Tiet 01 khai quat van hoc viet nam tu CMT 8 1945 den het the ki XX

- Đất nước trải qua nhiều sự kiện lớn: Xây dựng cuộc sống mới, chống thực dân Pháp, chống đế Trong đó có nền văn học.. Tạo nên nền văn học có những đặc điểm và tính chất riêng của một n

I Khái quát về văn học Việt Nam từ CMT8 đến 1975

Nền văn học mới ra đời phát triển dưới sự

lãnh đạo của Đảng cộng sản

1 Hoàn cảnh xã hội, lịch sử, văn hoá

Đã tạo nên sự thống nhất về khuynh hướng, tư tưởng, tổ chức và quan niệm, hình thành kiểu nhà văn mới: nhà văn - chiến sĩ

- Đất nước trải qua nhiều sự kiện lớn: Xây dựng

cuộc sống mới, chống thực dân Pháp, chống đế

Trong đó có nền văn học.

Tạo nên nền văn học có những đặc điểm và tính chất riêng của một nền văn học hình thành và phát triển trong hoàn cảnh chiến tranh.

Nền kinh tế còn nghèo nàn

nên điều kiện giao lưu bị hạn chế, nước ta chỉ chủ yếu tiếp xúc và chịu ảnh hưởng của văn hoá các nước XHCN (Liên Xô, Trung

Quốc ).

Hoạt động nhóm

- Tìm nội dung

- Nêu những thành tựu của truyện ngắn và

kí, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

- Nêu những thành tựu của thơ ca, kể tên

các tác phẩm tiêu biểu?

- Nêu những thành tựu của kịch và lí luận

phê bình, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

mở đầu: Một lần

tới thủ đô và Trận phố Ràng - Trần

Minh, Bên kia

sông Đuống -

Hoàng Cầm, Tây

Tiến – Q.Dũng, Nhớ - Hồng

Nguyên, Đất

nước- Nguyễn

Đình Thi, Đồng

chí – Chính Hữu, Việt Bắc - Tố

Hữu

Một số

vở kịch

x hiện gây được sự chú ý:

Bắc Sơn, Những người ở lại – Ng

Huy Tưởng,

Chị Hoà -

Học Phi .

Chưa phát triển nhưng đã

có một số sự kiện và tác phẩm có ý nghĩa: bản báo

cáo Chủ nghĩa

Mác và vấn đề văn hóa Việt Nam - Trường

Chinh, bài tểu

luận Nhận

đường và Mấy vấn đề nghệ thuật - Nguyễn

Đình Thi

Kim Lân Tố Hữu

Nguyễn Đình Thi

thay của đất nước

và con người với

cảm hứng lãng

mạn, tràn đầy

niềm vui, lạc quan

tin tưởng, thể hiện

tình cảm sâu nặng

với miền Nam, nói

lên nỗi đau chia

sống: Sống mãi với thủ đô- Ng.Huy Tưởng, Cao điểm

cuối cùng - Hữu Mai, Trước giờ nổ súng – Lê

Khâm, Tranh tối tranh sáng -Nguyễn Công Hoan, Mười

năm – Tô Hoài, Vỡ bờ -

Nguyễn Đình Thi, Cửa biển – Nguyên Hồng, Sông Đà Nguyễn Tuân, Bốn năm sau – Ng Huy Tưởng, Mùa lạc

- Nguyễn Khải, Cái sân

gạch – Đào Vũ

Phát triển mạnh mẽ Các tập thơ tiêu

biểu: Gió lộng

của Tố Hữu,

Ánh sáng và phù sa của

Đào Hồng Cẩm

Xuân Diệu Huy Cận

- Nêu những nội dung?

- Nêu những thành tựu văn xuôi, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

- Nêu những thành tựu của thơ ca, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

- Nêu những thành tựu của kịch, lí luận phê bình, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

c) Tìm hiểu chặng đ ờng phát triển và những thành tựu từ năm 1965 đến 1975.

Hoạt động nhúm

và lao động, hình ảnh con người VN anh dũng, kiên

cường: Người mẹ

cầm súng –Ng, Thi, Rừng xà nu – Ng.T

Thành, Chiếc lược

ngà – Ng.Q.Sáng, Hòn đất – Anh Đức,

M ẫ n và Tôi – Phan

Tứ, Hà Nội ta đánh

Mĩ giỏi - Nguyễn

Tuân, Vùng trời - Hữu Mai, Cửa sông

Đầu súng trăng treo

-Chính Hữu, Vầng trăng

quầng lửa - Phạm Tiến

Duật Đặc biệt là sự xuất hiện của các nhà thơ trẻ chống Mĩ:

Phạm Tiến Duật, Ng

Khoa Điềm, Lê Anh Xuân, Xuân Quỳnh, Thanh Thảo, Hữu Thỉnh, Ng Duy

Có nhiều thành tựu

Các vở kịch gây được tiếng vang:

Quê hương Việt Nam và Thời tiết ngày mai của

Xuân Trình,

Đại đội trưởng của tôi của Đào

Hồng Cẩm,

Đôi mắt của

Vũ D ũ ng Minh

Tập trung ở một số tác giả:

Vũ Ngọc Phan, Đặng Thai Mai, Hoài Thanh, Xuân Diệu, Chế Lan Viên

Nguyễn Quang Sáng

Chế Lan ViênNguyễn Minh Châu

nước, thức tỉnh lòng yêu nước, và ý thức

dân tộc, bày tỏ khát vọng hoà bình

3 Những đặc điểm cơ bản của văn học Việt

Nam từ năm 1945 đến năm 1975

a Nền văn học chủ yếu vận động theo h ớng cách mạng

hoá, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất n ớc.

* LLST: Hình thành một lớp nhà văn mang trong mình máu thịt của tinh thần cách mạng: nhà văn – chiến sĩ

* Nội dung: phản ánh hiện thực cách mạng, văn học tr ớc

hết phải là một thứ vũ khí phục vụ sự nghiệp cách mạng

 mang đến cho văn học những phẩm chất mới: “Sắt

lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng

ta” (Nguyễn Đình Thi – (Nguyễn Đình Thi – Nhận đ ờng)

* Đề tài:

- Đề tài Tổ quốc : Hình t ợng chính là ng ời chiến sĩ trên mặt trận vũ trang, những lực l ợng khác nhau nh : dân quân, du kích, TNXP, dân công hoả tuyến, giao liên tất cả đều d ợc thể hiện trong các bài thơ của Tố Hữu, Chế Lan Viên,

Giang Nam, Thanh Hải, Thu Bồn, Lê Anh Xuân, Phạm

Tiến Duật, Nguyễn Khoa Điềm

- Đề tài xây dựng CNXH: Hình t ợng chính là cuộc sống mới, con ng ời mới mối quan hệ giữa những ng ời lao động

Những tiểu thuyết của Nguyễn Khải, Đào Vũ, Chu Văn, những bài thơ của Tố Hữu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Hoàng Trung Thông là những sáng tác tiêu biểu

b Nền văn học h ớng về đại chúng.

- Biểu hiện trong đời sống văn học:

+ LLST: Bổ sung những cây bút từ trong nhân dân.

+ Nội dung sáng tác: Phản ánh đời sống nhân dân, tâm t khát vọng, nỗi bất hạnh của họ trong xã hộ cũ, phát hiện khả năng và phẩm chất con ng ời lao động Tập trung xây dựng hình t ợng quần chúng cách mạng.

+ Nghệ thuật: Giản dị, dễ hiểu, ngắn gọn, tìm đến

những hình thức nghệ thuật quen thuộc với nhân dân, phát huy thể thơ dân tộc.

c NÒn v¨n häc chñ yÕu mang khuynh h íng sö thi

* Cảm hứng lãng mạn

- Tràn đầy mơ ớc, h ớng tới t ơng lai

- Khẳng định lí t ởng của cuộc sống mới, vẻ đẹp con ng ời mới, ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng

II Vài nét khái quát văn học Việt Nam từ 1975 đến

hết thế kỉ XX

- Đất n ớc đã thoát khỏi chiến tranh, lịch sử dân tộc ta lại

mở ra một thời kì mới – thời kì độc lập tự do và

thống nhất đất n ớc

- Tuy nhiên, từ năm 1975 đến năm 1985 đất n ớc ta lại gặp những khó khăn, thử thách mới do hậu quả chiến tranh để lại

 Tình hình trên đòi hỏi Đảng và nhân dân ta kịp thời “

đổi mới để thoát khỏi lạc hậu và chậm phát triển ” (Nguyễn Đình Thi –

Đây là “yêu cầu bức thiết” (Nguyễn Đình Thi – và “có ý nghĩa sống còn” (Nguyễn Đình Thi –

+ Nền kinh tế d ới sự lãnh đạo của Đảng đã có chuyển biến, đó là nền kinh tế thị tr ờng.

+ Nền văn học n ớc ta có điều kiện tiếp xúc rộng rãi với văn hoá nhiều n ớc trên thế giới ở thời “mở cửa” (Nguyễn Đình Thi –

+ Nguyện vọng của nhà văn và ng ời đọc đã khác tr ớc Cái nhìn của nhà văn không đơn giản, một chiều mà

đa diện, góc cạnh có tính chất đối thoại Ng ời đọc

mong chờ những khám phá mới của văn học và đáp

ứng đ ợc nhiều nhu cầu phong phú trong đó có nhu cầu giải trí và thể nghiệm tâm linh

 Văn học phải đổi mới

2 Quá trình phát triển và thành tựu chủ yếu

đất lắm ng ời nhiều ma (N

Khắc Tr ờng), Nỗi buồn chiến

tranh (Bảo Ninh), Bến không

chồng (D ơng H ớng), Ăn mày

dĩ vãng (Chu Lai), Chim én

bay (Ng Trí Huân), Cái đêm

Những ng ời đi tới biển

(T.Thảo), Đ ờng tới

Đạt, Hoàng Cầm lại xuất hiện Thành tựu

ch a nhiều, cả bốn thế

hệ đều sáng tác tạo ra diện mạo mới, mặc dù còn ngổn ngang bề bộn

Nguyễn Trãi ở

Đông Quan, Rừng trúc

(Ng Đình Thi), 50 vở kịch của L

u Quang

Vũ Đáng chú ý là:

Tôi và chúng ta, Hồn Tr ơng

Ba da hàng thịt

Đề cao: Văn học chính trị, Văn học với hiện thực,

Đánh giá văn học 1945 –

1975, Chú ý nhiều đến giá trị nhân văn, ý nghĩa nhân bản, Chủ thể sáng tạo và tiếp nhận văn học, Lời bình xã hội học Những vấn đề dung tục

không đ ợc coi trọng

Lưu Quang Vũ Nguyễn Minh Châu

3 Kết luận

lớn của dân tộc: tinh thân yêu nước và chủ nghĩa nhân đạo, đặc biệt là CN nghĩa yêu nước và CN anh hùng CM

trong mợt thời kì lịch sử không thể nào quên trên

nhựng phương diện cơ bản nhất của tâm hồn dân tộc

do”, xây dựng được nhiều hình tượng nghệ thuật tiêu biểu cho đất nước, con người VN giàu phẩm chất

truyền thống và mang đậm nét mới của thời đại.