+ Về văn hoá: Công chúng - bạn đọc mới; chịu ảnh h ởng của văn hoá ph ơng Tây;Chữ Quốc Ngữ thay thế chữ Hán, chữ Nôm; Báo chí, nghề in, nghề xuất bản phát triển mạnh …... Hiện đại hoá:
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo đến thăm lớp
dự giờ
Trang 2Tiết 33
Khái quát văn học Việt Nam
từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng 8
năm 1945
Trang 3I/ Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng 8 năm 1945.
1/ Văn học đổi mới theo h ớng hiện đại hoá.
Trang 4Câu hỏi thảo luận
Em hãy cho biết vì sao lại có sự đổi mới trong
+ Về xã hội: Thực dân nửa phong kiến
với các giai cấp tầng lớp mới.
+ Về văn hoá: Công chúng - bạn đọc mới; chịu ảnh h ởng của văn hoá ph ơng Tây;Chữ
Quốc Ngữ thay thế chữ Hán, chữ Nôm; Báo
chí, nghề in, nghề xuất bản phát triển mạnh …
Trang 5Thế nào là hiện đại hoá?
Hiện đại hoá: là quá trình làm cho văn
học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp của VHTĐ và đổi mới theo hình thức của văn học ph ơng Tây, có thể hoà nhập với nền VHHĐ trên thế giới.
Nội dung hiện đại hoá văn học diễn ra
trên mọi mặt ở nhiều ph ơng diện nh quan niệm về văn học, thi pháp, chủ thể sáng tạo, công chúng th ởng thức … .
Trang 6Qu¸ tr×nh H§H diÔn ra qua 3 giai ®o¹n:
Qu¸ tr×nh HiÖn §¹i Ho¸
Trang 7Câu hỏi thảo luận, thời gian 5 phút:
Kể tên những tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong các giai đoạn văn học mà em biết?
Qua các tác giả, tác phẩm đó em có nhận xét gì về quá trình hiện đại hoá nền văn học?
Nhóm 1: giai đoạn 1( từ đầu thế kỉ XX đến khoảng năm 1920)
Nhóm 2: giai đoạn 2 ( từ năm 1920 đến
năm 1930)
Nhóm 3,4: giai đoạn 3 ( từ năm 1930 đến năm 1945)
Trang 8* Giai đoạn 1 ( từ đầu thế kỉ XX đến khoảng năm 1920)
- Thành tựu chủ yếu: Thơ văn yêu n ớc và
cách mạng của Phan Bội Châu, Phan
châu Trinh.
-> Đây là giai đoạn chuẩn bị : chữ Quốc
Ngữ đ ợc phổ biến rộng rãi; VH có sự đổi mới về t t ởng chính trị, xã hội, t t ởng học thuật nh ng ch a có sự đổi mới về t t ởng
thẩm mĩ.
Trang 9đáng kể nh ng vẫn ch a đổi mới toàn diện sâu
sắc; Do các trí thức Tây học đầu tiên đảm
nhiệm.
Trang 10+ Phong trào thơ mới: Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận,
Chế Lan Viên, Nguyễn Bính … .
+ Thơ cách mạng: Tố Hữu, Hồ Chí Minh, Sóng Hồng + Phóng sự, tuỳ bút: Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Tuân … + Kịch nói: Vi Huyền Bắc…
+ Phê bình lí luận: Hoài Thanh, Vũ Ngọc Phan
-> VH phát triển mạnh mẽ hoàn tất quá trình HĐH với nhiều đổi mới sâu sắc và toàn diện trên mọi lĩnh vực.
Trang 11Qu¸ tr×nh HiÖn §¹i Ho¸
T¹i sao v¨n häc giai ®o¹n 1,2 l¹i ® îc gäi lµ v¨n häc giao thêi?
V× v¨n häc ë 2 giai
®o¹n nµy vÉn chÞu
¶nh h ëng, rµng buéc cña VHT§.
Trang 122/ Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu h ớng, vừa đấu tranh vừa bổ
xung cho nhau để cùng phát triển
Thảo luận nhóm, thời gian 5 phút
Trang 13V ì văn học phát triển trong hoàn cảnh đất n ớc thuộc địa, chịu ảnh h ởng của chính sách kinh
tế và văn hoá của thực dân Pháp; Đặc biệt chịu
ảnh h ởng sâu sắc của các phong trào yêu n ớc
đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc diễn ra suốt gần nửa thế kỉ cho đến Cách mạng tháng 8 năm1945.
Căn cứ: + Vào thái độ chính trị của các nhà văn ( chống Pháp trực tiếp hay không trực tiếp) để chia thành hai bộ phận: Văn học công khai và Văn học không công khai.
+ Vào ph ơng thức phản ánh hiện
thực cuộc sống để chia thành các xu h ớng lãng mạn hay hiện thực
Trang 15•V¨n häc l·ng m¹n
+ T¸c gi¶, t¸c phÈm tiªu biÓu:
Nhãm
tù lùc v¨n
®oµn
Trang 16* Văn học lãng mạn
+ Đặc tr ng:
- Tiếng nói cá nhân tràn đầy cảm xúc, phát
huy cao độ trí t ởng t ợng để diễn tả những
khát vọng, ớc mơ; Nó coi con ng ời là trung
tâm của vũ trụ, khẳng định và đề cao cái tôi cá nhân riêng t
- Bất hoà tr ớc thực tại, tìm cách thoát li vào
đời sống nội tâm, vào thiên nhiên, vào tình
yêu, vào tôn giáo, vào quá khứ
- Chú trọng diễn tả những cảm xúc mạnh mẽ,
t ơng phản gay gắt, những biến thái tinh vi
trong tâm hồn con ng ời
=> VHLM khá phức tạp, không thuần nhất
Trang 17+ Giá trị:
- Thức tỉnh ý thức cá nhân, chống luân lí lễ
giáo phong kiến cổ hủ, giải phóng cá nhân, giành quyền hạnh phúc cá nhân trong tùnh yêu, hôn nhân, gia đình.
- Làm cho tâm hồn ng ời đọc tinh tế, phong
phú, khiến cho họ thêm yêu quê h ơng, đất n
ớc, tiếng mẹ đẻ, tự hào về truyền thống văn hoá dân tộc
+ Hạn chế: ít gắn với đời sống chính trị của đất
n ớc, đôi khi còn xa vào khuynh h ớng đề cao chủ nghĩa cá nhân cực đoan.
Trang 18* V¨n häc hiÖn thùc
+T¸c gi¶, t¸c phÈm tiªu biÓu:
Trang 19* Văn học hiện thực
+ Đặc tr ng:
- Thấm đ ợm tinh thần nhân đạo sâu sắc, phơi
bày thực trạng bất công, thối nát của xã hội đ
ơng thời, phản ánh tình cảnh và cuộc sống khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị áp bức, bóc lột với sự cảm thông sâu nặng.
+ Hạn chế: Ch a thấy đ ợc tiền đồ của nhân dân và
t ơng lai của dân tộc
Trang 20Chú ý: Hai xu h ớng VHLM & VHHT cùng tồn tại và phát triển song song vừa
ảnh h ởng, tác động qua lại, diễn biến,
đổi thay không có sự phân biệt rạch ròi
đối lập về giá trị Xu h ớng nào cũng có những cây bút tài năng, những tác phẩm xuất sắc.
Trang 21b) Bộ phận văn học không công khai
- Là văn học bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, phải
l u hành bí mật Đó là bộ phận văn học cách
mạng của các chí sĩ, các chiến sĩ và cán bộ cách mạng đ ợc sáng tác ở trong tù, ở n ớc ngoài.
- Đặc tr ng: + Văn học đ ợc coi là vũ khí t t ởng sắc
bén chiến đấu với kẻ thù dân tộc, là ph ơng tiện
để truyền bá t t ởng yêu n ớc và cách mạng
- Giá trị: Đánh thẳng vào thực dân phong kiến,
nói lên tình yêu n ớc nồng nàn, khát vọng chiến
đấu, hi sinh để giành độc lập, tự do cho tổ quốc
và niềm tin tất thắng vào t ơng lai đất n ớc và
cách mạng.
Trang 22T¸c gi¶, t¸c phÈm tiªu biÓu:
NguyÔn ¸i Quèc - Hå ChÝ Minh
Tè H÷u
Trang 23Chó ý: - Qu¸ tr×nh H§H g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng ho¸ v¨n häc.
Trang 253/ Văn học phát triển với nhịp
độ hết sức nhanh chóng.
Trang 27- VH có đặc điểm này vì: + Nó phát triển trong
hoàn cảnh đất n ớc thuộc địa, chịu ảnh h ởng của chính sách kinh tế và văn hoá của thực dân Pháp;
+ Đặc biệt chịu ảnh h ởng sâu sắc của các phong trào yêu n ớc, đấu tranh cách
mạng giải phóng dân tộc diễn ra gần nửa thế kỉ cho
- Căn cứ vào thái độ chính trị của các nhà văn ( chống Pháp thực tiếp hay không trực tiếp) để chia thành 2 bộ phận: VH công
khai và VH không công khai.
Căn cứ vào ph ơng thức phản ánh hiện
thực cuộc sống để chia thành các xu h ớng lãng mạn hay hiện thực.