Trên cơ sở vận dụng các phương pháp nghiên cứu, bám sát mục tiêu, phạm vi nghiên cứu, đề tài đã hoàn thành được các nhiệm vụ đề ra, nêu ra được các luận chứng khoa học v[r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN
LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined
1.1 Cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng Thương mại Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm Doanh nghiệp vừa và nhỏ Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đặc điểm và vai trò của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tếError! Bookmark not defined
1.1.3 Cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined
1.2 Chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ Error! Bookmark not defined
1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
của Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.3.1 Nhóm nhân tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.3.2 Nhóm nhân tố khách quan Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI BIDV SƠN LA Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về BIDV Sơn La Error! Bookmark not defined
Trang 22.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của BIDV Sơn LaError! Bookmark not defined
2.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Sơn LaError! Bookmark not defined
2.2 Tổng quan các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Sơn LaError! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La Error! Bookmark not defined 2.3.1 Những quy định chung về cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ Error! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ Error! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La Error! Bookmark not defined 2.4.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những mặt hạn chế Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI BIDV SƠN LA Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng phát triển cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined
3.2.3 Thực hiện tốt chính sách cho vay, từng bước đưa các Doanh nghiệp vừa và
nhỏ thành khách hàng truyền thống Error! Bookmark not defined
3.2.4 Thực hiện tốt các quy trình cho vay đã được xây dựng và đổi mới theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9001-2000 và mô hình tổ chức hoạt động cho
vay tại chi nhánh Error! Bookmark not defined
3.2.5 Tổ chức tốt mạng lưới thu thập, xử lý thông tin và phân tích thông tin tín dụng đồng thời phát triển hoạt động marketing đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Error! Bookmark not defined
Trang 33.2.6 Tăng cường kiểm tra, kiểm soát Error! Bookmark not defined
3.2.7 Chủ động ngăn ngừa những khoản nợ có thể dẫn đến nợ quá hạn và có
những biện pháp xử lý thích hợp đối với những khoản nợ quá hạn Error! Bookmark not defined
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam Error! Bookmark not defined
3.3.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước Error! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nướcError! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới, doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) luôn chiếm tỷ lệ cao trong tổng số doanh nghiệp (DN) Vì thế, DNVVN luôn được xác định có vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân Tuy nhiên, DNVVN đang đứng trước nhiều cơ hội, thách thức trước tiến trình hội nhập sâu rộng của các nền kinh tế trên thế giới Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, ngoài việc huy động mọi nguồn lực bên trong, hơn ai hết các DNVVN cần nhận được sự hỗ trợ
về nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại (NHTM) Chính vì vậy, DNVVN trở thành đối tượng cho vay đặc biệt quan trọng và nhiều tiềm năng đối với các NHTM đặc biệt là
ở các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam
Việt Nam đã tham gia tổ chức thương mại Quốc tế WTO thì các tổ chức tín dụng trong nước sẽ phải hoàn toàn bình đẳng với các tổ chức tín dụng nước ngoài Điều này gây sức ép rất lớn đòi hỏi các NHTM Việt Nam phải tự hoàn thiện, mở rộng và chiếm lĩnh thị trường nhằm nâng cao sức cạnh tranh Khu vực DNVVN trở thành trị trường có sức thu hút rất lớn đối với các NHTM Tuy nhiên, với đặc thù là vốn ít, khả năng quản lý chưa cao thì đảm bảo chất lượng tín dụng đối với DNVVN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bất kỳ một NHTM nào khi hoạch định chính sách phát triển kinh doanh, các NHTM Việt Nam cũng không ngoại lệ
Tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Sơn La (BIDV Sơn La) vấn
đề hỗ trợ phát triển các DNVVN đang từng bước được quan tâm Phát triển tín dụng mở rộng tới thị trường các DNVVN được đặt ra như một mũi nhọn trong quyết sách kinh doanh giai đoạn 2010-2015 Tuy nhiên, chất lượng cho vay đối với DNVVN trong thời gian qua còn bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục Xét về quy mô cũng như tiềm lực hoạt động tín dụng đối với DNVVN còn chưa thực sự xứng tầm với quy mô và sự phát triển của chi nhánh trong hệ thống Ngân hàng TMCP Đầu tư Phát triển Việt Nam cũng như
các ngân hàng trên địa bàn tỉnh Sơn La Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi Nhánh Sơn La” làm luận văn.
Trang 52 Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hóa lý thuyết cơ bản về chất lượng cho vay đối với DNVVN của Ngân hàng thương mại
- Trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La để thấy kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại từ đó đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu: Cho vay DNVVN của Ngân hàng thương mại
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La
Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu tình hình cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ từ năm 2010 đến năm 2012
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
- Thống kê, tổng hợp,chọn mẫu, so sánh, phân tích, đánh giá
- Nghiên cứu tình huống
5 Những đóng góp về khoa học của luận văn
Trên cơ sở kế thừa và phát triển các công trình nghiên cứu trước đây, đề tài tiếp tục nghiên cứu thực trạng chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La với
những đóng góp chủ yếu sau:
- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về chất lượng cho vay đối với DNVVN của NHTM
- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn
La, đưa ra được những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân
- Đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La
Trang 66 Kết cấu của luận văn:
Ngoài lời mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục những từ viết tắt và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng cho vay đối với DNVVN của các NHTM
Chương 2: Thực trạng chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay DNVVN tại BIDV Sơn La
CHƯƠNG 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng Thương mại
1.1.1 Khái niệm Doanh nghiệp vừa và nhỏ
1.1.2 Đặc điểm và vai trò của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế
1.1.2.1 Đặc điểm
a Các DNVVN chiếm số lượng lớn trên thị trường, và tốc độ gia tăng cao
b Quy mô hoạt động nhỏ
c Đa số các DNVVN là các DN ngoài quốc doanh
d Khả năng cạnh tranh thấp
e Chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường bên ngoài
f Tính linh hoạt cao
1.1.2.2 Vai trò
a Tạo việc làm và thu nhập cho người lao động
b Thu hút nguồn vốn trong dân
c Đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế
d Tạo sự linh hoạt cho nền kinh tế
Trang 71.1.3 Cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mại
1.1.3.1 Cho vay – một hoạt động tất yếu của các NHTM
1.1.3.2 Các hình thức cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của NHTM
a Căn cứ vào thời hạn cho vay
Gồn: Cho vay ngắn hạn, Cho vay trung hạn, Cho vay dài hạn
b Căn cứ vào nội dung và tính chất
Gồm: Cho vay thấu chi, Cho vay trực tiếp từng lần, Cho vay theo hạn mức, Cho vay luân chuyển, Cho vay trả góp, Cho vay gián tiếp
1.2 Chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mại
1.2.1 Khái niệm chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Thứ nhất: Chất lượng hoạt động tín dụng xét từ giác độ NHTM
Thứ hai: Chất lượng hoạt động xét từ giác độ khách hàng
Thứ ba: Chất lượng tín dụng xét từ giác độ nền kinh tế
1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mại
1.2.2.1 Các chỉ tiêu định tính
1.2.2.2 Các chỉ tiêu định lượng
-Nhóm chỉ tiêu về tăng trưởng tín dụng
-Nhóm chỉ tiêu về nợ có đảm bảo
- Nhóm chỉ tiêu về nợ xấu:
- Chỉ tiêu về lợi nhuận từ hoạt động tín dụng
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
1.3.1 Nhóm nhân tố chủ quan
Chính sách cho vay
Quy trình cho vay
Công tác thẩm định dự án vay vốn
Thông tin cho vay
Công tác tổ chức và trình độ nghiệp vụ của cán bộ
Trang 8 Vốn tự có của ngân hàng
Trang thiết bị, cơ sở vật chất của ngân hàng
1.3.2 Nhóm nhân tố khách quan
Khách hàng
Môi trường kinh tế
Môi trường chính trị- xã hội
Môi trường pháp lý
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
TẠI BIDV SƠN LA 2.1 Khái quát về BIDV Sơn La
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của BIDV Sơn La
2.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Sơn La
2.1.2.1 Huy động vốn
2.1.2.2 Hoạt động tín dụng
- Về cơ cấu tín dụng
- Về chất lượng tín dụng
2.1.2.3 Hoạt động dịch vụ
2.2 Thực trạng chất lượng cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn
La
2.2.1 Những quy định chung về cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ
* Quy định về tài sản đảm bảo
* Lãi suất cho vay
2.2.2 Thực trạng chất lượng tín dụng đối với DNVVN
* Thực trạng dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
Số lượng vốn đã huy động được vào hoạt động kinh doanh cho vay của mình làm cho tốc độ tăng trưởng của hoạt động cho vay ngày càng gia tăng cả về số tuyệt đối lẫn tương đối
Trang 9* Nguyên nhân dư nợ cho vay đối với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng nhanh là do
- BIDV Sơn La mở rộng địa bàn cho vay, mở rộng các hình thức cho vay như chiết khấu, tài trợ, tiêu dùng đặc biệt cho vay đối với CBCNV, tập trung đầu tư vốn cho các doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, sản phẩm có chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh trên thị trường
- Nhiều doanh nghiệp đã khắc phục được khó khăn trong sản xuất kinh doanh bắt đầu làm ăn có lãi, mở rộng sản xuất kinh doanh, Do đó đã đạt được mức tăng dư nợ đáng
kể so với năm trước
- BIDV Sơn La đã mạnh dạn đầu tư cho tất cả các doanh nghiệp có đủ điều kiện vay vốn trên địa bàn lân cận
* Thực trạng về nợ quá hạn doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La
Không những đã không để nợ quá hạn mới phát sinh mà còn bước thu hồi nợ hết
nợ xấu và một số nợ quá hạn cũ
* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ quá hạn trên là
- Do thiếu kiến thức kỹ năng quản lý: nguyên nhân mà nhiều DN gặp phải
- Do cơ chế chính sách Nhà nước khiến một số DN lăn thua lỗ không có khả năng trả được nợ
- Đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và tư nhân cá thể
2.3 Đánh giá chất lượng cho vay đối với DNVVN tại BIDV Sơn La
2.3.1 Những kết quả đạt được
- Dư nợ cũng như tỷ trọng dư nợ đối với DNVVN đang tăng lên một cách ổn định, năm sau cao hơn năm trước
- Nợ gia hạn tuy có sự tăng lên về giá trị nhưng xét trong tỷ lệ với dự nợ của DNVVN thì lại giảm đi (năm 2010 chiếm 30,18%, năm 2011 là 29,03% và năm 2012 là 14,14%)
Ngoài ra, ngân hàng còn không ngừng thắt chặt mối quan hệ với các khách hàng
có quan hệ tín dụng tốt với ngân hàng Quy trình tín dụng được thực hiện một cách chặt chẽ, công tác thẩm định tín dụng được tiến hành thận trọng
Trang 10Bên cạnh đó, ngân hàng đang từng bước hiện đại hoá cơ sở vật chất, giúp cho việc theo dõi thông tin tín dụng được nhanh chóng và chính xác
2.3.2 Những mặt hạn chế
- Tuy tỷ trọng dư nợ DNVVN trên tổng dư nợ tăng lên qua các năm nhưng so với các ngân hàng khác trong cùng hệ thống BIDV Việt Nam thì tỷ trọng này vẫn thấp hơn nhiều
- Nợ có đảm bảo bằng tài sản của các doanh nghiệp Nhà nước vừa và nhỏ thấp hơn nhiều so với tỷ lệ chung của ngân hàng
- Tỷ lệ nợ quá hạn, nợ khó đòi của DNVVN là rất cao so với các ngân hàng khác cùng hệ thống
- Lợi nhuận tín dụng đối với DNVVN chưa cao và chưa tương xứng với khả năng của ngân hàng
2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế
2.3.3.1 Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân từ phía các doanh nghiệp
Môi trường pháp lý
Môi trường kinh tế
2.3.3.2 Nguyên nhân chủ quan
Thứ nhất, Quan điểm, nhận thức về việc chuyển hướng mở rộng phát triển sang cho
vay DNVVN chưa được quán triệt nghiêm túc tại Chi nhánh do BIDV Sơn La
Thứ hai, Hệ thống quy trình các sản phẩm cho vay DNVVN còn nhiều điểm bất
cập khó khăn trong triển khai và đôi khi còn chưa phù hợp với thực tiễn
Thứ ba, Đội ngũ cán bộ nói chung đặc biệt là đội ngũ cán bộ quan hệ khách hàng
cá nhân nói riêng còn yếu và thiếu, chưa được đào tạo bài bản về chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ
Thứ tư, trang thiết bị hiện nay không đồng bộ dẫn đến không khai thác hết tiềm
năng của tài sản, chưa đáp ứng được yêu cầu khai thác thông tin phục vụ công tác quản lý tại Chi nhánh
Trang 11Thứ năm, Công tác Marketting khách hàng bị buông lỏng do trong một thời gian
dài
Thứ sáu, Hệ thống mạng lưới bán hàng còn nhỏ và chưa đi vào đúng địa bàn thị
trường có tiềm năng để phát triển
CHƯƠNG 3:
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY
DNVVN TẠI BIDV SƠN LA
3.1 Định hướng phát triển cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La 3.1.1 Định hướng phát triển các Doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Sơn La 3.1.2 Định hướng phát triển cho vay các Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại BIDV Sơn La
Về công tác phát triển nguồn vốn
Về công tác đầu tư tín dụng
Về công tác phát triển các sản phẩm dịch vụ Ngân hàng
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đối với DNVVN nhỏ tại BIDV Sơn La
3.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
3.2.2 Xây dựng chiến lược cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ phù hợp xu hướng phát triển của nền kinh tế
3.2.3 Thực hiện tốt chính sách tín dụng được cụ thể hóa nội dung chính sách khách hàng
đã xây dựng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
3.2.4 Thực hiện tốt các quy trình cho vay đã được xây dựng và đổi mới theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9001-2000 và mô hình tổ chức hoạt động cho vay tại chi nhánh 3.2.5 Tổ chức tốt mạng lưới thu thập, xử lý thông tin và phân tích thông tin tín dụng đồng thời phát triển hoạt động marketing đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
3.2.6 Tăng cường kiểm tra, kiểm soát
3.2.7 Chủ động ngăn ngừa những khoản nợ có thể dẫn đến nợ quá hạn và có những biện pháp xử lý thích hợp đối với những khoản nợ quá hạn
3.3 Một số kiến nghị
3.3.1 Kiến nghị với ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam