[r]
Trang 1BÀI 4: TRÙNG ROI
Trang 2• C th trùng roi là m t t bào có kích th ơ ể ộ ế ướ c hi n ể
vi ( kho ng 0.05 mm ) C th hình thoi, đuôi nh n, ả ơ ể ọ
đ u tù và có 1 roi dài Roi xoáy vào n ầ ướ c giúp c ơ
th di chuy n ể ể
• C u t o c th trùng roi g m có nhân, ch t nguyên ấ ạ ơ ể ồ ấ sinh có ch a các h t di p l c ( kho ng 20 h t ), các ứ ạ ệ ụ ả ạ
h t d tr ( nh h n ) và đi m mát ( c nh g c ạ ự ữ ỏ ơ ể ạ ố roi ) D ướ i đi m m t có không bào co bóp Đi m ể ắ ể
m t giup trùng roi nh n bi t đ ắ ậ ế ượ c ánh sáng ( Xem hình 4.1 )
C u t o và di chuy n ấ ạ ể
Trang 3Hình 4.1 C u t o c th trùng roi ấ ạ ơ ể
Roi
H t di p ạ ệ
l c ụ Nhân
H t d ạ ự
trữ
Không bào co
bóp
Đi m m t ể ắ Màng
c th ơ ể
Trang 4n i ánh sáng, trùng roi xanh dinh d ng
th c v t N u chuy n vào ch t i lâu ngày, ự ậ ế ể ỗ ố trùng roi m t d n màu xanh Chúc v n ấ ầ ẫ
s ng đố ược nh đ ng hóa nh ng ch t h u ờ ồ ữ ấ ữ
c hòa tan do các sinh v t khác ch t phân ơ ậ ế
h y ra (còn g i là d dủ ọ ị ưỡng)
Hô h p c a trùng roi nh s trao đ i khí qua ấ ủ ờ ự ổ màng t bào Không bào co bóp t p trung ế ậ
nước th a cùng s n ph m bài ti t r i th i ừ ả ẩ ế ồ ả
ra ngoài, góp ph n đi u ch nh áp suoaats ầ ề ỉ
th m th u c a c th ẩ ấ ủ ơ ể
Dinh d ưỡ ng
Trang 5Nhân n m phía sau c th , khi ằ ở ơ ể sinh s n, nhân phân đôi tr ả ướ c,
ti p theo là ch t nguyên sinh và ế ấ các bào quan C th phân đôi ơ ể theo chi u d c ề ọ
Hãy d a vào hình 4.2, di n đ t ự ễ ạ
b ng l i b ng 6 b ằ ờ ằ ướ c sinh s n ả phân đôi c a trùng roi xanh ủ
Sinh s n ả
Trang 6Hình
4.2
Các
b ướ c
sinh
s n ả
phân
đôi ở
trùng
roi
Trang 7Tính h ướ ng sáng
Trang 8 D a vào c u t o trùng roi hãy gi i thích hi n ự ấ ạ ả ệ
tượng x y ra c a thí nghi m trên Th o lu n ả ủ ệ ả ậ
và đánh d u ( ấ v ) vào ô tr ng v i ý tr l i ố ớ ả ờ đúng cho các câu h i sau:ỏ
- Trùng roi xanh ti n v ánh sáng nh :ế ề ờ
- Trùng roi xanh gi ng t bào th c v t ch :ố ế ự ậ ở ỗ
Đáp án
Đáp án
Trang 9T p đoàn trùng roi ậ
m t s ao và gi ng n c, đôi khi co th g p các “h t”
hình c u, màu xanh lá cây, đ ầ ườ ng kính kho ng 1mm, ả
b i l l ng, xoay tròn Đó là t p đoàn trùng roi (còn ơ ơ ử ậ
g i là t p đoàn Vôn v c) ọ ậ ố
T p đoàn có hình c u v i ậ ầ ớ
hàng nghìn t bào ế
M i t p đoàn g m các t ỗ ậ ồ ế bào liên k t l i nh m ng ế ạ ư ạ
l ướ i.
lát c t t p đoàn th y rõ
m i cá th có 2 roi h ỗ ể ướ ng ra
ngoài.
Trang 10B ng các c m t : T bào, trùng roi, ằ ụ ừ ế
đ n bào, đa bào; em hãy đi n vào câu ơ ề
nh n xét sau đây v t p đoàn trùng ậ ề ậ roi
Đáp án
trùng roi
t bàoế
đ n bàoơ
đa bào
Trang 11Ghi nh ớ
Trùng roi xanh là m t c th đ ng v t đ n ộ ơ ể ộ ậ ơ bào, di chuy n nh roi, v a t d ể ờ ừ ự ưỡ ng v a ừ
d d ị ưỡ ng, hô h p qua màng c th , bài ấ ơ ể
ti t và đi u ch nh áp su t th m th u nh ế ề ỉ ấ ẩ ấ ờ không bào co bóp, sinh s n vô tính theo ả
cách phân đôi T p đoàn trùng roi g m ậ ồ nhi u t bào có roi, liên k t l i v i nhau ề ế ế ạ ớ
t o thành Chúng g i ra m i quan h v ạ ợ ố ệ ề ngu n g c gi a đ ng v t đ n bào và đa ồ ố ữ ộ ậ ơ bào.
Trang 12C âu h i ỏ
1 Có th g p trùng roi đâu?ể ặ ở
2 Trùng roi gi ng và khác v i th c v t đi m nào?ố ớ ự ậ ở ể
3* Khi di chuy n, roi ho t đ ng nh th nào khi n cho c ể ạ ộ ư ế ế ơ
th trùng roi v a ti n v a xoay mình?ể ừ ế ừ
- Cu i xuân, đ u hè khi b t đ u có n ng m, trùng roi ố ầ ắ ầ ắ ấ ở
m t nặ ước ao h sinh s n vô tính r t nhanh t o nên l p ồ ả ấ ạ ớ váng xanh trên m t nặ ước
- Khi g p đi u ki n b t l i, trùng roi và m t s đ ng v t ặ ề ệ ấ ợ ộ ố ộ ậ
đ n bào có hi n tơ ệ ượng “k t bào xác” x y ra nh sau: ế ả ư thoát b t nớ ước th a, c th thu nh , hình thành v b c ừ ơ ể ỏ ỏ ọ ban ngoài