Công cụ kiểm tra hiện nay cả về số lượng và chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu dẫn đến chất lượng công tác kiểm tra vẫn còn những hạn chế nhất định, việc kiểm tra mới chỉ tập chung v[r]
Trang 1Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
NGUYỄN HOÀNG LONG
KIỂM TRA CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG NGHIỆP VỤ CHUYÊN MÔN VÀ KHO BẠC NHÀ
NƯỚC CÁC HUYỆN
Chuyên ngnahf: Quản lý kinh tế và chính sách
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC HUYỀN
Hà Nội- 2017
Trang 2TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công tác kiểm tra là một trong những nội dung cơ bản và là một chức năng quan trọng của quản lý nhà nước Thực hiện tốt công tác kiểm tra sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý của nhà nước; bảo đảm trật tự, kỷ cương; bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức trong hoạt động quản lý nhà nước
Từ khi thành lập ngành Kho bạc Nhà nước (KBNN) năm 1990 đến năm 2015, Công tác kiểm tra KBNN chỉ tiến hành thực hiện tại các đơn vị KBNN tỉnh và huyện (trong nội bộ ngành) Phạm vi hoạt động kiểm tra KBNN bao trùm hết các hoạt động quản lý thuộc nhiệm
vụ và chức năng của KBNN: hạch toán kế toán, công tác quản lý quỹ, quản lý ngân quỹ; huy động vốn chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển thuộc nhiệm vụ của NSNN; an toàn kho quỹ và kiểm tra hoạt động hành chính, công vụ trong hệ thống KBNN với nhiều hình thức kiểm tra như kiểm tra thường xuyên, hoặc đột xuất, kiểm tra theo chuyên đề, tự kiểm tra, kiểm tra chéo Thực tế hiện nay các đơn vị sử dụng NSNN ngày càng được phân cấp nhiều trong việc quyết định chi tiêu NSNN Tuy nhiên, quyền hạn chưa đi đôi với ý thức và trách nhiệm nên việc chấp hành chế độ chính sách của các đơn vị nói chung chưa được tốt, việc chi sai chế độ vẫn xảy ra, gây lãng phí tiền và tài sản của nhà nước Việc này đòi hỏi cán bộ công chức KBNN nói chung, công chức làm công tác kiểm tra nói riêng phải không ngừng hoàn thiện bản thân, nâng cao trình độ năng lực chuyên môn thì mới đáp ứng được yêu cầu công việc
Qua thực tế thực kết quả kiểm tra, những sai phạm, tồn tại xảy ra trong các hoạt động nghiệp vụ đã được phát hiện để từ đó có những chấn chỉnh kịp thời Đồng thời, những sơ hở, bất cập trong các văn bản, chế độ cũng được phát hiện và có những kiến nghị sửa đổi, bổ sung cho phù hợp Không những thế, công tác kiểm tra đã thực sự giúp cho lãnh đạo các đơn vị sử dụng NSNN nói chung và lãnh đạo KBNN tỉnh Điện Biên nói riêng nhìn nhận đúng thực trạng công tác quản lý, điều hành của mình
Bên cạnh những mặt đã làm được, hoạt động kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên
Trang 3cũng còn bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập như:
Công cụ kiểm tra hiện nay cả về số lượng và chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu dẫn đến chất lượng công tác kiểm tra vẫn còn những hạn chế nhất định, việc kiểm tra mới chỉ tập chung vào kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của chứng từ, tài liệu do đơn vị gửi đến làm thủ tục kiểm soát chi mà chưa thực hiện kiểm tra rà soát việc chấp hành và tuân thủ đúng các quy trình nghiệp vụ của cán bộ công chức KBNN, dẫn đến tại một số đơn vị trong hệ thống KBNN Điện Biên chưa phát hiện được việc có ĐVSDNS đã lợi dụng sơ
hở trong quá trình thực hiện quy trình nghiệp vụ… để chiếm đoạt tiền NSNN
Công tác xử lý sau kiểm tra tại một số đơn vị thuộc KBNN Điện Biên thực hiện vẫn chưa được nghiêm túc, chưa thực sự quyết liệt, nên những việc xử lý theo kiến nghị kiểm tra còn chưa đầy đủ, chưa triệt để, vẫn còn tình trạng các sai sót, sai phạm được lặp lại qua các đợt kiểm tra Công tác xử lý sau kiểm tra chưa khoa học, chưa những biện pháp cụ thể nhằm đảm bảo việc thực thi nội dung kiến nghị của đoàn kiểm tra
Số lượng cán bộ làm công tác kiểm tra chưa đủ, một số cán bộ trình độ, kỹ năng nghề nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu Những yếu kém, bất cập trên làm ảnh hưởng lớn đến tính hiệu lực, hiệu quả của công tác kiểm tra làm cho công tác kiểm tra chưa đạt được mục đích quản lý của ngành KBNN
Việc hoàn thiện hoạt động kiểm tra tại KBNN tỉnh Điện Biên là một yêu cầu cấp thiết cần được Bộ Tài chính, KBNN quan tâm chỉ đạo Để làm được điều đó cần phải đánh giá được một cách trung thực tình hình thực tiễn của công tác kiểm tra tại KBNN tỉnh Điện Biên trong thời gian vừa qua, cũng như những vấn đề vướng mắc đang đặt ra
về hoạt động kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên hiện nay từ đó đề xuất các giải pháp thích hợp để đáp ứng được yêu cầu của hoạt động kiểm tra tại KBNN tỉnh Điện Biên trong thời gian tới
Từ những ưu điểm, nhược điểm đã trình bày học viên đã chọn đề tài: “Kiểm tra
của Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng nghiệp vụ chuyên môn và Kho bạc Nhà nước các huyện” làm đề tài luận văn tốt nghiệp
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm tra của KBNN tỉnh với các phòng
Trang 4NVCM và KBNN huyện
- Phân tích được thực trạng kiểm tra tại KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện; xác định được điểm mạnh, điểm yếu về kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện và nguyên nhân của các điểm yếu
- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện đến năm 2020
3 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Trang 5Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG NGHIỆP VỤ
CHUYÊN MÔN VÀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC CÁC HUYỆN
1.1 Kho bạc nhà nước tỉnh
Trong phần này luận văn tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản về KBNN tỉnh như: Khái niệm, vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của kho bạc nhà nước tỉnh, qua
đó giúp người đọc hiểu được một cách tổng quan về cơ quan KBNN tỉnh
1.2 Kiểm tra của kho bạc nhà nước tỉnh đối với các phòng nghiệp vụ chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện
Trong phần này tác giả làm rõ khái niệm về kiểm tra của KBNN tỉnh đối với phòng nghiệp vụ chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện, cũng như làm rõ các mục tiêu, nguyên tắc của hoạt động kiểm tra Tác giả cũng trình bày cụ thể các yếu tố kiểm tra của KBNN tỉnh với các phòng NVCM và KBNN huyện theo khung nghiên cứu như : (1) Bộ máy kiểm tra; (2) Nội dung kiểm tra; (3) Hình thức kiểm tra; (4) Công cụ kiểm tra; (5) Quy trình kiểm tra Qua đó để giúp người đọc thấy được các yếu tố này tham gia có tầm quan trọng, ảnh hưởng như thế nào để đạt được những mục tiêu đã đề ra
Đồng thời tác giả trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm tra, gồm 3 nhóm nhân tố
cơ bản
Nhân tố thuộc kho bạc nhà nước tỉnh
- Quan điểm của lãnh đạo KBNN tỉnh
- Quản lý nguồn nhân lực
- Điều kiện hoạt động của KBNN tỉnh
Nhân tố thuộc về các phòng nghiệp vụ chuyên môn và KBNN các huyện: Tình hình điều hành và hoạt động của các phòng nghiệp vụ chuyên môn và KBNN các huyện; Nguồn nhân lực
Các nhân tố khác
- Môi trường chính trị - pháp lý
Trang 6- Môi trường kinh tế
- Vị trí địa lý
1.3 Kinh nghiệm kiểm tra của một số kho bạc nhà nước tỉnh đối với các phòng nghiệp vụ chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện và bài học kinh nghiệm cho Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên
Trong phần này tác giả tác nêu nên một số kinh nghiệp do KBNN tỉnh Tuyên Quang và KBNN tỉnh Nghệ An thực hiện trong việc kiểm tra với các phòng NVCM và KBNN huyện qua đó rút ra được một số bài học cho KBNN tỉnh Điện Biên
Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM TRA CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐIỆN BIÊN ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG NGHIỆP VỤ CHUYÊN MÔN
VÀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC CÁC HUYỆN GIAI ĐOẠN 2011-2016
2.1 Khái quát về Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên
Phần này tác giả giới thiệu khái quát về KBNN tỉnh Điện Biên như: Quá trình ra đời và phát triển, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của KBNN tỉnh Điện Biên, mô hình
tổ chức bộ máy của KBNN tỉnh Điện Biên trong thời gian nghiên cứu của luận văn
2011-2016
2.2 Thực trạng kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn nghiệp vụ và kho bạc nhà nước các huyện
Phần này luận văn chỉ ra mục tiêu kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện giai đoạn 2011-2016 và nêu cụ thể thực trạng kiểm tra trong giai đoạn này của các yếu tố (1) Bộ máy kiểm tra; (2) Nội dung kiểm tra; (3) Hình thức kiểm tra; (4) Công cụ kiểm tra; (5) Quy trình kiểm tra
Bộ máy kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn nghiệp vụ và kho bạc nhà nước các huyện
Phần này tác giả chỉ ra cơ cấu bộ máy kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên đối với
Trang 7từng đối tượng kiểm tra cụ thể, về tình hình nhân lực của bộ máy kiểm tra qua đó người đọc sẽ hiểu được thực trạng của bộ máy kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên đối với phùng nghiệp vụ chuyên môn và KBNN các huyện
Nội dung kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện
Nêu lên các nội dung KBNN tỉnh phải thực hiện kiểm tra với các phòng NVCM
và KBNN huyện trong đó tác giả nêu cụ thể một số nội dung chính KBNN tỉnh Điện Biên đã kiểm tra đối với từng đối tượng kiểm tra trong giai đoạn 2011-2016, qua đó chỉ
ra được các lỗi vi phạm mà các đối tượng được kiểm tra hay mắc phải như: Công tác kế toán quản lý quỹ NSNN; Công tác kiểm soát chi thường xuyên; Công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB, chương trình mục tiêu; Công tác quản lý tài chính, tài sản nội ngành; Công tác an toàn kho quỹ
Hình thức kiểm tra của kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn nghiệp vụ và kho bạc nhà nước các huyện
Việc đa dạng hóa hình thức kiểm tra đã được KBNN tỉnh Điện Biên thực hiện Qua luận văn tác giả đã đưa ra được số liệu cụ thể của từng hình thức kiểm tra qua đó đánh giá được thực trạng kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện
Công cụ kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện
Công cụ kiểm tra KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện rất đa dạng Tại luận văn tác giả đưa ra một số công cụ chính như: Hệ thống văn bản pháp lý; Hệ thống báo cáo thống kê; Các công cụ kỹ thuật qua đó chỉ ra được những công cụ được sử dụng tốt và những công cụ sử dụng chưa tốt
Tình hình thực hiện quy trình kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn nghiệp vụ và kho bạc nhà nước các huyện
Phần này tác giả nêu được vấn đề chính của việc thực hiện quy trình kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện trong giai đoạn
2011-2016 Thực trạng này được tác giả chỉ rõ trong từng giai đoạn như: Giai đoạn chuẩn bị
Trang 8kiểm tra; Giai đoạn tiến hành kiểm tra; Giai đoạn kết thúc kiểm tra
2.3 Đánh giá kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn nghiệp vụ và kho bạc nhà nước các huyện
Phần này tác giả có tiến hành khảo sát để đánh giá kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện giai đoạn 2011-2016 Việc đánh giá cả về thực hiện mục tiêu và 5 yếu tố: (1) Bộ máy kiểm tra; (2) Nội dung kiểm tra; (3) Hình thức kiểm tra; (4) Công cụ kiểm tra; (5) Quy trình kiểm tra Qua đó xác định điểm mạnh, điểm yếu trong kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện
Điểm mạnh trong kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện: được đánh giá qua 5 nội dung sau:
- Nội dung kiểm tra: Đa dạng, thực hiện trên tất cả các mặt nghiệp vụ, thực hiện có trọng tâm, trọng điểm
- Bộ máy kiểm tra: Ngày càng hoàn thiện cả về số lượng và chất lượng
- Hình thức kiểm tra: Sử dụng linh hoạt, kết hợp nhiều hình thức kiểm tra
- Công cụ kiểm tra: Văn bản pháp lý và văn bản hướng dẫn cơ bản đã đầy đủ và đồng bộ, hệ thống báo cáo thống kê chính xác, công cụ kỹ thuật phần nào đáp ứng được công việc
- Thực hiện quy trình kiểm tra: Thành viên đoàn kiểm tra cơ bản đã thực hiện đúng quy trình kiểm tra
Bên cạnh những kết quả đã đạt được hoạt động kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện vẫn vòn những điểm yếu thể hiện qua những nội dung sau:
- Nội dung kiểm tra: Thường tập trung kiểm tra tại phần hành có tính rủi do cao, các nội dung khác tần suất kiểm tra không nhiều
- Bộ máy kiểm tra: Sự kết hợp giữa bộ phận chuyên môn hóa và bộ phận chức năng chưa thường xuyên, còn chồng chéo trong hoạt động kiểm tra; nhân sự chưa đáp ứng về số lượng
- Hình thức kiểm tra: Một số hình thức kiểm tra như giám sát từ xa, kiểm ra tại chỗ, tự kiểm tra còn hạn chế do nhiều nguyên nhân
Trang 9- Công cụ kiểm tra: Văn bản pháp lý thay đổi thường xuyên; số lượng báo cáo thống kê nhiều
- Thực hiện quy trình kiểm tra: Tại một số cuộc kiểm tra thành viên đoàn kiểm tra chưa thực hiện đúng quy trình kiểm tra
Nguyên nhân của những điểm yếu trong hoạt động kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện:
Nguyên nhân thuộc KBNN tỉnh Điện Biên:
- Quan điểm của lãnh đạo;
- Quản lý nguồn nhân lực tại KBNN tỉnh Điện Biên;
- Điều kiện hoạt động của KBNN tỉnh;
Nguyên nhân thuộc các phòng nghiệp vụ chuyên môn và KBNN các huyện
- Trình độ và kinh nghiệm một số công chức nghiệp vụ còn hạn chế;
- Lãnh đạo các đơn vị chưa quan tâm đến công tác tự kiểm tra;
- Lãnh đạo các đơn vị chưa coi trọng công tác khắc phục sau kiểm tra;
Các nguyên nhân khác
- Hệ thống văn bản pháp lý và văn bản hướng dẫn không đồng bộ và kịp thời;
- Do chế độ song trùng lãnh đạo;
- Vị trí địa lý của tỉnh Điện Biên
Trang 10Chương 3 HOÀN THIỆN KIỂM TRA CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG CHUYÊN MÔN VÀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC
CÁC HUYỆN ĐẾN NĂM 2020
3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện
Trong phần này tác giả nêu một số mục tiêu kiểm tra và phương hướng chung về hoàn thiện công tác kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện đến năm 2020
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện kiểm tra của Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên đối với các phòng chuyên môn và kho bạc nhà nước các huyện
Sau khi đã xây dựng cơ sở lý luận của luận văn, thực trạng và điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của những điểm yếu trong công tác kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện, từ đó tác giả đưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên với các phòng NVCM và KBNN huyện đến năm 2020, cụ thể:
Hoàn thiện bộ máy kiểm tra
- Giải pháp kiện toàn cơ cấu tổ chức của bộ máy kiểm tra;
- Giải pháp đảm bảo nguồn nhân sự cho công tác kiểm tra;
- Nâng cao năng lực đội ngũ công chức làm công tác kiểm tra;
- Nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành của Trưởng đoàn kiểm tra;
Hoàn thiện về nội dung kiểm tra
- Tránh sự chồng chéo trong nội dung kiểm tra;
- Xây dựng nội dung kiểm tra phù hợp trong các cuộc kiểm tra
Hoàn thiện hình thức kiểm tra
- Đa dạng hình thức kiểm tra trong các cuộc kiểm tra;
- Tăng cường công tác tự kiểm tra tại các phòng nghiệp vụ, và KBNN huyện;
- Hoàn thiện lại hình thức giám sát từ xa