Tiet 46 co che dieu hoa sinh san

Cơ chế điều hòa sinh sản Kích thích sinh tinh trùng Tuyến nội tiết Kích thích sinh trứng Tinh hoàn Buồng trứng Hoocmon Hệ thần kinh Nhân tố môi trường Hệ nội tiết... Tinh hoànKích thích

BÀI 46:

Tại sao nói điều hòa sinh sản chủ yếu

là điều hòa sinh tinh và sinh trứng?

Sinh sản là quá trình kết hợp tế bào sinh dục đực và cái để tạo thành hợp tử phát triển thành cơ thể.

Việc sinh sản ra tinh trùng và trứng cũng liên quan đến kết quả của sinh sản.

I CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH TINH VÀ SINH TRỨNG

Cơ chế

điều hòa sinh sản

Kích thích sinh tinh trùng

Tuyến nội tiết

Kích thích sinh

trứng

Tinh hoàn Buồng trứng

Hoocmon

Hệ thần kinh

Nhân tố môi trường

Hệ nội tiết

 Thảo luận theo tổ.

Tổ 1 –Tìm hiểu Hoocmon điều hòa quá trình sinh tinh theo nội dung phiếu học tập số 1.

Tổ 2- Trình bày cơ chế điều hòa quá trình

sinh tinh

Tổ 3 – Tìm hiểu Hoocmon điều hòa quá

trình sinh trứng theo phiếu học tập số 2.

Tổ 4- Trình bày cơ chế quá trình sinh trứng.

1 Điều hòa sinh tinh:

a Vai trò các loại hoocmon

Tinh hoàn

Kích thích tuyến yên tiết FSH và LH

Kích thích ống sinh tinh sản xuất ra tinh trùng

Kích thích tế bào kẽ tiết

ra hoocmon testosteron

Kích thích ống sinh tinh sản xuất ra tinh trùng

Có những hoocmon nào tham gia điều hòa sinh tinh, vai trò như thế nào?

1 Cơ chế điều hòa sinh tinh Vùng dưới đồi

Tuyến yên

Tinh hoàn

Testosteron

Ống sinh tinh

FS H

Sự điều hòa sinh tinh được thực hiện theo cơ chế liên hệ ngược diễn ra như

thế nào?

- Vùng dưới đồi tiết GnRH kích thích thùy trước tuyến yên tiết FSH và LH testosteron kích thích quá trình sản sinh tinh trùng

- Nếu testosteron tiết ra quá nhiều sẽ tác động trở lại

gây ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH tuyến yên tiết LH,

ức chế FSH

b Cơ chế điều hòa sinh tinh:

Tuyến yên

Tuyến yên

Kích thích phát triển nang trứng và tiết ra ơstrogen

Kích thích nang trứng chín

và rụng trứng, tạo thể vàng

Buồng trứng – thể vàng

Làm dày niêm mạc tử cung

Kích thích tuyến yên tiết FSH và LH

Hoocmon điều hòa sinh trứng

b Cơ chế điều hòa sinh trứng:

-Vùng dưới đồi tiết GnRH kích thích thùy trước tuyến yên tiết FSH và LH Thể vàng tiết ra ơstrogen và

progesteron

- Nếu trứng không được thụ tinh thì thể vàng teo lại thoái hóa, vùng dưới đồi lại kích thích tiết GnRH …và một chu kì mới phát động trở lại để hình thành bao

noãn mới

- Khi nồng độ progesteron và ơstrogen trong máu tăng cao, cả vùng dưới đồi và tuyến yên đều bị ức chế giảm tiết GnRH, FSH và LH

2 Điều hòa sinh trứng:

Tuyến yên

FS H

Ơtrôgen Prôgestêrô n

Mối quan hệ giữa chu kì rụng trứng và chu

kì kinh nguyệt dưới tác dụng của hoocmôn buồng trứng và hoocmôn do tuyến yên chi

phối?

Thể vàng tiếp tục tồn tại thêm hai tháng nữa và

sau đó teo đi.

Nhau thai( hình thành từ ngày thứ 8 kể từ khi

trứng thụ tinh) tiết ra hoocmon HCG duy trì sự

tồn tại của thể vàng.

Từ tháng mang thai thứ 3 trở đi nhau thai thay

thế thể vàng tiết progesteron và estrogen để duy trì

sự phát triển của niêm mạc tử cung, đồng thời

ngừng tiết HCG dẫn đến thể vàng tiêu biến.

Ở người nếu trứng được thụ tinh ???

Cơ sở que thử thai???

Thuốc tránh thai: Có chứa progesteron và estrogen.

Lưu ý: Nữ vị thành

niên nếu lạm dụng

thuốc tránh thai có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn như: vô sinh

Hoocmôn tham gia quá trình sinh trứng và sinh tinh có gì khác nhau?

- Hoocmôn điều hòa sinh trứng hoạt động mang tính chu kì.

- Hoocmôn điều hòa sinh tinh hoạt động không mang tính chu kì.

II ẢNH HƯỞNG CỦA THẦN KINH VÀ MÔI TRƯỜNG SỐNG ĐẾN QUÁ TRÌNH SINH TINH, SINH TRỨNG

Những yếu tố nào

sẽ ảnh hưởng tới quá trình sinh sản?

Theo tổ chức y tế thế giới ở những người phụ nữ hút thuốc thì Hormon sinh dục nữ Estrogen có thể bị

giảm rất trầm trọng, những phụ nữ này thường có những biểu hiện rối loạn chu kỳ kinh nguyệt như

hiếm kinh, mất kinh. 

TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG

Nghiên cứu những thí nghiệm sau rồi cho biết

sự sinh sản của động vật phụ thuộc vào những nhân tố nào của

môi trường?

Thí nghiệm 1: Ở cá chép

Bể 1:chế độ ánh sáng

bình thường Bể 2: Để trong tối

Không đẻ Đẻ

SS của ĐV phụ thuộc vào ánh sáng

Thí nghiệm 2: Ở cá Rô phi

- Nguồn gốc : Vùng xích đạo có nhiệt độ tb

30oC

- Đẻ 11 lứa/ năm Đẻ quanh năm

- Ở 16-18 o C: -> ngừng đẻ.

->SS của ĐV phụ thuộc

vào nhiệt độ

Thí nghiệm 3: Ở Cóc.

- Đẻ rộ trong tháng 4

 khối lượng 2 buồng trứng giảm

- Sau đó, nếu được ăn

uống đầy đủ -> buồng trứng phục hồi khối lượng -> lại có khả năng sinh đẻ

->SS của ĐV phụ thuộc

vào chế độ dinh dưỡng

- HTK và các yếu tố môi trường ảnh hưởng lên quá trình sản sinh trứng thông qua hệ nội tiết

+ TK căng thẳng ảnh hưởng đến hệ nội tiết, dẫn đến rối loạn trong quá trình sinh trứng + Sự hiện diện của con đực hoặc cái…=> tác động vào thị giác, xúc giác

+ Thiếu thức ăn: thiếu các nguyên liệu sản xuất hoocmon điều hòa.

+ Người nghiện rượu, chất kích thích, quá trình sinh trứng bị rối loạn, tinh hoàn giảm khả năng sản sinh tinh trùng.

**Liên hệ: Trong chăn nuôi cần có biện pháp kỹ thuật gì để vật nuôi sinh trưởng và sinh sản tốt?

- Tạo điều kiện sống tốt nhất cho mọi vật nuôi.

Có chế độ dinh dưỡng trong thời kỳ sinh sản.

1.Vì sao cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng đều được thực hiện theo

cơ chế ngược?

tác động thông qua vùng dưới đồi ức chế tuyến yên tiết FSH

và LH.

CỦNG CỐ

2.Rối loạn sản xuất hoocmon FSH,

LH và testosteron có ảnh hưởng

đến quá trình sản sinh tinh trùng hay không? Vì sao?

ĐA: Có vì FSH kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng.

LH kích thích tế bào kẽ sản xuất ra testosteron testosteron kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng.

3 Rối loạn sản xuất hoocmon FSH, LH

đến quá trình sản sinh trứng.