” cho bi t đi u này ồ ố ế ế ề Bài t p 2: ậ

Ng ườ i ăn mày mu n nói (b ng hàm ý) v i ng ố ằ ớ ườ i nhà giàu r ng ằ

“Đ a ng c là ch c a các ông” ị ụ ỗ ủ

Bài t p 3: ậ

a Hàm ý “đ i bóng huy n ch i không hay”(“tôi không mu n bình ộ ệ ơ ố

lu n v vi c này”) ậ ề ệ

Ng ườ i nói c ý vi ph m ph ố ạ ươ ng châm quan h ệ

b Hàm ý “T ch a báo cho Nam và Tu n” ớ ư ấ

Ng ườ i nói c ý vi ph m ph ố ạ ươ ng châm v l ề ượ ng

k t câu và liên k t đo n văn, nghĩa t ế ế ạ ườ ng minh và hàm ý

- Xem kĩ l i các bài t p ạ ậ

- So n bài ạ Nh ng ngôi sao xa xôi ữ (Lê Minh Khuê)