Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

1.3 Kinh nghiệm về nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng thương mại của một số quốc gia và của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Trên cơ sở thực tiễn hoạt động của một [r]

LỜI MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài

Thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần VI, VII, VIII và IX, đặc biệt là nghị quyết trung ương 3, khóa IX về tiếp tục sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh của ngân hàng TMCP công thương Việt Nam phải quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng để tiếp tục đổi mới, qua đó để nâng cao năng lực cạnh tranh

Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An thời gian qua đã có nhiều đổi mới, nâng cao được năng lực cạnh tranh nhưng

vẫn chưa đáp ứng được thực tế đặt ra Vì vây, đề tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An”

đã được tôi lựa chọn làm luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Đề tài nâng cao cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung cũng như của các Ngân hàng thương mại đã có nhiều bài viết dưới dạng trao đổi, nghiên

cứu chuyên khảo,… Tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu về “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An” Vì vậy đề tài vẫn có tính cấp thiết cả về lý luận và

thực tiễn

3 Mục đích nghiên cứu

- Làm sáng tỏ cơ sơ lý luận và thực tiễn về vấn đề cạnh tranh nói chung và

cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng nói riêng trong nền kinh tế thị trường

- Dựa trên phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng

TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

- Xác định phương hướng và đưa ra các giải pháp có tính khả thi để nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam

trên địa bàn tỉnh Nghệ An

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng của Ngân hàng TMCP Công thương trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong giai đoạn từ 2007 đến nay được chọn làm đối tương và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên nền tảng phương pháp luận của duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử kết hợp với phương pháp thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp

6 Những đóng góp của luận văn

- Hệ thống hóa những vấn đề về lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh

tranh của các ngân hàng trong nền kinh tế thị trường

- Đánh giá năng lực cạnh tranh, từ đó đưa ra quan điểm và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP công thương Việt

Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong điều kiện nước ta giai đoạn hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần lời mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục chữ viết tắt, danh mục sơ đồ bảng biểu và tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh của ngân

hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP công

thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh

của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC

CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Một số vấn đề về năng lực cạnh tranh của Doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm, năng lực cạnh tranh và phân loại cạnh tranh

Khái niệm cạnh tranh: Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các chủ

thể kinh tế ganh đua nhau để đạt mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất Mục đích cuối cùng của chủ thể kinh tế trong quá trình cạnh tranh là tối đa hoá lợi ích

Phân loại cạnh tranh: Tùy vào điều kiện khác nhau mà người ta có thể

phân loại cạnh tranh như sau: Căn cứ vào loại thị trường mà trong đó cạnh tranh diễn ra, có cạnh tranh trên các thị trường đầu vào và thị trường đầu ra; theo phương thức cạnh tranh, có cạnh tranh bằng giá và cạnh tranh phi giá; căn cứ vào chủ thể tham gia có cạnh tranh giữa người mua và người bán, cạnh tranh với những người bán với nhau và cạnh tranh giữa những người mua với nhau; theo phạm vi, có cạnh tranh nội bộ ngành và giữa các ngành, trong phạm vị lãnh thổ quốc gia và quốc tế Còn theo cấp độ cạnh tranh, có cạnh tranh giữa các quốc gia, giữa các ngành, giữa các DN và cạnh tranh sản phẩm

1.2.1 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Là tổng thể các yếu tố gắn

trực tiếp với hàng hóa cùng với các điều kiện, công cụ và biện pháp cấu thành khả năng của doanh nghiệp trong việc ganh đua nhằm chiếm lĩnh thị trường,

giành khách hàng và đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp

Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được đánh giá bằng khả năng

duy trì, mở rộng thị phần của doanh nghiệp; bằng năng lực cạnh tranh của sản phẩm và năng lực duy trì và nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

1.2 Các yếu tố cấu thành, những nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại

1.2.1 Ngân hàng thương mại và đặc điểm cạnh tranh của NHTM

Khái niệm ngân hàng thương mại: Ngân hàng là một trong các tổ

chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán cho khách hàng và thực hiện nhiều hoạt động khác

Đặc điểm cạnh tranh của ngân hàng thương mại

Cạnh tranh trong hoạt động của Ngân hàng thương mại có những đặc điểm khác biệt so với cạnh tranh của các doanh nghiệp khác đó là:

Thứ nhất: Cạnh tranh về sản phẩm mà sản phẩm chính sử dụng trong hoạt động kinh doanh của NHTM là tiền;

Thứ hai: Cạnh tranh về khách hàng trong việc sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng;

Thứ ba: Cạnh tranh về hệ thống phân phối và cạnh tranh về tính bảo mật thông tin mà trong đó, quá trình cạnh tranh của các NHTM chịu sự quản

lý chặt chẽ của Nhà nước

Thứ tư: Các NHTM được tự chủ trong hoạt động kinh doanh của mình nhưng đồng thời phải chịu sự ràng buộc của luật pháp

1.2.2 Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của NHTM

Khi nói đến năng lực cạnh tranh, NHTM phải hội đủ năm yếu tố cấu thành, đó là: (i) Chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển của NHTM; (ii) khả năng ứng dụng khoa học công nghệ vào kinh doanh; (iii) chất lượng nguồn nhân lực và tổ chức bộ máy; (iv) quy mô nguồn vốn huy động; (v) thị trường và khả năng phát triển thị trường của NHTM

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại

NHTM chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố như: Các chính sách của nhà

nước như chính sách phápluật, chính sách tiến tệ ; chịu tác động của quá trình hợp tác và hội nhập kinh tế quốc tế; phụ thuộc vào các nhân tố thuộc về môi trường ngành như sự đe dọa của các đối thủ cạnh tranh hiện tại trong ngành; nguy cơ nhập cuộc của các đối thủ cạnh tranh mới và chịu ảnh hưởng bởi năng lực cạnh tranh của các đối thủ cạnh tranh bao gồm trình độ và năng lực quản lý NHTM; trình độ thiết bị công nghệ; chất lượng nguồn nhân lực, năng lực tài chínhvà năng lực marketing của NHTM

1.2.4 Sự cần thiết nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM

Thứ nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh để đảm bảo thị phần của NHTM Thứ hai, nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM là nhân tố quyết định sự thành công của NHTM trong phát triển kinh tế thị trường và trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Thứ ba, nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế

1.3 Kinh nghiệm về nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng thương mại của một số quốc gia và của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

Trên cơ sở thực tiễn hoạt động của một số ngân hàng trên thế giới về việc nâng cao sức cạnh tranh, tác giả đã thống kê, nghiên cứu và đưa ra bài học kinh nghiệm của một số ngân hàng của Trung Quốc, của các nước đang phát triển là Tham khảo kinh nghiệm của Indonesia và các nước công nghiệp mới, bài học của Thái Lan và kinh nghiệm của Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam Qua đó rút ra những bài học đối với Việt Nam qua kinh nghiệm của Hàn Quốc

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

2.1 Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn Tỉnh Nghệ An

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

Hơn 20 năm xây dựng và phát triển Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An gồm 04 chi nhánh cấp 1, gồm: Chi nhánh Nghệ An, Bến Thuỷ, Cửa Lò và Bắc Nghệ An Qua những năm hoạt động đã khẳng định được vị trí của một thương hiệu NHTM lớn trên địa bàn

2.1.2 Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàngTMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Tính đến thời điểm cuối năm 2009, Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An huy động được 3.482 tỷ đồng đạt tỷ lệ tăng trưởng 26%; dư nợ tín dụng đạt mức 3.000 tỷ đồng đạt tỷ lệ tăng trưởng 44,8%; thực hiện thành công giai đoạn 1 về hiện đại hoá ngân hàng; thực hiện

kế hoạch chỉ tiêu lợi nhuận đạt 59/77 tỷ kế hoạch

2.2 Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công thương trên địa bàn tỉnh Nghệ An

2.2.1 Chiến lược, quy hoạch và kế hoạch của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

2.2.1.1 Chiến lược: Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa

bàn tỉnh Nghệ An thực hiện chiến lược: Tăng cường năng lực tài chính, phát

triển mạng lưới, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ và nâng cao hiệu quả kinh doanh; thực hiện chuẩn hóa mô hình tổ chức, quản trị điều hành và minh bạch hóa tài chính; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh

phát triển & ứng dụng công nghệ thông tin

2.2.1.2 Quy hoạch và kế hoạch

Trên cơ sở định hướng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An đề ra kế hoạch cho năm 2010 tốc độ tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước, xây dựng quy hoạch và kế hoạch cụ thể cả trong ngắn hạn

và dài hạn nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh doanh tạo vị thế và tiền đề

để phát triển lớn mạnh hơn trong những năm tiếp theo

2.2.2 Ứng dụng khoa học công nghệ vào trong quá trình kinh doanh

Công nghệ ngân hàng của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã được ứng dụng và phát huy hiệu quả trong các hoạt động nghiệp vụ và quản trị điều hành Vốn đầu tư vào CNTT tăng liên tục và đã phát huy được hiệu quả đóng góp rất lớn vào kết quả kinh doanh

2.2.3 Nguồn nhân lực và tổ chức bộ máy của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An luôn coi con người là nhân tố quyết định mọi thành Do đó, nhiều năm qua, Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An chú trọng công tác đầu tư phát triển nguồn nhân lực Đến nay, đã có những thay đổi tích cực về công tác cán bộ xét về cả công tác quản lý cũng như chất lượng và trình độ của đội ngũ cán bộ

2.2.4 Quy mô nguồn vốn huy động của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Trong những năm qua quy mô nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An luôn đạt được tốc độ tăng trưởng khá và ổn định, thị phần về nguồn vốn huy động ngày càng được mở rộng Khai thác được các nguồn vốn giá rẻ từ các TCKT có nguồn tiền gửi lớn đã

làm cho chi phí vốn bình quân của các Chi nhánh giảm đi đáng kể tạo điều kiện thuận lợi trong việc giảm lãi suất cho vay, qua đó đã làm tăng khả năng cạnh tranh trong hoạt động tín dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động nói chung của các Chi nhánh

2.2.5 Thị trường và phát triển thị trường của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Với mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ đa năng hiện đại, thời gian

qua Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã chú trọng đến công tác phát triển thị trường Hiện nay, mạng lưới hoạt động của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An không những chỉ tập trung tại Thành phố Vinh mà còn được mở rộng tại nhiều địa bàn có tiềm năng phát triển kinh tế của tỉnh và trong thời gian tới sẽ

tiếp tục thực hiện mạnh mẽ công tác này

thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

2.3.1 Thành tựu đã đạt được

Xây dựng được một chiến lược kinh doanh dài hạn để trở thành ngân hàng hiện đại, hiệu quả hàng đầu trong nước, chú trọng và hướng tới ngân hàng bán lẻ Quy hoạch và xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp trong đó hướng hoạt động vào những ngành hàng có lợi thế và nhiều tiềm năng phát triển Trên

có sở đó đã đem lại hiệu quả rõ rệt đó là: Nguồn nhân lực không ngừng được cải thiện cả về số lượng và chất lượng, thị phần hoạt động đạt khá và có sự tăng trưởng ổn định qua các năm trong đó nguồn vốn có sự tăng trưởng khá và cơ cấu chuyển dịch theo hướng tăng cường huy động nguồn vốn giá rẻ

2.3.2 Những mặt còn hạn chế

Mặc dù hoạt động của các Chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Nghệ An thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả khả quan Tuy niên, để phát

triển mạnh mẽ hơn cần phải làm tốt một số vấn đề sau: Tiếp tục thực hiện công tác mở rộng mạng lưới, ứng dụng công nghệ mới một cách có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, nâng cao năng lực đội ngũ lãnh đạo và công tác quản trị, điều hành có như vậy mới mở rộng thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế

2.3.3.1.Nguyên nhân chủ quan

Tồn tại trong hoạt động bắt nguồn từ các nguyên nhân chủ quan sau: Chiến lược kinh doanh chưa thực sự chủ động, linh hoạt Trình độ cán bộ ngân hàng tại ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An còn hạn chế so với yêu cầu hội nhập quốc tế Công nghệ ngân hàng chưa thực sự hoàn thiện, việc ứng dụng còn nhiều hạn chế và hoạt động Marketing chưa được thực hiện một cách chuyên nghiệp và bài bản

2.3.3.2 Nguyên nhân khách quan

Ngoài những nguyên nhân chủ quan nêu trên, việc nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn Nghệ

An trong thời gian qua chịu ảnh hưởng của các nguyên nhân khác quan sau: Môi trường kinh tế vĩ mô thiếu ổn định, lạm phát gia tăng, diễn biến phức tạp của thị trường vàng, ngoại hối Hệ thống luật pháp chưa đồng bộ và thiếu nhất quán và nhiều bất cập, việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính còn chậm Năng lực của NHNN trong việc điều hành chính sách tiền tệ còn chưa chủ động, linh hoạt, sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường…

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG NĂNG LỰC

CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG

VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

3.1 Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

3.1.1 Những căn cứ để xác định phương hướng

Xác đinh phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An xuất phát từ xu hướng phát triển các NHTM Việt Nam và bối cảnh quốc tế và trong nước tác động tới phát triển NHTM nói chung và Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói riêng

3.1.2 Phương hướng phát triển Ngân hàng TMCP công thương trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Với mục tiêu đưa Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An trở thành một trong những khu vực phát triển mạnh nhất của hệ thống NHCT và là trung tâm thanh toán của khu vục Miền Trung Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An xác định tiếp tục phát huy mọi tiềm năng sẵn có, khác phục khó khăn, vượt qua mọi thách thức

để phát triển và mở rộng phạm vị hoạt động kinh doanh nhằm tăng thị phần

và hiệu quả hoạt động

Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

3.2.1 Nhóm giải pháp đối với Nhà nước

Thứ nhất: Hoàn thiện hệ thống pháp lý và các chính sách tạo điều kiện

thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của NHTM Trong đó, đẩy nhanh tiến độ xây dựng hoàn chỉnh hệ thống các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động