Hoạt động nhóm 5 phút Nhóm 1 Tác giả đã so sánh và phân tích 2 nền luân lí xã hội Đông nước ta và Tây Âu châu - Pháp như thế nào?. Nhóm 2 Theo tác giả, nguyên nhân nào khiến cho dân ta
Trang 2Tiết: 101
Đọc văn
Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây
Phan Châu Trinh
潘 潘 潘
Trang 3I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
3 Thể loại và bố cục.
II Đọc – hiểu văn bản.
1 Phần 1: ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội.
Trang 42 Phần 2: Hiện trạng và nguyên nhân dân
ta không có luân lí xã hội.
Hoạt động nhóm (5 phút)
Nhóm 1
Tác giả đã
so sánh
và phân
tích 2 nền
luân lí xã
hội Đông
(nước ta)
và Tây (Âu
châu - Pháp)
như thế nào?
Nhóm 2
Theo tác giả, nguyên nhân nào khiến cho dân ta
không có đoàn thể, công ích ( luân lí xã hội) ?
Nhóm 3
Thái độ của tác giả trước Tình
trạng
đó như thế nào?
Nhóm4
Theo tác giả, muốn có
luân lí xã hội chúng ta
phải làm gì? Nhận xét
cách nêu giải pháp của tác giả?
Trang 5a Luân lí xã hội ở châu Âu và ở Việt Nam
Bên châu Âu, bên Pháp
- Rất thịnh hành và
phát triển ( phóng đại)
- Dẫn chứng: “ mỗi
khi…mới nghe”.
- Nguyên nhân: có đoàn
thể, công đức ( có ý thức
sẵn sàng làm việc
chung…), có ăn học
( văn hóa), biết nhìn xa
trông rộng,…
Ở nước ta
- Không hiểu, chưa có ý niệm, điềm nhiên như ngủ ( thờ ơ, tê liệt).
- Dẫn chứng: “ người
mình thì phải ai tai nấy…đến mình”.
- Nguyên nhân: chưa có đoàn thể, ý thức dân
chủ kém.
Trang 6b Nguyên nhân dân Việt
Nam không có luân lí xã hội.
Từ xưa ông cha ta đã
có ý thức đoàn thể chưa? Dẫn chứng?
- Hồi cổ sơ ông cha ta đã có ý
thức đoàn thể, cũng biết đến
công ích
- Bọn học trò ham quyền tước, bả vinh hoa -> giả dối, nịnh hót -> phá tan đoàn thể của quốc dân
Hội nghị Diên Hồng
Trang 7- Bọn vua quan mặc sức bóp nặn, vơ vét của dân, coi sự dốt nát của dân là điều kiện tốt
để củng cố quyền lực và lòng tham.
- Dân ta “ phải ai tai nấy, ai chết mặc ai !”,
sợ sệt, ù lì, trơ trọi, lơ láo, không biết đoàn thể, không trọng công ích.
- Người này đối với kẻ kia đều theo sức
mạnh; thấy quyền thế thì chạy theo quỵ
lụy, nhờ vả.
Trang 8c Thái độ
của tác giả:
Căm ghét cao độ ( Xưng
hô miệt thị)
Mỉa mai, châm biếm,
tố cáo ( Hình ảnh ví von)
Đau xót, cảm thông
Xưng hô: bọn học trò, kẻ mang đai đội mũ, kẻ
áo rộng khăn đen, bọn quan lại, bọn thượng
lưu, đám quan trường, lũ ăn cướp có giấy
phép…
Hình ảnh ví von: kẻ mang đai đội mũ ngất
ngưởng ngồi trên, kẻ áo rộng khăn đen lúc
nhúc lạy dưới, lũ ăn cướp có giấy phép…
“ Dân khôn mà chi! Dân ngu mà chi! Dân lợi
mà chi! Dân hại mà chi! Dân càng nô lệ, ngôi
vua càng lâu dài, bọn quan lại càng phú quý!”
Trang 9* Lòng yêu nước nồng
nàn, tha thiết; đau xót
trước tình cảnh khốn
khổ của người dân và
vận mệnh của dân tộc.
* Căm ghét sâu sắc
bọn vua quan sâu mọt,
thối nát, hại nước, hại
dân -> cần phải xóa bỏ
-> khát vọng phủ định
triệt để chế độ vua
quan chuyên chế.
Qua phần 2, em có nhận xét gì về tình cảm và thái độ của tác giả đối với dân, với nước và đối với bọn vua quan chuyên chế phong
kiến?
Trang 103 Phần 3: Giải pháp.
Muốn độc lập, tự do -> có đoàn thể, có tổ chức -> truyền bá tư tưởng xã hội chủ
nghĩa ( dân chủ) trong nhân dân.
Giải pháp rõ ràng, ngắn gọn, thuyết
phục -> thể hiện ước mơ về một tương lai tươi sáng cho nước nhà.
Trang 114 Đặc sắc nghệ thuật.
Theo anh/ chị, những yếu tố nào làm nên sức hấp dẫn của bài văn ?
b Yếu tố nghị
luận:
c Yếu tố biểu cảm:
Lập luận chặt chẽ,lôgic Dẫn chứng cụ thể,
xác thực Giọng văn mạnh mẽ, hùng hồn
Dùng nhiều câu cảm thán
Cụm từ ẩn chứa tình cảm đồng bào, dân tộc
Trang 12Nêu ý nghĩa khái quát
của đoạn trích ?
III Ý nghĩa văn bản.
Tinh thần yêu nước, tư tưởng tiến bộ và
ý chí quật cường của Phan Châu Trinh: dũng cảm vạch trần thực trạng đen tối của xã hội đương thời, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một
ngày mai tươi sáng của đất nước.
IV Tổng kết ( SGK)
Bài văn giàu sức thuyết phục, lay chuyển
mạnh mẽ nhận thức và tình cảm người nghe.
Trang 13* Bài tập củng cố:
Những vấn đề tác giả đặt ra
trong đoạn trích liệu còn có
ý nghĩa với cuộc sống hôm
nay ?
- Ý nghĩa thời sự của tư tưởng Phan Châu Trinh.
* Dặn dò: chuẩn bị bài.
Luyện tập thao tác lập luận bình luận
Anh/Chị học được ở bài luận những gì về nghệ thuật lập luận ?
- Bài học về nghệ thuật lập luận qua
đoạn trích.
