Vùng vận hành Vùng khởi động Gen điều hoà Opêron Các gen cấu trúc Z, Y, A có liên quan về chức năng... Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:Vùng vận hành Vùng khởi động Gen điều hoà Opêron
Trang 2Câu 2 Liên kết giữa các axit amin trong phân tử prôtêin là:
a liên kết hiđrô b liên kết hóa trị
c liên kết ion d liên kết peptit.
5' GXT XTT AAA GXT 3' Xác định trình tự các a.a trong chuỗi polipeptit được tổng hợp từ đoạn gen nói trên?
Trang 3Thế nào là điều hoà hoạt động của gen?
Là quá trình điều hoà lượng sản phẩm của gen được tạo ra
Ví dụ:
- Ở thú, các gen tổng hợp prôtêin sữa chỉ hoạt động ở
cá thể cái, vào giai đoạn sắp sinh và nuôi con bằng sữa.
- Ở E.coli các gen tổng hợp enzim chuyển hoá đường
lactôzơ chỉ hoạt động khi môi trường có lactôzơ.
- Người có khoảng 25000 gen, chỉ có 1 số gen hoạt động, phần lớn gen ở trạng thái không hoạt động → tổng hợp prôtêin vào lúc thích hợp.
Trang 42 Các cấp độ điều hoà hoạt động của gen:
- Tế bào nhân sơ: chủ yếu là cấp độ phiên mã.
- Tế bào nhân thực: có ở tất cả các cấp độ.
Tại sao điều hoà hoạt động gen ở tế bào nhân sơ và tế bào
nhân thực lại khác nhau?
Tế bào nhân sơ quá trình phiên mã và dịch mã diễn
ra đồng thời Tế bào nhân thực có màng nhân nên 2 quá trình xảy ra không đồng thời
Trang 61 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
Thế nào là một ôpêron?
Operon là một cụm gen cấu trúc có liên quan về chức năng thường được phân bố thành từng cụm và có chung một cơ chế điều hoà
Vùng vận hành
Vùng khởi động
Gen điều hoà
Opêron Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
Trang 71 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
Vùng vận hành
Vùng khởi động
Gen điều hoà
Opêron
Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
Một ôpêron gồm có mấy vùng, vị trí và chức năng của mỗi
vùng đó?
Một Ôpêron Lac gồm 3 vùng: vùng khởi động, vùng vận hành và vùng mã hóa
Trang 81 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
Vùng vận hành
Vùng khởi động
Gen điều hoà
Opêron
Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
+ Vùng khởi động - P(promoter) nằm trước vùng vận hành, là vị trí tương tác của ARN - polimeraza để khởi đầu sự phiên mã.
+ Vùng vận hành - O(operator) nằm kề trước gen cấu trúc, là vị trí tương tác với prôtêin ức chế làm ngăn cản
sự phiên mã.
Trang 91 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
+ Vùng mã hoá (các gen cấu trúc): nằm liền kề nhau kiểm soát sự tổng hợp các enzim tham gia phản ứng phân giải đường lactôzơ.
Vùng vận hành
Vùng khởi động
Gen điều hoà
Opêron Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
Trang 101 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
Vùng vận hành
Vùng khởi động
Gen điều hoà
Opêron
Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
+ Gen điều hoà (R) làm khuôn để sản xuất prôtêin ức chế, có khả năng liên kết với vùng vận hành để ngăn cản quá trình phiên mã.
protein ức chế
Trang 111 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
2 Sự điều hoà hoạt động của operon Lac:
* Khi môi trường không có lactôzơ
Prôtêin ức chế
Mô tả sự điều hoà hoạt động của operon Lac khi môi
trường không có lactôzơ?
Trang 121 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
2 Sự điều hoà hoạt động của operon Lac:
* Khi môi trường không có lactôzơ
Prôtêin ức chế
Gen điều
hòa
Prôtêin
ức chế Vùng vận hành
Ngăn phiên mã
Gen cấu trúc không họat động gắn vào
Trang 131 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
2 Sự điều hoà hoạt động của operon Lac:
* Khi môi trường có lactôzơ
Mô tả sự điều
hoà hoạt động
của operon Lac
khi môi trường
có lactôzơ?
Trang 141 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
2 Sự điều hoà hoạt động của operon Lac:
* Khi môi trường có lactôzơ
Lactôzơ Liên kết Prôtêin ức chế Cấu hình không gian 3 chiều
biến đổi Vùng vận hành
Không gắn vào
ARN polimeraza
Vùng khởi động
Liên kết
mARN của gen Z,Y,A
Phiên mã
Enzim phân giải đường lactozo
Dịch mã
Trang 151 Mô hình cấu trúc của Ôpêron Lac:
2 Sự điều hoà hoạt động của operon Lac:
* Khi môi trường không có lactôzơ
Prôtêin ức chế
Lactozo bị
phân giải hết
Prôtêin
ức chế
Vùng vận hành
Dừng phiên
mã
Gắn vào
Trang 16*HOẠT ĐỘNG
Chất cảm ứng
(lactôzơ)
Prôtêin ức chế
bị bất hoạt Các prôtêin được tạo thành
bởi các gen Z, Y, A
mARN
ADN
Không phiên mã
(Khi môi trường
có lactôzơ)
Prôtêin ức chế
Trang 17B gen điều hòa (R), vùng khởi động (P), nhóm gen
cấu trúc (Z, Y, A)
C vùng khởi động (P), vùng vận hành (O), nhóm gen
cấu trúc (Z, Y, A).
D gen điều hòa (R), vùng vận hành, nhóm gen cấu
trúc (Z, Y, A)
Trang 18B Đường Lactôzơ.
C Đường Glucôzơ
D Prôtêin ức chế.