Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay tại chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển Hà nội

Xuất phát từ ý nghĩa của công tác thẩm định tài chính dự án và thực tế triển khai công tác thẩm định tài chính dự án của chính tác giả và đồng nghiệp làm công tác thẩm định, tác giả lự[r]

1.1.1 Khái quát về Ngân hàng thương ma ̣i Error! Bookmark not defined 1.1.1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.1.2 Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined

1.1.2 Hoạt động cho vay của Ngân hàng thương ma ̣iError! Bookmark not defined

1.1.2.1 Các hình thức cho vay của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined

1.1.2.2 Đặc điểm và quy trình cho vay theo dự án của Ngân hàng thương

mại Error! Bookmark not defined

1.2 Thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của Ngân hàng

thương mại Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm và sự cần thiết thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

1.2.1.1 Khái niệm thẩm định tài chính dự ánError! Bookmark not defined

1.2.1.2 Sự cần thiết thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho

vay của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined

1.2.2 Nội dung thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của

Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.2.2.1 Thẩm định tổng mức đầu tư của dự ánError! Bookmark not defined

1.2.2.2 Thẩm định nguồn tài trợ của dự ánError! Bookmark not defined

1.2.2.3 Thẩm định doanh thu, chi phí hoạt động của dự án Error! Bookmark not defined

1.2.2.4 Thẩm định và tính toán dòng tiền của dự ánError! Bookmark not defined

1.2.2.5 Thẩm định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính và khả năng

trả nợ của dự án Error! Bookmark not defined 1.2.2.6 Đánh giá rủi ro dự án Error! Bookmark not defined

Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.3.1 Khái niệm chất lượng thẩm định tài chính dự ánError! Bookmark not defined

1.3.2 Các chỉ tiêu xác định chất lượng thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

1.3.2.1 Nhóm chỉ tiêu định lượng Error! Bookmark not defined 1.3.2.2 Nhóm chỉ tiêu định tính Error! Bookmark not defined 1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

1.4.1 Các nhân tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.4.1.1 Chất lượng đội ngũ cán bộ thẩm địnhError! Bookmark not defined

1.4.1.2 Chất lượng các nguồn thông tin Error! Bookmark not defined 1.4.1.3 Phương pháp thẩm định Error! Bookmark not defined 1.4.1.4 Kết quả của các khâu thẩm định khácError! Bookmark not defined

1.4.1.5 Trang thiết bị, công nghệ của ngân hàngError! Bookmark not defined

1.4.2 Các nhân tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.4.2.1 Môi trường pháp lý Error! Bookmark not defined 1.4.2.2 Môi trường kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 1.4.2.3 Chủ đầu tư Error! Bookmark not defined Chương 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU

TƯ VÀ PHÁT TRIỂN HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà NộiError! Bookmark not defined

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Mô hình tổ chức quản lý và hoạt độngError! Bookmark not defined

2.1.3 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Chi nhánh trong những

năm gần đây Error! Bookmark not defined

2.1.3.1 Hoạt động huy động vốn Error! Bookmark not defined 2.1.3.2 Hoạt động cho vay Error! Bookmark not defined 2.1.3.3 Các hoạt động khác Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay

tại Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.1 Hoạt động cho vay theo dự án Error! Bookmark not defined 2.2.2 Hoạt động thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

2.2.2.2 Nội dung thẩm định tài chính dự án tại Chi nhánh NH ĐT&PT Hà

Nội Error! Bookmark not defined 2.2.3 Chất lượng thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

2.2.3.1 Sự phù hợp của kết quả thẩm định với thực tế triển khai dự án

Error! Bookmark not defined 2.2.3.2 Việc tuân thủ qui chế, qui trình thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

2.2.3.3 Sự phù hợp trong tổ chức, quản lý hoạt động thẩm định Error! Bookmark not defined

2.2.3.4 Thông tin phục vụ cho thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined

2.2.3.7 Về thực hiện các nội dung thẩm địnhError! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá chất lượng thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho

vay tại Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội.Error! Bookmark not defined

2.3.1 Những thành công Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined 2.3.2.1 Các hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.2.2 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH

DỰ ÁN TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CHI NHÁNH NHĐT&PT

HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

3.1 Định hướng hoạt động thẩm định tài chính dự án của Chi nhánh Ngân

hàng ĐT&PT Hà Nội Error! Bookmark not defined 3.1.1 Định hướng hoạt động Error! Bookmark not defined 3.1.2 Định hướng hoạt động thẩm định tài chính dự ánError! Bookmark not defined

3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án tại Chi

nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.2.1 Xây dựng phương pháp đánh giá chất lượng thẩm định tài chính dự

án Error! Bookmark not defined 3.2.1.1 Các chỉ tiêu đánh giá Error! Bookmark not defined 3.2.1.2 Đề nghị cách cho điểm Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác thẩm định tài chính

dự án Error! Bookmark not defined

3.2.3 Tăng cường thu thập, xử lý và khai thác các luồng thông tin phục vụ

cho thẩm định tài chính dự án Error! Bookmark not defined 3.2.4 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng các nội dung thẩm định Error! Bookmark not defined

3.2.5 Nâng cấp trang thiết bị công nghệ phục vụ công tác thẩm định Error! Bookmark not defined

3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị với chính phủ và các bộ ngành liên quanError! Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các ngân hàng thương

mại khác Error! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghị với Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt NamError! Bookmark not defined

3.3.4 Kiến nghị với Chủ đầu tư Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngân hàng là một định chế tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ vốn cho nền kinh kế, đặc biệt là trong tài trợ vốn trung dài hạn Thực tế hoạt động tài trợ vốn trung dài hạn theo dự án chứa đựng rất nhiều rủi ro Để bảo toàn vốn cũng như góp tăng trưởng cho nền kinh tế, các ngân hàng phải làm tốt công tác thẩm định dự án nói chung và thẩm định tài chính dự án nói riêng Thẩm định tài chính dự án được xác định là nội dung then chốt của thẩm định dự án cho vay Vì vậy, mục tiêu nâng cao chất lượng tín dụng nói chung hay chất lượng thẩm định tài chính dự án luôn được Ngân hàng hết sức quan tâm

Trên thực tế, công tác thẩm định tài chính dự án trong hệ thống Ngân hàng Đầu

tư và Phát triển Việt Nam nói chung và tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển

Hà Nội nói riêng thời gian qua còn nhiều hạn chế, chưa thực sự phát huy được vai trò quan trọng trong các hoạt động cho vay của hệ thống

Xuất phát từ ý nghĩa của công tác thẩm định tài chính dự án và thực tế triển khai công tác thẩm định tài chính dự án của chính tác giả và đồng nghiệp làm công tác

thẩm định, tác giả lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu với mục tiêu đánh giá thực trạng chất lượng thẩm định tài

chính dự án trong các hoạt động cho vay của Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội

Bố cục: Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay của

Ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động

cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt

động cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội

Chương 1: CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG HOẠT

ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Hoạt động cho vay của Ngân hàng thương ma ̣i

1.1.1 Khái quát về Ngân ha ̀ng thương mại

1.1.1.1 Khái niệm

Theo Luật các tổ chức tín dụng (số 02/1997/QH10) chỉ rõ: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”

1.1.1.2 Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại

NHTM thường có ba hoạt động chủ yếu sau: Huy động tiền gửi, hoạt động trung gian khác và hoạt động cho vay

1.1.2 Hoạt động cho vay của Ngân ha ̀ng thương ma ̣i

1.1.2.1 Các hình thức cho vay của Ngân hàng thương mại

1.1.2.2 Đặc điểm và quy trình cho vay theo dự án của Ngân hàng thương mại

Hoạt động cho vay theo dự án mặc dù mang lại lợi nhuận cao cho ngân hàng nhưng cũng chứa đựng rất nhiều rủi ro, Vì vậy để đảm bảo khoản vay được hoàn trả đầy

đủ và đúng hạn cả gốc và lãi, một trong những nguyên tắc cơ bản khi cho vay là phải thiết lập được một quy trình cho vay chặt chẽ và hợp lý

1.2 Thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại

1.2.1 Khái niệm và sự cần thiết thẩm định tài chính dự án

1.2.1.1 Khái niệm thẩm định tài chính dự án

Thẩm định tài chính dự án: Là quá trình rà soát, đánh giá một cách khoa học và

toàn diện mọi khía cạnh tài chính của dự án

Dưới góc độ NHTM, thẩm định tài chính dự án mang ý nghĩa hết sức quan trọng Thẩm định dự án là sự đáp ứng một cách tốt nhất các yêu cầu của ngân hàng trong hoạt động cho vay: nâng cao chất lượng cho vay, hỗ trợ cho việc ra quyết định cho vay với phương châm sinh lợi và an toàn của ngân hàng

1.2.1.2 Sự cần thiết thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của

Ngân hàng thương mại

Thẩm định tài chính dự án được coi là giai đoạn khởi đầu quan trọng nhất của quá trình cấp tín dụng, qua thẩm định Ngân hàng đánh giá được một cách chính xác hơn về tính hiệu quả tài chính của dự án Nếu thẩm định được tiến hành một cách khách quan, theo một qui trình chặt chẽ với năng lực thực tế của cán bộ thì thông qua quá trình thẩm định tài chính dự án Ngân hàng sẽ:

- Rút ra các kết luận chính xác về tính khả thi, hiệu quả kinh tế-xã hội của dự

án, khả năng trả nợ, những rủi ro có thể xảy ra để quyết định cho vay hoặc quyết định

từ chối một cách đúng đắn

- Tham gia ý kiến với chủ đầu tư, tạo tiền đề đảm bảo hiệu quả cho vay, thu

được nợ (gốc, lãi) đúng hạn, hạn chế rủi ro ở mức thấp nhất

- Làm cơ sở để xác định các điều kiện tín dụng: số tiền cho vay, thời hạn cho vay, thời hạn ân hạn, mức thu nợ hợp lý

1.2.2 Nội dung thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại

Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin được đưa ra từ khâu lập dự án, cán

bộ thẩm định cần phải rà soát lại từng vấn đề chi tiết Về mặt tài chính, các vấn đề này

bao gồm những nội dung sau: Thẩm định tổng mức đầu tư ,Thẩm định nguồn tài trợ,Thẩm định doanh thu, chi phí hoạt động của dự án,Thẩm định và tính toán dòng tiền của dự án thẩm định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính và khả năng trả nợ của dự án và đánh giá rủi ro dự án

1.3 Chất lượng thẩm định tài chính dự án trong các hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại

1.3.1 Khái niệm chất lượng thẩm định tài chính dự án

Chất lượng thẩm định tài chính dự án là Mức độ chuẩn xác của các kết quả

thẩm định tài chính dự án trên cơ sở các nguồn thông tin tin cậy, các giả định có căn

cứ thuyết phục với việc áp dụng các phương pháp thẩm định, qui trình thẩm định, nội dung thẩm định phù hợp trong điều kiện thời gian ngắn nhất và với chi phí thấp nhất

1.3.2 Các chỉ tiêu xác định chất lượng thẩm định tài chính dự án

1.3.2.1 Nhóm chỉ tiêu định lượng: tỉ lệ nợ gốc đu tiêu chuẩn trung dài hạn, tỉ lệ

NQH trung dai hạn, tỉ lệ lãi phải thu chưa thu

1.3.2.2 Nhóm chỉ tiêu định tính

a Cung cấp thông tin

b Qui trình thẩm định tài chính dự án

c Nội dung thẩm định tài chính dự án

Đây là nhóm chỉ tiêu quan trọng quyết định đến chất lượng thẩm định dự án

Sự chính xác, hợp lý trong quá trình thực hiện các nội dung thẩm định sẽ tạo ra một kết quả thẩm định tin cậy Nhóm chỉ tiêu này bao gồm:

- Sự đầy đủ trong thẩm định tổng mức đầu tư của dự án

- Tính khả thi trong thẩm định phương án tài trợ vốn

- Sự đầy đủ, thuyết phục của các ước lượng về yếu tố đầu vào, đầu ra để xác định luồng tiền

- Sự hợp lý trong việc xác định Lãi suất chiết khấu

- Việc dự tính đến yếu tố lạm phát

- Sự chính xác của các chỉ tiêu hiệu quả tài chính dự án (NPV, IRR…)

- Việc đánh giá các rủi ro có thể xảy ra đối với dự án

d Tổ chức công tác thẩm định

e Các chỉ tiêu khác

1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng thẩm định tài chính dự án

1.4.1 Các nhân tố chủ quan: Chất lượng đội ngũ cán bộ thẩm định, Chất

lượng các nguồn thông tin , Phương pháp thẩm định, Kết quả của các khâu thẩm định khác, Trang thiết bị, công nghệ của ngân hàng

1.4.2 Các nhân tố khách quan: Môi trường pháp lý,Môi trường kinh tế - xã

hội, Chủ đầu tư

Chương 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN

TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ

VÀ PHÁT TRIỂN HÀ NỘI 2.1 Khái quát về Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội là một trong các Chi nhánh dẫn đầu trong hệ thống BIDV Ra đời sau Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam một tháng, ngày 27/5/1957, Chi nhánh Kiến thiết Hà nội (tiền thân của Chi nhánh Ngân

hàng ĐT&PT Hà Nội ngày nay) được thành lập Nhiệm vụ của ngân hàng là nhận vốn

từ Ngân sách Nhà nước để tiến hành cấp phát và cho vay trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản

Từ khi thành lập cho đến năm 1995, chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội trải qua 3 giai đoạn phát triển:

+ Giai đoạn 1957-1960: phục vụ công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh chống Pháp và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất

+ Giai đoạn 1965-1975: phục vụ chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ leo thang ra đánh phá Miền Bắc và đấu tranh giải phóng Miền Nam thống nhất tổ quốc

+ Giai đoạn 1975-1995: phục vụ công cuộc phục hồi, phát triển kinh tế trong cả nước

Đầu năm 2000, Chuyển đổi sang mô hình mới đã mang lại cho BIDV từ ngân hàng truyền thống sang mô hình ngân hàng hiện đại, đa năng định hướng mở rộng ngân hàng bán lẻ

2.1.2 Mô hình tổ chức quản lý và hoạt động

2.1.3 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Chi nhánh trong những năm gần đây

2.1.3.1 Hoạt động huy động vốn: Tổng số nguồn vốn huy động của chi nhánh

Ngân hàng ĐT & PT Hà Nội đều tăng qua các năm Việc huy động vốn thông qua nghiệp vụ tiền gửi, tiền vay có hiệu quả cao, đã đáp ứng phần lớn nhu cầu vay vốn của khách hàng Năm 2008 lượng tiền gửi là:8.471 tỷ đồng

2.1.3.2 Hoạt động cho vay: Tăng đều qua các năm xong do sự chia tách chi

nhánh lượng tiền vay năm 2008 là 3.521 tỷ đồng Trong đó vay ngắn hạn chiếm 84%,

dự nợ vay trung hạn là 15.9%, và gần 1% là nợ quá hạn

2.1.3.3 Các hoạt động khác: Hoạt động dịch vụ ngày càng phát triển đang

hướng tới ngân hàng bán lẻ

2.2 Thực trạng chất lƣợng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội

2.2.1 Hoạt động cho vay theo dự án

Hiện tại Chi nhánh Hà Nội đã, đang tiến hành cho vay đối với các dự án trọng điểm lớn, như: Dự án Nhà máy nhiệt điện đuôi hơi Phú Mỹ của Tập đoàn điện lực Việt Nam (30 triệu USD), Cho vay khu đô thị Việt Hưng của Tổng HUD và các Công

ty HUD thành viên ( 56 tỷ đồng )

Bên cạnh đó, hoạt động cho vay theo dự án tại Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT

Hà Nội vẫn còn một số hạn chế Nợ quá hạn cho vay trung, dài hạn có xu hướng

không giảm nhiều qua các năm

 Tại bộ phận quản lý rủi ro:

Đối với các dự án của khách hàng mới, hay các dự án vượt thẩm quyền của Phó Giám đốc Quan hệ khách hàng sẽ được chuyển sang phòng Quản lý rủi ro được thẩm định lại Tại bộ phận này một lần nữa thẩm định lại tất cả các nội dung thẩm định tài chính dự án.Dự án hiệu quả được cấp thẩm quyền phê duyệt Sau đó chuyển sang phòng Quản trị tín dụng xem xét giải ngân

2.2.2.2 Nội dung thẩm định tài chính dự án tại Chi nhánh NH ĐT&PT Hà Nội

Nội dung thẩm định tài chính dự án được phân tích cụ thể qua dự án mẫu : Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD1 đề nghị vay số tiền 90 tỷ VNĐ, thời hạn vay 27 tháng để

đầu tư dự án “Nhà ở thấp tầng lô BT15, LK36, LK39, LK40, LK42 – Khu đô thị mới Vân

Canh – Hoài Đức – Hà nội”.

2.2.3 Chất lượng thẩm định tài chính dự án

Căn cứ vào các chỉ tiêu đánh giá chất lượng thẩm định tài chính dự án đã đề cập tại Chương 1, thực hiện phân tích thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nội như sau:

2.2.3.1 Sự phù hợp của kết quả thẩm định với thực tế triển khai dự án

Tỷ lệ nợ đủ tiêu chuẩn trên dư nợ trung, dài hạn bình quân: 97,94%

Tỷ lệ nợ quá hạn trung, dài hạn: 1,06%

Như vậy, dư nợ đủ tiêu chuẩn các dự án do Chi nhánh thẩm định chiếm tỷ lệ rất cao, cho thấy về cơ bản chất lượng tín dụng của Chi nhánh được đảm bảo

2.2.3.2 Việc tuân thủ qui chế, qui trình thẩm định tài chính dự án