Từ đồng Nghĩa | Ngữ văn, Lớp 7 - Ôn Luyện

Dùa vµo kÕt qu¶ ph©n tÝch trªn, em cho biÕt nhËn xÐt ®ã ®óng hay sai?. Mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc vµo nhiÒu nhãm tõ ®ång nghÜa kh¸c nhau..[r]

KiÓm tra bµi cò

Ví dụ

Nắng rọi Hơng Lô khói tía bay

Xa trông dòng thác trớc sông này

( Xa ngắm thác núi L )

? Dựa vào kiến thức đã học ở Tiểu học, xác định từ

đồng nghĩa với các từ: rọi , trông

chiếu, soi

? Dựa vào kiến thức về giải nghĩa từ đã học ở lớp 6, giải thích nghĩa các từ: Rọi, trông ?

Coi sóc giữ gìn

Nghĩa từ chiếu ánh

sáng vào một vật nào

đó

nhìn để nhận biết

mong

Từ đồng nghĩa

Quan sát câu 2 ( SGK – 113 ), cho biết, ngoài nghĩa là nhìn để nhận

biết, từ trông còn có những nghĩa nào khác?

Từ việc phân tích ví dụ trên, em hãy nhắc lại, thế nào là

từ đồng nghĩa? Cho thêm ví dụ? Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau

trông coi coi sóc, chăm sóc

mong, hi vọng, trông mong

Tìm từ đồng nghĩa với mỗi nghĩa trên của từ trôngTừ trông là từ một nghĩa hay nhiều nghĩa? ?

Có ý kiến cho rằng: một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ

đồng nghĩa khác nhau Dựa vào kết quả phân tích trên, em cho biết nhận xét đó đúng hay sai?

Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau Từ hai kết luận trên, hãy trả lời: thế nào là từ đồng nghĩa?

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau

Ghi nhớ

Bµi tËp nhanh

Bµi tËp: 1,2,3 SGK – 115

- C¸ch thùc hiÖn: Theo nhãm

- Ph©n nhãm:

+ D·y ngoµi: Bµi 1

+ D·y gi÷a: Bµi 2

+ D·y trong: Bµi 3

Bµi 1

- gan d¹ - dòng c¶m

- nhµ th¬ - thi nh©n

- mæ xÎ – phÉu thuËt

- cña c¶i – tµi s¶n

Bµi 2

- m¸y thu thanh –

ra-®i-«

- sinh tè - vi-ta-min

- xe h¬i - « t«

- d¬ng cÇm – pi-a-n«

Ví dụ

1 Rủ nhau xuống bể mò cua

Đem về nấu me chua trên rừng

( Trần Tuấn Khải )

Chim xanh ăn xoài xanh

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa ( Ca dao )

quả

trái

Thử thay thế vị trí của từ trái và quả ở hai ví dụ trên rồi cho biết

nghĩa của các câu có thay đổi không? Từ đó rút ra kết luận gì?

- Nghĩa giống nhau Từ đồng nghĩa

- Có thể thay thế nhau hoàn toàn

( vì sắc thái nghĩa không đổi )

2 – Trớc sức tấn công nh vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm

tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng

- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay

Có thể thay thế từ hi sinh và bỏ mạng trong hai ví dụ trên không?

Vì sao? Nghĩa hai từ này có gì giống và khác nhau?

Không thể thay thế Hi sinh, bỏ mạng

( chết )

Hi sinh Chết vì nghĩa vụ, lí tởng

cao cả ( sắc thái kính trọng )

Bỏ mạng Chết vô ích ( sắc thái khinh bỉ)

Từ ví dụ, rút ra kết luận?

- Nghĩa giống nhau

- Không thay thế đợc cho nhau

(sắc thái nghĩa khác nhau ) không hoàn toàn Từ đồng nghĩa

Từ các ví dụ vừa phân tích, cho biết, có mấy loại từ đồng nghĩa?

Từ đồng nghĩa

Từ đồng nghĩa hoàn toàn

- Nghĩa giống nhau

- Thay thế đợc cho nhau

( không phân biệt sắc thái

nghĩa )

Từ đồng nghĩa không hoàn toàn

- Nghĩa giống nhau

- Không thay thế đợc cho

nhau ( sắc thái nghĩa khác nhau )

Ghi nhớ

Ví dụ

Các từ đồng

nghĩa

sắc thái nghĩa Kết luận về

cách dùng

1 trái – quả

2 chia tay– chia li

( = xa nhau )

3 biếu – tặng

(= cho)

Không phân biệt sắc thái nghĩa

- Chia tay ( có thể gặp lại: sắc thái bình thờng )

- Chia li (khó gặp lại: diễn tả sự

đau khổ, tạo sắc thái cổ xa ) Sắc thái trang trọng

biếu tặng

( cho ngời ( cho bạn bè, trên) cho ngời ít tuổi hơn )

- Thay thế

- Không thể thay thế

1 a Rủ nhau xuống bể mò cua

Đem về nấu quả mơ chua trên rừng

b Chim xanh ăn trái xoài xanh

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa

2 a Sau phút chia li

b Sau phút chia tay

3 a Tôi tặng bạn chiếc bút làm kỉ niệm

b Con biếu mẹ chiếc khăn

? Thử thay các từ đồng nghĩa trong các cặp câu ở 3 ví

dụ trên rồi rút ra kết luận về cách sử dụng?

Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có thể thay thế nhau -> cần lựa chọn phù hợp

Luyện tập

Bài 4 Xác định nghĩa của từ đa trong hai câu văn?

Đa

Trao trực tiếp

cho ngời khác

Cùng đi với ai một đoạn đờng trớc lúc chia tay Trao

Tiễn Tìm từ đồng nghĩa thay thế từ đa trong hai câu văn ấy?

LuyÖn tËp Bµi 6

1 Néi dung: Chän tõ thÝch hîp ®iÒn vµo chç trèng?

2 H×nh thøc: Lµm theo nhãm , ghi vµo b¶ng phô, lªn d¸n kÕt qu¶

3 Ph©n nhãm: Tæ 1= nhãm 1 lµm phÇn a

Tæ 2 = nhãm 2 lµm phÇn b

Tæ 3 = nhãm 3 lµm phÇn c

Tæ 4 = nhãm 4 lµm phÇn d

4 Thêi gian: 1 phót

a 1 thµnh qu¶ 2 thµnh tÝch

b 1 ngoan cè 2 ngoan cêng

c 1 nghÜa vô 2 nhiÖm vô

d 1 gi÷ g×n 2 B¶o vÖ

Luyện tập Bài 7

- Nó tử tế với mọi ngời xung quanh nên ai cũng

mến nó

-Mọi ngời đều bất bình trớc thái độ của nó đối với trẻ

em

đối xử đối đãi

đối xử

- Cuộc Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa đối với vận mệnh dân tộc

- Ông ta thân hình nh hộ pháp

trọng đại to lớn to lớn

Trong các cặp câu sau, câu nào có thể dùng hai từ đồng nghĩa thay thế nhau, câu nào chỉ dùng đợc một trong

hai từ đồng nghĩa đó?

Luyện tập Bài 8

1 Nội dung: Đặt câu với các từ: kết quả, hậu quả?

2 Hình thức: Thi theo nhóm , ghi vào bảng phụ, lên

dán kết quả ( nhóm nào nhanh nhất, đúng -> thắng )

3 Phân nhóm: Hai bàn = một nhóm