Quan niệm chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội: chất lượng nhân lực tại BHXH là tổng hòa các yếu tố về trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, tác phong l[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 3 LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC VÀ KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC BẢO HIỂM XÃ HỘI Error!
Bookmark not defined
1.1 Một số vấn đề về bảo hiểm xã hội và nhân lực bảo hiểm xã hộiError!
Bookmark not defined
1.1.1 Quan niệm và đặc điểm bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined 1.1.2 Nhân lực bảo hiểm xã hội: Quan niệm, đặc điểm và vai trò Error! Bookmark not defined.
1.2 Những vấn đề lý luận về chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hộiError!
Bookmark not defined
1.2.1 Quan niệm và tầm quan trọng của chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội
Error! Bookmark not defined 1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined.
1.3 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng nhân lực của bảo hiểm xã hội của một số quận, huyệ ọc kinh nghiệm rút ra cho bảo hiểm xã hội quận Ba Đình Error! Bookmark not defined.
Trang 21.3.1 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng nhân lực của bảo hiểm xã hội bảo
hiểm xã hội của một số quận, huyện Error! Bookmark not defined 1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho bảo hiểm xã hội quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN
BA ĐÌNH Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về bảo hiểm xã hội quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của bảo hiễm xã hội quận Ba Đình
Error! Bookmark not defined 2.1.3 Tình hình nhân lực của bảo hiểm xã hội quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined.
2.2 Thực trạng chất lượng nhân lực tại bảo hiểm xã hội Quận Ba ĐìnhError!
Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng về thể lực Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thực trạng về trình độ đào tạo, chuyên môn nghiệp vụ Error! Bookmark not defined.
2.2.3 Thực trạng về phẩm chất đạo đức, tác phong làm việcError! Bookmark not defined.
2.2.4 Thực trạng về hiệu quả làm việc Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá về chất lượng nhân lực tại bảo hiểm xã hội Quận Ba Đình Error! Bookmark not defined.
ng mặt mạnh Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chếError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC TẠI BHXH QUẬN BA ĐÌNH Error! Bookmark not defined.
Trang 33.1 Những căn cứ đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng nhân lực tại bảo hiểm xã hội quận Ba Đình Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Cơ hội và thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế của đất nước đối
với ngành Bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined
3.1.2 Dự báo phát triển của ngành bảo hiểm xã hội và bảo hiểm xã hội quận Ba Đình
Error! Bookmark not defined 3.2 Phương hướng nâng cao chất lượng nhân lực tại bảo hiểm xã hội Quận
Ba Đình Error! Bookmark not defined 3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng nhân lực tại bảo hiể m xã hội Quậ n
Ba Đình Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Nâng cao phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tại nhân lực bảo hiểm xã hội
quận Ba Đình Error! Bookmark not defined
3.3.2 Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nhân lực BHXH quận Ba Đình
Error! Bookmark not defined 3.3.3 Nâng cao thể lực của nhân lực BHXH quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined.
3.3.4 Nâng cao hiệu quả công việc của nhân lực BHXH quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined.
3.3.5.Hoàn thiện hoạch nhân lực bảo hiểm xã hội quận Ba Đình Error! Bookmark not defined.
3.3.6 Thực hiện tốt chế độ đãi ngộ, sử dụng và cải thiện môi trường làm việc
của nhân lực bảo hiểm xã hội quận Ba ĐìnhError! Bookmark not defined 3.4 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghi đối với Nhà nước Error! Bookmark not defined 3.3.2 Kiến nghị đối với BHXH Việt Nam Error! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghi đối với bảo hiểm xã hội thành phố Hà NộiError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined.
Trang 4KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC VÀ KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC BẢO HIỂM XÃ HỘI
1 Một số vấn đề về bảo hiểm xã hội và nhân lực bảo hiểm xã hội
Quan niệm về BHXH: Bảo hiểm xã hội là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp
một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động
hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH
Quan niệm về nhân lực bảo hiểm xã hội: nhân lực BHXH bao gồm tất cả
người lao động đang làm việc tại các đơn vị BHXH
Đặc điểm về nhân lực bảo hiểm xã hội:
Một là, NNL đòi hỏi phải được đào tạo từ nhiều ngành nghề khác nhau: Ngành kinh tế phục vụ cho công tác thu chi BHXH, Ngành Y giám sát việc cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh, bảo vệ quyền lợi người có thể BHYT và chống lạm dụng quỹ BHYT…
Hai là, Nhân lực của BHXH Việt Nam hiện nay có trình độ khá cao; cơ cấu nhân lực trẻ Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, đội ngũ nhân lực trẻ thường thiếu kinh nghiệm, không thích làm việc cố đị nh một nơi
Ba Là, Cán bộ BHXH làm việc trải rộng trong phạm vi toàn quốc Phục vụ các đối tượng tham gia khác nhau từ người lao động, công nhân, viên chức, học sinh, sinh viên đến người nghèo, người làm nông nghiệp, dân tộc ít người…
Bốn là, Chuyên viên BHXH cần có đạo đức nghề nghiệp, tư tưởng chính trị vững vàng Do Ngành BHXH có chức năng tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội cơ bản là: thu BHXH, BHYT và chi BHXH, BHYT Nếu cán bộ
Trang 5BHXH không có bản lính, đạo đức, tính trung thực dễ dẫn đến của quyền, tham ô, đòi hỏi hạch sách người dân, chiếm đoạt quỹ BHXH, BHYT
Năm là, công việc của cán bộ BHXH vừa mang yếu tố quản lý nhà nước, sự nghiệp công lập vừa mang tính chất phục vụ.Vì vậy, cán bộ BHXH không chỉ làm công việc hành chính đơn thuần mà còn cần kỹ năng tốt, chắc nghiệp vụ, nâng cao thái độ phục vụ nhân dân
2 Những vấn đề lý luận về chất lƣợng nhân lực bảo hiểm xã hội
Quan niệm chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội: chất lượng nhân lực tại
BHXH là tổng hòa các yếu tố về trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, tác phong làm việc, tình trạng sức khỏe nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ của BHXH
Tầm quan trọng của chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội:
Chất lượng nhân lực BHXH có vai trò quan trọng giúp Ngành BHXH hoàn thành chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước
Chất lượng nhân lực BHXH quyết định chiến lược phát triển của Ngành BHXH Yếu tố nhân lực là tác nhân chính đảm bảo hiệu quả công việc cho cơ quan BHXH
Các tiêu chí đánh giá chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội
Tiêu chí về thể lực nhân lực bảo hiểm xã hội: Thể lực nhân lực tốt thể hiện ở
sự nhanh nhẹn, tháo vát, bền bỉ , dẻo dai của sức khỏe cơ bắp trong công việc; thể lực là điều kiện quan trọng để phát triển trí lực Do tính chất ngành nghề cần phải di chuyển thường xuyên; kèm với đó là áp lực công việc lớn; một số vị trí việc làm của cán bộ BHXH được xếp vào loại nguy hiểm độc hại Do đó, yêu cầu
về sức khoẻ của nhân lực không chỉ là tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng mà còn là yêu cầu được duy trì trong cả cuộc đời công vụ Nhân lực của BHXH phải đảm bảo sức khoẻ mới có thể duy trì việc thực hiện công việc liên tục với áp lực cao
Trang 6Tiêu chí về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nhân lực bảo hiểm xã hội: bao gồm trình độ học vấn và trình độ chuyên môn nghiệp vụ Nếu trình độ học vấn
được coi là nền tảng giáo dục cơ bản của nhân lực BHXH biểu hiện ở năng lực xã hội và đị nh hướng hành vi; thì trình độ chuyên môn nghiệp vụ được phản ánh thông qua Nghiệp vụ chuyên môn, hiệu quả giải quyết công việc của từng cá nhân cán bộ
Tiêu chí về phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của nhân lực bả o hiểm xã hội:
Được thể hiện qua lối sống của nhân lực BHXH như: hình thức, cung cách sinh hoạt, làm việc, những hoạt động, cách xử sự… Cũng như qua đạo đức nghề nghiệp
Nó được quyết đị nh bởi nhiều yếu tố quy đị nh như giáo dục, nghề nghiệp, điều kiện kinh tế, sinh hoạt, hoàn cảnh xã hội, phẩm chất tâm lý - sinh lý và sự rèn luyện của cá nhân…
Tiêu chí về hiệu quả công việc của nhân lực bảo hiểm xã hội: Đây là nhóm tiêu
chí đánh giá năng lực thực thi nhiệm vụ thực tế của nhân lực của BHXH Phản ánh mức độ hoàn thành nhiệm vụ của nhân lực và mức độ đảm nhận chức trách nhiệm vụ của nhân lực Để đánh giá nhân lực theo tiêu chí này cần dựa vào đánh giá thực hiện công việc của nhân lực của BHXH
Những nhân tố ảnh hưởng chất lượng nhân lực bảo hiểm xã hội
Sự phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội và hội nhập quốc tế: Trình độ nền
kinh tế yêu cầu Ngành xác định tiền lương, thu nhập, cải thiện mức sống và nâng cao dân trí của cán bộ trong điều kiện đãi ngộ tiền lương tiền thưởng của Ngành theo bảng lương Nhà nước, khó lòng giữ chân người tài Do đó, nó có tác động trực tiếp tới quá trình phát triển nhân lực Tăng trưởng đầu tư kéo theo sự đổi mới công nghệ đòi hỏi khâu tổ chức cán bộ và cán bộ Ngành phải không ngừng nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, để tiếp thu và ứng dụng được những thành tựu của tiến bộ công nghệ
Trang 7Quy hoạch nhân lực bảo hiểm xã hội: Phát triển nhân lực phải có tầm nhìn
chiến lươc, xác lập nhân lực phù hợp với yêu cầu của tổ chức
Tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ và môi trường làm việc nhân lực bảo hiểm xã hội: Khi bố trí nhân lực vào các chức danh, vị trí công tác phù hợp với trình độ đào
tạo và khả năng của từng người theo chuyên môn sẽ tạo môi trường thuận lợi để họ
có điều kiện phát huy sở trường, năng lực theo trình độ chuyên môn nghiệp vụ đã được đào tạo, góp phần thúc đẩy sự phát triển của tổ chức
Trình độ phát triển của hệ thống giáo dục và ý thức của nhân lực bảo hiểm
xã hội về nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Chất lượng giáo dục, đào tạo
là yếu tố tham gia một cách trực tiếp và đóng vai trò quyết định trong chiến lược phát triển của mọi tổ chức nói chung và BHXH nói riêng Một yếu tố quan trọng không kém chính là khả năng nhận thức của cán bộ BHXH về nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ bằng cách không ngừng học hỏi, tìm hiểu sâu về chuyên môn,nghiệp vụ, tài liệu của Ngành
Trình độ phát triển của hệ thống y tế và trình độ về dinh dưỡng cũng như ý thức rèn luyện của nhân lực bảo hiểm xã hội: Lẽ đương nhiên việc bảo vệ chăm sóc sức
khoẻ trước tiên thuộc về mỗi cá nhân, nhưng vẫn cần sự trợ giúp mang tính xã hội, có
sự trợ giúp cao đó là sự trợ giúp mang tính Nhà nước, ở đó Nhà nước giữ vai trò quan trọng là người tổ chức quản lý và bảo trợ
3 Kinh nghiệm nâng cao chất lƣợng nhân lực của BHXH Quận Hoàn Kiếm và BHXH huyện Đông Anh, Hà Nội - bài học kinh nghiệm rút ra cho bảo hiểm xã hội quận Ba Đình
Thứ nhất, về tuyển dụng Tuyển nhân viên theo yêu cầu cụ thể, không giới hạn
độ tuổi các ứng viên tham dự tuyển dụng để có nguồn lực phong phú
Thứ hai, về luân chuyển cán bộ cần quan tâm triển khai việc thường xuyên luân chuyển cán bộ có thời hạn theo danh mục các chức danh, tạo cơ hội cho cán
Trang 8bộ thực hiện được nhiều công việc khác nhau nhằm mục đích cuối cùng là tăng năng lực của cán bộ va tăng chất lượng công việc
Thứ ba, về đào tạo phát triển nhân lực: kế hoạch hóa, đa dạng các loại hình đào tạo và khuyến khích tự học trong điều kiện cho phép để tạo cơ hội tối đa bổ sung cập nhật kiến thức cho cán bộ nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, từ đó tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả làm việc đồng thời tạo nguồn cán bộ chất lượng cao
Thứ tư, về chế độ đãi ngộ Xây dựng quy chế chi trả lương theo kết quả, hiệu quả công việc có tác dụng kích thích động viên cán bộ nhân viên thi đua hăng say làm việc tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả; có chính sách chi trả lương riêng cho những nhân viên giỏi
Trang 9CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC TẠI BẢO HIỂM
XÃ HỘI QUẬN BA ĐÌNH
2.1 Khái quát về bảo hiểm xã hội quận Ba Đình: lịch sử, chức năng nhiệm vụ,
cơ cấu tổ chức
Bảo hiểm xã hội quận Ba Đình được thành lập theo Quyết định số 01/TC-TCCB ngày 12 tháng 7 năm 1995 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Hiện nay, Bảo hiểm xã hội quận Ba Đình có 61 cán bộ viên chức và lao động hợp đồng: trong đó Ban Giám đốc : 04 người, cán bộ nghiệp vụ : 53 người Gồm 5 phòng nghiệp vụ: phòng chính sách- lưu trữ hồ sơ, phòng kế toán – tài vụ, phòng giám định, phòng cấp sổ thẻ, phòng thu
Chức năng, nhiệm vụ: BHXH quận Ba Đình là cơ quan trực thuộc BHXH
thành phố Hà Nội có chức năng tổ chức thực hiện chế độ chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT); quản lý thu, chi BHXH, BHYT trên địa bàn quận Ba Đình theo phân cấp quản lý của BHXH Việt Nam và quy định của pháp luật
2.2 Thực trạng chất lượng nhân lực tại bảo hiểm xã hội Quận Ba Đình
Thứ nhất, về số lượng nhân lực: gồm 61 cán bộ viên chức và lao động hợp
đồng Trong đó số công chức biên chế của cơ quan là 57 người, số nhân viên hợp đồng là 4 người,trong đó có 2 người thuộc hợp đồng lao động 68 và 2 người thuộc hợp đồng lao động ngắn hạn
Thứ hai, về cơ cấu nhân lực: Do đặc thù công việc nên chủ yếu là lao động nữ
(78%), nam ( 22%) Trong đó chủ yếu là nhân lực ở độ tuổi từ 46 đến 60 (43%), chiếm tỷ lệ 38% là nhân lực ở độ tuổi 31 đến 45, còn lại 19% là nhân lực dưới 30 tuổi Sở dĩ nhân lực có đặc điểm này là do đặc thù là cơ quan nhà nước nên chủ yếu là số lượng lao động đã biên chế theo quy định
Về thể lực: về cơ bản cán bộ, viên chức quận Ba Đình đáp ứng đủ yêu cầu sức
Trang 10khỏe để lao động, làm việc Tuy nhiên, do đặc điểm công việc văn phòng ít vận động, cùng với đó là công việc của Ngành đòi hỏi phải tiếp xúc máy in và tư vấn, giải đáp thắc mắc cho người dân liên tục nên không tránh khỏi các bệnh như: thoái hóa đốt sống, bệnh về thanh quản, bụi phổi
Về trình độ đào tạo:Hầu hết cán bộ viên chức BHXH quận Ba Đình đều có
trình độ từ đại học trở lên ( 95%) Trình độ tin học của viên chức khá đồng đều Tất cả các viên chức đều sử dụng thành thạo tin học văn phòng từ cơ bản và phần mềm nghiệp vụ Tuy nhiên, số lượng viên chức thành thạo ngoại ngữ tại BHXH quận Ba Đình không nhiều, cần phải bồi dưỡng thêm
Về phẩm chất, đạo đức: phẩm chất đạo đức, tác phong làm việc luôn được
lãnh đạo đơn vị đặc biệt quan tâm có nội dung sinh hoạt thường kỳ của đảng bộ, chi bộ, cơ quan, đơn vị và kiểm điểm đánh giá công tác hàng năm.Điều đó thể hiện tác phong nghề nghiệp, phẩm chất lối sống của công chức BHXH quận đã được nâng lên đáng kể Qua đó cho thấy sự sát sao của lãnh đạo trong việc quan triệt kỷ luật lao động, kỷ cương hành chính, quy tắc ứng xử, quy định về chuẩn mực đạo đức theo quy định của Ngành
Về hiệu quả công việc: Mặc dù khối lượng công việc của cơ quan trong 3 năm
gần đây tăng theo cấp số nhân Cán bộ, chuyên viên thường xuyên phải làm them giờ nhưng 100% cán bộ công chức hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
2.3 Đánh giá về chất lƣợng nhân lực tại bảo hiểm xã hội Quận Ba Đình
ặt mạnh
Cơ bản, cán bộ viên chức BHXH luôn chấp hành tốt quy định, không có biểu hiện suy thoái tự diễn biến, tự chuyển hóa.Không ngừng rèn luyện đạo đức, lối sống, thực hiện nghiêm Quy định những điều đảng viên không được làm, học tập
và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo chủ đề năm; tăng