[r]
Trang 1TR NG I H C KINH T QU C DÂN
***
TR N TH THU GIANG
NÂNG CAO HI U QU S D NG V N
I T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG NGHI P VI T NAM
Chuyên ngành: Tài chính, L u thông ti n t và Tín d ng
TÓM T T LU N V N TH C S
Hà N i, N m 2008
Trang 2CH NG 1
N VÀ HI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P XÂY D NG 1.1 Doanh nghi p xây d ng trong n n kinh t qu c dân 1.1.1 Ho t ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p xây d ng
Th nh t, ho t ng c a doanh nghi p xây d ng trên th tr ng xây d ng
ch rõ ng i mua (ch u t ) và ng i bán công trình xây d ng (doanh nghi p xây d ng) v i nh ng m c tiêu khác nhau ã t o ra s sôi ng c a th tr ng xây d ng M c tiêu c a ch u t là các công trình có ch t l ng cao, th i gian xây d ng ng n và chi phí xây d ng (giá c ) h p lý còn m c tiêu c a doanh nghi p xây d ng nh n th u là m b o ho t ng s n xu t kinh doanh (SXKD)
có hi u qu nh t và càng ít r i ro càng t t
Khác v i th tr ng hàng hoá tiêu dùng bình th ng, trên th tr ng xây
ng ng i mua s n ph m xây d ng (ch u t ) nói chung không th ch n
nh ng s n ph m có s n mua vì s n ph m xây d ng là hàng hoá c bi t, c
n xu t theo n t hàng (h p ng xây d ng), có tính n chi c và giá c cao,
n li n v i a m s d ng do ch u t quy t nh… nên doanh nghi p xây
ng nói chung không th s n xu t s n các công trình bán (tr tr ng h p xây d ng s n nhà bán hay cho thuê)
Ho t ng c a doanh nghi p xây d ng trên th tr ng xây d ng bao g m:
Ho t ng tìm ki m h p ng xây d ng thông qua ký k t h p ng xây d ng
i các ch u t công trình n u doanh nghi p th ng th u trong u th u xây
ng ho c doanh nghi p c ch u t l a ch n giao th u tr c ti p; Ho t
ng bàn giao công trình hoàn thành và thanh quy t toán h p ng xây d ng v i
ch u t N u doanh nghi p xây d ng bàn giao cho ch u t nh ng công
Trang 3trình xây d ng m b o k thu t m thu t ( m b o ch t l ng) và th i gian xây d ng s làm t ng uy tín c a doanh nghi p xây d ng trên th tr ng và ng c
i, n u doanh nghi p xây d ng bàn giao nh ng công trình xây d ng không m
o ch t l ng và th i gian thì công trình ó không c ch u t ch p nh n
và uy tín c a doanh nghi p xây d ng s gi m i r t nhi u
Th hai, ho t ng t ch c qu n lý thi công xây l p công trình là ho t
ng c a doanh nghi p xây d ng có nh h ng t i m i ho t ng c a doanh nghi p Nó là ho t ng tr c ti p t o nên k t qu c a doanh nghi p xây d ng
Ch t l ng c a ho t ng t ch c, qu n lý u hành và thi công xây l p công trình ch ng nh ng nh h ng t i vi c hoàn thành các h p ng xây d ng ã ký
t, t i uy tín c a doanh nghi p trên th tr ng xây d ng mà còn nh h ng t i
hi u qu SXKD c a doanh nghi p (và do ó nh h ng t i s phát tri n c a doanh nghi p trong t ng lai)
Th ba, ho t ng tài chính c a doanh nghi p là ho t ng nh m gi i quy t các m i quan h tài chính (m i quan h kinh t bi u hi n d i hình thái
ti n t ) phát sinh trong quá trình SXKD
1.1.2 Các c m c a doanh nghi p xây d ng
Th nh t, c m s n ph m xây d ng: s n ph m xây d ng có tính ch t
nh, n i s n xu t g n li n v i n i tiêu th s n ph m, ph thu c tr c ti p vào
u ki n, a ch t, thu v n, khí h u; s n ph m xây d ng có quy mô l n, k t c u
ph c t p; s n ph m xây d ng có th i gian s d ng lâu dài, ch t l ng c a s n
ph m có ý ngh a quy t nh n hi u qu ho t ng c a các ngành khác; v
ph ng ti n s d ng s n ph m xây d ng có liên quan n nhi u ngành, vùng a
ph ng; s n ph m xây d ng mang tính t ng h p v k thu t, kinh t , xã h i, v n
Trang 4hoá ngh thu t và qu c phòng; n ph m xây d ng có tính ch t n chi c riêng
Th hai, c m ch y u c a s n xu t xây d ng: a m s n xu t không c nh; chu k s n xu t (th i gian xây d ng công trình) th ng dài; s n
xu t xây d ng mang tính n chi c theo n t hàng; ho t ng xây d ng ch
u ngoài tr i, ch u nh h ng r t l n c a các y u t t nhiên, u ki n làm vi c
ng nh c; công tác t ch c quá trình s n xu t xây d ng r t ph c t p
1.1.3 V trí c a doanh nghi p xây d ng trong n n kinh t qu c dân
ng n l c ti p c n công ngh m i và nâng cao ch t l ng ngu n nhân
c, các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam ã t m ng c ho c nh n th u
u h t các công trình xây d ng quan tr ng c a qu c gia, nhi u công trình c a các d án u t n c ngoài t i Vi t Nam ho c c a Vi t Nam u t ra n c ngoài
Các doanh nghi p xây d ng c ng ã ghi d u n trong l nh v c h p tác v i các n c trong khu v c v phát tri n ô th , thu n
1.2 V n và hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p xây d ng 1.2.1 V n c a doanh nghi p xây d ng
Th nh t, khái ni m v v n c a doanh nghi p xây d ng là toàn b nh ng giá tr c bi u hi n b ng ti n c a toàn b tài s n ng ra ban u hay các giá tr tích lu c cho các quá trình s n xu t, kinh doanh ti p theo c a doanh nghi p
nh m m c ích sinh l i
Th hai, các c tr ng c b n v v n trong doanh nghi p xây d ng: v n
n ng ph i sinh l i; v n c bi u hi n b ng m t l ng giá tr th c c a
nh ng tài s n c s d ng s n xu t ra m t l ng giá tr s n ph m khác; v n
ph i có giá tr v m t th i gian; v n ph i c tích t và t p trung n m t l ng
Trang 5nh t nh m i có th u t vào SXKD nh m m c ích sinh l i; v n ph i c quan ni m là hàng hóa c bi t
1.2.2 Hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p xây d ng
Th nh t, hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p xây d ng là m t ch tiêu ph n ánh ch t l ng s d ng v n, là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
d ng các ngu n nhân l c, v t l c, tài l c c a doanh nghi p t c hi u
qu cao nh t và có m c chi phí th p nh t c coi là có hi u qu khi giá tr thu
c ph i l n h n s v n ban u b ra sau khi ã quy chu n trên cùng giá tr
th i gian
Th hai, các ch tiêu c b n ánh giá hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p xây d ng bao g m: ch tiêu ánh giá hi u qu s d ng t ng v n (hi u
su t s d ng v n, t su t l i nhu n v n); Ch tiêu ánh giá hi u qu s d ng v n
nh (hi u qu s d ng VC , hàm l ng VC , hi u qu s d ng VC ); ch tiêu ánh giá hi u qu s d ng v n l u ng (vòng quay d tr , t n kho, k thu
ti n bình quân, t luân chuy n VL , hi u qu s d ng VL , m c m nhi m
VL ,
Trên ây ch là m t l ng c a ch tiêu t c luân chuy n v n Còn v m t
ch t, nó ph n ánh s phát tri n c a trình s n xu t kinh doanh, công tác qu n
lý, k ho ch hóa và tình hình tài chính c a doanh nghi p xây d ng
1.2.3 Các nhân t nh h ng t i hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p xây d ng
Th nh t, các nhân t khách quan: chính sách kinh t - xã h i c a nhà
c (nhà n c qu n lý v mô n n kinh t b ng pháp lu t và các chính sách kinh
v mô nh m m b o s phát tri n n nh kinh t - xã h i, thi t l p khuôn kh
lu t pháp, h th ng chính sách nh t quán có tính nh h ng, khuy n khích ho c
Trang 6tr c ti p u t vào m t s l nh v c, t o môi tr ng thu n l i cho các doanh nghi p xây d ng ho t ng kinh doanh có hi u qu ); các nhân t thu c th
tr ng c a doanh nghi p xây d ng (th tr ng tài chính, th tr ng hàng hoá u vào, t giá h i oái, l m phát, kh ng ho ng th tr ng nhà t, th tr ng s c lao
ng, th tr ng công ngh )
Th hai, các nhân t ch quan: s n ph m mà doanh nghi p xây d ng ti n hành SXKD (s n ph m xây d ng có tính ch t c nh, có quy mô l n, k t c u
ph c t p, th i gian s d ng lâu dài…); y u t v v n c a doanh nghi p (c c u
n liên quan tr c ti p t i hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p xây d ng và liên quan n chi phí); ngu n tài tr ; m c tiêu c a doanh nghi p xây d ng; trình cán b công nhân viên trong doanh nghi p xây d ng;
Trang 7CH NG 2
TH C TR NG HI U QU S D NG V N T I
NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG NGHI P VI T NAM 2.1 Khái quát v T ng công ty xây d ng công nghi p Vi t Nam
2.1.1 Ch c n ng, nhi m v và n ng l c c a T ng công ty xây d ng công nghi p Vi t Nam
T ng công ty có ch c n ng, nhi m v nh sau: xây d ng các công trình công nghi p, công c ng và dân d ng; xây d ng các công trình k thu t h t ng; xây d ng các công trình n, h th ng ki m tra o m, vi n thông; t v n kh o sát, thi t k , l p d toán, giám sát k thu t … các công trình công nghi p và dân
ng, thi t k công trình n n n áp 220kV; k t c u thép và gia công c khí; bê tông và các c u ki n bê tông úc s n … Nh n và s d ng có hi u qu ,
o toàn và phát tri n v n do Nhà n c giao, nh n và s d ng có hi u qu tài nguyên, t ai và các ngu n l c khác do Nhà n c giao th c hi n nhi m v SXKD và nh ng nhi m v khác c giao
ng l c ho t ng c a T ng công ty: T ng công ty ã và ang tham gia nhi u công trình xây d ng: Nhà máy PVC ng Nai, thu n B n Chát, Nhà máy Xi m ng H i Phòng m i, Nhà máy xi m ng Thái Nguyên…v.v
2.1.2 C c u t ch c b máy c a T ng công ty xây d ng công nghi p Vi t Nam
c u t ch c c a T ng công ty xây d ng công nghi p Vi t Nam: ng
u T ng Công ty là H i ng qu n tr , ti p n là T ng Giám c và b n Phó
ng Giám c, d i là các phòng ban nghi p v h tr giúp vi c cho ban lãnh
o trong vi c xây d ng, tri n khai, ánh giá k t qu c a ho t ng s n xu t kinh doanh
Trang 82.1.3 Ho t ng kinh doanh ch y u c a T ng công ty xây d ng công nghi p
Vi t Nam trong nh ng n m g n ây
Th nh t, các ho t ng kinh doanh ch y u c a T ng công ty: p t,
ch t o k t c u và thi t b công ngh nh : h th ng b c rót, chuy n t i, r a và x
lý than; các h th ng c p d u; các h th ng b m n c, d u…; gia công ch t o
t c u thép (m k m các c t n t 110kV n 500kV, giá thi t b công ngh , các lo i c u chuy n….); xây d ng các công trình dân d ng (Nhà máy Xi
ng H i Phòng m i; nhà máy xi m ng Thái Nguyên); xây d ng và l p t các
ng dây và tr m n cao th ( ng dây t i n t 110kV n 500kV)
Th hai, k t qu ho t ng SXKD c a T ng công ty: giá tr SXKD c a
ng công ty (n m 2004 giá tr SXKD t 2.895.862 tri u ng, n m 2005 t 3.570.995 tri u ng, n m 2006 t 3.839.876 tri u ng, n m 2007 t 4.113.444 tri u ng, k ho ch n m 2008 t 4.504.000 tri u ng so v i n m 2007); doanh thu c a T ng công ty (n m 2004 t ng doanh thu t 3.200.156 tri u ng, n m 2005 t 3.814.957 tri u ng, n m 2006 t 4.065.893 tri u
ng, n m 2007 t 4.294.601 tri u ng, k ho ch n m 2008 c t 4.724.000 tri u ng so v i n m 2007); l i nhu n c a T ng công ty (n m 2004 l i nhu n
a T ng công ty t 36.738 tri u ng, n m 2005 t 40.912 tri u ng, n m
2006 t 46.109 tri u ng, n m 2007 t 52.442 tri u ng, k ho ch n m 2008
i nhu n c a T ng công ty c t 58.000 tri u ng so v i n m 2007)
2.2 Th c tr ng hi u qu s d ng v n t i T ng công ty xây d ng công nghi p
Vi t Nam 2.2.1 C c u v n trong ho t ng s n xu t kinh doanh c a T ng công
ti n hành ho t ng s n xu t kinh doanh, T ng công ty ph i ch ng trong vi c huy ng và s d ng v n, t tìm ki m th tr ng theo nguyên t c l y
Trang 9thu bù chi, m b o có lãi và có ngh a v óng góp cho ngân sách nhà n c Trong th i gian qua, ngu n v n cho ho t ng SXKD c a T ng công ty ã t ng lên N m 2004 t ng ngu n v n là 3.482.677 tri u ng, n m 2005 t 3.539.406 tri u ng, n m 2006 t 3.909.692 tri u ng, n m 2007 t 4.115.106 tri u ng
Các kho n n ph i tr c a T ng công ty l i chi m m t t tr ng l n so v i
ng ngu n v n, n m 2004 chi m 87,50%, n m 2005 chi m 87,09%, n m 2006 chi m 88,18% và n m 2007 chi m 87,85% T ng công ty ho t ng kinh doanh
ch y u là các d án thu c v n t ngân sách nhà n c, các d án này thông
th ng T ng công ty ph i ng v n tr c thi công xây d ng, sau khi hoàn thành nghi m thu t ng h ng m c công trình m i c thanh toán
Tài s n c nh tham gia vào nhi u chu k s n xu t ánh giá tài s n dài h n ch y u thông qua ánh giá tình hình tài s n c nh Tài s n c nh c a
ng công ty trong giai n t n m 2004 n n m 2007 liên t c t ng và chi m
tr ng l n trong tài s n dài h n, n m 2004 là 392.257 tri u ng, n m 2005 là 574.449 tri u ng, n m 2006 là 776.295 tri u ng, n n m 2007 t 776.360 tri u ng
n l u ng c a T ng công ty chi m t tr ng l n trong t ng tài s n Tuy nhiên, trong tài s n l u ng, các kho n ph i thu chi m t l r t l n và hàng t n kho chi m t l áng k là 27,31% n m 2004, 26,50% n m 2005, 26,79% n m
2006 và 34,92% n m 2007 u này cho th y v n c a T ng công ty b chi m
ng r t l n và d n n m t th c t là kh n ng thanh toán hi n hành c a T ng công ty t n m 2004 n n m 2007 là không cao, nguyên nhân là do ti n m t càng ngày càng ít i và các kho n ph i thu t ng v i m t t c r t l n
Trang 102.2.2 Hi u qu s d ng toàn b v n c a T ng công ty
Hi u su t s d ng t ng v n: Hi u su t s d ng v n t ng tr ng ch m d n qua các n m, tuy nhiên s s t gi m là không l n l m N m 2004, m t ng v n tham gia vào ho t ng kinh doanh c a T ng công ty t o ra 1,066 ng doanh thu, t ng ng v i n m 2005 t o ra 1,087 ng doanh thu, n m 2006 t o ra 1,092 ng doanh thu, n m 2007 t o ra 1,070 ng doanh thu
su t l i nhu n trên t ng v n: N m 2004 m t ng v n tham gia vào
ho t ng kinh doanh c a T ng công ty t o ra 1,0122 ng l i nhu n, t ng ng
i n m 2005 t o ra 1,0117 ng l i nhu n, n m 2006 t o ra 1,0124 ng l i nhu n, n m 2007 t o ra 1,0131 ng l i nhu n
su t l i nhu n trên doanh thu: N m 2004 m t ng doanh thu t o ra 1,0115 ng l i nhu n, t ng ng v i n m 2005 t o ra 1,0107 ng l i nhu n,
m 2006 t o ra 1,0113 ng l i nhu n, n m 2007 t o ra 1,0122 ng l i nhu n
2.2.3 Hi u qu s d ng v n c nh c a T ng công ty
Hi u su t s d ng VC : Hi u su t s d ng VC gi m d n qua các n m,
tuy nhiên m c s t gi m là không l n l m N m 2004, m t ng VC c u vào SXKD em l i 7,83 ng doanh thu, t ng ng v i n m 2005 em l i 6,76 ng doanh thu, n m 2006 em l i 5,42 ng doanh thu, n m 2007 em l i 5,03 ng doanh thu i v i doanh nghi p s n xu t công nghi p, h s trên là
ng i cao
Hàm l ng VC : N m 2004, t o ra m t n v doanh thu c n s d ng 0,128 n v VC , t ng ng v i n m 2005 c n s d ng 0,148 n v VC ,
m 2006 c n s d ng 0,184 n v VC , n m 2007 c n s d ng 0,199 n v
VC Nh v y, hàm l ng VC t ng d n sau m i n m, T ng công ty s d ng lãng phí m t s tài s n c nh
Trang 11Hi u qu s d ng VC : n m 2004 T ng công ty thu c 0,090 ng l i nhu n n m 2005 thu c 0,0725 ng l i nhu n; n m 2006 thu c 0,062
ng l i nhu n; n m 2007 thu c 0,061 ng l i nhu n Xu h ng c a h s này ang i xu ng và t t l l i nhu n th p Nguyên nhân là do khó kh n chung c a ngành xây d ng công nghi p trong n m 2006 và n m 2007, c bi t
do ch s giá c a nghành s t thép và các m t hàng ph c v trong ngành xây d ng công nghi p t ng nhanh chóng
2.2.4 Hi u qu s d ng v n l u ng c a T ng công ty
Vòng quay d tr , t n kho: vòng quay hàng t n kho t n m 2004 n n m
2007 có xu h ng n nh, và m c t ng i cao
K thu ti n bình quân: n m 2004 vòng quay các kho n ph i thu t 2,083 vòng, t ng ng v i n m 2005 t 2,076 vòng, n m 2006 t 2,221 vòng; n m
2007 t 2,505 vòng u này càng cho th y T ng công ty ã u t r t nhi u vào các kho n ph i thu, c bi t các kho n ph i thu c a ngân sách nhà n c
Vòng quay VL : n m 2004 m t ng VL s d ng trong k em l i 1,234 ng doanh thu thu n, t ng ng v i n m 2005 em l i 1,295 ng doanh thu thu n, n m 2006 em l i 1,367 ng doanh thu thu n, n m 2007 em l i 1,359 ng doanh thu thu n Ch tiêu này t ng d n qua các n m ch ng t hi u
su t s d ng VL c a T ng công ty càng cao
Hi u qu s d ng VL : n m 2004 m t ng VL có trong n m em l i 0,0122 ng l i nhu n sau thu , t ng ng v i n m 2005 em l i 0,0117 ng
i nhu n sau thu , n m 2006 em l i 0,0129 ng l i nhu n sau thu , n m 2007
em l i 0,0135 ng l i nhu n sau thu
c m nhi m VL : n m 2004 m t ng doanh thu thu n T ng công ty
ph i b ra 0,81 ng VL , ng v i n m 2005 T ng công ty ph i b ra 0,772