Tiet 34 so ket lich su viet nam (1858 1918)

Nước Việt Nam giữa thế kỉ XIX – trước cuộc xâm lược của tư bản Pháp: Vì sao thực dân Pháp xâm lược Việt Nam?. Bằng những sự kiện lịch sử, hãy chứng minh thực dân Pháp ráo riết chuẩn

Tiết 33

SƠ KẾT LỊCH SỬ VIỆT NAM

(1858 – 1918)

1 Nước Việt Nam giữa thế kỉ XIX – trước cuộc xâm lược của tư bản Pháp:

Vì sao thực dân Pháp xâm lược

Việt Nam?

- Việt Nam giữa thế kỉ XIX: Chế độ phong kiến bước vào giai đoạn khủng hoảng.

- CNTB phương Tây phát triển mạnh mẽ, ráo riết bành trướng thế lực sang phương Đông.

 Việt Nam trở thành đối tượng xâm lược.

Bằng những sự kiện lịch sử, hãy chứng minh thực dân Pháp ráo riết chuẩn bị xâm lược Việt Nam từ rất sớm?

- Thực dân Pháp dùng nhiều thủ đoạn, lợi

dụng việc truyền bá đạo Thiên Chúa để xâm nhập vào Việt Nam, dọn đường cho cuộc

chiến tranh xâm lược.

2 Thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam

và cuộc kháng chiến của nhân dân ta:

BÀI TẬP: Hãy hoàn thành nhanh bảng hệ thống

các sự kiện chính của tiến trình Pháp xâm lược Việt Nam (1858 – 1884) theo mẫu:

1-9-1858

2-1859

2-1862

5-6-1862

6-1867

20-11-1873

18-8-1883

6-6-1884

2 Thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam

và cuộc kháng chiến của nhân dân ta:

1-9-1858 Pháp đánh chiếm bán đảo Sơn Trà, mở màn

xâm lược Việt Nam

2-1859 Pháp đánh Gia Định

2-1862 Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì

5-6-1862 Ký hiệp ước Nhâm Tuất

6-1867 Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kì

20-11-1873 Pháp đánh thành Hà Nội

18-8-1883 Pháp đánh vào Huế, triều đình đầu hàng ký

hiệp ước Hác-măng

6-6-1884 Ký hiệp ước Pa-tơ-nốt

2 Thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam

và cuộc kháng chiến của nhân dân ta:

* Trong quá trình Pháp xâm lược Việt Nam (1858 – 1884), triều đình Huế đã kí với Pháp các hiệp ước:

- Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862): 12 điều khoản, nhượng cho Pháp 3

tỉnh miền Đông Nam Kì …

- Hiệp ước Giáp Tuất (15/3/1874): 22 điều khoản, thừa nhận 6 tỉnh Nam

Kì là đất thuộc Pháp …

- Hiệp ước Hác-măng (25/8/1883): Việt Nam đặt dưới sự “bảo hộ” của

Pháp Nam Kì là xứ thuộc địa, Bắc Kì là đất bảo hộ, Trung Kì giao cho triều đình quản lí …

- Hiệp ước Pa-tơ-nốt (6/6/1884): 19 điều khoản …

Trong quá trình Pháp xâm lược Việt Nam (1858 –

1884), triều đình Huế đã kí với Pháp những hiệp ước nào? Hoàn cảnh và nội dung chính của các hiệp ước này?

Nhận xét thái độ kháng chiến của triều Nguyễn và của Nhân dân từ 1858 – 1884? Nguyên nhân thất

bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống

thực dân Pháp xâm lược? Đánh giá trách nhiệm

của triều Nguyễn?

* Nguyên nhân thất bại:

- Chênh lệch về lực lượng;

- Triều đình bỏ dân, quan lại hèn nhát  kháng chiến của nhân dân

mang tính tự phát;

- Triều đình nhu nhược, không kiên quyết, ảo tưởng vào thương lượng,

xa rời nhân dân, đường lối kháng chiến không đúng đắn …

Bảng thống kê các sự kiện chính của phong trào yêu nước chống

Pháp cuối thể kỷ XIX:

5-7-1885 Cuộc phản công quân Pháp của phe chủ chiến ở Huế

13-7-1885 Ra chiếu Cần vương

1886-1887 Khởi nghĩa Ba Đình

1883-1892 Khởi nghĩa Bãi Sậy

1885-1895 Khởi nghĩa Hương Khê

1884-1913 Khởi nghĩa Yên Thế

Nửa cuối TK XIX Trào lưu cải cách Duy Tân

Nhận xét chung về phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỷ XIX (Quy mô, thành phần tham gia, hình

thức và phương pháp đấu tranh, ý nghĩa …)? Vì sao

tất cả những phong trào đó cuối cùng đều thất bại?

* Nhận xét về phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỷ XIX:

- Phong trào diễn ra trong bối cảnh triều đình nhà Nguyễn đã hoàn toàn đầu hàng thực dân Pháp, thực dân Pháp đã thôn tính được nước ta

và bắt đầu bình định, mở rộng vùng chiếm đóng

- Lãnh đạo phong trào là các văn thân sĩ phu yêu nước hưởng ứng chiếu Cần Vương hoặc những nông dân yêu nước tiêu biểu (Hoàng Hoa

Thám)

- Lực lượng tham gia phong trào rất đông đảo (sĩ phu, văn thân yêu

nước, và đông đảo nông dân

- Mục tiêu của phong trào là giúp vua đánh đuổi thực dân Pháp cứu nước (phong trào Cần vương), hoặc tự mình đứng lên bảo vệ quê hương đất nước (phong trào nông dân Yên Thế)

- Phong trào diễn ra sôi nổi, quyết liệt, rộng khắp trong cả nước

- Hình thức và phương pháp đấu tranh: Khởi nghĩa vũ trang

- Ý nghĩa: Chứng tỏ ý chí đấu tranh giành lại độc lập dân tộc của nhân dân ta rất mãnh liệt, không gì tiêu diệt được

3 Những biến đổi trong đời sống kinh tế - xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX:

3 Những biến đổi trong đời sống kinh tế - xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX:

So sánh cơ cấu kinh tế - xã hội Việt Nam trước và trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (theo mẫu):

Thời gian Nội dung

Cơ cấu kinh tế

Cơ cấu xã hội

Trước cuộc khai thác Trong cuộc khai thác

Thời gian Nội dung Trước cuộc khai thác Trong cuộc khai thác

Cơ cấu kinh tế

Cơ cấu xã hội

Chủ yếu là nông nghiệp;

công nghiệp, thương nghiệp kém phát triển

Công nghiệp, thương nghiệp, giao thông vận tải bước đầu phát triển nhưng nông

nghiệp vẫn là chủ yếu (Xuất hiện thành phần kinh tế TBCN …)

Hai giai cấp chính là địa chủ và nông dân

Hai giai cấp cũ (địa chủ và nông dân) bị phân hóa; xuất hiện những lực lượng xã hội mới: công nhân, tư sản, tiểu

tư sản

3 Những biến đổi trong đời sống kinh tế - xã

hội Việt Nam đầu thế kỉ XX:

- Là tay sai của Pháp => giàu có

- Một số địa chủ vừa và nhỏ bị đế quốc chèn ép

=> ít nhiều có tinh thần dân tộc.

-Mất ruộng đất => bị bần cùng hóa

- Phần lớn là tá điền, một số trở thành công nhân trong các đồn điền, hầm mỏ, nhà máy.

- Là lực lượng to lớn trong phong trào yêu nước.

- Xuất thân từ những người buôn bán, sĩ phu yêu nước tiến bộ.

- Bị chèn ép nặng nề, ít có khả năng cạnh tranh

Có ý thức dân tộc -> là cơ sở thuận lợi để tiếp thu khuynh hướng DCTS từ bên ngoài.

- Thành phần: tiểu thương, viên chức nhà báo, học sinh, sinh viên…

- Có ý thức dân tộc, dễ tiếp thu trào lưu tư tưởng tiến bộ từ bên ngoài.

Giai

Cấp

cũ

Địa chủ PK

Nông dân

Lực

lượng

Xã hội

mới

Công nhân

Tư sản

Tiểu Tư sản

-Vừa mới ra đời còn non trẻ.

- Chịu 2 tầng áp bức (thực dân và phong kiến) -Sớm có tinh thần đấu tranh chống áp bức dân tộc và áp bức giai cấp.

Thuộc địa

nửa phong

kiến

Mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Việt

Nam đầu thế kỉ XX

>< dân tộc

>< giai cấp

Dân tộc Việt Nam >< TD Pháp

Nông dân >< Địa chủ pk Công nhân >< Địa chủ pk, Tư sản

4 Phong trào yêu nước và cách mạng:

Nhận xét chung về phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX (nguyên nhân, chủ trương, khuynh hướng, thành phần tham gia, hình thức và phương pháp đấu tranh, …)? Vì sao tất cả những phong trào đó cuối cùng đều

thất bại?

Bảng thống kê các sự kiện chính của phong trào yêu

nước đầu thế kỉ XX (đến năm 1918)

1904 – 1908 - Phong trào Đông Du

1907 - Đông Kinh Nghĩa Thục

1906 - 1908 - Cuộc vận động Duy Tân và phong trào chống thuế ở Trung

kì

1914 - 1916 - Hoạt động của Việt Nam Quang phục hội

1916 - Cuộc vận động khởi nghĩa của Thái Phiên và Trần Cao Vân

1917 - Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên

Từ 1914 - Khởi nghĩa vũ trang của đồng bào các dân tộc thiểu số

Từ 1913 - Phong trào Hội kín ở Nam Kì

1911 - Nguyễn Tất Thành bắt đầu cuộc hành trình tìm đường

cứu nước

GIỚI HẠN THI HỌC KÌ II:

Bài 17 Bài 19 Bài 20 Bài 22 Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh

Hết