- Một trong số các tiếu chí có thể lượng hóa được và rất quan trọng đó là kết quả đạt được khi triển khai Chương trình so với mục tiêu của Chương trình đề ra trước khi thực hiện.. + P[r]
Trang 1CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG VỐN NSNN THỰC
HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MTQG Error! Bookmark not defined
1.1 Vốn thực hiện chương trình Chương trình MTQG từ NSNNError! Bookmark not defined 1.1.1 Khái niệm về Chương trình MTQG Error! Bookmark not
defined
1.1.2 Khái niệm, đặc điểm vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG
Error! Bookmark not defined
1.1.2.1 Khái niệm ngân sách nhà nước Error! Bookmark not
defined
1.1.2.2 Đặc điểm của vốn NSNN Error! Bookmark not defined
1.1.3 Chức năng vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG Error!
Bookmark not defined
1.1.4 Vai trò của vốn NSNN thực hiện chương trình MTQG Error!
Bookmark not defined
1.2 Khái quát về hiệu quả vốn NSNN thực hiện chương trình
MTQG Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn NSNN Error! Bookmark not
defined
1.2.2 Nguyên tắc và phân cấp quản lý NSNN Error! Bookmark not
defined
Trang 21.2.2.1 Nguyên tắc quản lý NSNN Error! Bookmark not defined
1.2.2.2 Phân cấp quản lý vốn NSNN Error! Bookmark not defined
1.2.3 Nội dung quản lý, sử dụng vốn NSNN thực hiện Chương trình
MTQG Error! Bookmark not defined
1.2.3.1 Công tác lập, quản lý vốn chương trình MTQG Error!
Bookmark not defined
1.2.3.2 Công tác thẩm định chương trình MTQG Error! Bookmark
not defined
1.2.3.3 Công tác phân bổ vốn thực hiện chương trình MTQG Error!
Bookmark not defined
1.2.3.4 Công tác sử dụng vốn NSNN cho Chương trình MTQGError!
Bookmark not defined
1.2.3.5 Công tác quyết toán vốn thực hiện Chương trình MTQG
Error! Bookmark not defined
1.2.3.6 Kiểm tra, giám sát thực hiện Chương trình MTQG Error!
Bookmark not defined
1.3 Hiệu quả sử dụng vốn NSNN thực hiện chương trình MTQGError! Bookmark not defined 1.3.1 Quan điểm của hiệu quả sử dụng vốn NSNN Error! Bookmark
not defined
1.3.2 Tiêu chí đánh giá hiệu quả Error! Bookmark not defined
1.3.2.1 Tiêu chí định lượng Error! Bookmark not defined
1.3.2.2 Tiêu chí định tính Error! Bookmark not defined
1.3.3 Nhân tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong Chương
trình MTQG Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN NSNN
TRONG CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI GIAI
ĐOẠN 2010 – 2015 VÀ 2016 Error! Bookmark not defined
Trang 32.1 Khái quát về Chương trình MTQG xây dựng NTMError! Bookmark not defined 2.1.1 Sự ra đời của Chương trình xây dựng NTM Error! Bookmark not
defined
2.1.2 Mục tiêu của Chương trình Error! Bookmark not defined
2.1.2.1 Định hướng của Chương trình Error! Bookmark not defined
2.1.2.2 Các tiêu chí cụ thể Error! Bookmark not defined
2.1.3 Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark
not defined
2.1.4 Các nguồn vốn thực hiện Chương trình Error! Bookmark not
defined
2.2 Thực trạng sử dụng NSNN cho Chương trình MTQG xây dựng
NTM Error! Bookmark not defined
2.2.1 Công tác lập, quản lý vốn Chương trình MTQG xây dựng NTM
Error! Bookmark not defined
2.2.1.1 Công tác lập dự án Error! Bookmark not defined
2.2.1.2 Quản lý vốn NSNN Error! Bookmark not defined
2.2.2 Công tác thẩm định Chương trình MTQG xây dựng NTM Error!
Bookmark not defined
2.2.3 Công tác phân bổ vốn Chương trình MTQG xây dựng NTM
Error! Bookmark not defined
2.2.3.1 Qui mô và tỷ trọng Error! Bookmark not defined
2.2.3.2 Phân bổ nguồn vốn NSNN trực tiếp đầu tư Error! Bookmark
not defined
2.2.3.3 Đánh giá phân bổ vốn NSNN Error! Bookmark not defined
2.2.4 Công tác sử dụng vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG xây
dựng NTM Error! Bookmark not defined
Trang 42.2.4.1 Đối với cấp Trung ương và cấp tỉnh Error! Bookmark not
defined
2.2.4.2 Đối với vốn NSNN ở cấp huyện Error! Bookmark not
defined
2.2.4.3 Đối với vốn NSNN ở cấp xã Error! Bookmark not defined
2.2.5 Công tác quyết toán vốn thực hiện chương trình MTQG xây dựng
NTM Error! Bookmark not defined
2.2.6 Kiểm tra, giám sát sử dụng vốn NSNN Error! Bookmark not
defined
2.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong thực hiện Chương
trình MTQG xây dựng NTM giai đoạn 2010 – 2016Error! Bookmark not defined
2.3.1 Kết quả chung của chương trình xây dựng nông thôn mới giai
đoạn 2010-2016 Error! Bookmark not defined
2.3.2 Những mặt được Error! Bookmark not defined
2.3.3 Những mặt chưa được Error! Bookmark not defined
2.3.4 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ
DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI GIAI ĐOẠN 2017 - 2020 Error! Bookmark not defined
3.1 Mục tiêu Chương trình MTQG xây dựng NTM đến năm 2020Error! Bookmark not defined 3.1.1 Mục tiêu tổng quát Error! Bookmark not defined
3.1.2 Các mục tiêu cụ thể Error! Bookmark not defined
3.1.3 Các nguồn vốn để thực hiện giai đoạn 2016 – 2020 Error!
Bookmark not defined
3.1.3.1 Vốn NSNN đầu tư trực tiếp cho thực hiện Chương trình giai
đoạn 2016-2020 Error! Bookmark not defined
3.1.3.2 Cơ cấu nguồn vốn Error! Bookmark not defined
Trang 53.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNNError! Bookmark not defined 3.2.1 Xây dựng phương án phân bổ vốn NSNN Error! Bookmark not
defined
3.2.1.1 Xây dựng nguyên tắc phân bổ vốn Error! Bookmark not
defined
3.2.1.2 Xây dựng các hệ số phân bổ vốn cho từng nhóm xã Error!
Bookmark not defined
3.2.2 Đầu tư vào các công trình, dự án trọng tâm Error! Bookmark not
defined
3.2.3 Nâng cao công tác kiểm tra, giám sát Error! Bookmark not
defined
3.2.3.1 Giám sát của cơ quan cấp trên Error! Bookmark not defined
3.2.3.2 Giám sát của người dân nông thôn Error! Bookmark not
defined
3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined
3.3.1 Đối với các cơ quan Trung ương Error! Bookmark not defined
3.3.2 Đối với địa phương Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 6DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BCĐ: Ban Chỉ đạo MTQG: Mục tiêu quốc gia NSĐP: Ngân sách địa phương NSNN: Ngân sách nhà nước NSTW: Ngân sách trung ương NTM: Nông thôn mới
NXB: Nhà xuất bản PTSX: Phát triển sản xuất UBND: Ủy ban nhân dân
Trang 8i
Trong giai đoạn 2010 – 2015 cả nguồn vốn NSTW và vốn NSĐP đầu
tư cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới rất lớn, tuy nhiên việc sử dụng nguồn vốn ngân sách vẫn còn tồn tại một số bất cập như:tiêu chí phân bổ nguồn vốn ngân sách nhà nước còn rất nhiều bất cập;việc sử dụng nguồn vốn ngân sách tại các địa phương vẫn chưa hợp lý;việc quản lý nguồn vốn ngân sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới còn tồn tại ở khâu giám
Vì vậy, để đạt được kết quả như mục tiêu để ra tôi đã tiến hành nghiên
cứu đề tài: “Nâng cao hiểu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong xây
dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020” để khắc phục những tồn tại
trong quá trình sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thộn mới giai đoạn 2010 - 2015
Chương 1: Cơ sở lý luận về sử dụng vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG
*) Khái niệm về Chương trình MTQG
Chương trình MTQG là chương trình đầu tư công nhằm thực hiện các mục tiêu Kinh tế - xã hội của từng giai đoạn trên phạm vị cả nước
*) Khái niệm, đặc điểm, chức năng, vai trò của vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG
- Khái niệm ngân sách nhà nước
Ngân sách Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
- Đặc điểm của vốn NSNN
Vốn NSNN vừa là nguồn lực để duy trì hoạt động của bộ máy Nhà nước,
Trang 9vụ đầu tư xã hội và phát triển sản xuất Vai trò của vốn NSNN luôn gắn với vai trò của Nhà nước tại từng thời điểm cụ thể
*) Khái quát về hiệu quả vốn NSNN thực hiện chương trình MTQG
- Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn NSNN
Hiệu quả Sử dụng vốn NSNN dưới góc độ quy trình NSNN thì quy trình quản lý NSNN theo đầu ra (phân bổ nguồn lực theo mục tiêu, thứ tự ưu tiên dựa trên kết quả đầu ra thay vì theo nhiệm vụ chi và đầu vào)
- Nội dung quản lý, sử dụng vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG
+ Công tác lập, quản lý vốn chương trình MTQG
Đây là mục có tính chất quyết định đến qui mô vốn và cơ cấu các nguồn vốn của chương trình, từ đó xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể cho từng nội dung, các bước cụ thể công việc cần thực hiện trong suốt quá trình thực hiện
+ Công tác thẩm định chương trình MTQG
Các cơ quan quản lý tùy theo chức năng nhiệm vụ của mình được giao
Trang 10iii
phải thực hiện các nội dụng công việc khác nhau, Công tác thẩm định được thực hiện theo Luật Đầu tư công năm 2014,
+ Công tác phân bổ vốn thực hiện chương trình MTQG
Phân bổ vốn NSNN cho Chương trình MTQG được thực hiện theo kế hoạch vốn hàng năm hoặc theo giai đoạn thực hiện và đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt Việc phân bổ vốn NSNN cho Chương trình được thực hiện dựa trên các nguyên tắc trong Luật Đầu tư công năm 2014
+ Công tác sử dụng vốn NSNN cho Chương trình MTQG
Việc sử dụng vốn NSNN ở các cấp khác nhau là khác nhau, tùy thuộc vào quyền hạn được giao của cấp đó mà nguồn vốn NSNN được sử dụng vào các nhiệm vụ khác nhau tại các cấp khác nhau
+ Công tác quyết toán vốn thực hiện Chương trình MTQG
Việc Quyết toán vốn NSNN thực hiện Chương trình MTQG phải thực hiện theo Luật Ngân sách năm 2015 và các qui định pháp luật liên quan
+ Kiểm tra, giám sát thực hiện Chương trình MTQG
Giúp cho việc đẩy nhanh tiến độ các nội dung công việc, đảm bảo các đơn vị triển khai thực hiện đúng với các nội dung, giảm thất thoát vốn thực hiện, nâng cao chất lượng và kịp thời chấn chỉnh, nhắc nhở những bất cập gây ảnh hưởng không tốt đến Chương trình
*) Hiệu quả sử dụng vốn NSNN thực hiện chương trình MTQG
- Tiêu chí đánh giá hiệu quả
1.3.2.1 Tiêu chí định lượng:
- Một trong số các tiếu chí có thể lượng hóa được và rất quan trọng đó
là kết quả đạt được khi triển khai Chương trình so với mục tiêu của Chương trình đề ra trước khi thực hiện
Tỷ lệ hoàn thành = Kết quả đạt được
Mục tiêu ban đầu x 100%
Trang 11+ Đời sống tinh thần: Có điều kiện được chăm sóc sức khỏe, được tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao
- Nhân tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong Chương trình MTQG
+Do năng lực của cán bộ quản lý nguồn vốn NSNN để tổ chức thực hiện chương trình còn bất cập
+ Do việc phân bộ vốn NSNN vẫn duy ý trí, chưa có tiêu chuẩn, định mức cụ thể
+Phần đông các địa phương vẫn trông chờ vào sự hỗ trợ vốn của Trung ương mà chưa thực sự tìm kiếm, huy động các nguồn vốn khác trong xã hội cùng tham gia
+Do điểm xuất phát thấp trước khi được đầu tư Chương trình MTQG
+ Do chương trình MTQG được triển khai trong khoản thời gian dài và trên địa bàn cả nước nên trong quá trình triển khai có rất nhiều biến động và cần được điều chỉnh
+Có thể bị ảnh hưởng do nền kinh tế phát triển chậm, dẫn đến việc thu
Trang 12v
NSNN không đạt được theo mục tiêu đề ra
Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong Chương trình xây dựng nông thôn mới gia đoạn 2010 - 2016
*) Mục tiêu của Chương trình
- Mục tiêu chung:
Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; tổ chức lại sản xuất, tạo sự liên kết trong sản xuất nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp; qui hoạch nông thôn đồng bộ, có kết cấu hạ tầng hoàn thiện; giữa gìn truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc; đảm bảo công bằng, dân chủ, thân thiện ở xã hội nông thôn; môi trường sống ở nông thôn được cải thiện; thu nhập ngày càng được nâng cao; mức hưởng thụ cuộc sống của người dân nông thôn ngày càng được cải thiện; an ninh trật tự được giữa vững
- Các tiêu chí cụ thể:
Theo Quyết định đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì đạt 20%
số xã vào năm 2015 và đến năm 2016 đạt 25% số xã đạt tiêu chuẩn Nông thôn mới
- Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới
Bộ tiêu chí quốc gia xã NTM được chia thành 5 nội dung lớn đó là: Qui hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa xã hội môi trường, hệ thống chính trị Trong 5 nội dung này được chia thành 19 tiêu chí, bao gồm 39 chỉ tiêu cụ thể
- Các nguồn vốn thực hiện Chương trình
Nguồn vốn thực hiện Chương trình bao gồm các nguồn: Vốn NSNN, Vốn Tín dụng, vốn doanh nghiệp, vốn cộng đồng dân cư đóng góp
*) Thực trạng sử dụng NSNN cho Chương trình MTQG xây dựng NTM
- Công tác lập, quản lý vốn Chương trình MTQG xây dựng NTM
Trang 13vi
+ Công tác lập dự án
Ở địa phương mặc dù vẫn được thực hiện theo Luật Đầu tư công nhưng việc triển khai lập dự án còn nhiều bất cập từ khâu lập Đề án, Quy hoạch, phê duyệt đề án và tổ chức thực hiện
+ Quản lý vốn NSNN
Việc thực hiện quản lý vốn NSNN được phân cấp cho các cấp chính quyền thực hiện Vì vậy, việc quản lý vốn được thực hiện từ Trung ương cho đến cấp xã nhưng trách nhiệm trong quản lý nguồn vốn NSNN ở các cấp khác nhau là khác nhau
- Công tác thẩm định Chương trình MTQG xây dựng NTM
Việc thẩm định ở địa phương vẫn còn mang nặng tính tư duy của cá nhân, nhóm người của cơ quan cấp trên khi tiến hành thẩm định Chương trình, mà chưa có tính khoa học để tiến hành phê duyệt Chương trình Điều này làm cho chất lượng của các Đề án, quy hoạch của địa phương
- Công tác phân bổ vốn Chương trình MTQG xây dựng NTM
+ Phân bổ nguồn vốn NSNN trực tiếp đầu tư
Trong giai đoạn 2010 - 2016 vốn NSNN đầu tư cho xây dựng NTM được bố trí hàng năm nên Trung ương chưa xây dựng các tiêu chí chung cho việc phân bổ theo giai đoạn, mà chỉ căn cứ vào tổng số vốn được Chính phủ
Trang 14- Công tác quyết toán vốn thực hiện chương trình MTQG xây dựng NTM
Chính phủ đã cho phép những công trình, hạng mục nào có mức đầu tư dưới 3 tỷ, kỹ thuật không phức thì quyết toán theo hình thức riêng
- Kiểm tra, giám sát sử dụng vốn NSNN
Hiện nay việc kiểm tra giám sát vẫn mang nặng về hình thức, chưa thực chất nên dẫn đến nhiều vấn đề xảy ra trong quá trình triển khai xây dựng NTM ở các cấp chưa chắn chỉnh kịp thời, đã gây ra nhiều vấn đề
*) Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM giai đoạn 2010 – 2016
- Kết quả chung của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn
2010-2016
- Tính đến hết năm 2016:
+ Cả nước đã có 2.235 (25,07%) xã đạt chuẩn nông thôn mới (Hoàn
thành mục tiêu có 25% số xã đạt chuẩn năn 2016); còn 261 xã dưới 5 tiêu chí (3,36%) Số tiêu chí đạt chuẩn bình quân của cả nước là 13,45 tiêu chí/xã
+ Cả nước có 33 huyện đạt chuẩn nông thôn mới
+ Tỷ lệ hoàn thành vượt chỉ tiêu đề ra là 0,07% Đây là kết quả thể hiện
sự chuyển biến về sự hiệu quả trọng việc sử dụng vốn NSNN trong năm 2016
- Những mặt được
Chương trình nông thôn mới thực sự đã làm thay đổi bộ mặt nông thôn một cách toàn diện, từ cơ sở hạ tầng kỹ thuật được cải thiện một cách rõ rệt,