Nâng cao hiệu quả dịch vụ thẻ tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam

[r]

Tr ng i h c Kinh t Qu c dân

***

Nguy n Khánh Ng c

Nâng cao hi u qu d ch v th t i Ngân hàng Nông

Nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam

Tóm t t Lu n v n

Hà N i, 2007

Ch NG 1

NH NG V N C B N V HI U QU D CH V TH NGÂN HÀNG 1.1 ng quan v th

1.1.1 L ch s hình thành, phát tri n th ngân hàng

Th u tiên c phát hành do công ty M là Western Union cung c p

ó là m t t m th b ng kim lo i v i m t s thông tin c in n i trên m

o hai ch c n ng c b n: nh n d ng khách hàng và có th l u tr thông tin

c in n i trên t m kim lo i Chính vì th y c s ti n l i t th Western Union, công ty General Petroleum c a M c ng ã phát hành th x ng d u u tiên vào n m 1924

1.1.2 Khái ni m v th ngân hàng

“Th ngân hàng” (Bank card) hay còn g i là “ti n nh a” (Plastic money) sau ây g i t t là th (card), là m t ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t

do ngân hàng ho c các t ch c tài chính phát hành và cung c p cho khách hàng (g i là ch th ) dùng rút ti n m t ho c thanh toán ti n hàng hoá, d ch v t i các c s ch p nh n th

1.1.3 u t o và phân lo i th

Th ngân hàng luôn c c u t o b ng plastic theo kích c chu n qu c t

và ph i ch a ng các y u t : Nhãn hi u th ng m i c a th , tên và logo c a nhà phát hành th , s th , ngày hi u l c và tên ch th

1.1.3.1 Phân lo i theo công ngh s n xu t

ü Th kh c ch n i (Embossing Card)

ü Th t (Mangnetic Stripe)

ü Th thông minh (Smart card)

1.1.3.2 Phân lo i th theo tính ch t thanh toán

ü Th tín d ng (Credit Card)

ü Th ghi n (Debit Card)

1.1.3.3 C n c vào ph m vi s d ng c a th có th chia thành th trong n c và th qu c t

ü Th trong n c

Là th do các ngân hàng, t ch c tín d ng phát hành thanh toán hàng hoá d ch v và rút ti n m t trong ph m vi qu c gia

ü Th qu c t

Là th mang th ng hi u c a các t ch c th qu c t do các ngân hàng, t

ch c tín d ng làm i lý phát hành

1.1.4 Các ti n ích c a d ch v th

1.1.4.1 i v i n n kinh t

th ng thanh toán n t phát tri n mà c t lõi là thanh toán th có th

gi m c kh i l ng ti n m t trong l u thông, làm cho th ng m i minh b ch

n, t ng doanh thu t thu …

1.1.4.2 i v i ch th

Th thanh toán cung c p cho ch th tính linh ho t và s ti n l i khi s

ng ph ng th c thanh toán này

1.1.4.3 i v i n v ch p nh n th

Ch p nh n thanh toán th giúp VCNT th c hi n giao d ch v i khách hàng nhanh h n Gi m chi phí ki m m ti n và chi phí ghi s sách

1.1.4.3. i v i Ngân hàng

Thanh toán th t o ngu n thu cho ngân hàng, làm t ng ngu n v n cho ngân hàng, phong phú thêm các d ch v ngân hàng , là c s hi n i hoá công ngh ngân hàng

1.1.5 Các ch th tham gia d ch v th

1.1.5.1 Ngân hàng phát hành (Bank Issuer)

Ngân hàng phát hành (NHPH) là ngân hàng c s cho phép c a t ch c

th ho c công ty trao quy n phát hành th mang th ng hi u c a nh ng t ch c

và công ty này

1.1.5.2 Ch th (Cardholder)

Ch th là nh ng cá nhân ho c ng i c u quy n (n u là th do công

ty u quy n s d ng) c ngân hàng phát hành th , có tên in n i trên th và s

ng th theo nh ng u kho n, u ki n do ngân hàng phát hành quy nh

1.1.5.3 Ngân hàng thanh toán (Acquirer)

Ngân hàng thanh toán là ngân hàng ch p nh n các lo i th nh m t

ph ng ti n thanh toán thông qua vi c ký k t h p ng ch p nh n th v i các

m cung ng hàng hoá, d ch v trên a bàn

1.1.5.4 n v ch p nh n th (Merchant)

Các m cung ng hàng hoá, d ch v có ký k t h p ng ch p nh n th

nh m t ph ng ti n thanh toán c g i là n v ch p nh n th ( VCNT)

1.1.5.5 T ch c th qu c t

ch c th qu c t là n v ng u, qu n lý m i ho t ng phát hành

và thanh toán th Nó t n t i d i các hình th c hi p h i (Card Association) nh Visa và MasterCard hay công ty c l p (Independent Companies) nh American Express, Diner Club

1.1.6 Các nghi p v th ngân hàng 1.1.6.1 Ho t ng phát hành

Ho t ng phát hành c a ngân hàng bao g m vi c tri n khai và qu n lý toàn b quá trình a th ra th tr ng, s d ng th và thu n ch th

1.1.6.2 Ho t ng thanh toán

Ho t ng thanh toán c a ngân hàng bao g m các n i dung ch y u sau Xây d ng và qu n lý h th ng thông tin VCNT, qu n lý ho t ng c a m ng

i VCNT, t ch c thanh toán các giao d ch s d ng th cho các VCNT cung c p d ch v khách hàng, t ch c t p hu n ki n th c thanh toán th cho nhân viên các VCNT, cung c p trang thi t b , v t t ph c v cho công tác thanh toán

th

1.1.6.3 Ho t ng qu n lý r i ro

Ho t ng kinh doanh th c a ngân hàng ph i i m t v i nhi u lo i r i ro khác nhau: th gi , th m t c p… Chính vì v y, ngân hàng luôn luôn quan tâm

c bi t n ho t ng qu n lý r i ro

1.2 Hi u qu d ch v th ngân hàng 1.2.1 Quan ni m v hi u qu d ch v th ngân hàng 1.2.1.1 Hi u qu kinh doanh nói chung

Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình s d ng các ngu n l c s n xu t, trình t ch c và qu n lý c a doanh nghi p th c hi n m c cao nh t các m c tiêu kinh t xã h i v i chi phí th p

nh t

1.2.1.2 Hi u qu kinh doanh th

Hi u qu kinh doanh th c a ngân hàng chính là trình s d ng các ngu n l c, trình t ch c và qu n lý ho t ng kinh doanh th c a ngân hàng

áp ng c các nhu c u c a xã h i c ng nh t c các m c tiêu mà ngân hàng ra

1.2.2 Các ch tiêu bi u hi n hi u qu d ch v th ngân hàng 1.2.2.1 Ch tiêu l i nhu n và t su t l i nhu n

ü Ch tiêu v l i nhu n

ü Ch tiêu v t su t l i nhu n (M c doanh l i)

1.2.2.2 Ch tiêu chi phí 1.2.3 Các nhân t nh h ng n hi u qu d ch v th ngân hàng

1.2.3.1 Nhân t ch quan

a H th ng công ngh ngân hàng

Các ng d ng c a ngành công ngh thông tin ã óng vai trò r t quan

tr ng cho vi c nâng cao hi u qu d ch v th

b Ho t ng marketing

Các ho t ng Marketing nh : nghiên c u, phân tích th tr ng … giúp ngân hàng tìm ki m khách hàng, giúp khách hàng ti p c n và quy t nh l a

ch n ph ng th c thanh toán b ng th thanh toán qu c t

c Ho t ng qu n lý r i ro

Ho t ng qu n lý r i ro th t t không nh ng h n ch nh ng thi t h i v

t tài chính mà còn m b o ho t ng d ch v th hi u qu , b o v l i ích cho khách hàng và nâng cao uy tín c a ngân hàng

d Trình nhân viên kinh doanh th

Trình nhân viên cao s nâng cao hi u qu kinh doanh c a ho t ng th thanh toán qu c t ng th i c ng gi m thi u nh ng r i ro cho khách hàng và ngân hàng

1.2.3.2 Nhân t khách quan

a Môi tr ng pháp lý

nh v c kinh doanh th thanh toán qu c t c ng có m t hành lang pháp

lý u ch nh ho t ng

b Môi tr ng kinh t xã h i

n nh chính tr -xã h i: ây là u ki n quan tr ng và c n thi t c a

t c các ngành kinh t nói chung và ngành ngân hàng nói riêng, trong ó có

ho t ng kinh doanh th thanh toán qu c t

CH NG 2

NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 2.1 Khái quát chung v Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn

Vi t Nam 2.1.1 ch s hình thành và phát tri n c a NHNo&PTNT Vi t Nam

Tác gi ã c p nh ng nét chính v quá trình hình thành và phát tri n

a NHNo&PTNT Vi t Nam, c c u t ch c và m ng l i ho t ng

2.1.2 ra i và phát tri n c a d ch v th NHNo&PTNT VN 2.1.2.1 Khái quát v mô hình t ch c h th ng th c a Ngân hàng Nông nghi p và Phát triên Nông thôn Vi t Nam

Trung tâm Th NHNo&PTNT VN c thành l p ngày 18/07/2003 theo quy t nh s 201/Q -H QT c a Ch t ch H i ng qu n tr v i 5 phòng ch c

ng g m: phòng Thanh toán th , phòng i lý và Ch th , phòng Phát hành th phòng K thu t và phòng Hành chính Nhân s

2.1.2.2 u ki n trang thi t b công ngh

- H th ng ATM: n nay, toàn h th ng có h n 600 máy ATM ho t ng

n nh t i các chi nhánh trên c n c

- H th ng POS: n nay, toàn h th ng ã có 24 chi nhánh tri n khai ký

p ng ch p nh n th v i 115 n v i lý, v i 150 thi t b POS c cài t

2.1.2.3 Trình k thu t nghi p v c a cán b làm nghi p v th

Trung tâm Th NHNo&PTNT VN có 50 cán b h u h t có trình i

c và trên i h c v i tu i i bình quân là 27 tu i c b trí làm vi c t i 7 phòng nghi p v

2.2 Môi tr ng kinh doanh th t i Vi t Nam 2.2.1 Môi tr ng kinh t xã h i

Ng i dân Vi t Nam v n còn xa l v i vi c giao d ch v i ngân hàng và các d ch v do ngân hàng cung c p, trong ó có d ch v th Các ki n th c c n thi t v vi c s d ng, thanh toán và b o m t th là m i m i v i khách hàng

2.2.2 Môi tr ng pháp lý

m 1999 ch ng ki n s ra i c a Quy ch phát hành, s d ng và thanh toán th ngân hàng do Th ng c NHNNVN ban hành theo quy t nh s 371/1999/Q -NHNN ngày 19 tháng 10 n m 1999

Khó kh n tr c h t là ch a có s phát tri n ng b v môi tr ng pháp lý

và các chính sách có liên quan cho vi c phát hành và s d ng th

2.2.3 Tình hình kinh doanh th t i Vi t Nam 2.2.3.1 V l nh v c phát hành th

n nay, ã có 20 NHTM th c hi n phát hành và thanh toán th , s l ng

th phát hành x p x 3,5 tri u th (Trong ó 3 tri u th n i a, 0,5 tri u th qu c ) T ng s ATM n th i m cu i n m 2006 là 3.500 ATM, 22.000 m

ch p nh n th (POS) Th tr ng th t ng tr ng bình quân 300%/n m, v i các

n ph m th ngày càng a d ng

2.2.3.2 V ho t ng thanh toán th qu c t

n nay ã có 10 Ngân hàng thành viên chính th c c a các t ch c th

qu c t c ng v i m t s ngân hàng i lý tham gia thanh toán th g m: VCB ACB, Incombank, Agribank, BIDV, Chohung Vina Bank, Eximbank

Zealand, UOB c a Singapore, HSBC (Anh Qu c) Và ã có 5 lo i th qu c t

c ch p nh n t i Vi t Nam hi n nay là: Visa, MasterCard, American Express, JCB và Diners Club

2.3 Th c tr ng hi u qu d ch v th c a NHNo&PTNT VN

2.3.1 Ho t ng phát hành

NHNo&PTNT VN m i tham gia th tr ng th c 3 n m nên s n ph m

th cón quá khiêm t n, s n ph m th c a NHNo&PTNT VN g m: Th ghi n

i a (th Success) và th tín d ng n i a

2.3.1.1 Th ghi n n i a (th Success)

n 31/12/2006, s l ng th phát hành t 627.178, t ng h n g p ôi so

i n m 2005 (t ng g n 350.000 th ), bình quân phát hành t trên 30.000

th /tháng Doanh s giao d ch t i ATM t h n 5.100 t ng, t ng g p 2,5 l n

so v i n m 2005 S d trên tài kho n th c t 600 t ng

2.3.1.2 Th tín d ng n i a

Th tín d ng do NHNo phát hành g m hai lo i th : Th cá nhân và th cá nhân do công ty y quy n s d ng Th tín d ng do NHNo phát hành g m 3

ng th : Th chu n, th b c và th vàng tu thu c vào t ng khách hàng

Th tín d ng n i a c chính th c tri n khai t tháng 10/2004 n 31/12/2006 s l ng th phát hành t g n 1.300 th , t ng 27% so v i n m 2005 Giao d ch t i POS t g n 5.000 món, doanh s giao d ch t x p x 1.160 tri u

ng, t ng 128% so v i n m 2005 D n th tín d ng t 1.600 tri u ng, t ng 50% so v i n m 2005 Doanh s thu n t g n 5.000 tri u ng, t ng g n 220%

so v i n m 2005, không có n quá h n, n x u

2.3.2 Ho t ng thanh toán 2.3.2.1 Th ghi n n i a

món giao d ch n m 2005 t 2.571.455 món, t ng g p 4,84 l n so v i

m 2004; Doanh s giao d ch t 2.571.455 tri u ng, t ng g p 4,4 l n so v i

m 2004

ch v thanh toán th ã b c u kh ng nh là nhân t quan tr ng góp

ph n t ng ngu n thu d ch v ngoài các d ch v ngân hàng truy n th ng tr c

ây Qua tính toán s b , b c u m t s chi nhánh ã kinh doanh th có lãi Tính t i th i m 31/12/2005, Hà N i lãi trên 3,5 t ng à N ng lãi trên 1,5

ng Sóc Tr ng lãi g n 160 tri u ng

2.3.2.2 Th tín d ng n i a

n 31/12/2005 s l ng th tín d ng phát hành là 1.004 th , t ng 103 %

so v i n m 2004; D n th tín d ng t 1.056 tri u ng, t ng h n 600 % so

i n m 2004 Doanh s thu n t 1.565 tri u ng, không có n t n ng, n

u Chi nhánh tri n khai th tín d ng t hi u qu cao nh t là à N ng (291 th doanh s giao d ch t i POS t trên 33 tri u VN )

2.3.2.3 Th tín d ng qu c t

n h t n m 2005 kh i l ng thanh toán lu k c a NHNo t c: th Visa là 8.285.000 USD, th Master Card là 9.001.987 USD n nay, toàn h

th ng NHNo có 57 chi nhánh ch p nh n thanh toán th tín d ng th tín d ng

qu c t

2.3.3 Ho t ng qu n lý r i ro

Công tác th m nh và xét duy t yêu c u phát hành c th c hi n t ng

i t t

Th c hi n nghiêm túc các ch ng trình qu n lý r i ro c a NH và c a TCTQT

2.4 ánh giá hi u qu d ch v th c a NHNo&PTNT VN

2.4.1 ch v th góp ph n t ng c ng huy ng v n

ch v th c bi t là s n ph m th ghi n n i a tr c h t là công c quan tr ng thu hút v n nhàn r i trong dân c u này c bi t có ý ngh a trong u ki n hi n nay c a Vi t Nam, khi mà l ng ti n m t trong dân c còn quá l n, khi n n kinh t r t c n v n phát tri n, khi mà các ngân hàng th ng

i ph i liên t c t ng lãi su t huy ng v n ng Vi t Nam áp ng nhu c u

a n n kinh t

2.4.2 ch v th góp ph n phát tri n tín d ng

n ph m th tín d ng c coi nh m t trong nh ng s n ph m ph c v nhu c u cho vay tiêu dùng c a dân c V i t ng kho n tín d ng nh c c p cho ch th , t ng doanh s s d ng th - T ng doanh s cho vay th tín d ng ã

ng lên theo t ng n m m t cách t t nh ng ch c ch n, y s c thuy t ph c v i

l t ng tr ng không d i 70%/n m

2 4.3 ch v th góp ph n a d ng hoá s n ph m d ch v ngân hàng

ch v th v i kh n ng phát tri n ti n ích a n ng là m t trong nh ng

ch v u tiên giúp các ngân hàng thâm nh p vào th tr ng bán l v n d v n

ng t r t nhi u n m nay t i Vi t Nam

2.4.4 ch v th c a ngân hàng trong th i gian qua c ng có hi u

qu trên các ph ng di n sau

Th c hi n t t chính sách ti n t c a chính ph và NHNNVN, t ng l i nhu n, h n ch r i ro do các nhân t bên ngoài tác ng vào vì th thu c l nh v c ngân hàng bán l , ít ch u nh h ng c a chu k kinh t h n so v i các l nh v c khác, t o môi tr ng v n minh trong thanh toán: vi c s d ng th - ph ng ti n

thanh toán không dùng ti n m t c phát tri n s nâng cao c an toàn xã

i, c i thi n môi tr ng tiêu dùng Nâng cao dân trí: v i s n ph m d ch v th NHNo có kh n ng ti p c n v i nhi u l p dân c trong xã h i, nâng cao s c

nh tranh và kh n ng h i nh p: v i chi n l c u t công ngh có h th ng,

i d ch v th nói riêng và n n t ng công ngh nói chung áp ng các tiêu chu n qu c t , NHNo là ngân hàng c c ng ng tài chính trong và ngoài

c ánh giá cao

2.4.5 Nh ng h n ch và nguyên nhân c a chúng trong hi u qu

th c a Ngân hàng

ü ng l i ch p nh n th ch a áp ng c nhu c u phát tri n

ü n ph m d ch v ch a a d ng và phong phú

ü Công ngh , k thu t ph c v kinh doanh th ch a hi n i, ng b

ü Ch t l ng i ng cán b tham gia ho t ng kinh doanh th còn nhi u h n ch

CH NG 3

GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU D CH V TH T I NHNo&PTNT

VI T NAM 3.1. nh h ng phát tri n ho t ng kinh doanh th c a NHNo&PTNT VN

i nh h ng u tiên phát tri n nghi p v th trong th i gian t i, ph n

u a Agribank tr thành m t trong ba ngân hàng hàng u trên th tr ng th

Vi t Nam

3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu d ch v th t i NHNo&PTNT VN

3.2.1 Phát tri n ch th tham gia thanh toán th 3.2.1.1 Phát tri n VCNT và phát tri n s l ng khách hàng

Phát tri n m ng l i VCNT tr c h t ph i u tiên nh ng n i có ho t

ng kinh t sôi ng, các trung tâm du l ch, d ch v , siêu th , khách s n, khu công nghi p t p trung các thành ph l n Sau ó, có chi n l c c th lâu dài thi t l p nh ng m thanh toán th trên kh p c n c phù h p (có th theo t dân c , m c s ng, thu nh p, giá c ), m b o khách hàng luôn luôn có c m giác thu n ti n và th y c s thu n ti n khi s d ng th

3.2.1.2 Phát tri n ch th

ch c các ch ng trình khuy n m i, khuy n khích chi tiêu c a các ch

th , t ng c ng qu ng cáo, khuy ch tr ng cho các s n ph m th Làm l khai

tr ng cho các s n ph m m i…

3.2.1.3 Phát tri n VCNT

Trang b y các máy móc thi t b (h u h t các VCNT hi n nay u

mu n c trang b máy EDC), v a m b o an toàn cho VCNT v a t o ra yên tâm cho khách hàng, có quy ch trích th ng hay ch ng trình khuy n