Cho vay thông qua phát hành thẻ tín dụng được hiểu là phương thức cho vay tiêu dùng mà trong đó chủ thẻ (khách hàng đi vay) được phép sử dụng một hạn mức tín dụng trong một thời hạn[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHƯƠNG 1 HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG
CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
1.1.1 Khái niệm và phân loại cho vay
Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó NHTM giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả gốc lãi
1.1.2 Phân loại cho vay của các ngân hàng thương mại
Có nhiều tiêu thức phân loại cho vay Người ta phân loại cho vay theo các tiêu thức sau:
Căn cứ vào thời hạn cho vay
Cho vay ngắn hạn : là loại cho vay có thời hạn đến 12 tháng
Cho vay trung hạn : là các khoản cho vay có thời hạn trên 12 tháng đến 5 năm
Cho vay dài hạn : là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm và thời hạn tối đa có thể lên đến 20 – 30 năm
Căn cứ vào tài sản đảm bảo
Cho vay không bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ 3, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của khách hàng
Cho vay có bảo đảm: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm như thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của người thứ ba
Căn cứ vào phương pháp hoàn trả
Cho vay có thời hạn là loại cho vay có thoả thuận thời hạn trả nợ cụ thể theo hợp đồng Cho vay có thời hạn bao gồm :
- Cho vay chỉ có một kỳ hạn trả nợ
- Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ
Trang 2- Cho vay hoàn trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn nợ cụ thể, mà việc trả nợ phụ thuộc vào khả năng tài chính của người đi vay
Cho vay không có thời hạn cụ thể
Căn cứ vào xuất xứ tín dụng
- Cho vay trực tiếp: ngân hàng trực tiếp cấp vốn cho người có nhu cầu, đồng thời người đi vay trực tiếp hoàn trả nợ vay cho ngân hàng
- Cho vay gián tiếp: Là khoản cho vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn lại trong thanh toán
Căn cứ vào mục đích cho vay
- Cho vay tiêu dùng
- Cho vay kinh doanh
1.2 Hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
1.2.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
Khái niệm cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cung ứng vốn cho mục đích chi tiêu của cá nhân, hộ gia đình Các khoản cho vay tiêu dùng là nguồn tài chính quan trọng giúp cho người tiêu dùng trang trải nhu cầu cuộc sống trước khi họ có khả năng về tài chính để thụ hưởng
Vai trò của hoạt động cho vay tiêu dùng
Đối với người tiêu dùng
Các khoản cho vay tiêu dùng của ngân hàng đã giúp người tiêu dùng kết hợp được nhu cầu hiện tại với khả năng thanh toán trong tương lai
Đối với ngân hàng thương mại
Cho vay tiêu dùng, do lãi suất hấp dẫn và ổn định hơn so với cho vay kinh doanh Mặt khác, số lượng các món vay tiêu dùng lớn nên rủi ro sẽ được phân tán Vì vậy thu nhập từ cho vay tiêu dùng là một nguồn thu không nhỏ và có thể bù đắp chi phí hoạt động của ngân hàng
Đối với nền kinh tế xã hội
Thông qua các khoản cấp tín dụng cho người tiêu dùng, ngân hàng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống Cho vay tiêu dùng góp phần đáng kể vào chính sách kích cầu của nhà nước bằng việc kích thích tiêu dùng tăng GDP, thúc đẩy quá trình sản xuất kinh
Trang 3doanh
Đặc điểm cho vay tiêu dùng
Nhìn chung, TDTD có những đặc điểm như sau:
- Quy mô mỗi món vay nhỏ nhưng số lượng các món vay rất lớn
- Các khoản cho vay tiêu dùng có lãi suất chưa linh hoạt
- Chi phí một khoản vay tiêu dùng là khá lớn
- Cho vay tiêu dùng có độ rủi ro cao
- Lợi nhuận từ cho vay tiêu dùng lớn
1.2.2 Phương thức cho vay tiêu dùng
1.2.2.1 Cho vay tiêu dùng trả góp
Cho vay tiêu dùng trả góp được hiểu là khoản vay được cấp cho người tiêu dùng với điều kiện trả nợ gốc và lãi thành nhiều kỳ, phù hợp với tính chất nguồn thu nhập của người đi vay
1.2.2.2 Cho vay thông qua phát hành và sử dụng thẻ tín dụng
Cho vay thông qua phát hành thẻ tín dụng được hiểu là phương thức cho vay tiêu dùng mà trong đó chủ thẻ (khách hàng đi vay) được phép sử dụng một hạn mức tín dụng trong một thời hạn nhất định (thường là một năm) bằng cách sử dụng thẻ tín dụng do ngân hàng/ tổ chức phát hành thẻ cấp, để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu hàng ngày thông thường
Thẻ tín dụng là thẻ ngân hàng (Bank card) mà ngoài những công dụng như rút tiền mặt, thanh toán hàng hóa, dịch vụ còn là công cụ để giải ngân khoản tín dụng theo hạn mức đã được ký trước đó
1.2.3 Hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
Khái niệm về hiệu quả cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay phân loại theo mục đích tài trợ Vì vậy hiệu quả cho vay tiêu dùng cũng được xem xét dựa trên khái niệm về hiệu quả cho vay của ngân hàng Hiệu quả cho vay tiêu dùng được hiểu là khả năng đáp ứng một cách phù hợp nhất nhu cầu về vốn vay tiêu dùng của khách hàng trên cơ sở đảm bảo an toàn và sinh lợi cho ngân hàng
Trang 4Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
Nhóm chỉ tiêu dư nợ cho vay
Doanh số cho vay phản ánh quy mô tuyệt đối của hoạt động cho vay của ngân hàng Tốc độ tăng doanh số phản ánh khả năng mở rộng cho vay qua các thời kỳ Doanh
số cho vay và tốc độ cho vay phản ánh khả năng mở rộng tín dụng nhưng chưa đủ khẳng định hiệu quả cho vay của NHTM
Doanh số thu nợ
Doanh số thu nợ phản ánh số vốn khách hàng hoàn trả ngân hàng trong từng thời
kỳ nhất định Doanh số thu nợ phản ánh hai khả năng : một, khách hàng hoàn trả vốn vay ngân hàng đúng hạn Hai là, ngân hàng tăng thu nợ quá hạn, thu hồi nợ sớm do có dấu hiệu không lành mạnh trong tình hình tài chính của khách hàng
Các chỉ tiêu nợ quá hạn
Nợ quá hạn là khoản nợ mà khách hàng không hoàn trả được cho ngân hàng khi đã đến hạn thoả thuận trên hợp đồng tín dụng Các chỉ tiêu nợ quá hạn phản ánh mức độ an toàn của hoạt động tín dụng Tỷ lệ nợ quá hạn thấp biểu hiện độ an toàn tín dụng tại ngân hàng cao và ngược lại NHTM có nhiều khoản nợ quá hạn có nguy cơ mất vốn cao, làm hiệu quả tín dụng tại ngân hàng thấp
Chỉ tiêu thu nhập từ hoạt động cho vay tiêu dùng
Đây là chi tiêu để so sánh thu nhập từ hoạt động cho vay tiêu dùng trong tổng thu nhập của NHTM
Chỉ tiêu vòng quay vốn tín dụng
Chỉ tiêu này đo lường tốc độ luân chuyển vốn tín dụng của ngân hàng, thời gian thu hồi nợ của ngân hàng là nhanh hay chậm Vòng quay vốn càng nhanh thì được coi là
tốt và việc đầu tư càng được an toàn
1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
Những nhân tố bên trong ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng như: Chiến lược kinh doanh, chính sách tín dụng, quy trình tín dụng, chất
Trang 5lượng cán bộ tín dụng, công tác thông tin, kiểm soát nội bộ, trình độ công nghệ của ngân hàng, là những nhân tố tạo nên sự khác biệt của các ngân hàng, nó giúp đáp ứng nhu cầu của khách hàng tạo ra lợi thế cạnh tranh
Những nhân tố bên ngoài khi không được đánh giá đúng về năng lực tài chính, thói quen đạo đức của khách hàng, hay môi trường kinh tế thay đổi làm ảnh hưởng đến khả năng tài chính của khách hàng cũng đều trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY
TIÊU DÙNG TẠI NHNo&PTNT THỊ XÃ HỒNG NGỰ
2.1 Khái quát chung về NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
Agribank Chi nhánh thị xã Hồng Ngự Đồng Tháp được thành lập ngày 26/3/1988 cùng với Agribank, hoạt động theo Luật các Tổ chức Tín dụng Việt Nam Tiền thân là Agribank chi nhánh huyện Hồng Ngự Đồng Tháp và được đổi tên thành Agribank Chi nhánh thị xã Hồng Ngự Đồng Tháp khi huyện Hồng Ngự chia tách địa giới hành chính, hình thành thị xã Hồng Ngự theo Nghị định số 08/NĐ-CP ngày 23/12/2008 của Chính Phủ
Agribank Chi nhánh thị xã Hồng Ngự Đồng Tháp được xếp loại là Chi nhánh loại III, Ban Giám đốc gồm 03 người, 01 Giám đốc và 02 Phó Giám đốc, với 03 phòng chuyên môn nghiệp vụ, 02 phòng giao dịch trực thuộc Chi nhánh và 02 tổ nghiệp vụ trực thuộc phòng giao dịch
Thực trạng hoạt động kinh doanh của NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
Nguồn vốn huy động của NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự không ngừng tăng trưởng qua từng năm, nhưng tăng mạnh mẽ nhất vào năm 2014
Trong tổng khoản tiền gửi của khách hàng, tiền gửi có kỳ hạn luôn chiếm tỉ trọng cao nhất Nguồn vốn này có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, sự ổn định của nguồn vốn này tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh của chi nhánh
Trang 6NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự Tiền gửi có kỳ hạn luôn chiếm tỷ trọng trên 90% suốt 5 năm Kết quả trên đã chứng tỏ Chi nhánh đã giữ vững các mối quan hệ với các khách hàng truyền thống mà còn tạo ra nhiều khách hàng mới
Trong tổng số dư nợ cho vay của mỗi năm, dư nợ cho vay ngắn hạn luôn chiếm tỷ
lệ cao nhất (trên 80%) Đây là loại hình cho vay có thời hạn dưới 12 tháng được sử dụng
để bù đắp sự thiều hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và nhu cầu chi tiêu cá nhân Cho vay ngắn hạn giúp ngân hàng hạn chế được rủi ro tín dụng và lãi suất vừa đảm bảo khả năng thanh toán
2.2 Thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
2.2.1 Thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng của chi nhánh NHNo&PTNT thị xã Hồng Ng
Cho vay xây dựng mới, sửa chữa cải tạo, mua nhà ở
Là hình thức cho vay nhằm phục vụ nhu cầu đời sống đối với những khách hàng
có nguồn thu nhập ổn định nhưng chưa có đủ khả năng thực hiện mua sắm, sửa chữa nâng cấp nhà ở
Cho vay người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
Là việc cho vay tất cả các chi phí cần thiết để được đi lao động ở nước ngoài Ngân hàng sẽ căn cứ vào khả năng trả nợ của khách hàng và thời hạn hợp đồng ở nước ngoài để thoả thuận trong hợp đồng tín dụng nhưng không quá thời hạn hợp đồng làm việc ở nước ngoài
Cho vay cầm cố chứng từ có giá
Cho vay cầm cố chứng từ có giá là sản phẩm tín dụng AGRIBANK Thị xã Hồng Ngự dành cho khách hàng cá nhân sở hữu giấy tờ có giá Theo quy định của AGRIBANK, sở hữu hợp pháp giấy tờ có giá bao gồm : sổ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi
do các TCTD phát hành, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu kho bạc nhà nước, số dư tài khoản, vàng, hiện vật, ngoại tệ
Cho vay du học
Trang 7Là sản phẩm hỗ trợ tài chính giúp cho khách hàng đầu tư cho con em đi du học Ngân hàng thực hiện cho vay đối với cá nhân, hộ gia đình Việt Nam là thân nhân của du học sinh, có thu nhập ổn định đảm bảo khả năng trả nợ cho ngân hàng ; có giấy tờ chứng minh các khoản phải trả của Cơ sở giáo dục nước ngoài cộng với chi phí sinh hoạt
2.2.2 Phân tích thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
Quy mô hoạt động cho vay tiêu dùng:
Hoạt động cho vay tiêu dùng còn giữ một vị trí khiêm tốn trong hoạt động tín dụng của Agribank thị xã Hồng Ngự Quy mô còn thấp so với dư nợ của chi nhánh
Sự gia tăng doanh số cho vay tiêu dùng về cả số tuyệt đối và tương đối qua các năm thể hiện xu hướng của hoạt động tín dụng nói chung, đó là mở rộng cho vay Tỷ trọng doanh số cho vay tiêu dùng trong tổng doanh số cho vay cũng tương đối cao Điều này được giải thích do tốc độ mở rộng doanh số cho vay tiêu dùng thấp hơn so với mở rộng cho vay nói chung của chi nhánh
Phân tích hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng
Xét theo chỉ tiêu nợ xấu
Tỷ lệ nợ quá hạn cao hay thấp sẽ cho biết quá trình cho vay có tăng trưởng lành mạnh hay không, bởi nếu doanh số cho vay cao hơn, dư nợ tín dụng lớn hơn nhưng không thu hồi được nợ không hiệu quả bằng cho vay thấp hơn, dư nợ thấp hơn nhưng tỷ
lệ nợ quá hạn ở mức cho phép
Vòng quay vòng vốn
Vòng quay vốn CVTD phản ánh số vòng chu chuyển vốn CVTD, nó phản ánh hiệu quả sử dụng vốn và khả năng đáp ứng và khả năng đáp ứng vốn cho thị trường Vòng quay vốn tín dụng của chi nhánh cao điều này được giải thích là do chi nhánh phát triển cho vay tiêu dùng ngắn hạn là chủ yếu, các khoản vốn vay được hoàn trả đúng hạn, công tác thu hồi nợ quá hạn tốt hơn Sự gia tăng của vòng quay vốn giúp cho ngân hàng quay vòng vốn nhanh, đáp ứng nhu cầu vay vốn của thị trường tiêu dùng
Trang 82.3 Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của chi nhánh NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
2.3.1 Kết quả đạt được
Hoạt động cho vay tiêu dùng trong thời gian qua có sự mở rộng Sự mở rộng cho vay tiêu dùng đã góp phần gia tăng lượng khách hàng, thực hiện chính sách đa dạng hoá sản phẩm, đa dạng hoá khách hàng của toàn chi nhánh, góp phần làm tăng lợi nhuận của chi nhánh Về cơ cấu cho vay tiêu dùng đã có sự chuyển biến tích cực: đó là gia tăng tỷ trọng cho vay dài hạn trong tổng cho vay tiêu dùng
Về mức độ an toàn tín dụng, các chỉ tiêu đã phân tích cho thấy độ an toàn cho vay tiêu dùng trong những năm vừa qua đã dần dần được nâng cao
Về tỷ lệ sinh lời cho vay tiêu dùng, sự phân tích ở trên đã cho thấy mức sinh lời cho vay tiêu dùng có sự gia tăng qua các năm
Công tác thẩm định và tổ chức quản lý tín dụng ngày càng được hoàn thiện và nâng cao, góp phần quan trọng trong khống chế rủi ro cũng như nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân
2.3.2.1 Hạn chế
Thứ nhất, cho vay tiêu dùng còn chiếm một tỷ lệ nhỏ trong hoạt động cho vay của chi nhánh
Thứ hai, tốc độ tăng trưởng cho vay tiêu dùng tương đối thấp so với tốc độ tăng trưởng tín dụng nói chung của toàn chi nhánh
Thứ ba, tỷ lệ nợ quá hạn đối với cho vay tiêu dùng cao hơn Nhưng tỷ lệ nợ xấu
là rất thấp
2.3.2.2 Nguyên nhân
Nguyên nhân chủ quan
- Trình độ và nghiệp vụ của cán bộ tín dụng còn hạn chế
- Chiến lược Marketting có hiệu quả chưa cao, không đạt được hiệu quả như ý muốn đối với mở rộng cho vay tiêu dùng của chi nhánh
- Công tác thông tin khách hàng còn yếu kém
Trang 9Nguyên nhân khách quan
- Chiến lược kinh doanh chưa chú trọng phát triển cho vay tiêu dùng:
- Sản phẩm cho vay tiêu dùng chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân
- Lãi suất cho vay chưa linh hoạt
- Chưa có văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể cho vay tiêu dùng
- Một bộ phận dân cư vẫn còn tâm lý e ngại đối với các sản phẩm cho vay của ngân hàng
- Sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ cạnh tranh
- Môi trường kinh doanh có nhiều biến động
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI
CHI NHÁNH NHNo&PTNT THỊ XÃ HỒNG NGỰ
Cho vay tiêu dùng là mảng thị trường mà chi nhánh chưa thật sự quân tâm Tuy nhiên đây là một thị trường đầy tiềm năng hứa hẹn mang lại nhiều lợi nhuận Rất nhiều ngân hàng thương mại cổ phần và ngay cả HSBC đã và đang thực hiện thực hiện xâm nhập và chiếm lĩnh Mảng thị trường cho vay tiêu dùng được coi là một miếng bánh màu
mỡ mà rất nhiều ngân hàng đang xâu xé nhau.Đây là thị phần mà chi nhánh không thể không quan tâm
Tuy nhiên, chi nhánh cần phải đề ra chiến lược lâu dài và cụ thể, nếu không khó lòng có thể cạnh tranh Trong chiến lược, cần đề ra mục tiêu, định hướng và các biện pháp cụ thể để thực hiện Việc đề ra chiến lược nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng phải căn cứ dựa trên nhu cầu thực tiễn và điều kiện của chi nhánh
3.1 Định hướng phát triển cho vay tiêu dùng của chi nhánh NHNo&PTNT Thị xã Hồng Ngự trong thời gian tới
Chi nhánh đã đưa ra mục tiêu kế hoạch kinh doanh đến năm 2020 như sau:
Nguồn vốn tăng trưởng mỗi năm từ 15% đến 20% so với năm 2014, tập trung huy động vốn, chú trọng nguồn vốn nội tệ
Trang 10Dư nợ tín dụng mỗi năm tăng 18 đến 20 % so với 2014, tập trung đầu tư các dự án của các thành phần kinh tế sản xuất kinh doanh, dịch vụ Từng bước lành mạnh hoá chất lượng tín dụng Nợ xấu nhóm 3 đến nhóm 5 dưới 1 %
Lợi nhuận mỗi năm tăng trưởng từ 15- 20 %/ năm
Tiếp tục nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại
Như vậy, trong mục tiêu định hướng kinh doanh của chi nhánh đã chú trọng đến đẩy mạnh cho vay đối với khách hàng cá nhân, đối với khách hàng cho vay tiêu dùng
3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh NHNo&PTNT thị xã Hồng Ngự
3.2.1 Xây dựng chiến lược Marketting đối với hoạt động cho vay tiêu dùng
Thông qua triển khai Marketting, ngân hàng sẽ nghiên cứu, phát hiện và từ đó thoả mãn tốt nhất nhu cầu khách hàng đối với các sản phẩm dịch vụ cung cấp, quảng bá hình ảnh ngân hàng và các sản phẩm dịch vụ trong lòng công chúng, tạo dựng niềm tin và các mối quan hệ mới với khách hàng Mặt khác, thông qua quá trình phân tích, điều tra sẽ giúp ban lãnh đạo ngân hàng những vướng mắc tồn tại, những cơ hội, thách thức và những tiềm năng phát triển của lĩnh vực này để từ đó tìm ra một lối đi hợp lý trong chiến lược phát triển cho vay tiêu dùng của chi nhánh
Việc sử dụng một cách linh hoạt, mềm dẻo các công cụ kỹ thuật của marketing ngân hàng tạo điều kiện cho việc mở rộng và phát triển cho vay tiêu dùng của ngân hàng
3.2.2 Đa dạng hoá phương thức cho vay tiêu dùng
Hiện nay, chi nhánh mới chỉ thực hiện cho vay tiêu dùng theo phương thức trực tiếp mà chưa chú trọng đến phương thức gián tiếp Điều này sẽ bỏ qua một lượng lớn những khách hàng có nhu cầu vay tiêu dùng ngại đến ngân hàng Ngân hàng có thể kết hợp với các công ty, đại lý bán hàng, các siêu thị bán hàng trong việc hỗ trợ cho vay tiêu dùng Chi nhánh cần có sự lựa chọn kỹ càng đối với các công ty bán hàng có uy tín trong việc cung ứng loại hình cho vay gián tiếp này
3.2.3 Đổi mới công nghệ
Đổi mới công nghệ là yêu cầu cấp thiết của hầu hết các ngân hàng hiện nay Điều này là vô cần cần thiết đối với cho vay tiêu dùng vì khoản cho vay tiêu dùng nhỏ nhưng số