Tiet 25 doc van tam dai con ga nhung no phai bang hai may

-Truyện cười là những tác phẩm tự sự dân gian ngắn, có kết cấu chặt chẽ, kết thúc bất ngờ, kể về những sự việc xấu, trái tự nhiên trong cuộc sống, có tác dụng gây cười nhằm mục đích g

Gi¸o viªn :Bïi ThÞ Oanh

Tr êng THPL Ðåi Ng«

Lôc Nam –B¾c Giang

TIẾT 25 - ĐỌC VĂN

TAM ĐẠI CON GÀ

và NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI

MÀY

I/Tìm hiểu chung:

1/ Khái nịêm về truyện cười:

*Trên cơ sở phần phân loại của VHDG, em hãy nhắc lại một cách ngắn gọn về khái niệm của

Truyện cười?

-Truyện cười là những tác phẩm tự sự dân gian ngắn, có kết cấu chặt chẽ, kết thúc bất ngờ, kể về những sự việc xấu, trái tự

nhiên trong cuộc sống, có tác

dụng gây cười nhằm mục đích

giải trí và phê phán xã hội

2/Phân lọai truyện cười:

*Căn cứ vào tiểu dẫn sgk và những hiểu biết về truyện cười, em hãy

cho biết có mấy loại truyện cười?

Đặc điểm của từng loại?

-Có 2 loại truyện cười:

+Truyện khôi hài : chủ yếu nhằm

mục đích giải trí ( tuy vẫn có ý nghĩa giáo dục).

+Truyện trào phúng : có mục đích

phê phán mà đối tượng phê phán chủ yếu là các nhân vật thuộc

tầng lớp trên trong xã hội nông

thôn Việt Nam xưa.Ngoài ra cũng có khá nhiều truyện phê phán thói hư, tật xấu của nhân dân lao động.

*Hai truyện cười “Tam đại con

gà” và “Nhưng nó phải bằng hai mày” thuộc loại truyện cười

nào?Nội dung phê phán của hai truyện cười này là gì?

- “Tam đại con gà” và “Nhưng nó phải bằng hai mày” thuộc loại

truyện cười trào phúng.

- Nội dung của hai câu chuyện:

phê phán thầy đồ dốt chữ và quan lại quan nhũng.

II/Đọc hiểu:

A/ Truyện “Tam đại con gà”:

1/ Đọc – giải nghĩa từ khó:

-Đọc diễn cảm và sáng tạo thể hiện được không khí khôi hài.

2/ Tìm hiểu nội dung – nghệ thuật: a.Đối tượng và các tình huống gây cười:

*Đối tượng của truyện cười là ai? Cái gây cười của đối tượng ấy được kể lại như thế nào?

- Đối tựơng gây cười: là thầy đồ dốt nhưng lại khoe mình giỏi

-Cái cười được thể hiện nhiều lần với

nhiều tình huống gây cười khác nhau:

+ Lần thứ nhất :Thầy không nhận ra mặt chữ “kê” Học trò hỏi gấp, thầy nói liều…

thực tế.

+ Lần 2 : Thầy sợ người khác biết cái dốt của mình, nên bảo học trò đọc khẽ

+ Lần 3 : Thầy tìm đến Thổ Công để xin

quẻ âm dương, được Thổ công “giúp đỡ”, thầy đắc ý cho học trò đọc to

+Lần 4 : Chạm trán với chủ nhà.

**Có ý kiến cho rằng :ThÇy đồ khá

thông minh, nhanh trí trong việc “lấp

liếm” sự dốt nát của mình.Theo em,

điều này có đúng không?

-Điều này hòan toàn không đúng Bởi lẽ, thầy càng “lấp liếm” thì càng trở nên thảm hại, vì đó chỉ là “lý sự

sức che đậy thì càng bị lộ tẩy

b/Ý nghĩa phê phán của truyện:

* Theo em, qua truyện “Tam đại con

gà” nhân dân ta muốn phê phán điều gì?

- Truyện phê phán một tật xấu

trong nội bộ nhân dân :

+ Dốt mà còn sĩ diện hão để

làm thầy người khác.

+Biết dốt mà còn che đậy sự dốt nát, không khiêm tốn học hỏi.

->D«t mµ lµm thÇy ,®i d¹y trỴ hËu qu¶ kh«n l êng

- Truyện còn nhắc nhở cảnh

tỉnh những kẻ cũng mắc bệnh

dốt- sĩ diện trong xã hội hôm nay

3/ Ghi nhớ :

* Theo em, qua câu chuyện này, bài học mà mỗi người chúng ta cần ghi nhớ là gì?

- Cái dốt không bao giờ che đậy

được, mà càng dấu thì nó lại càng lộ ra và càng làm trò cười cho

thiên hạ.

-Tác giả dân gian đã rất thành

công trong việc khai thác mâu

thuẫn trái tự nhiên này để làm

bật lên tiếng cười phê phán một cách hóm hỉnh, sâu sắc, đậm

chất bình dân

B/Truyện “Nhưng nó phải bằng hai

mày” :

1/ Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Đọc chính xác và sáng tạo đúng

với giọng các nhân vật.Đặc biệt

phải nhấn mạnh các yếu tố khôi hài như “năm đồng”, “mười đồng” , “bằng hai mày”…

- Giải nghĩa từ khó : SGK

2/ Tìm hiểu nội dung- ý nghĩa của

truyện:

a Nhân vật thầy Lý và việc xử

kiện:

a1.Nhân vật thầy Lý :

*Đọc truyện, em thấy nhân vật thầy Lý là người như thế nào?

-Thaày Lyự laứ moọt vieõn quan xửỷ kieọn,

ủaùi dieọn cho sửù coõng baống cuỷa luaọt

phaựp.

-Thaày ủửụùc tieỏng laứ xửỷ kieọn gioỷi.

a2.Vieọc xửỷ kieọn cuỷa thaày Lyự:

* Tỡnh huoỏng daón ủeỏn vieọc xửỷ kieọn

cuỷa thaày Lyự ủửụùc keồ laùi nhử theỏ naứo?

- Caỷi vaứ Ngoõ ủaựnh nhau vaứ cuứng tỡm ủeỏn thaày Lyự ủeồ kieọn.Cả Cải và Ngô đều

đến đút lót thầy Lý.

-Keỏt quaỷ xửỷ kieọn cuỷa thaày Lyự caờn cửự vaứo soỏ tieàn maứ Caỷi vaứ Ngoõ ủuựt loựt.

-Leừ phaỷi maứ thaày xửỷ thuoọc veà Ngoõ,

vỡ Ngoõ ủuựt loựt tieàn cho thaày “baống

hai” soỏ tieàn cuỷa Caỷi ủuựt loựt quan.

a3.Nghệ thuật gây cười trong việc xử

kiện của thầy Lý:

*Nét đặc sắc trong nghệ thuật gây cười của việc xử kiện là gì?

- Đó là cách tạo các mâu thuẫn gây

cười đầy kịch tính thông qua cử chỉ và hành động gây cười:

+ Cử chỉ của Cải khi xòe năm ngón tay và nhìn thầy Lý khẽ bẩm.

+ Cử chỉ của thầy Lý cũng xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt.

- Đó còn là hình thức chơi chữ để gây cười được thể hiện qua câu nói của

thầy Lý ở cuối truyện: “Tao biết mày

phải…nhưng nó phải… bằng hai mày!”.

(“phải” trong câu nói mang nhiều nét

nghĩa : thứ nhất chỉ lẽ phải ; thứ hai là chỉ điều bắt buộc cần phải có…)

**Đặc biệt là cách xử kiện của thầy lí trong tác phẩm đã thể

hiện bản chất của tiếng cười như thế nào ?

-Thầy lí xử kiện vừa bằng lời nói lại vừa bằng cử chỉ ( “xòe năm

ngón tay trái úp lên năm ngón

tay mặt” và nói : “Tao biết mày

phải… nhưng nó lại phải… bằng hai mày!” )

Lẽ phải = ngón tay = tiền Từ đó có thể suy ra : Lẽ phải

= tiền.

b.Nhân vật Cải và Ngô trong câu chuyện xử kiện:

* Xuất hiện trong câu chuyện này, Cải và Ngô là những người thế nào?

*Theo em, nguyên nhân dẫn đến bi – hài kịch của họ là do đâu?

- Trong câu chuyện này, Cải và

Ngô là những người đi kiện nhau chỉ vì một xích mích nhỏ.

-Họ đã dùng cách đút lót cho

quan để rồi họ tự biến mình thành nạn nhân và thủ phạm trong tấn bi-hài của việc xử kiện

=>Họ vừa đáng thương lại vừa

đáng trách

c.Ý nghĩa phê phán của tác

phẩm:

*Qua truyện “Nhưng nó phải bằng hai mày”, tác giả dân gian muốn phê phán điều gì ?

- Truyện phê phán một cách trào lộng mà thâm thúy nạn tham

nhũng của những viên quan lại

xử kiện trong xã hội phong kiến -Đồng thời câu chuyện cũng đưa

ra bài học cho những người dân

thường : đừng vì quyền lợi riêng

mà tự biến mình thành nạn nhân và thủ phạm bi kịch cho những

viên quan tham nhũng.

3/Ghi nhớ :

*Qua truyện này, em cần ghi nhớ điều gì?

- Tác giả dân gian đã rất

thành công trong việc kết hợp

lời nói với cử chỉ cùng với

lối chơi chữ độc đáo để vạch

trần thói tham nhũng của thầy Lý.

- Đồng thời cũng thể hiện

được tình cảnh bi-hài, vừa đáng thương lại vừa đáng trách của

người lao động trước tệ nạn

tham nhũng

III/ TỔNG KẾT VÀ LUYỆN TẬP:

1/ Những đặc sắc trong nghệ

thuật gây cười của hai truyện:

* Qua hai tác phẩm truyện cười dân gian, em có nhận xét gì về nghệ

thuật kể chuyện gây cười của

người bình dân xưa?

- Mỗi truyện đều tạo được những

mâu thuẫn gây cười riêng, độc đáo hóm hỉnh và sâu sắc.

- Ngôn ngữ kể chuyện ngắn gọn,

súc tích.

- Kết cấu, nhân vật, ngôn ngữ

trong mỗi truyện đều phục vụ mục

đích gây cười

2/ Luyện tập :

- Sưu tầm trong câu

chuyện cười có ý

nghĩa phê phán những thói hư tật xấu trong

xã hội, sách báo,

trong cuộc sống

Hướng dẫn chuẩn bị bài “Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa”.

-Đọc tiểu dẫn và nêu khái niệm, nội dung – nghệ thuật của ca dao

- Đọc diễn cảm tất cả các bài

ca dao và biết những bài ca dao

ấy thể hiện những chủ đề tình

cảm gì của người bình dân?

- Nhận xét và phân tích về nghệ thuật biểu đạt nội dung ở từng

bài, cụm bài.

-Sưu tầm thêm những bài ca dao

có nội dung và mô típ nghệ

thụât tương đồng với các bài ca dao trong bài học.