Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong cho vay tại chi nhánh ngân hàng Đầu tư và phát triển Thái Nguyên

màu Thái Nguyên.[r]

Tr ng i h c kinh t qu c dân

-˜˜v™™ -Nguy n Th Trang Nhung

trong cho vay t i chi nhánh ngân hàng

u t và phát tri n thái nguyên

Chuyên ngành: Tài chính l u thông ti n t & tín d ng

Hà n i - 2007

Ch ng 1

T S V N C B N V CH T L NG TH M NH TÀI CHÍNH D

ÁN TRONG CHO VAY C A NGÂN HÀNG TH NG M I

1.1 Ho t ng cho vay theo d án c a ngân hàng th ng m i

T cách nhìn c a ngân hàng, d án u t là t p h p nh ng xu t trong

ó có nhu c u v n, nhu c u vay v n, cách th c s d ng v n và cách th c tr n vay trong th i gian xác nh

Ho t ng cho vay theo d án là ho t ng tài tr v n c a ngân hàng cho khách hàng trên c s các các d án u t do khách hàng trình

Cho vay theo d án u t v i th i gian dài, trung h n ho c dài h n, m c

n cho vay th ng l n, r i ro cho vay là cao m b o an toàn trong ho t

ng, ngân hàng ph i có nh ng bi n pháp h n ch r i ro Và m t trong s ó là

ch c t t công tác th m nh tài chính d án

1.2 Th m nh tài chính d án trong cho vay c a ngân hàng th ng m i

Th m nh tài chính d án là vi c rà soát, ánh giá m t cách khoa h c và toàn di n m i khía c nh tài chính c a d án u t

Th m nh tài chính d án trong cho vay c a ngân hàng th ng m i th c

ch t là vi c xác nh tính h p lý hay tính chính xác c a nh ng ch tiêu mà khách hàng ã xây d ng trong d án trình ngân hàng vay v n.

i v i ngân hàng th ng m i, th m nh tài chính d án là vi c làm r t quan tr ng m b o cho vay có hi u qu , thu h i c v n và lãi, nâng cao uy tín ho t ng Th m nh tài chính d án bao g m nh ng n i dung sau:

- Th m nh t ng v n u t c a d án

- Th m nh ngu n tài tr c a d án

- Th m nh dòng ti n c a d án

- Th m nh lãi su t chi t kh u

- Th m nh các ch tiêu ánh giá hi u qu tài chính c a d án

- Th m nh r i ro c a d án

1.3.Ch t l ng th m nh tài chính d án trong cho vay c a NHTM

Th m nh tài chính d án c coi là có ch t l ng t t khi th a mãn

c các yêu c u mà ngân hàng và khách hàng t ra.

Nâng cao ch t l ng th m nh tài chính d án trong ho t ng cho vay

a ngân hàng chính là nâng cao m c th a mãn nhu c u c a ngân hàng và khách hàng liên quan n d án vay v n.

Các ch tiêu ph n ánh ch t l ng th m nh tài chính d án 1.3.1 Các ch tiêu nh l ng

- Th i gian th m nh

Th i gian th m nh ph i c ti n hành trong th i gian cho phép, áp

ng nhu c u c a ch u t Th i gian th m nh kéo dài s làm cho d án khó

th c hi n và làm m t c h i c a ch u t , và có th làm t ng chi phí c a ch

u t Ng c l i, n u th m nh tài chính d án ti n hành qua loa, nhanh chóng quá thì ch t l ng th m nh tài chính d án có th không cao

- Chi phí th m nh

M t d án có chi phí th m nh tài chính d án cao s làm cho hi u qu

a vi c cho vay gi m Các chi phí này ph i c tính toán m t cách h p lý, phù

p v i quy mô, tính ch t c a d án u t

- S phù h p c a k t qu th m nh v i th c t tri n khai d án

a theo k t qu phân lo i d n cho vay theo d án có th ánh giá ch t

ng các kho n tín d ng này thông qua t l t ng lo i d n trên t ng d n : T l tiêu chu n trên t ng d n cho vay theo d án: T l n c n chú ý trên t ng

n cho vay theo d án; T l n tiêu chu n trên t ng d n cho vay theo d án; T l n x u trên t ng d n cho vay theo d án C n c vào ch t l ng các kho n tín d ng ánh giá ch t l ng ho t ng th m nh tài chính d án cho vay

i vì ho t ng th m nh tài chính d án có vai trò c c k quan tr ng trong ho t

ng tín d ng và ch t l ng ho t ng th m nh tài chính d án nh h ng tr c

ti p và thu n chi u n ch t l ng ho t ng tín d ng

1.3.2 Các ch tiêu nh tính

Ø Nhóm ch tiêu v thông tin ph c v cho th m nh tài chính d án: S y , tin c y c a các thông tin ph c v cho th m nh tài chính d án; S l ng các ngu n cung c p thông tin

Ø Nhóm ch tiêu v n i dung th m nh:

ây là nhóm ch tiêu quan tr ng quy t nh n ch t l ng th m nh tài chính d án S chính xác, h p lý trong quá trình th c hi n các n i dung th m

nh s t o ra m t k t qu th m nh tin c y N i dung:

- S y trong th m nh t ng v n u t c a d án

- Tính kh thi trong th m nh ngu n tài tr cho d án

- S y , thuy t ph c c a các y u t u vào, u ra xác nh dòng ti n

- S h p lý trong vi c xác nh lãi su t chi t kh u

- Vi c d tính n y u t l m phát

- S chính xác c a các ch tiêu ánh giá hi u qu tài chính d án

- Vi c ánh giá các r i ro có th x y ra i v i d án

Ø Các ch tiêu khác: T ch c công tác th m nh; Quy trình th m nh tài chính

án; Ph ng pháp th m nh; Kh n ng t v n cho khách hàng

ph n ánh ch t l ng ho t ng th m nh tài chính d án ng i ta ph i

ph i h p các ch tiêu trên N u ho t ng th m nh ch t c ch tiêu v m t

th i gian nh ng n i dung không y , k t lu n tin c y không cao thì không

th g i là th m nh tài chính d án có ch t l ng Th m nh tài chính d án

c coi là có ch t l ng t t khi t c ng th i các ch tiêu trên

Ch t l ng th m nh tài chính d án ch u nh h ng c a nhi u nhân t nâng cao ch t l ng th m nh tài chính d án, các ngân hàng c n xem xét, ánh giá nh ng nguyên nhân nào nh h ng n ho t ng th m nh, trong ó chú tr ng n nh ng nguyên nhân xu t phát t b n thân ngân hàng

Ch ng 2

TH C TR NG CH T L NG TH M NH TÀI CHÍNH D ÁN TRONG CHO VAY T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N THÁI NGUYÊN

2.1 Khái quát v chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên

Cùng v i s phát tri n c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam, chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên ã i m i toàn di n, m nh , t ng tr ng nhanh trên t t c các m t nghi p v , t o ra s phát tri n v ng

ch c và ch ng h i nh p

t qu ho t ng kinh doanh 2004-2006 ( vt: t ng)

Ch tiêu m 2004 N m 2005 N m 2006

i nhu n sau thu bình quân ng i 0,123 0,142 0,169

(Ngu n: Báo cáo tình hình ho t ng kinh doanh n m 2004-2006 NH T&PTTN)

2.2 Th c tr ng ch t l ng th m nh tài chính d án trong cho vay t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên

2.2.1 Th c tr ng ho t ng th m nh tài chính d án t i Ngân hàng u t

và Phát tri n Thái Nguyên

D a trên các v n b n pháp lý liên quan n ho t ng th m nh tài chính

án, quy trình th m nh do Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam ban hành, Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên ti n hành th m nh các n i dung sau:

- Th m nh t ng v n u t và ngu n tài tr

- Th m nh dòng ti n c a d án

- Th m nh lãi su t chi t kh u

- Th m nh các ch tiêu ánh giá hi u qu tài chính c a d án

- Th m nh r i ro c a d án

2.2.2 Ch t l ng th m nh tài chính d án trong cho vay t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên

C n c vào các ch tiêu ph n ánh ch t l ng th m nh tài chính d án ã

c p ch ng 1, ch t l ng ho t ng th m nh tài chính d án t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên c ánh giá thông qua các ch tiêu nh l ng và nh tính nh sau:

Các ch tiêu nh l ng

l ng các d án xin vay t i Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên liên t c t ng trong các n m g n ây D n cho vay và doanh s cho vay

vì v y c ng t ng Nhi u d án sau khi gi i ngân ã phát huy hi u qu , t l n

u gi m trong 3 n m g n ây u này c ng ph n ánh s phù h p c a k t qu

th m nh v i th c t tri n khai d án

Tình hình ho t ng cho vay theo d án c a Ngân hàng u t và Phát

tri n Thái Nguyên

n v : t ng

Ch tiêu m 2004 N m 2005 N m 2006

Doanh s cho vay theo d án 120 150 154

(Ngu n: Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh t 2004-2006 NH T&PTTN)

Có th ánh giá ch t l ng th m nh tài chính d án trong cho vay c a Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên thông qua các ch tiêu sau:

Ø Th i gian th m nh

Th i gian th m nh và xem xét, quy t nh cho vay không quá 25 ngày làm vi c i v i d án nhóm A, 18 ngày i v i d án nhóm B và 12 ngày i

i các d án còn l i k t ngày khách hàng n p y h s cho ngân hàng

i v i m t vài d án, do yêu c u c a khách hàng chi nhánh còn rút ng n th i gian th m nh

c dù th i gian th m nh t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên phù h p v i quy nh c a ngân hàng c p trên Nh ng trong th c t ,

do m t vài nguyên nhân khách quan ho c ch quan, cán b ngân hàng v n có

nh ng cách kéo dài th i gian th m nh nh ng không vi ph m quy nh Ch ng

n, nh yêu c u khách hàng b sung thêm tài li u ch ng minh tính hi u qu c a

án nhi u l n Vi c làm này ã gây ra nh ng nh h ng không nh n khách hàng

Ø Chi phí th m nh

Các cán b th m nh ã có nhi u c g ng c t gi m chi phí th m nh

ng cách k t h p i th m nh nhi u d án g n nhau, thu th p thông tin v các

án t ng t t i các t nh lân c n, tìm ngu n cung c p thông tin hi u qu tránh

vi c i l i nhi u l n không c n thi t hay th m nh trùng l p gây lãng phí

Ø phù h p c a k t qu th m nh v i th c t tri n khai d án

Ch t l ng các kho n cho vay theo d án

n v : %

ng d n cho vay theo d án (t ng) 230 280 290

l n tiêu chu n trên t ng d n cho vay theo d án 80,2 83,5 87,7

l n c n chú ý trên t ng d n cho vay theo d án 16,4 13 10,2

l n x u trên t ng d n cho vay theo d án 3,4 3,5 2,1

(Ngu n: Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh t 2004-2006 NH T&PTTN có

tính toán l i theo cách phân lo i n theo Q 493/2005/Q -NHNN)

c dù ch t l ng cho vay theo d án c c i thi n trong nh ng n m

n ây nh ng T l n x u trên t ng d n cho vay theo d án v n m c 2,1% (n m 2006) Nhi u d án c ngân hàng cho vay nh ng các quy t nh tài tr

nh th i gian cho vay, th i gian và k ho ch thu n , k ho ch gi i ngân ch a

th c s h p lý, khi n cho khách hàng g p khó kh n khi th c hi n Ngân hàng ph i

có nh ng u ch nh b t bu c nh gia h n n , c c u l i k h n tr n

Bên c nh ó, ch t l ng ho t ng th m nh tài chính d án còn c

ph n ánh thông qua ch tiêu l các d án tr n úng k ho ch d ki n Theo

li u báo cáo t 2004-2006, t l các d án tr n úng k ho ch d ki n c a Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên là 88,6%

Các ch tiêu nh tính

Bên c nh vi c s d ng các ch tiêu nh l ng, ch t l ng th m nh tài chính d án u t trong cho vay t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên c ánh giá thông qua các ch tiêu nh tính nh sau:

Ø Nhóm ch tiêu v thông tin ph c v cho th m nh tài chính d án

- S l ng các ngu n cung c p thông tin

Thông tin ph c v cho th m nh d án n t nhi u ngu n Tuy nhiên,

nh ng thông tin ch y u mà Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên s

ng trong quá trình th m nh d án là do ch d án cung c p Bên c nh ó, ngân hàng c ng s d ng nh ng thông tin c a Ngân hàng u t và Phát tri n

Vi t Nam, các c quan qu n lý Nhà n c, thông tin th tr ng, trên các ph ng

ti n thông tin i chúng…

- S y , tin c y c a các thông tin ph c v cho th m nh tài chính d án

Do thông tin ph n l n là do khách hàng cung c p nên m c tin c y c a

nh ng thông tin này là không cao vì th ng c xây d ng theo h ng có l i cho khách hàng Nh ng thông tin có liên quan tr c ti p n hi u qu tài chính d

án nh : giá c các y u t u vào, nhu c u th tr ng, giá bán s n ph m, doanh

thu ch a d a trên nh ng nghiên c u th c t mà ph n l n d a vào kinh nghi m

a cán b th m nh

Ø Nhóm ch tiêu v n i dung th m nh

- S y trong th m nh t ng v n u t c a d án

Nhìn chung, nh ng d án g i n ngân hàng, cán b th m nh u xác

nh t ng v n u t m t cách c n th n, ki m tra k nh ng n i dung chính Vì

y, có th ánh giá vi c xác nh t ng v n u t c a d án là t ng i y

- Tính kh thi trong th m nh ngu n tài tr cho d án

Ph n l n các doanh nghi p vay v n t i Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên u có m c v n ch s h u không l n Ngu n tài tr cho d án bao g m v n ch s h u và v n vay ngân hàng Do v y, vi c th m nh ngu n tài tr cho d án là t ng i n gi n, ch y u là ánh giá tình hình tài chính

hi n t i c a doanh nghi p và th m nh tài s n th ch p cho kho n vay Do ó,

có th nói r ng vi c th m nh ngu n tài tr cho d án là khá h p lý

- S y , thuy t ph c c a các c l ng u vào, u ra c a d án xác

nh dòng ti n

i v i d án vay v n thu c l nh v c quen thu c nh ngành than, luy n gang thép, xim ng vi c xác nh doanh thu và chi phí c a d án là khá chính xác i các d án vay v n thu c các l nh v c khác, vi c xác nh dòng ti n có tin c y ch a cao B i các cán b th m nh ch ánh giá c các y u t chi phí d án Còn doanh thu d án không c d ki n chính xác do ch a áp d ng các ph ng pháp th ng kê, u tra thu th p thông tin v di n bi n giá c và nhu c u th tr ng, vi c ánh giá d a nhi u vào thông tin do ch d án cung c p

và kinh nghi m c a cán b th m nh

- S h p lý trong vi c xác nh t l chi t kh u

Lãi su t chi t kh u c ng không c tính toán th ng nh t Theo h ng

n thì tính lãi su t chi t kh u b ng v i chi phí bình quân gia quy n c a các ngu n v n u t Nh ng th c t , ngân hàng th ng tính d a vào lãi su t cho

vay trung, dài h n (cùng k h n) c ng v i m t ph n bù r i ro nh t nh, ho c n u

có tính lãi su t chi t kh u là chi phí bình quân gia quy n c a các ngu n v n thì chi phí v n ch s h u c ng không c xác nh h p lý, th m chí có d án còn tính chi phí s d ng v n ch s h u b ng 0

- Vi c d tính n y u t l m phát

Th m nh tài chính d án t i Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên c th c hi n theo ph ng pháp truy n th ng- giá c nh Ngân hàng không d tính n y u t l m phát khi xác nh dòng ti n, ánh giá hi u qu tài chính d án Chi phí, doanh thu d án không thay i trong su t vòng i c a d

án Do ch a tính n nh h ng c a y u t l m phát nên d n n sai l ch gi a

t qu th m nh và th c t tri n khai d án

- S chính xác c a các ch tiêu ánh giá hi u qu tài chính d án

Các ch tiêu ph n ánh hi u qu tài chính d án ã c tính toán t ng i

y nh ng nhi u khi ch là hình th c, mang tính ch t tham kh o mà ch a

c coi là nh ng ch tiêu c b n ánh giá v tri n v ng c ng nh m c an toàn tài chính

- V ánh giá r i ro c a d án

Phân tích r i ro c th c hi n ch a y , chi ti t Ngân hàng m i ch

a ra nh ng nh n nh chung chung v r i ro th tr ng, r i ro công ngh , r i

ro kinh t v mô… Các ph ng pháp phân tích r i ro ch a c áp d ng thành

th o, ch y u áp d ng ph ng pháp phân tích nh y

Ø Các ch tiêu khác

- T ch c công tác th m nh

Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên t ch c công tác th m nh khá ch t ch Tùy theo quy mô, m c ph c t p, ngành ngh c a d án, tr ng phòng th m nh phân công cho cán b th m nh

- Quy trình th m nh

Trong quá trình th m nh các d án, các cán b th m nh t i Ngân hàng

u t và Phát tri n Thái Nguyên ã tuân th úng quy trình th m nh d án do Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam ban hành

- Ph ng pháp th m nh

Khi th m nh m t s ch tiêu tài chính, y u t th i gian c a ti n ã c

c p n Nh ng khi ánh giá r i ro d án, các ph ng pháp tiên ti n ít c

d ng Cán b th m nh m i ch s d ng ph ng pháp phân tích nh y d a trên s thay i c a m t y u t u vào c l ng r i ro d án Còn ph ng pháp phân tích tính hu ng, phân tích mô ph ng ch a c áp d ng khi th m

nh d án

- Kh n ng t v n cho khách hàng

Ngân hàng c ng b t u t v n cho khách hàng nh ng nh ng t v n này không nhi u và c ng ch a th c s áp ng c yêu c u c a khách hàng

2.2.3 Minh h a ch t l ng th m nh tài chính d án thông qua d án “ u

x ng luy n chì tinh công su t 5000 t n/n m” c a công ty Kim lo i màu Thái Nguyên

Gi i thi u v d án:

- Tên d án: u t x ng luy n chì tinh công su t 5000 t n/n m

- Ch u t : Công ty TNHH Nhà n c m t thành viên Kim lo i màu Thái Nguyên

- a m xây d ng: M k m chì L ng Hích, Thái Nguyên và t i Công ty Luy n kim màu, L u Xá, Thái Nguyên

- N i dung u t : Xây d ng nhà x ng và mua s m thi t b s n xu t chì tinh

- Ti n th c hi n d án: Quý IV n m 2005

a vào các ch tiêu ánh giá ch t l ng th m nh tài chính d án, ch t

ng th m nh tài chính d án cho vay t i chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Thái Nguyên c minh h a thông qua quá trình th m nh d án " u t