Lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu và vận dụng vào nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội

3.2 Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu đối với nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Hà Nội .... Error![r]

“MỤC LỤC”

LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT THÚC ĐẨY XUẤT KHẨUError! Bookmark

not defined.

1.1 Cơ sở lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu Error! Bookmark not defined.

1.1.1 Lý thuyết lợi thế tuyệt đối Error! Bookmark not defined

1.1.2 Lý thuyết lợi thế so sánh Error! Bookmark not defined

1.1.3 Học thuyết H-O Error! Bookmark not defined

1.1.4 Lý thuyết lợi thế cạnh tranh Error! Bookmark not defined

1.1.5 Chính sách thương mại chiến lược Error! Bookmark not defined 1.2 Khung lý thuyết thúc đẩy xuất khẩuError! Bookmark not defined

1.2.1 Nội dung lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.2.2 Các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.2.3 Điều kiện thực hiện biện pháp thúc đẩy xuất khẩuError! Bookmark not defined

1.3 Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa và sự cần thiết xây dựng lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.3.1 Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined

1.3.2 Sự cần thiết xây dựng lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu cho doanh nghiệp

nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU ĐỐI VỚI NHÓM CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 2.1 Lợi thế xuất khẩu và tình hình xuất khẩu của nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.1.1 Lợi thế xuất khẩu của Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.1.2 Thực trạng xuất khẩu của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành

phố Hà Nội tham gia xuất khẩu Error! Bookmark not defined 2.2 Phân tích thực trạng thúc đẩy xuất khẩu của nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Nhóm biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nhóm biện pháp giúp tiếp cận thị trường quốc tếError! Bookmark not defined

2.2.3 Nhóm biện pháp hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành

phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.4 Nhóm biện pháp tài trợ doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá tình hình thúc đẩy xuất khẩu của nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU CỦA NHÓM CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2020 TẦM NHÌN 2025Error! Bookmark not defined.

3.1 Định hướng thúc đẩy xuất khẩu đối với nhóm các doanh nghiệp nhỏ

và vừa trên địa bàn Hà Nội đến năm 2020 tầm hình 2025Error! Bookmark

not defined.

3.1.1 Dự báo tình hình xuất khẩu của đối với nhóm các doanh nghiệp nhỏ và

vừa trên địa bàn Hà Nội đến năm 2025 Error! Bookmark not defined 3.1.2 Định hướng thúc đẩy xuất khẩu của thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu đối với nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 3.3 Kiến nghị đối với các tổ chức và doanh nghiệpError! Bookmark not

defined.

3.3.1 Kiến nghị pháp chung đối với chính quyền Trung Ương Error! Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị với các tổ chức và hiệp hội Error! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghị với nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

“ DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT”

“ STT ” “Chữ viết tắt” “Nghĩa đầy đủ”

1 “CNTT” “Công nghệ thông tin”

2 “DNNVV” “Doanh nghiệp nhỏ và vừa”

3 “KCN” “Khu công nghiệp”

4 “TCMN” “Thủ công mỹ nghệ”

5 “TMĐT” “Thương mại điện tử”

6 “TMQT” “Thương mại quốc tế”

7 “UBND” “Ủy ban nhân dân”

8 “XK - NK” “Xuất khẩu – Nhập khẩu”

9 “XNK” “Xuất nhập khẩu”

“ DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG ANH”

“STT ” “Chữ viết tắt” “Nghĩa đầy đủ”

“Tiếng Anh” “Tiếng Việt”

1 “AANZFTA” “ASEAN - New Zealand Free

Trade Agreement”

“Hiệp định thương mại Asean - New Zealand”

2 “ADB” “ASEAN Development

Bank”

“Ngân hàng phát triển

Châu Á”

3 “AIFTA” “ASEAN - India Free Trade

Agreement”

“Hiệp định thương mại ASEAN - Ấn Độ”

4 “APEC” “Asia Pacific Economic

Cooperation”

“Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương”

5 “ASEAN” “Association of Southeast

Asian Nations”

“Cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á”

6 “EVFTA” “EU - Vietnam Free Trade

Agreement”

“Hiệp định thương mại Việt Nam - EU”

7 “FDI” “Foreign Direct Investment” “Đầu tư trực tiếp nước

ngoài”

8 “FTA” “Free Trade Area” “Khu vực mậu dịch tự

do”

9 “GDP ” “Gross Domestic Product” “Tổng sản phẩm nội địa”

10 “IC” “Intergrated Ciruit” “Vi mạch tích hợp”

11 “ICDREC”

“Intergrated Ciruit Design Research Research &

Education Center”

“Trung tâm nghiên cứu

và đào tạo thiết kế vi

mạch”

12 “ISO” “International Orrganisation

for Standardisation”

“Tổ chức tiêu chuẩn hoá

quốc tế”

13 “NOIP” “National Office of

Intellectual Property” “Cục sở hữu trí tuệ”

14 “OVOP” “One Village One Product” “Làng một sản phẩm”

15 “PCI” “Provincial Competitiveness “Chỉ số năng lực cạnh

Index” tranh cấp tỉnh”

16 “R&D” “Reasearch and

Development”

“Nghiên cứu và phát

triển”

17 “RCA” “Revealed Comparative

Advantage”

“Lợi thế so sánh hiện

hữu”

18 “SMEs” “Small and Medium

Enterprises”

“Doanh nghiệp nhỏ và

vừa”

19 “VACCS” “Vietnam Automated Cargo

Clearance System”

“Hệ thống thông quan tự

động”

20 “VCCI” “Vietnam Chamber of

Commerce and Industry”

“Phòng thương mại công nghiệp Việt Nam”

21 “VCFTA” “Vietnam - Chile Free Trade

Agreement”

“Hiệp định thương mại Việt Nam - Chile”

22 “VCIS”

“Vietnam Customs Intelligence Information

System”

“Hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin nghiệp vụ”

23 “VKFTA” “Vietnam - Korea Free Trade

Agreement”

“Hiệp định thương mại Việt Nam - Hàn Quốc”

24 “WTO” “World Trade Organization” “Tổ chức thương mại thế

giới”

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 “Mô hình kim cương” 8 Hình 1.2 “Xây dựng lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu bằng đóng góp của cơ sở

Hình 1.3 “Mô hình phát triển cụm ngành” 16 Hình 1.4 “Các bước phát triển từ cụm ngành mũi nhọn” 17 Hình 2.1 “Cơ cấu doanh nghiệp theo quy mô lao động năm 2016” 24 Hình 2.2 “Nhận thức của doanh nghiệp về các hiệp định thương mại quốc tế” 25 Hình 2.3 “Kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội theo nhóm mặt hàng (bảng 1) ” 33 Hình 2.4 “Kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội theo nhóm mặt hàng (bảng 2) ” 34 Hình 2.5 “Kim ngạch xuất khẩu thành phố Hà Nội theo thị trường” 35 Hình 2.6 “Mức độ tiếp cận các văn bản tài liệu” 47 Hình 2.7 “Các yếu tố làm giảm chỉ số PCI 2015 của thành phố Hà Nội” 51 Hình 3.1 “Dự báo kim ngạch xuất khẩu nhóm mặt hàng xuất khẩu của thành

phố Hà Nội đến năm 2025” 56 Hình 3.2 “Dự báo kim ngạch xuất khẩu đến thị trường mục tiêu” 57 Hình 3.3 “Sự chuyển đổi về vai trò và trách nhiệm giữa 2 mô hình” 61 Hình 3.4 “Sự phù hợp giữa chính sách và giải đoạn phát triển” 62

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Lợi nhuận từ quyết định của của 2 hãng Boeing và Airbus 10 Bảng 1.2 Lợi nhuận từ quyết định của của 2 hãng Boeing và Airbus sau khi được tài trợ 10 Bảng 1.3 Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo các tiêu chí 18 Bảng 2.1 Khả năng tiếp cận vốn ngân hàng năm 2015 26 Bảng 2.2 Lãi suất vay trung bình 2013-2015 theo quy mô doanh nghiệp 26 Bảng 2.3 Thời hạn khoản vay 27 Bảng 2.4 Chi tiết về doanh nghiệp xuất khẩu và không xuất khẩu 29 Bảng 2.5 Khách hàng chính của các nhóm doanh nghiệp 30 Bảng 2.6 Doanh nghiệp có xuất khẩu năm 2015 toàn quốc 31 Bảng 2.7 Kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội 32 Bảng 2.8 Các lĩnh vực thủ tục hành chính còn rườm rà 50 Bảng 2.9 Tỷ lệ DN đồng ý “không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp” 52 Bảng 2.10 Các nguồn tiếp cận vốn khác của DN 2015 52 Bảng 3.1 Lộ trình thực hiện cam kết tự do hóa trong các FTA 54

TÓM TẮT LUẬN VĂN

“Thúc đẩy xuất khẩu là xu hướng chung của tất cả các doanh nghiệp trong quá trình hội nhập quốc tế diễn ra sôi động hiện nay Xuất khẩu có vai trò quan trọng, đóng góp vào tăng trưởng của cả doanh nghiệp và quốc gia và thúc đẩy xuất khẩu có vị trí quan trọng đối với doanh nghiệp và là điều kiện hình thành chiến lược xuất khẩu, lựa chọn mặt hàng xuất khẩu chủ lực.”

“Xây dựng khung lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu đối với doanh nghiệp là cơ sở để phân tích thực trạng thúc đẩy xuất khẩu của doanh nghiệp, từ đó nhắm đề xuất giải pháp đáp ứng với doanh nghiệp, kiến nghị nhằm thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao hiệu quả xuất khẩu của doanh nghiệp Trước kinh nghiệm của các nước đạt được nhiều thành công trong thúc đẩy xuất khẩu như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc v.v nhờ xây dựng khung

lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu cho doanh nghiệp có cơ sở khoa học và đảm bảo tính hệ thống Vì vậy việc học tập kinh nghiệm và xây dựng khung lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu của doanh nghiệp là điều cần thiết đối các doanh nghiệp Việt Nam.Doanh nghiệp là chủ thể thúc đẩy xuất khẩu, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu quy mô doanh nghiệp của Việt Nam đóng vai trò vô cùng quan trọng bởi tính linh hoạt, sáng tạo trong sản xuất kinh doanh Cả nước hiện tại có khoảng 400.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp, đóng góp hơn 40% GDP và tạo việc làm cho 52% người lao động Tuy DNNVV đạt tăng trưởng mạnh trong thời gian qua nhưng quá trình tăng trưởng này lại diễn ra trong điều kiện hạn chế dẫn đến việc sử dụng, phân phối nguồn lực không hiệu quả Vì vậy, tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa có xuất khẩu ra thị trường quốc tế chỉ chiếm dưới 7% Để thúc đẩy xuất khẩu, chính phủ nói chung và thành phố Hà Nội nói riêng đã có định hướng, chính sách và nhiều giải pháp khác nhau để thúc đẩy xuất khẩu và đạt được những thành tựu đáng kể Tuy nhiên, xuất khẩu trên địa bàn Hà Nội vẫn gặp nhiều trở ngại do các yếu tố khách quan và chủ quan Xuất phát từ thực trạng nêu trên, đề tài: “Lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu và vận dụng vào nhóm các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội” được chọn để nghiên cứu.”

Với những mục tiêu đó, đề tài nghiên cứu sử dụng số liệu thu thập từ báo cáo về DNNVV Niên giám thống kê Hà Nội 2015 và các nguồn tài liệu chuyên sâu khác theo quý từ năm 2006 đến năm 2016 được chia làm 3 chương với các nội dung như sau:

“ Chương 1: Lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu ”

Khung lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu sử dụng các lý thuyết lợi thế tuyệt đối, lợi thế

so sánh, học thuyết H-O, lý thuyết lợi thế cạnh tranh và chính sách thương mại chiến lược Từ đó lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu bao gồm các nội dung xác định các lợi thế bằng việc phân tích các yếu tố sản xuất của địa phương nhằm đưaxác định các sản phẩm xuất khẩu chiến lược Phân tích các yếu tố của sản phẩm xuất khẩu chiến lược nhằm xác định các lợi thế trên thị trường quốc tế kết hợp với yếu tố nhu cầu, các công cụ và tiềm lực của doanh nghiệp cũng như Chính phủ nhằm đưa ra các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu

Ngoài ra, chương này luận văntrình bày về DNNVV, những lợi thế và khó khăn của nhóm doanh nghiệp nàycũng như luận giải về sự cần thiết phải xây dựng lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu

“ Chương 2: Thực trạng thúc đẩy xuất khẩu đối với nhóm doanh nghiệp nhỏ

và vừa trên địa bàn Hà Nội ”

Luận“văn phân tích lợi thế xuất khẩu và tình hình xuất khẩu của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội Có thể thấy xuất khẩu trên địa bàn Thành phố thời gian qua thu hút nhiều doanh nghiệp, cho các thành phần kinh tế tham gia, bao gồm kinh tế nhà nước, kinh tế ngoài nhà nước và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Hiện nay

Hà Nội có trên 2.500 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu Tuy nhiên, cơ cấu doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn Thành phố Hà Nội chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và giảm dần tỷ trọng của khu vực kinh tế nhà nước Môi trường kinh doanh trên địa bàn Thành phố ngày càng được cải thiện, qua đó thu hút, hấp dẫn nhiều thành phần kinh tế tham gia, đặc biệt là kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Do đó, khu vực kinh tế ngoài nhà nước, nhất là khu

vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có vai trò chủ đạo đối với xuất khẩu trên địa bàn Thành phố.”

“Tiếp theo, luân văn đi vào phân tích thực trạng thúc đẩy xuất khẩu của các nhóm doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội thông qua 4 nhóm biện pháp: Nhóm biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, nhóm biện pháp giúp tiếp cận thị trường quốc tế, nhóm biện pháp hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố Hà Nội, cuối cùng là nhóm biện pháp tài trợ doanh nghiệp.”

“Phần cuối cùng của chương này, luận văntrình bày kết quả đạt được, hạn chế và những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó để từ đó luận văn đưa ra những giải pháp cần thiết trong chương 3 của luận văn.”

“ Chương 3: Định hướng và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu của các nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa trên Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025 ”

“Chương này, luận văn đã tiến hành dự báo tình hình xuất khẩu đối với các nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội đến năm 2025 và đề xuất định hướng thúc đẩy xuất khẩu cho các doanh nghiệp Từ đó luận văn đưa ra các giải pháp thích hợp nhằm đạt được mục tiêu xuất khẩu như dự báo Luận văn đề xuất các giải pháp chung đối với chính quyền trung ương, các giải pháp riêng đối với chính quyền thành phố Hà Nội và một số kiến nghị đối với các tổ chức và doanh nghiệp.”

“Có thể thấy trong chương 3, từ lý thuyết thúc đẩy xuất khẩu và nội dung phân tích đánh giá thực tiễn, luận văn đã đề xuất những định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng hoá của Thành phố Hà Nội Trong đó, Hà Nội cần chuyển đổi hoạt động sang mô hình mới – Mô hình hoạt động có sự hơp tác của Chính phủ - Doanh nghiệp – Các tổ chức có liên quan và hoàn thiện các yếu tố để chuyển đổi đứt đoạn của giai đoạn phát triển hiện tại.”