Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự | Ngữ văn, Lớp 8 - Ôn Luyện

[r]

BÀI 6: MIÊU T VÀ BI U Ả Ể

Lão H c i! Lão hãy yên lòng mà ạ ơ

nh m m t! Lão đ ng lo gì cho cái ắ ắ ừ

v ườ n c a lão Tôi s c gi gìn cho ủ ẽ ố ữ

lão Ð n khi con trai lão v , tôi s ế ề ẽ

trao l i cho h n và b o h n : “Ðây ạ ắ ả ắ

là cái v ườ n mà ông c thân sinh ra ụ

anh đã c đ l i cho anh tr n v n : ố ể ạ ọ ẹ

c m xúc nh ả ư th ế

nào?

* Khác nhau: Bi u c m trong trong v ể ả ăn b n T s ch ả ự ự ủ

đ c, ng ọ ư i nghe ti p nh n hi u qu nh t) ờ ế ậ ệ ả ấ

{…} N u có l n n m ngoài tr i su t ế ầ ằ ờ ố đêm, h n b n th a bi t gi a lúc chúng ta ng thì c m t th gi i ẳ ạ ừ ế ữ ủ ả ộ ế ớ huy n bí b ng d y trong c nh cô qu nh và u t ch Lúc y su i reo rõ h ề ừ ậ ả ạ ị ấ ố ơn, đ m ao nhen lên nh ng ầ ữ đ m l a ố ử

nh , … và v ỏ ăng v ng trong không gian, nh ng ti ng s t so t, nh ng ti ng rung khe kh , t ẳ ữ ế ộ ạ ữ ế ẽ ư ng ở đâu cành cây đang vươn dài và c non ỏ đang m c Ban ngày là cu c s ng c a chúng sinh và ban ọ ộ ố ủ đêm là cu c s ng ộ ố

c a cây c Không quen thì d s … Cho nên ti u th ủ ỏ ễ ợ ể ư c a chúng ta c m i l n nghe th y m t ti ng ủ ứ ỗ ầ ấ ộ ế đ ng ộ

nh là ỏ đã run lên và nép sát vào ngư i tôi M t l n, t phía m t ờ ộ ầ ừ ặ đ m l p lánh d ầ ấ ư i kia n i lên m t ti ng ớ ổ ộ ế kêu dài, não ru t, ngân vang r n r n t i ch chúng tôi ng i Cũng v a lúc m t ngôi sao r c r ộ ề ề ớ ỗ ồ ừ ộ ự ỡ đ i ngôi, ổ

lư t trên ớ đ u chúng tôi v cùng m t h ầ ề ộ ư ng ớ đó, dư ng nh ờ ư ti ng than vãn mà chúng tôi v a nghe th y kia ế ừ ấ

đã mang theo m t lu ng ánh sáng ộ ồ

- Cái gì th ? – Xtê-pha-nét khe kh h i ế ẽ ỏ

- Có m t linh h n lên thiên ộ ồ đàng, cô ch – nói r i tôi làm d u thánh ủ ạ ồ ấ

Nàng cũng làm theo và cũng ng i ng a c nh ồ ử ổ ư th m t lát, v r t tr m ngâm… ế ộ ẻ ấ ầ

Nàng ngư c m t lên cao, tay ớ ắ đ l y ỡ ấ đ u, vai khoác t m da c u, nom nàng nh ầ ấ ừ ư chú m c ụ đ ng c a nhà tr i ồ ủ ờ

- Nhi u sao quá! Đ p quá kìa! Ch ề ẹ ưa bao gi tôi th y nhi u sao nh ờ ấ ề ư th này M c ế ụ đ ng có bi t tên các ngôi ồ ế sao không?

- D có, th ạ ưa cô ch ủ

Và trong khi tôi c gi ng cho nàng th nào là ố ả ế đám cư i sao thì tôi c m th y nh ớ ả ấ ư có m t cái gì mát r ộ ư i và ợ

m n màng t a nhè nh xu ng vai tôi Thì ra ị ự ẹ ố đ u nàng n ng trĩu vì bu n ng ầ ặ ồ ủ đã ng vào tôi v i ti ng s t ả ớ ế ộ

so t êm ái c a nh ng d i ạ ủ ữ ả đăng-ten và làn tóc mây g n sóng Nàng c ng i yên nh ợ ứ ồ ư th không nhúc nhích ế cho đ n khi ngàn sao trên tr i m d n, nhoà ế ờ ờ ầ đi trong bu i ban mai ổ đang r ng Còn tôi, tôi nhìn nàng ng , ạ ủ đáy lòng hơi xao xuy n nh ế ưng v n gi ẫ ữ đư c mình vì ợ đêm sao sáng kia bao gi cũng ờ đem l i cho tôi nh ng ý ạ ữ nghĩ cao đ p Quanh hai chúng tôi, ngàn sao v n ti p t c cu c hành trình tr m l ng ngoan ngoãn nh ẹ ẫ ế ụ ộ ầ ặ ư m t ộ đàn c u l n; và ừ ớ đôi lúc, tôi tư ng ở đâu m t trong nh ng ngôi sao kia, ngôi sao thanh tú nh t, ng i sáng nh t ộ ữ ấ ờ ấ

l c m t ạ ấ đư ng ờ đi đã đ u xu ng vai tôi mà thiêm thi p ng … ậ ố ế ủ

{…} N u có l n n m ngoài tr i su t ế ầ ằ ờ ố đêm, h n b n th a bi t gi a lúc chúng ta ng thì c m t th gi i ẳ ạ ừ ế ữ ủ ả ộ ế ớ huy n bí b ng d y trong c nh cô qu nh và u t ch(1) Lúc y su i reo rõ h ề ừ ậ ả ạ ị ấ ố ơn, đ m ao nhen lên nh ng ầ ữ đ m ố

l a nh , … và v ử ỏ ăng v ng trong không gian, nh ng ti ng s t so t, nh ng ti ng rung khe kh , t ẳ ữ ế ộ ạ ữ ế ẽ ư ng ở đâu cành cây đang vươn dài và c non ỏ đang m c(2) Ban ngày là cu c s ng c a chúng sinh và ban ọ ộ ố ủ đêm là cu c ộ

s ng c a cây c (3) Không quen thì d s …(4) Cho nên ti u th ố ủ ỏ ễ ợ ể ư c a chúng ta c m i l n nghe th y m t ủ ứ ỗ ầ ấ ộ

ti ng ế đ ng nh là ộ ỏ đã run lên và nép sát vào ngư i tôi(5) M t l n, t phía m t ờ ộ ầ ừ ặ đ m l p lánh d ầ ấ ư i kia n i ớ ổ lên m t ti ng kêu dài, não ru t, ngân vang r n r n t i ch chúng tôi ng i(6) Cũng v a lúc m t ngôi sao ộ ế ộ ề ề ớ ỗ ồ ừ ộ

r c r ự ỡ đ i ngôi, l ổ ư t trên ớ đ u chúng tôi v cùng m t h ầ ề ộ ư ng ớ đó, dư ng nh ờ ư ti ng than vãn mà chúng tôi ế

v a nghe th y kia ừ ấ đã mang theo m t lu ng ánh sáng(7) ộ ồ

- Cái gì th ? (8)– Xtê-pha-nét khe kh h i.(9) ế ẽ ỏ

- Có m t linh h n lên thiên ộ ồ đàng, cô ch (10) – nói r i tôi làm d u thánh.(11) ủ ạ ồ ấ

Và trong khi tôi c gi ng cho nàng th nào là ố ả ế đám cư i sao thì tôi c m th y nh ớ ả ấ ư có m t cái gì mát r ộ ư i và ợ

m n màng t a nhè nh xu ng vai tôi.(19) Thì ra ị ự ẹ ố đ u nàng n ng trĩu vì bu n ng ầ ặ ồ ủ đã ng vào tôi v i ti ng s t ả ớ ế ộ

so t êm ái c a nh ng d i ạ ủ ữ ả đăng-ten và làn tóc mây g n sóng(20) Nàng c ng i yên nh ợ ứ ồ ư th không nhúc ế nhích cho đ n khi ngàn sao trên tr i m d n, nhoà ế ờ ờ ầ đi trong bu i ban mai ổ đang r ng(21) Còn tôi, tôi nhìn ạ nàng ng , ủ đáy lòng hơi xao xuy n nh ế ưng v n gi ẫ ữ đư c mình vì ợ đêm sao sáng kia bao gi cũng ờ đem l i cho ạ tôi nh ng ý nghĩ cao ữ đ p(22) Quanh hai chúng tôi, ngàn sao v n ti p t c cu c hành trình tr m l ng ngoan ẹ ẫ ế ụ ộ ầ ặ ngoãn như m t ộ đàn c u l n; và ừ ớ đôi lúc, tôi tư ng ở đâu m t trong nh ng ngôi sao kia, ngôi sao thanh tú nh t, ộ ữ ấ

ng i sáng nh t l c m t ờ ấ ạ ấ đư ng ờ đi đã đ u xu ng vai tôi mà thiêm thi p ng …(23) ậ ố ế ủ

Nh ng y u t miêu t ữ ế ố ả

{…} N u có l n n m ngoài tr i su t ế ầ ằ ờ ố đêm, h n b n th a bi t gi a lúc chúng ta ng thì c m t th gi i ẳ ạ ừ ế ữ ủ ả ộ ế ớ huy n bí b ng d y trong c nh cô qu nh và u t ch(1) Lúc y su i reo rõ h ề ừ ậ ả ạ ị ấ ố ơn, đ m ao nhen lên nh ng ầ ữ đ m ố

l a nh , … và v ử ỏ ăng v ng trong không gian, nh ng ti ng s t so t, nh ng ti ng rung khe kh , t ẳ ữ ế ộ ạ ữ ế ẽ ư ng ở đâu cành cây đang vươn dài và c non ỏ đang m c(2) Ban ngày là cu c s ng c a chúng sinh và ban ọ ộ ố ủ đêm là cu c ộ

s ng c a cây c (3) Không quen thì d s …(4) Cho nên ti u th ố ủ ỏ ễ ợ ể ư c a chúng ta c m i l n nghe th y m t ủ ứ ỗ ầ ấ ộ

ti ng ế đ ng nh là ộ ỏ đã run lên và nép sát vào ngư i tôi(5) M t l n, t phía m t ờ ộ ầ ừ ặ đ m l p lánh d ầ ấ ư i kia n i ớ ổ lên m t ti ng kêu dài, não ru t, ngân vang r n r n t i ch chúng tôi ng i(6) Cũng v a lúc m t ngôi sao ộ ế ộ ề ề ớ ỗ ồ ừ ộ

r c r ự ỡ đ i ngôi, l ổ ư t trên ớ đ u chúng tôi v cùng m t h ầ ề ộ ư ng ớ đó, dư ng nh ờ ư ti ng than vãn mà chúng tôi ế

v a nghe th y kia ừ ấ đã mang theo m t lu ng ánh sáng(7) ộ ồ

- Cái gì th ? (8)– Xtê-pha-nét khe kh h i.(9) ế ẽ ỏ

- Có m t linh h n lên thiên ộ ồ đàng, cô ch (10) – nói r i tôi làm d u thánh.(11) ủ ạ ồ ấ

Và trong khi tôi c gi ng cho nàng th nào là ố ả ế đám cư i sao thì tôi c m th y nh ớ ả ấ ư có m t cái gì mát r ộ ư i và ợ

m n màng t a nhè nh xu ng vai tôi.(19) Thì ra ị ự ẹ ố đ u nàng n ng trĩu vì bu n ng ầ ặ ồ ủ đã ng vào tôi v i ti ng s t ả ớ ế ộ

so t êm ái c a nh ng d i ạ ủ ữ ả đăng-ten và làn tóc mây g n sóng(20) Nàng c ng i yên nh ợ ứ ồ ư th không nhúc ế nhích cho đ n khi ngàn sao trên tr i m d n, nhoà ế ờ ờ ầ đi trong bu i ban mai ổ đang r ng(21) Còn tôi, tôi nhìn ạ nàng ng , ủ đáy lòng hơi xao xuy n nh ế ưng v n gi ẫ ữ đư c mình vì ợ đêm sao sáng kia bao gi cũng ờ đem l i cho ạ tôi nh ng ý nghĩ cao ữ đ p(22) Quanh hai chúng tôi, ngàn sao v n ti p t c cu c hành trình tr m l ng ngoan ẹ ẫ ế ụ ộ ầ ặ ngoãn như m t ộ đàn c u l n; và ừ ớ đôi lúc, tôi tư ng ở đâu m t trong nh ng ngôi sao kia, ngôi sao thanh tú nh t, ộ ữ ấ

ng i sáng nh t l c m t ờ ấ ạ ấ đư ng ờ đi đã đ u xu ng vai tôi mà thiêm thi p ng …(23) ậ ố ế ủ

Nh÷ng yÕu tè biÓu c ¶m

Nh ng c m xúc, nh ng rung ữ ả ữ đ ng ( ộ đ bi u c m) ể ể ả đư c n y sinh ợ ả

M t hôm, Gri-g ộ ơ b t g p trong r ng m t em bé có ắ ặ ừ ộ đôi bím tóc nh ỏ xíu, con ông gác r ng Em bé ừ đang nh t nh ng qu thông b vào trong ặ ữ ả ỏ

l ng ẵ

Tr i ờ đang thu N u nh ế ư ta có th l y h t ể ấ ế đ ng và vàng trên trái ồ đ t ấ đem đánh thành muôn vàn lá cây r t m c tinh x o thì nh ng chi c lá ấ ự ả ữ ế

đó cũng ch có th làm thành m t ph n r t nh b qu n áo mà mùa ỉ ể ộ ầ ấ ỏ ộ ầ thu đang tr i trên nh ng ng n núi kia mà thôi V l i, nh ng chi c lá ả ữ ọ ả ạ ữ ế nhân t o n s r t thô k ch n u so v i lá th t, nh t là nh ng lá li u ạ ọ ẽ ấ ệ ế ớ ậ ấ ữ ễ hoàn di p M i ng ệ ọ ư i ờ đ u bi t r ng, ch c n m t ti ng chim hót thôi ề ế ằ ỉ ầ ộ ế cũng đã đ làm chúng run r y ủ ẩ

(L ng qu thông – Pau-t p-xki) ẵ ả ố

Hãy nh n xét v vai trò c a các y u t miêu t và bi u ậ ề ủ ế ố ả ể

c m trong ả đo n trích d ạ ư i ớ đây:

- Làm ph n a, bài t p 1 và bài t p 2 (Trang 76) ầ ậ ậ

- Đ c thêm v ọ ăn b n “ V d ả ề ư i bóng hoàng lan” ớ

c a Th ch Lam … ủ ạ

- So n bài “Tam ạ đ i con gà” và “Nh ạ ưng nó ph i ả

b ng hai mày” ằ

Chúc các em h c ọ

gi i! ỏ