Nêu biện pháp nghệ thuật chính được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất.. Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó.[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT YÊN HÒA ĐỀ THI HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN 12
Năm học: 2017 – 2018 Thời gian làm bài: 120 phút
I ĐỌC HIỂU (3 điểm):
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Dù đục, dù trong con sông vẫn chảy
Dù cao, dù thấp cây lá vẫn xanh
Dù người phàm tục hay kẻ tu hành Đều phải sống từ những điều rất nhỏ
Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó Sao ta không tròn ngay tự trong tâm?
Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầm Những chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng ( Trích Tự sự - Lưu Quang Vũ)
Câu 1 Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
Câu 2 Xác định 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản
Câu 3 Nêu biện pháp nghệ thuật chính được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất Phân tích tác
dụng của biện pháp nghệ thuật đó
Câu 4 Từ văn bản trên, anh/ chị rút ra được thông điệp gì có ý nhĩa nhất?
II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
Viết đoạn văn NLXL (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về vấn đề được gợi ra qua hai câu thơ:
“Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó Sao ta không tròn ngay tự trong tâm?”
Câu 2 (5 điểm)
Phân tích vẻ đẹp của “thứ vàng mười đã qua thử lửa” ở hình tượng Người lái đò trong
đoạn trích “Người lái đò Sông Đà” (trích tùy bút “Sông Đà”) – Nguyễn Tuân
-Hết -
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN 12
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm
của thí sinh, tránh đếm ý, cho điểm
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên yêu cầu cần chủ động, linh hoạt trong việc vận
dụng đáp án và thang điểm, khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Sau khi cộng điểm toàn bài làm tròn đến 1,0 điểm theo quy định của nhà trường (lẻ
0,25 làm tròn lên 0,5; còn 0,5 và 0,75 làm tròn lên 1,0)
I ĐỌC
HIỂU
Câu 1 Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật 0,5
Câu 2 Hai phương thức biểu đạt: biểu cảm
tự sự
0,25 0,25
Câu 3 Biện pháp tu từ: điệp từ Tác dụng:
- Nhấn mạnh nội dung: dù là ai, làm gì, có địa vị xã hội thế nào cũng phải sống và trân trọng những điều nhỏ bé, bình thường
- Tăng sức biểu cảm, tạo nhịp điệu cho dòng thơ và gây
ấn tượng với người đọc
0,5
0,5
Câu 4 Học sinh có thể chọn một trong những thông điệp sau và trình bày suy nghĩ, nêu lên bài học nhận thức và hành động về thông điệp ấy:
Biết nâng niu, trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống mới có được hạnh phúc lớn lao
Muốn có được hạnh phúc phải tự mình nỗ lực vươn lên
Biết nhìn đời bằng con mắt lạc quan, biết cho đi thì mới được nhận lại…
1,0
II LÀM VĂN
Câu 1 Nghị luận
xã hội
Kĩ năng:
-Viết 1 đoạn văn NLXH khoảng 200 chữ đảm bào hình thức kết cấu của đoạn văn, kết hợp lí lẽ và dẫn chứng
- Kết hợp được các thao tác nghị luận; trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu,…
Nội dung:
- Giải thích:
0,5
Trang 3+ “Chê cuộc đời méo mó”: là thái độ tiêu cực khi nhìn
cuộc đời; cho rằng cuộc đời xấu xa, tồi tệ
+ "Tròn tự trong tâm": là thái độ, suy nghĩ tích cực, lạc
quan trước cuộc đời
Ý nghĩa của cả câu: thái độ, cách nhìn nhận cuộc sống đúng đắn
- Bàn luận
+ Khi “tròn tự trong tâm”, con người sẽ chủ động trước
hoàn cảnh; không gục ngã trước khó khăn, sớm đạt đến thành công…; xã hội sẽ phát triển vững bền
+Nếu chỉ biết “chê cuộc đời méo mó”, con người không
biết cố gắng nỗ lực, liên tiếp thất bại,
1,0
- Bài học:
+ Nhận thức: Thái độ, cách nhìn nhận đúng đắn có vai trò
quan trọng quyết định trong cuộc sống + Bài học: Cần cố gắng học tập và rèn luyện không ngừng để vượt lên hoàn cảnh, khẳng định bản thân
0,5
Câu 2 Nghị luận
Văn học
Kĩ năng:
Biết cách làm bài nghị luận văn học, phân tích hình tượng nhân vật để làm nổi bật vấn đề nghị luận
Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính
tả, dùng từ, ngữ pháp
Kiến thức:
*Giới thiệu chung: tác giả Nguyễn Tuân (phong cách
“ngông”, tài hoa, uyên bác), tác phẩm, vấn đề nghị luận:
vẻ đẹp của “thứ vàng mười đã qua thử lửa” ở hình tượng
người lái đò Sông Đà
0,5
*Giải thích “thứ vàng mười đã qua thử lửa”:
- Vẻ đẹp và giá trị con người lao động cùng như vẻ đẹp
và sự quý giá của vàng
- Bản tính quý báu trong phẩm chất, tài năng của con người phải được tôi luyện qua cuộc sống giống như vàng qua thử lửa
0,5
*Phân tích, chứng minh “thứ vàng mười đã qua thử
lửa” ở hình tượng người lái đò Sông Đà
Vẻ đẹp trí dũng:
Sông Đà hung bạo xảo quyệt, dàn bày thạch trận với ba
3,0
Trang 4trùng vi nhưng ông đò đã dũng cảm, kiên cường, bình
tĩnh, gan dạ “hai tay giữ mái chèo”, “cố nén vết thương”,
…); lại am hiểu binh pháp của “thần sông thần đá”,
“thuộc quy luật phục kích”… nên ông lần lượt vượt qua
ba vòng vây
Vẻ đẹp tài hoa:
Ông lái đò phối hợp nhịp nhàng mái chèo với nhịp của sông nước; ông còn điều khiển con thuyền điêu luyện,
khéo léo như “mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước”…
Nét đời thường giản dị:
Vượt qua các vòng vây, ông đò trở về với cuộc sống
hàng ngày: “đốt lửa”, “nướng ống cơm”, “chả thấy ai bàn thêm một lời nào về cuộc chiến thắng”,…
*Đánh giá
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
+ Thể loại tùy bút với những liên tưởng phong phú, táo bạo; nhiều biện pháp tu từ; hệ thống ngôn ngữ phong phú + Nghệ thuật đối lập giữa thiên nhiên – con người…
- Nội dung:
+ Người lái đò là thứ “vàng mười” đáng quý; tiêu biểu
cho những con người lao động đang cống hiến cho Tổ quốc
+ Nguyễn Tuân đã thể hiện phong cách tài hoa uyên bác; niềm trân trọng, ngợi ca với những con người lao động bình thường
0,5
*Kết luận: Khẳng định giá trị của tác phẩm và vị trí của tác giả và tác phẩm trong nền văn học Việt Nam
0,5
Lưu ý - HS có thể làm theo các cách khác nhau nhưng cần
đảm bảo yêu cầu kiến thức và kĩ năng
- Khuyến khích thêm điểm cho bài viết cóa năng lực sáng tạo
- Không cho quá 2 điểm với những bài diễn xuôi
