[r]
Trang 1BÀI 8: NGÔI K NGÔI K Ể Ể
Trang 2Đo n a Đo n a ạ ạ :
Vua và đình th n ch u th ng bé là thông minh l i l c Nh ng vua ầ ị ằ ỗ ạ ư
Vua và đình th n ch u th ng bé là thông minh l i l c Nh ng vua ầ ị ằ ỗ ạ ư
v n còn mu n th m t l n n a Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn ẫ ố ử ộ ầ ữ
v n còn mu n th m t l n n a Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn ẫ ố ử ộ ầ ữ
c m công quán, b ng có s nhà vua mang t i m t con chim s , v i ơ ở ỗ ứ ớ ộ ẻ ớ
c m công quán, b ng có s nhà vua mang t i m t con chim s , v i ơ ở ỗ ứ ớ ộ ẻ ớ
l nh b t h ph i d n thành ba c th c ăn Em bé nh cha l y cho mình ệ ắ ọ ả ọ ỗ ứ ờ ấ
l nh b t h ph i d n thành ba c th c ăn Em bé nh cha l y cho mình ệ ắ ọ ả ọ ỗ ứ ờ ấ
m t cái kim may r i đ a cho s gi ộ ồ ư ứ ả
m t cái kim may r i đ a cho s gi ộ ồ ư ứ ả
(Trích Em bé thông minh)
Đo n b Đo n b ạ ạ :
B i tôi ăn u ng đi u đ và làm vi c có ch ng m c nên tôi B i tôi ăn u ng đi u đ và làm vi c có ch ng m c nên tôi ở ở ố ố ề ề ộ ộ ệ ệ ừ ừ ự ự
chóng l n l m Ch ng bao lâu, tôi đã tr thành m t chàng d thanh niên ớ ắ ẳ ở ộ ế
c ườ ng tráng Đôi càng tôi m m bóng Nh ng cái vu t chân, khoeo ẫ ữ ố ở ở
c c ng d n và nh n ho t ứ ứ ầ ọ ắ
Trang 3Ngôi k : Là v trí giao ti p mà ng Ngôi k : Là v trí giao ti p mà ng ể ể ị ị ế ế ườ ườ i i
k s d ng đ k chuy n k s d ng đ k chuy n ể ử ụ ể ử ụ ể ể ể ể ệ ệ
Trang 4Đo n a: ạ
Đo n a: ạ
Vua và đình th n ch u th ng bé là thông minh l i l c Vua và đình th n ch u th ng bé là thông minh l i l c ầầ ịị ằằ ỗ ạỗ ạ
Nh ng vua v n còn mu n th m t l n n a Qua hôm sau, khi ư ẫ ố ử ộ ầ ữ
Nh ng vua v n còn mu n th m t l n n a Qua hôm sau, khi ư ẫ ố ử ộ ầ ữ hai cha con đang ăn c m công quán, b ng có s nhà vua ơ ở ỗ ứ
hai cha con đang ăn c m công quán, b ng có s nhà vua ơ ở ỗ ứ mang t i m t con chim s , v i l nh b t h ph i d n thành ba ớ ộ ẻ ớ ệ ắ ọ ả ọ
mang t i m t con chim s , v i l nh b t h ph i d n thành ba ớ ộ ẻ ớ ệ ắ ọ ả ọ
c th c ăn Em bé nh cha l y cho mình m t cái kim may r i ỗ ứ ờ ấ ộ ồ
c th c ăn Em bé nh cha l y cho mình m t cái kim may r i ỗ ứ ờ ấ ộ ồ
đ a cho s gi ư ứ ả
đ a cho s gi ư ứ ả
(Trích Em bé thông minh)
Ngôi k th ba ể ứ
Trang 5Đo n b: ạ
Đo n b: ạ
B i tôi ăn u ng đi u đ và làm vi c có ch ng m c nên B i tôi ăn u ng đi u đ và làm vi c có ch ng m c nên ởở ốố ềề ộộ ệệ ừừ ựự tôi chóng l n l m Ch ng bao lâu, tôi đã tr thành m t chàng d ớ ắ ẳ ở ộ ế
tôi chóng l n l m Ch ng bao lâu, tôi đã tr thành m t chàng d ớ ắ ẳ ở ộ ế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi m m bóng Nh ng cái vu t ẫ ữ ố
thanh niên cường tráng Đôi càng tôi m m bóng Nh ng cái vu t ẫ ữ ố chân, khoeo c c ng d n và nh n ho t
ở chân, khoeo c c ng d n và nh n ho t ở ứ ứ ầ ọ ắ
(Tô Hoài - D Mèn phiêu l u ký D Mèn phiêu l u ký ế ế ư ư )
Ngôi k th nh t ể ứ ấ
Trang 6Ng«i kÓ Nh Nh ượ ượ c đi m c đi m ể ể
- Tr c ti p k ự ế ể
- Tr c ti p k ự ế ể
Ngôi th nh t ứ ấ
Ngôi th nh t ứ ấ - L i k thân m t - L i k thân m t ờ ểờ ể ậậ
g n gũi.ầ
g n gũi.ầ
- K h n ch (ch k ể ạ ế ỉ ể
- K h n ch (ch k ể ạ ế ỉ ể
được nh ng gì mình ữ
được nh ng gì mình ữ
bi t và c m th y).ế ả ấ
bi t và c m th y).ế ả ấ
Ngôi th ba ứ
Ngôi th ba ứ
- K linh ho t, t do, ể ạ ự
- K linh ho t, t do, ể ạ ự khách quan
- Người k có m t ể ặ ở
- Người k có m t ể ặ ở
m i n i, bi t m i ọ ơ ế ọ
m i n i, bi t m i ọ ơ ế ọ chuy n (k c nh ng ệ ể ả ữ
chuy n (k c nh ng ệ ể ả ữ tâm t th m kín c a ư ầ ủ
tâm t th m kín c a ư ầ ủ nhân v t)ậ
nhân v t)ậ
- Ít th y c m xúc ấ ả
- Ít th y c m xúc ấ ả
c a tác gi ủ ả
c a tác gi ủ ả
u đi m
Ư u đi m ể
- Có c m xúc cá nhânả
- Có c m xúc cá nhânả
Trang 7- D n d t câu chuy n giúp ng D n d t câu chuy n giúp ng ẫ ẫ ắ ắ ệ ệ ườ ườ i đ c i đ c ọ ọ
n m đ ắ ượ c n i dung và hi u đ ộ ể ượ c ch ủ
n m đ ắ ượ c n i dung và hi u đ ộ ể ượ c ch ủ
đ c a tác ph m t s ề ủ ẩ ự ự
đ c a tác ph m t s ề ủ ẩ ự ự
Vai trò c a ngôi k : ủ ể
Vai trò c a ngôi k : ủ ể
Trang 8Xác đ nh ngôi k trong các ví d sau: ị ể ụ
Xác đ nh ngôi k trong các ví d sau: ị ể ụ
Ví d 1 ụ : Tôi sinh ra và l n lên m t vùng ven bi n Tôi không còn nh : Tôi sinh ra và l n lên m t vùng ven bi n Tôi không còn nh ớớ ở ộở ộ ểể ớớ
m t b tôi ra sao n a vì b tôi m t s m ặ ố ữ ố ấ ớ
m t b tôi ra sao n a vì b tôi m t s m ặ ố ữ ố ấ ớ
Ví d 2 ụ : Năm tháng trôi qua, Mã L: Năm tháng trôi qua, Mã Lươương không ng ng h c v ng không ng ng h c v ừừ ọọ ẽẽ
Ví d 3 ụ : Xuân đang trên đ: Xuân đang trên đườường v nhà Sao hôm nay mình l i không t ng v nhà Sao hôm nay mình l i không t ềề ạạ ựự
ki m ch đề ế ược và đã m ng các em h c sinh.ắ ọ
ki m ch đề ế ược và đã m ng các em h c sinh.ắ ọ
Ngôi k th nh t ể ứ ấ
Ngôi k th ba ể ứ
Ngôi k th nh t và th ba ể ứ ấ ứ
Trang 9Thay đ i ngôi k trong đo n văn thành ngôi th ba: ổ ể ạ ứ
Thay đ i ngôi k trong đo n văn thành ngôi th ba: ổ ể ạ ứ
Ngày nào cũng v y, su t bu i D Mèn chui vào trong Ngày nào cũng v y, su t bu i D Mèn chui vào trong ậậ ốố ổổ ếế
cùng hang, hì h c đào đ t đ khoét môt cái l n làm ụ ấ ể ổ ớ
cùng hang, hì h c đào đ t đ khoét môt cái l n làm ụ ấ ể ổ ớ
thành m t cái giộ ường ng sang tr ng R i cũng lo xa ủ ọ ồ
thành m t cái giộ ường ng sang tr ng R i cũng lo xa ủ ọ ồ
nh các c già trong h hàng d , c u ta đào hang sâu ư ụ ọ ế ậ
nh các c già trong h hàng d , c u ta đào hang sâu ư ụ ọ ế ậ
sang hai ng làm nh ng con đả ữ ường t t, nh ng c a ắ ữ ử
sang hai ng làm nh ng con đả ữ ường t t, nh ng c a ắ ữ ử
sau, nh ng ngách thữ ượng, phòng khi găp vi c nguy ệ
sau, nh ng ngách thữ ượng, phòng khi găp vi c nguy ệ
hi m, có th thoát thân ra l i khác để ể ố ược
hi m, có th thoát thân ra l i khác để ể ố ược
Trang 10Nh n xét Nh n xét ậ ậ : Khi thay đ i ngôi k th ba đã Khi thay đ i ngôi k th ba đã ổ ổ ể ứ ể ứ
khi n cho n i dung k không ph i là chuy n t ế ộ ể ả ệ ự
khi n cho n i dung k không ph i là chuy n t ế ộ ể ả ệ ự
thu t c a ng ậ ủ ườ i trong cu c n a mà tr thành ộ ữ ở
thu t c a ng ậ ủ ườ i trong cu c n a mà tr thành ộ ữ ở
cái nhìn l nh lùng c a ng ạ ủ ườ i ngoài cu c B i ộ ở
cái nhìn l nh lùng c a ng ạ ủ ườ i ngoài cu c B i ộ ở
th đo n văn ch còn tính khách quan mà thi u ế ạ ỉ ế
th đo n văn ch còn tính khách quan mà thi u ế ạ ỉ ế
đi ph n tâm s , ph n tình c m, b c l cu c ầ ự ầ ả ộ ộ ộ
đi ph n tâm s , ph n tình c m, b c l cu c ầ ự ầ ả ộ ộ ộ
s ng n i tâm c a ng ố ộ ủ ườ ể i k
s ng n i tâm c a ng ố ộ ủ ườ ể i k
Trang 11Truy n “Cây bút th n” k theo ngôi th ệ ầ ể ứ
Truy n “Cây bút th n” k theo ngôi th ệ ầ ể ứ
ba, g ọ i tên s v t c n k i tên s v t c n k ự ậ ầ ự ậ ầ ể ể MÆc dù trong truy n có dùng t ệ ừ
truy n có dùng t ệ ừ em nh ng nh ng ư ư em ở ở đây đây
không ph i ch ngôi th nh t mà ch ngôi ả ỉ ứ ấ ỉ
không ph i ch ngôi th nh t mà ch ngôi ả ỉ ứ ấ ỉ
th ba – nhân v t Mã L ứ ậ ươ ng.
th ba – nhân v t Mã L ứ ậ ươ ng.
Trang 12Bài t p 4: ậ
Bài t p 4: ậ
Trong các truyên c tích, truy n thuy t, ngổ ề ế ười ta hay k ể
Trong các truyên c tích, truy n thuy t, ngổ ề ế ười ta hay k ể
chuy n theo ngôi th ba mà không k theo ngôi th nh t vì:ệ ứ ể ứ ấ
chuy n theo ngôi th ba mà không k theo ngôi th nh t vì:ệ ứ ể ứ ấ
- Truy n đ c p t i nhi u nhân v t khác nhau, m i nhân v t Truy n đ c p t i nhi u nhân v t khác nhau, m i nhân v t ệ ệ ề ậ ớ ề ậ ớ ề ề ậ ậ ỗ ỗ ậ ậ
tham gia vào m t s ki n nên không th lúc nào ng ộ ự ệ ể ườ ể i k cũng hoá
thân vào ngôi th nh t m t cách d dàng đ ứ ấ ộ ễ ượ c.
- Truy n đ câp t i nhi u kho ng không gian khác nhau nên ệ ề ớ ề ả
n u k theo ngôi th nh t, ng ế ể ứ ấ ườ ể i k ph i có m t t i t t c các ả ặ ạ ấ ả
kho ng không gian đó m i có đ t cách đ k Đây là đi u không ả ớ ủ ư ể ể ề
th có trong th c t đ i s ng ể ự ế ờ ố
Trang 13
Bài t p 5: ậ
Bài t p 5: ậ
Khi vi t th , bao gi cũng s d ng ngôi k th nh t ế ư ờ ử ụ ể ứ ấ
Khi vi t th , bao gi cũng s d ng ngôi k th nh t ế ư ờ ử ụ ể ứ ấ
dù có lúc người vi t x ng tôi, em, t l i có lúc x ng ế ư ớ ạ ư
dù có lúc người vi t x ng tôi, em, t l i có lúc x ng ế ư ớ ạ ư
con, cháu, … X ng hô th nào là tuỳ thu c vào m i ư ế ộ ố
con, cháu, … X ng hô th nào là tuỳ thu c vào m i ư ế ộ ố
quan h gi a ngệ ữ ười nh n th v i ngậ ư ớ ười vi t.ế
quan h gi a ngệ ữ ười nh n th v i ngậ ư ớ ười vi t.ế
Trang 141
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
N Ă M
N G Ô I T H B A Ứ
T Ô I
Trang 15
XIN CHÂN THÀNH
C M n c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c Ả Ơ
em häc s inh