Nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ nghèo tại chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội thành phố Hải Dương

[r]

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

--***-

-NGUY N TH THANH MAI

NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I THÀNH PH

H I PHÒNG

Chuyên ngành: Tài chính, L u thông ti n t và tín d ng

TÓM T T LU N V N TH C S KINH T

HÀ N I, N m 2008

Xoá ói gi m nghèo là m t ch tr ng l n và nh t quán c a ng và Nhà n c Vi t Nam M c dù n n kinh t Vi t Nam trong nh ng n m qua ã

t c t c t ng tr ng cao, i s ng c a ng i dân nhìn chung c c i thi n rõ r t song bên c nh ó v n còn t n t i tình tr ng nghèo ói M t qu c gia không gi i quy t d t m xoá ói gi m nghèo thì luôn n ch a nguy c phát tri n không b n v ng d n n nh ng h u qu b t n nh kinh t -xã h i

c tiêu c th c a Ch ng trình m c tiêu qu c gia gi m nghèo giai

n 2006-2010 ã ra là ph n u gi m t l h nghèo t 22% n m 2005

xu ng còn 10-11% n m 2010

i Phòng là ô th lo i 1, thành ph tr c thu c trung ng, có t ng

di n tích t nhiên là 1.503 km2, dân s 1.884.685 ng i (tính n th i m tháng 9 n m 2007) H i Phòng là m t trong nh ng trung tâm kinh t quan

tr ng c a Vi t Nam, óng góp ngân sách ng th 4 sau thành ph H Chí Minh, Bà R a V ng Tàu và Hà n i N m 2006 óng góp kho ng 9.752 t

ng và n m 2007 d tính là 12.000 t ng Tuy không còn h ói nh ng

n n m 2006, H i Phòng v n còn t l h nghèo theo chu n m i là 8,48%,

ng ng v i h n 100.000 h

Th c hi n ch tr ng c a ng và Nhà n c v v n gi m nghèo và

nh h ng ch ng trình m c tiêu qu c gia giai n 2006-2010, H i Phòng

ã xây d ng ch ng trình gi m nghèo c a thành ph giai n 2006-2010

Ch ng trình ã xác nh nh ng m c tiêu c th gi m h nghèo xu ng d i 6% vào n m 2010; hoàn thành ch ng trình xoá nhà t m cho h nghèo theo chu n m i; gi m h tái nghèo ( c bi t là nh ng h nông nghi p dành t

ph c v cho ô th hoá và phát tri n các ngành ngh khác) Bên c nh ó các

ch tiêu c th : thu nh p c a h nghèo ph i t ng 1,5 l n so v i n m 2005; có

25 l t v n h c vay v n t Ngân hàng chính sách xã h i; 50 v n ng i

cách làm n; 100% ng i nghèo khi m au c khám ch a b nh mi n phí; 100% ng i nghèo c mi n gi m h c phí h c ngh ;100% cán b làm công tác xoá ói gi m nghèo c nâng cao trình hàng n m

t c các m c tiêu ã ra trên vào n m 2010 và ti n t i không còn h nghèo t i H i Phòng, c n có s tham gia tích c c c a các c quan, cá nhân có liên quan c a thành ph c bi t là vai trò vô cùng quan

tr ng c a chi nhánh NHCSXH thành ph H i Phòng Trong ó, ch t l ng cho vay i v i h nghèo có ý ngh a mang tính quy t nh Chính vì v y em

ch n tài lu n v n là: “Nâng cao ch t ng cho vay i v i h nghèo t i chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng”

Lu n v n ngoài Ph n m u và K t lu n c k t c u bao g m ba

ch ng v i nh ng n i dung chính sau:

CH T L NG CHO VAY I V I H NGHÈO NGÂN HÀNG

CHÍNH SÁCH XÃ H I 1.1 ng quan v Ngân hàng Chính sách xã h i

Lu n v n nêu lên khái ni m Ngân hàng Chính sách và Ngân hàng Chính sách xã h i; các h at ng c b n c a Ngân hàng Chính sách xã h i

NHCS xã h i là NHCS chuyên v th c hi n h tr c a Chính ph v i

i t ng c bi t là nh ng c dân có hoàn c nh khó kh n trong xã h i Trong ó, nhi m v xoá ói gi m nghèo luôn là m c tiêu ch y u c a lo i hình NHCSXH Nh v y, i t ng ph c v ch y u c a NHCSXH là t ng

p dân nghèo, th ng t p trung khu v c nông thôn hay vùng mi n kinh t

ch m phát tri n c a qu c gia

Thông th ng NHCSXH th c hi n tín d ng u ãi i v i h nghèo và các i t ng chính sách khác ph c v s n xu t, kinh doanh, t o vi c làm,

ói, gi m nghèo, n nh xã h i.

1.2 Ho t ng cho vay i v i h nghèo Ngân hàng chính sách xã h i

Lu n v n ã nêu lên khái ni m nghèo và chu n nghèo Lu n v n trình bày hai nguyên t c c b n trong cho vay i v i h nghèo, ó là: Nguyên

c s d ng v n vay úng m c ích xin vay và nguyên t c hoàn tr n g c và lãi vay úng th i h n ã th a thu n

Lu n v n ã trình bày Chính sách cho vay i v i h nghèo c a NHCSXH Nhìn chung, chính sách cho vay c a Ngân hàng Chính sách xã h i

c th hi n qua m t s n i dung chính sau:

* M c ích cho vay:

Ngân hàng Chính sách xã h i cho vay u ãi i v i h nghèo nh m

ph c v s n xu t kinh doanh, c i thi n i s ng, góp ph n th c hi n Ch ng trình M c tiêu qu c gia xoá ói gi m nghèo và vi c làm, n nh xã h i

* Th i h n cho vay và chu k hoàn tr :

Bên cho vay và h vay tho thu n v th i h n cho vay c n c vào:M c ích s d ng v n vay; Chu k s n xu t, kinh doanh ( i v i cho vay s n xu t, kinh doanh, d ch v ); Kh n ng tr n c a h vay; Ngu n v n cho vay c a Ngân hàng chính sách xã h i

Th i h n cho vay có th là ng n h n ( n 12 tháng), trung h n ( t trên

12 tháng n 60 tháng) và dài h n (trên 60 tháng)

chu k hoàn tr , vi c hoàn tr ti n vay có th th c hi n theo hai cách M t là, ng i vay tr làm nhi u l n Hai là, ng i vay tr m t l n khi

áo h n T n s tr ti n vay ph thu c vào nhu c u c a khách hàng vay, kh

ng qu n lý c a ngân hàng Hình th c hoàn tr c ánh giá cao h n là tr làm nhi u l n vì: Giúp khách hàng d ki m món nh tr n ; V n quay

xuyên gi a ngân hàng và khách hàng,…

* Lãi su t cho vay:

Vì Ngân hàng Chính sách cho vay v i tính ch t u ãi nên hi n nay, lãi

su t cho vay th ng là lãi su t u ãi, t c th p h n lãi su t mà các Ngân hàng

th ng m i áp d ng (lãi su t th tr ng)

* Ph ng th c cho vay:

Ngân hàng th ng s d ng hai ph ng th c cho vay ch y u là cho vay theo nhóm và cho vay cá nhân

* M c cho vay:

c cho vay c xác nh c n c vào nhu c u vay v n, v n t có và

kh n ng hoàn tr n c a h vay M c cho vay t i a i v i m t h do H i

ng qu n tr Ngân hàng chính sách xã h i quy t nh và công b t ng th i

* Hình th c m b o ti n vay:

i t ng cho vay c a Ngân hàng Chính sách xã h i là các i t ng chính sách, ch y u là ng i nghèo, nh ng ng i th ng có r t ít tài s n Do

y, yêu c u v tài s n th ch p thông th ng nh t ai, nhà c a, máy móc

và các tài s n khác là không thích h p Cho vay c a Ngân hàng Chính sách xã

i trong tr ng h p này d a trên uy tín c a ng i i vay, cho vay không c n tài s n m b o

1.3 Ch t l ng cho vay i v i h nghèo Ngân hàng chính sách xã

i

Lu n v n trình bày khái ni m ch t l ng cho vay và các Các tiêu chí ánh giá ch t l ng cho vay i v i h nghèo c a Ngân hàng chính sách xã

i, bao g m các tiêu chí nh : V n cho vay n úng i t ng, úng chính

quá h n; t l s d ng v n vay sai m c ích

Lu n v n nêu lên các nhân t nh h ng n nâng cao ch t l ng cho vay i v i h nghèo Nhóm nhân t khách quan bao g m: Ch tr ng, chính sách c a Chính Ph ; môi tr ng t nhiên; môi tr ng pháp lý; các y u t xã i; u ki n c s h t ng Nhóm nhân t ch quan g m có: mô hình t

ch c m ng l i c a NHCSXH; chi n l c h at ng; chính sách tín d ng, quy trình nghi p v tín d ng; ph m ch t o c, trình n ng l c c a i

ng cán b nhân viên ngân hàng và các t ch c chính tr xã h i; n ng l c tài chính c a ngân hàng; s ph i k t h p c a NHCSXH và các t ch c chính tr

xã h i

1.4 Kinh nghi m gi m nghèo c a m t s n c qua con ng tín d ng

Lu n v n trình bày công tác cung ng v n cho vay h nghèo, h nông dân c a m t s ngân hàng các n c, nh ngân hàng Grameen, BAAC, BRI

ó rút ra m t s nh n xét v kinh nghi m gi m nghèo hi u qu c a các ngân hàng ó

TH C TR NG HO T NG CHO VAY I V I H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I THÀNH PH

I PHÒNG 2.1 Khái quát v chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

Lu n v n trình bày khái quát nh ng nét c b n v chi nhánh NHCSXH thành ph H i Phòng nh : Quá trình hình thành chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng; Mô hình t ch c và các ho t ng c b n

a chi nhánh Ngân hàng chính sách xã h i thành ph H i Phòng

hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

Lu n v n nêu lên th c tr ng ho t ng cho vay c a chi nhánh NHCSXH thành ph H i Phòng, trong ó nh n m nh n c m c a h nghèo trên a bàn H i Phòng và ch t l ng cho vay i v i h nghèo Thông qua các s li u th c t xác nh t l n quá h n, t l thu lãi t ho t ng cho vay h nghèo, s l t h nghèo c vay v n, vv làm c s cho vi c ánh giá ch t l ng cho vay i v i h nghèo chi nhánh NHCSXH thành

ph H i Phòng

2.3 ánh giá ch t l ng cho vay i v i h nghèo chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

Lu n v n ánh giá m t cách khách quan nh ng k t qu t c v

ch t l ng cho vay i v i h nghèo Sau 5 n m ho t ng chi nhánh Ngân hàng chính sách xã h i ã không ng ng nâng cao ch t l ng cho vay i v i nghèo ng v n n c tay ng i nghèo nhi u h n, nhanh chóng, k p

th i và ã em l i hi u qu thi t th c Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã h i thành ph H i Phòng ã t p trung u m i huy ng ngu n v n, ph i h p,

ng ghép có hi u qu v i các d án h tr xoá ói gi m nghèo, t o u ki n cho h nghèo có v n s n xu t, t o công n vi c làm, t ng thu nh p, c i thi n

cu c s ng, t ng b c làm quen v i n n s n xu t hàng hoá Do ó, ã góp

ph n gi m t l h nghèo toàn thành ph t 11,7% n m 2002 xu ng còn 6,12% n m 2007; trong 5 n m ng v n c a chi nhánh Ngân hàng Chính sách

xã h i thành ph H i Phòng ã giúp cho 14.333 h vay v n s n xu t kinh doanh có hi u qu thoát kh i ng ng nghèo

Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng luôn quan tâm và c bi t chú tr ng công tác thu h i n quay vòng v n, t o u

ki n cho nhi u ng i nghèo và các i t ng chính sách khác c vay v n

m 2007 Ho t ng c a chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i có hi u qu còn th hi n chênh l ch thu chi qua các n m, n m 2003: -601 tri u ng,

m 2004: -292 tri u ng, n m 2005: -2.663 tri u ng, n m 2006: 4.156 tri u ng, n m 2007: 22.397 tri u ng

Bên c nh nh ng k t qu ã t c, Lu n v n c ng phân tích nh ng

n ch c n ph i kh c ph c nh : m c d n bình quân m t h vay còn th p, công tác cho vay và thu n ch a th t thu n l i,

Trên c s phân tích nh ng k t qu t c và nh ng t n t i ch y u,

Lu n v n nêu lên nh ng nguyên nhân nh h ng n ch t l ng cho vay i

i h nghèo chi nhánh NHCSXH thành ph H i Phòng nh : Ngu n v n còn h n h p;Vi c xác nh h nghèo c vay v n ch a phù h p v i u

ki n th c ti n; Th c hi n cho vay u thác qua các t ch c chính tr -xã h i còn nhi u b t c p; i ng cán b tham gia công tác gi m nghèo còn thi u v s

ng và h n ch v kinh nghi m; Do b n thân h nghèo; u ki n th i ti t không thu n l i; Ch a quan tâm úng m c vi c l ng ghép th c hi n chính sách tín d ng u ãi v i các chính sách, d án gi m nghèo khác; Công tác

ki m tra, ki m soát còn y u; Chính sách lãi su t cho vay h nghèo còn nhi u

ng m c

GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG CHO VAY I V I H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I

THÀNH PH H I PHÒNG 3.1 Nh ng quan m, m c tiêu, v xoá ói gi m nghèo trong th i gian

i

Lu n v n ã trình bày nh ng quan m và m c tiêu xoá ói gi m nghèo c a ng và Nhà n c ta; nh h ng gi m nghèo c a thành ph H i

hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng.

3.2 Gi i pháp nâng cao ch t l ng cho vay i v i h nghèo t i chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

Lu n v n ã nêu lên 11 gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng cho vay

i v i h nghèo t i chi nhánh NHCSXH thành ph H i Phòng bao g m:

Th nh t, t ng t tr ng ngu n v n a ph ng trong t ng ngu n v n huy ng

Th hai, t ng c ng ki n th c kinh doanh và công ngh cho lao ng

a các h vay

Th ba, u tiên ngu n v n i v i nh ng huy n có t l h nghèo cao

Th t , c ng c và hoàn ch nh m ng l i T ti t ki m và vay v n

Th n m, ph i h p v i các t ch c chính tr -xã h i làm t t công tác u thác cho vay

Th sáu, t ng c ng công tác ki m tra, ki m soát

Th b y, t ng c ng và nâng cao n ng l c c a i ng cán b tham gia công tác gi m nghèo

Th tám, ch n ch nh và ki n toàn vi c t ch c giao d ch c nh t i xã,

ph ng

Th chín, nâng cao nh n th c, ý chí quy t tâm ph n u v t nghèo

a chính h nghèo

Th m i, nhân r ng các mô hình, kinh nghi m gi m nghèo hi u qu

Th m i m t, thí m th c hi n cho vay theo lãi su t th tr ng i

i m t s h nghèo

3.3 Ki n ngh nh m nâng cao ch t l ng cho vay i v i h nghèo t i chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

Vi t Nam và v i các c quan chuyên trách c a thành ph H i Phòng Các

ki n ngh bao g m:

Chính Ph xem xét tiêu chí h nghèo phù h p v i u ki n phát tri n kinh t xã h i hi n nay

Chính ph cho phép h th ng Ngân hàng Chính sách xã h i Vi t Nam

ng b c th c hi n cho vay theo lãi su t th tr ng i v i h nghèo

NHCSXH Vi t Nam t ng thêm ngu n v n cho vay h nghèo và các

i t ng chính sách khác cho Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành

ph H i Phòng nh m áp ng nhu c u vay v n c a h nghèo và các i t ng chính sách khác

NHCSXH Vi t Nam th ng xuyên t ch c t p hu n nghi p v cho cán Ngân hàng Chính sách xã hôi c s

Nh ng a ph ng t o u ki n c p t, c p kinh phí n bù xây

ng tr s làm vi c, ngh Ngân hàng Chính sách xã h i Vi t Nam b trí

n xây d ng tr s làm vi c cho phòng giao d ch Ngân hàng Chính sách

xã h i

T ng c ng công tác thanh tra, ki m tra i v i ho t ng chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

ngh Thành u , H i ng nhân dân, U ban nhân dân ch o các

p, các ngành, Ban ch o xoá ói gi m nghèo, các t ch c chính tr xã h i

ph i h p v i chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng làm t t công tác cho vay h nghèo và các i t ng chính sách khác

ngh H i ng nhân dân, U ban nhân dân t ng t l ngu n v n ngân sách a ph ng t ng ngu n v n cho vay h nghèo và các i t ng chính sách khác

nghiên c u, xây d ng ph ng án m r ng ngành ngh , thu hút lao ng i

i nh ng qu n, huy n b m t t cho nh ng ch ng trình, d án c a Nhà

c, tránh nguy c tái nghèo; có c ch chính sách ng viên, khuy n khích các doanh nghi p tham gia ch ng trình gi m nghèo nh mi n thu thu nh p doanh nghi p, h tr phát tri n s n xu t, tiêu th s n ph m, u t c s h ng

Lao ng-Th ng binh và Xã h i t ng c ng ki m tra và ch o các a ph ng trong vi c th ng kê t l h nghèo, t o u ki n cho nh ng thu c di n h nghèo nh ng ch a c các a ph ng th ng kê vào danh sách h nghèo a ph ng có u ki n ti p c n v n tín d ng ch ng trình cho vay h nghèo

Các c quan ch c n ng c a thành Ph H i Phòng c n ti p t c h tr

u t c s h t ng cho các xã khu v c nông thôn, c bi t các xã thu c vùng sâu, vùng xa nh m thay i th c s b m t nông thôn, chú tr ng n các

s ph c v s n xu t và i s ng nh : thu l i, khai hoang m r ng di n tích, n c s ch, tr ng h c, y t , n sinh ho t,…

Chính quy n các c p c n có s nh h ng th tr ng, tiêu th s n

ph m cho h nghèo

S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, Lao ng-Th ng binh và

Xã h i ph i h p ch o các a ph ng t ch c n ng ghép th c hi n d án: khuy n nông, lâm, ng và phát tri n s n xu t, phát tri n ngành ngh cho

ng i nghèo; d án nhân r ng mô hình xoá ói gi m nghèo v i ch ng trình tín d ng chính sách c a Ngân hàng Chính sách xã h i

T LU N

Xoá ói gi m nghèo là m t công vi c ph c t p và h t s c khó kh n,

th c hi n m c tiêu xoá ói gi m nghèo là trách nhi m c a ng, Chính ph ,

ngân hàng gi m t v trí c bi t quan tr ng trong ti n trình th c hi n m c tiêu c a ch ng trình qu c gia này, nh t là Ngân hàng chính sách xã h i Ngân hàng Chính sách xã h i có th t n t i, phát tri n và là kênh d n v n n

i ng i nghèo, giúp h thoát nghèo thì ngân hàng c n ph i nâng cao ch t

ng cho vay

Trên c s t ng h p các ph ng pháp nghiên c u, lu n v n ã khái quát c các v n lý thuy t v cho vay i v i h nghèo; v n d ng vào

ho t ng c th c a chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng; ánh giá ch t l ng cho vay i v i h nghèo c a ngân hàng; qua ó

nh d n xu t m t s gi i pháp và ki n ngh nh m nâng cao h n n a ch t

ng cho vay i v i h nghèo c a chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i Phòng

i s hi u bi t còn h n ch , v n nghiên c u r ng và ph c t p, nên

Lu n v n khó tránh kh i nh ng khi m khuy t v n i dung và hình th c Tác

gi r t mong nh n c ý ki n óng góp c a các th y cô giáo và các nhà khoa

c b n Lu n v n c hoàn ch nh h n

hoàn thi n b n lu n v n này, tác gi ã nh n c s giúp t n tình c a các th y cô tr ng i h c Kinh t qu c dân, lãnh o và cán b chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã h i thành ph H i phòng

Tác gi xin bày t lòng bi t n chân thành t i TS Ngô Chung-NHNNVN ã t n tình h ng d n, giúp tác gi trong quá trình hoàn thi n

n lu n v n này