Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La

khảo sát về mặt trình độ chuyên môn của CBQL các trường MN đáp ứng yêu cầu công việc, công việc phù hợp với chuyên môn được đào tạo, chức danh nghề nghiệp. Đặc biệt đội ngũ CBQL các t[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục - đào tạo, đổi mới công tác quản lý

là khâu đột phá, có tính then chốt và quyết định Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý đặt ra như một yêu cầu cấp bách hàng đầu của việc tiếp tục đẩy mạnh đổi mới giáo dục – đào tạo hiện nay Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đã khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”

Cán bộ quản lý trường học là người có trách nhiệm và thẩm quyền về mặt hành chính và chuyên môn, đại diện cho Nhà nước về mặt pháp lý, chịu trách nhiệm trước các

cơ quan quản lý cấp trên để cụ thể hoá các chủ trương, chính sách, Chỉ thị, Nghị quyết trên bằng các Quyết định quản lý, tác động điều khiển các thành tố trong hệ thống nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục được quy định bằng luật pháp hoặc bằng các văn bản do các cấp có thẩm quyền ban hành Để đáp ứng được vị trí, vai trò và thực hiện tốt nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường mầm non phải có đủ những phẩm chất, năng lực cần thiết theo tiêu chuẩn về chất lượng cán bộ quản lý trường mầm non, chấp nhận sự thay đổi và mạnh dạn đổi mới theo điều kiện thực tiễn của từng địa phương Với mục tiêu giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp tiếp theo và cho việc học tập suốt đời Để đạt được mục tiêu trên thì vai trò và nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ quản

lý của trường là vô cùng quan trọng, cùng với đó là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

quản lý Chính vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý

tại các trường mầm non trên địa bàn TP Sơn La” để làm luận văn thạc sỹ của mình Với

mục tiêu: trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng đội chất lượng đội ngũ cán bộ quản

lý của các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La từ năm 2012 đến 2015, luận

văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý của các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La trong thời gian tới

Kết cấu luận văn

Ngoài lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Chương 2: Những vấn đè cơ bản về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non

Chương 3: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La

Chương 4: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

ĐẾN ĐỀ TÀI

Từ kết quả tổng quan các công trình nghiên cứu đã thực hiện, có thể rút ra:

- Các nghiên cứu về chất lượng CBQL ngành GD và giải pháp nâng cao thường tiếp cận từ nền GD, dựa trên quan điểm của quản lý GD nhà nước

- Các giải pháp nâng cao chất lượng thường được xem xét trên góc độ nâng cao chất lượng của từng CBQL cụ thể mà không xem xét trên góc độ là một đội ngũ, mối quan hệ phối hợp giữa các thành viên trong hệ thống nhà trường

- Các nghiên cứu thường xem xét chất lượng CBQL ở một khía cạnh chung Chưa có luận văn nào đi sâu nghiên cứu về chất lượng CBQL tại tỉnh miền núi như tỉnh Sơn La Ở Luận văn này, tác giả sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng chất lượng CBQL giáo dục các trường MN tỉnh Sơn La với những đặc thù riêng, chỉ ra những tồn tại hạn chế để từ đó đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm góp phần nâng cao chất lượng CBQL trường MN tỉnh Sơn

La Trong các công trình đã được công bố có những nội dung liên quan đến đề tài sẽ được tác giả luận văn tham khảo có kế thừa, chọn lọc

CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ

QUẢN LÝ TRƯỜNG MẦM NON

Luận văn làm rõ cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ CBQL trường MN bao gồm:

2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý và công tác của cán bộ quản lý trường mầm non

Đội ngũ CBQL trường MN được đề cập trong luận văn là: tập hợp những người Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng các nhóm lớp, các trường MN trong cùng một địa phương (tỉnh, huyện) hoặc trong cả nước Cùng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, chịu trách nhiệm trước Nhà nước về trọng trách quản lý trường Mầm non

2.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non

Chất lượng CBQL trường mầm non là tập hợp các yếu tố: bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn đảm bảo cho người CBQL đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước và hội nhập quốc tế

Chất lượng đội ngũ CBQL được hiểu là những phẩm chất và năng lực cần có của từng cá thể và của cả đội ngũ để có một lực lượng lao động người đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu và tạo ra những phẩm chất và năng lực chung cho đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động theo chức năng và nhiệm vụ của tổ chức

Luận văn xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non bao gồm: Trình độ của Cán bộ quản lý; Phẩm chất chính trị của CBQL; Năng lực CBQL; Kỹ năng làm việc và sức khỏe của CBQL trường MN

2.3 Các nhân tố tác động đến chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý Trường mầm non

Công tác quản lý tại bất cứ một tổ chức nào cũng bị tác động bởi nhiều yếu tố như: Quy hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, tuyển chọn bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý, thanh tra kiểm tra đánh giá công tác của cán bộ quản lý, thực hiện chính sách ưu đãi đối với cán bộ quản lý…

2.4 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non

Công tác quản lý tại bất cứ một tổ chức nào cũng đòi hỏi người cán bộ quản lý phải không ngừng trau dồi kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao chất lượng quản

lý và dẫn dắt tổ chức đạt được mục tiêu của mình Đối với các cán bộ quản lý mầm non, cần chú ý đến nghiệp vụ quản lý, nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng quản lý nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường mầm non Đây là vấn đề có ý nghĩa về khoa học và thực tiễn, rất cần thiết cho việc đổi mới hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ mầm non đạt tới chất lượng bền vững, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào bậc học phổ thông

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC

TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ SƠN LA

Luận văn khái quát về tình hình kinh tế - giáo dục và các trường MN thành phố Sơn La và đánh giá khách quan về số lượng, cơ cấu (Phân theo giới tính; Phân theo tuổi; Theo trình độ chuyên môn) của CBQL trường MN

Đặc biệt luận văn đánh giá trung thực về chất lượng đội ngũ CBQL các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La trên các tiêu chí:

a) Trình độ của cán bộ quản lý các trường mầm non thành phố Sơn La: Kết quả

khảo sát về mặt trình độ chuyên môn của CBQL các trường MN đáp ứng yêu cầu công việc, công việc phù hợp với chuyên môn được đào tạo, chức danh nghề nghiệp Đặc biệt đội ngũ CBQL các trường MN có ý thức về tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ với tinh thần cầu tiến, sẵn sàng đi học và chuẩn bị tinh thần tự học, tự đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đây là một trong những mặt tích cực để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường MN

Mặt hạn chế: Cán bộ quản lý thường xuyên được học tập nâng cao trình độ chuyên môn nhưng do thời gian ngắn chỉ được bồi dưỡng vào hè, đặc biệt về yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay thì CBQL các trường MN chưa đáp ứng về mặt năng lực cũng như kỹ năng giải quyết công việc

Nguyên nhân xuất phát từ chính cơ chế quản lý hiện nay, công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật còn lỏng lẻo; công tác quy hoạch, bổ nhiệm, tuyển chọn chưa thận trọng, chưa toàn diện; chế độ, chính sách nhiều bất cập

b) Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ CBQL trường MN thành phố Sơn La:

Tỷ lệ CBQL các trường MN có trình độ chính trị từ sơ cấp trở lên tương đối cao Về cơ

bản đáp ứng được yêu cầu xây dựng trường MN dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

c) Trình độ Tin học và ngoại ngữ của đội ngũ CBQL trường MN thành phố Sơn La: Đa phần CBQL chỉ đáp ứng được yêu cầu đơn giản, chưa áp dụng kỹ năng đa dạng,

tổng hợp của Tin học và ngoại ngữ trong công việc Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn cho việc đào tạo nâng cao chất lượng CBQL, đáp ứng phát triển GDMN của thành phố Sơn

La trong giai đoạn mở cửa, hội nhập quốc tế

d) Kỹ năng làm việc của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Đối với CBQL các trường MN ngoài yêu cầu phải nắm chắc chính sách, pháp luật

nhà nước về quản lý GDMN, có kiến thức về quản lý nhà nước, về hội nhập kinh tế quốc

tế, có khả năng lập kế hoạch công tác, định hướng, chỉ đạo, quy hoạch thì các kỹ năng về

sử dụng CNTT ứng dụng vào công việc như soạn thảo kế hoạch, biết sử dụng thành thạo vi tính, có kỹ năng giao tiếp hành chính, xử lý được những tình huống cụ thể trong thực tế công việc và kinh nghiệm công tác được tích lũy qua số năm công tác của mỗi CBQL Tuy nhiên kết quả đánh giá CBQL trường MN một số kỹ năng vẫn có hạn chế như: Kỹ năng giao tiếp Kỹ năng sử dụng các công cụ hỗ trợ như máy tính, thiết bị khác, Kỹ năng phát hiện vấn đề…

Có thể thấy, để hoàn thành nhiệm vụ CBQL các trường MN cần trang bị nhiều kỹ năng khác nhau đó là kỹ năng liên quan đến công việc và kỹ năng liên quan đến mối quan

hệ cộng đồng Vì vậy, CBQL cần tự nâng cao mỗi kỹ năng còn yếu kém trong đó về kỹ

năng giao tiếp, kỹ năng chỉ đạo, giải quyết vấn đề…

e) Tình hình thực thi công việc của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Có thể thấy, hiệu quả thực thi công vụ của CBQL các trường

MN còn hạn chế, lúng túng, làm việc chưa có phương pháp, kỹ năng hành chính do đó hiệu quả đạt được chưa tốt Phong cách làm việc của phần lớn CBQL các trường MN còn nhiều hạn chế, thiếu khoa học; chủ yếu là giải quyết sự vụ, làm việc không theo chương trình, kế hoạch; một số cán bộ chưa gương mẫu về đạo đức lối sống, lề lối làm việc thiếu chuyên nghiệp, bị động trông chờ…

g) Thực trạng phẩm chất chính trị của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Nhìn chung CBQL trường MN đều có phẩm chất, đạo đức tốt;

có lối sống lành mạnh, ý thức kỷ luật tốt và có lòng yêu nghề Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận CBQL các trường MN có nhiều biểu hiện tiêu cực, suy giảm lòng tin của nhân dân vào nhân cách đạo đức “người thầy”

h) Thực trạng năng lực chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Đánh giá chung về năng lực chuyên môn nghiệp vụ

của CBQL trường MN đã từng bước được củng cố, chuẩn hóa nên hầu hết họ phát huy tốt khả năng chuyên môn, có trình độ, chuyên môn, kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc, có

kỹ năng giải quyết tình huống phát sinh và tham mưu cho lãnh đạo ngày càng chất lượng

Về cơ bản đã khắc phục những hạn chế trước đây, am hiểu hơn về chức năng, nhiệm vụ; phong cách, kỹ năng làm việc có tiến bộ hơn, khắc phục một bước tình trạng cục bộ, gia trưởng, xa dân, mất dân chủ trong tổ chức hoạt động, duy trì hoạt động bài bản, khoa học

hơn; làm việc theo quy chế, có chương trình, kế hoạch; phân công nhiệm vụ rõ ràng hơn

i) Thực trạng năng lực quản lý của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Kết quả khảo sát cho thấy, năng lực quản lý của CBQL các

trường MN đã từng bước được cải thiện trong đó những chức năng quản lý như lập kế hoạch, đặc biệt quản lý hoạt động của trường MN như hoạt động giáo dục, hoạt động dạy, quản lý tài chính…Bên cạnh đó, CBQL trường MN còn hạn chế ở năng lực như xây dựng

tiêu chí, kiểm tra đánh giá trường MN, quản lý trẻ theo bộ chuẩn phát triển trẻ em,…

k) Năng lực tổ chức

của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Kết quả đánh giá

về thực trạng năng lực g và xã hội của cán

bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La còn mức độ yếu, trung bình Những nội dung hạn chế nhất là Xã hội hoá công tác giáo dục và Tổ chức phối hợp với gia đình trẻ mầm non

l) Thực trạng sức khỏe của cán bộ quản lý trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La: Đa số CBCBQL các trường MN có sức khỏe tốt hoàn thành nhiệm vụ và có ý

thức bảo vệ sức khỏe và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh

Trên cơ sở thực trạng, luận văn phân tích mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý của các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La về Công tác quy hoạch, tuyển dụng cán bộ quản lý; Tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển cán bộ quản lý; Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng cán bộ quản lý; Thanh tra, kiểm tra và đánh giá công tác của cán bộ quản lý; Thực hiện hiện chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ quản lý

Đánh giá chung về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La về những kết quả đạt được; nguyên nhân và những hạn chế; nguyên nhân

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN

BỘ QUẢN LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

SƠN LA

Từ cơ sở lý luận và hạn chế của thực trạng, luận văn đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La bao gồm:

Xây dựng tiêu chuẩn cán bộ quản lý trường Mầm non phù hợp với nhiệm vụ phát triển sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch tuyển chọn cán bộ quản lý ở các trường Mầm non

Hoàn thiện công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, luân chuyển cán bộ quản

lý trường Mầm non

Tổ chức và thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng cán bộ quản lý các trường Mầm non

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá thường xuyên cán bộ quản lý các trường Mầm non

Hoàn thiện chính sách, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để đội ngũ CBQL phát triển

Để các giải pháp nâng cao nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trên địa bàn thành phố Sơn La Tác giả xin đưa ra một số kiến nghị

1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo

2 Đối với Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Sơn La

3 Đối với UBND thành phố Sơn La, Phòng GD&ĐT TP Sơn La

4 Đối với đội ngũ cán bộ quản lý các trường Mầm non

KẾT LUẬN

Muốn nâng cao chất lượng giáo dục Mầm non nhất thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý Nâng cao chất lượng cán bộ quản lý là quá trình tạo ra sự phát triển về số lượng, chất lượng, đồng bộ về cơ cấu và sự đồng thuận của đội ngũ này Đội ngũ cán bộ quản lý được đề cập trong luận văn là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường Mầm non là những người giữ vị trí chủ chốt tại các trường, có trách nhiệm chính trong việc triển khai, tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và cấp trên tại đơn vị mình; giữ vai trò quyết định trong việc đề ra Nghị quyết,

kế hoạch, chương trình hành động và tổ chức thực hiện trong phạm vi đơn vị, chịu trách nhiệm pháp lý ở đơn vị và với đơn vị chủ quản cấp trên, trước Nhà nước; giữ vai trò quan trọng nhất trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục ở trường Mầm non

Nghiên cứu thực trạng chất lượng CBQL các trường MN thành phố Sơn La cho thấy, đội ngũ CBQL đã đạt được ưu điểm nhất định Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế: về mặt phẩm chất, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý Qua đánh giá nguyên nhân cho thấy Phòng GD&ĐT chưa xây dựng tiêu chuẩn cán bộ quản lý trường Mầm non để làm căn cứ đánh giá hàng năm và là cơ sở để xem xét lựa chọn cho nguồn quy hoạch; chưa ban hành được văn bản cụ thể hướng dẫn thực hiện công tác quy hoạch cán bộ quản lý; công tác lập quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đã có nhưng chưa toàn diện, chưa có đủ các thông tin cần khai thác để từ đó xây dựng kế hoạch thực hiện chi tiết; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ dự nguồn còn hời hợt; chưa mạnh dạn đổi mới công tác cán bộ, vẫn còn có cán bộ hạn chế về chuyên môn, năng lực quản lý nhưng chưa được thay thế; công tác bổ nhiệm cán bộ quản

lý chưa có tính đột phá; chưa có chính sách đủ mạnh để thu hút nhân tài về phục vụ và quản lý nhà trường Chính sách đãi ngộ đối với cán bộ quản lý còn hạn chế, công tác động viên, khen thưởng, nhân rộng điển hình tiên tiến, xuất sắc chưa kịp thời

Để tiếp tục phát huy những mặt mạnh, khắc phục những tồn tại đã nêu trong luận văn, cần thiết phải có những giải pháp cụ thể, hoàn thiện hơn để góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý Từ thực tiễn đó luận văn đã đề xuất 6 giải pháp nhằm nâng

cao chất lượng cán bộ quản lý các trường Mầm non thành phố Sơn La Các giải pháp đưa

ra rất cần thiết và khả thi trong điền kiện cụ thể của địa phương Hệ thống các giải pháp này tác động qua lại, hỗ trợ, bổ sung cho nhau trong công tác quản lý, mỗi giải pháp có thể xem như một mắt xích quan trọng trong chuỗi liên hoàn các khâu của công tác nâng cao chất lượng cán bộ quản lý các trường Mầm non Nhưng để các giải pháp đó được thực thi và có hiệu quả, cần có sự chỉ đạo của cấp trên, sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành và sự nỗ lực của bản thân các đồng chí cán bộ quản lý các trường Mầm non trên địa bàn TP Sơn La