Kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất Thép tại Việt Nam

Để thực hiện mục tiêu thứ nhất, luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, đánh giá thực trạng ECMA đồng thời xác định được những hạn chế trong kế toán quản trị hiệ[r]

và chất thải nguy hại được tạo ra trong quá trình sản xuất Ngoài ra, quá trình sản xuất thép cũng đòi hỏi phải tiêu tốn một lượng lớn năng lượng Xuất phát từ vai trò quan trọng và cấp thiết của ECMA trong các doanh nghiệp Việt Nam đặc biệt là trong các DNSX thép, giúp các doanh nghiệp phát triển bền vững, tác giả cho rằng

đề tài “Kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thép tại Việt Nam” là một vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao

2 Giới thiệu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

(1) Đánh giá hệ thống kế toán quản trị hiện hành trong việc quản lý và cung cấp thông tin về chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

(2) Nhận diện và kiểm định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tới việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

(3) Xác định những nội dung kế toán quản trị chi phí môi trường cần hoàn thiện trong các DNSX thép tại Việt Nam

(4) Đề xuất khuyến nghị để tăng cường việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

Câu hỏi nghiên cứu

(1) Hệ thống kế toán quản trị hiện hành của các DNSX thép tại Việt Nam nhận diện, đánh giá, ghi nhận, báo cáo thông tin và phân tích thông tin các khoản chi phí môi trường như thế nào?

(2) Những nhân tố nào ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam?

(3) Mức độ tác động cụ thể của từng nhân tố đến việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam?

(4) Cần hoàn thiện những nội dung nào của kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là ECMA và các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là toàn bộ các DNSX thép trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả các DNSX thép liên doanh với nước ngoài Nghiên cứu được thực hiện trong khâu sản xuất sản phẩm và trong khoảng thời gian từ tháng 10/2014 đến tháng 10/2016

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng

Những đóng góp mới của nghiên cứu

Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận

Luận án đã nghiên cứu kế toán quản trị chi phí môi trường (ECMA) trong các DNSX thép tại Việt Nam và có những đóng góp mới về mặt học thuật như sau:

Thứ nhất, luận án đã nghiên cứu, tổng hợp khung lý thuyết về kế toán quản

trị chi phí môi trường (ECMA) trong doanh nghiệp sản xuất

Thứ hai, luận án đã nghiên cứu về cơ sở lý thuyết của các nhân tố ảnh hưởng

đến việc áp dụng ECMA trong doanh nghiệp căn cứ trên ba lý thuyết là lý thuyết khuếch tán của những đổi mới, lý thuyết bất định và lý thuyết thể chế Đồng thời, luận án cũng xây dựng mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA trong các doanh nghiệp sản xuất (DNSX) thép tại Việt Nam

Những đề xuất mới rút ra từ kết quả nghiên cứu

Thứ nhất, các DNSX thép tại Việt Nam cần nhận diện được chi phí chất

thải rắn, chi phí năng lượng và chi phí nước thải là chi phí môi trường

Thứ hai, các DNSX thép tại Việt Nam lựa chọn phương pháp xác định chi

phí môi trường phù hợp với từng khoản mục chi phí môi trường phát sinh, cụ thể: Chi phí xử lý chất thải, chi phí phòng ngừa và quản lý môi trường được xác định theo phương pháp chi phí thực tế; Chi phí chất thải rắn, chi phí năng lượng và chi phí nước thải được xác định theo phương pháp kế toán dòng vật liệu (MFCA)

Thứ ba, các DNSX thép tại Việt Nam cần xây dựng định mức và lập dự

toán chi phí môi trường, xây dựng báo cáo ECMA và xây dựng chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường

Thứ tư, luận án đã chứng minh được các nhân tố ảnh hưởng tích cực (cùng

chiều) đến việc áp dụng ECMA trong các doanh nghiệp sản xuất thép tại Việt Nam, cụ thể: Nhóm nhân tố thuộc về lãnh đạo với đại diện là nhân tố nhận thức của nhà quản lý về ECMA; Nhóm nhân tố thuộc về tổ chức gồm nhân tố mức độ chuẩn hóa, nhân tố truyền thông nội bộ và nhân tố vai trò của bộ phận kế toán quản trị; Nhóm nhân tố bên ngoài doanh nghiệp với đại diện là nhân tố áp lực cưỡng ép

Thứ năm, luận án đề xuất các khuyến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà

nước về môi trường và khuyến nghị đối với DNSX thép tại Việt Nam gồm: Gia tăng áp lực bảo vệ môi trường bằng cách ban hành tài liệu hướng dẫn về ECMA; Cân bằng mức độ chuẩn hóa trong các DNSX thép tại Việt Nam; Nhà quản lý cần tăng cường hỗ trợ cho việc áp dụng ECMA; Tăng cường trao đổi thông tin giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và; Đề cao vai trò của thông tin ECMA trong DNSX thép

Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu trong tương lai

Quá trình phỏng vấn sâu không thu thập được hết các thông tin mà tác giả mong muốn Đối với nghiên cứu định lượng thì có hai hạn chế sau: Thứ nhất, nhân tố vai trò của bộ phận kế toán quản trị chỉ có được hai biến quan sát nên không thể thực hiện được kiểm định chất lượng của thang đo (Đinh Phi Hổ, 2011); Thứ hai, mô hình nghiên cứu mới chỉ giải thích được 62.8% biến thiên của biến phụ thuộc, phần còn lại (37.2%) chưa được giải thích

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN

ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu về hình thành và phát triển ECMA

1.1.1 Các công trình nghiên cứu sự liên kết giữa kế toán quản trị chi phí và vấn đề môi trường trong doanh nghiệp

Các công trình nghiên cứu đầu tiên tập trung vào tính bền vững của môi trường

và những thiếu sót của kế toán quản trị truyền thống trong việc đo lường và quản lý các thông tin liên quan (Gray, 1992; Mathews, 1997; Milne, 1996; Schaltegger và Burritt, 2000) Các nghiên cứu nhấn mạnh hạn chế của quan điểm kế toán truyền thống là chỉ tập trung vào các biện pháp tài chính của các hoạt động kinh tế của công

ty (Gray, 1992; Mathews, 1997; Milne, 1996) Báo cáo của Bartolomeo và cộng sự (2000) về liên kết giữa quản lý môi trường và chức năng của kế toán trong các công

ty ở Châu Âu

1.1.2 Các công trình nghiên cứu nội dung ECMA

Các công trình nghiên cứu về nội dung của ECMA chia thành hai nhóm, cụ thể: Nhóm thứ nhất nghiên cứu về phương pháp xác định chi phí môi trường như

kế toán chi phí môi trường theo vòng đời sản phẩm (LCA) (Kreuze và Newell, 1994; USEPA, 1995; Bennet và James, 1997);Kế toán chi phí theo dòng vật liệu (MFCA) (Kreuze và Newell, 1994; Schaltegger và Burritt, 2000; UNDSD, 2001; IFAC, 2005; Trần Thị Hồng Mai, 2012; Nguyễn Mạnh Hiền, 2014) Nhóm thứ hai nghiên cứu về thông tin chi phí môi trường, nổi bật là nghiên cứu của Burritt và cộng sự (2002) đã đề xuất khung lý thuyết toàn diện cung cấp một mô hình theo đó ECMA được biểu hiện cả dưới thước đo tiền tệ và hiện vật (phi tiền tệ)

1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc

áp dụng ECMA trong doanh nghiệp sản xuất

Tổng quan các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc

áp dụng ECMA trong các doanh nghiệp cho thấy có các nhân tố sau: Nhân tố

quan điểm/nhận thức của nhà quản lý, truyền thông nội bộ, áp lực cưỡng ép, áp lực quy chuẩn và áp lực bắt chước Phương pháp nghiên cứu sử dụng có thể là phương pháp định tính hoặc phương pháp định lượng hoặc cả hai Lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu là lý thuyết bất định, lý thuyết thể chế, lý thuyết các bên liên quan, lý thuyết tính hợp pháp

1.3 Tổng quan nghiên cứu về tác động của việc áp dụng ECMA đến hiệu quả doanh nghiệp

Nhóm cuối cùng tập trung vào nghiên cứu sự liên quan của việc áp dụng ECMA để giúp các tổ chức cải thiện được cả hiệu quả môi trường và tài chính

1.4 Khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu

Qua quá trình tổng quan tài liệu, theo hiểu biết của tác giả, vẫn tồn tại khá

nhiều “khoảng trống” trong các nghiên cứu về việc áp dụng ECMA trong các

DNSX thép tại Việt Nam, cụ thể như sau:

Thứ nhất, các nghiên cứu trên thế giới đã thực hiện ở các doanh nghiệp sản

xuất nói chung (tại Malaysia, Việt Nam, ) hoặc trong các doanh nghiệp sản xuất giấy ở Thái Lan, ngành khai thác mỏ ở Nam Phi, nhưngchưa có một nghiên cứu

cụ thể nào về ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam

Thứ hai, các mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng

ECMA ở các công trình nghiên cứu trước được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp định tính, chỉ một số ít công trình nghiên cứu đưa ra mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc áp dụng ECMA nhưng các công trình này có hệ số điều chỉnh R2

thấp (nhỏ hơn 0.5) tức là có các nhân tố khác ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA mà chưa được đưa vào mô hình để nghiên cứu

Thứ ba, các công trình nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng

ECMA đều mới chỉ dựa trên lý thuyết bất định, lý thuyết thể chế, lý thuyết về tính hợp pháp, lý thuyết các bên liên quan, nhưng chưa có công trình nào đề cập đến việc nghiên cứu bắt nguồn từlý thuyết về khuếch tán sự đổi mới của Rogers (1995)

Thứ tư, cùng nghiên cứu một nhân tố độc lập (như nhân tố áp lực quy

chuẩn, áp lực cưỡng ép và áp lực mô phỏng) được thực hiện ở các bối cảnh khác nhau hoặc trong cùng một bối cảnh nhưng bằng các phương pháp nghiên cứu khác nhau thì cho kết quả trái ngược nhau Do vậy, tính khái quát và quy luật của

các nghiên cứu này có thể không phù hợp với các DNSX thép tại Việt Nam

Thứ năm, các mô hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp

dụng ECMA không hề mâu thuẫn mà thực sự bổ sung cho nhau Một mô hình tổng hợp về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA hoàn toàn có thể xây dựng và kiểm định nhằm so sánh mức độ tác động của từng nhân tố

Từ các khoảng trống nghiên cứu đã được phát hiện ở trên, tác giả xác định được hướng nghiên cứu như sau: Tác giả sẽ tiến hành nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường trong bối cảnh nghiên cứu trong các DNSX thép tại Việt Nam Lý thuyết được sử dụng trong nghiên cứu là lý thuyết khuếch tán của những đổi mới, lý thuyết thể chếvà lý thuyết bất định Phương pháp nghiên cứu của đề tài là kết hợp giữa phương pháp định tính và phương pháp định lượng

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG

TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

2.1 Khái quát chung về kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất

2.1.1 Một số định nghĩa cơ bản

Định nghĩa chi phí môi trường

Phạm vi luận án chỉ nghiên cứu chi phí môi trường của doanh nghiệp do vậy chi phí xã hội sẽ không được đề cập đến Để phục vụ cho nghiên cứu này, tác

giả cho rằng chi phí môi trường được xác định như sau: Chi phí môi trường là các chi phí phát sinh một cách bị động hoặc chủ động gắn với thiệt hại môi trường và bảo vệ môi trường của doanh nghiệp

Kế toán quản trị chi phí môi trường

Tác giả xác định định nghĩa ECMA như sau: Kế toán quản trị chi phí môi trường là một bộ phận của kế toán quản trị môi trường, thực hiện việc xử lý và cung cấp thông tin về chi phí môi trường phục vụ chức năng quản trị doanh nghiệp

2.1.2 Vai trò của kế toán quản trị chi phí môi trường

Vai trò của ECMA là: Hỗ trợ quá trình ra quyết định của nhà quản trị, đánh giá hiệu quả môi trường, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp với môi trường

2.2 Nội dung kế toán quản trị chi phí môi trường

2.2.1 Nhận diện và phân loại chi phí môi trường

Chi phí môi trường được nhận diện là chi phí bảo vệ môi trường và chi phí chất thải

Căn cứ vào nội dung kinh tế, chi phí môi trường trong doanh nghiệp được phân loại thành: Chi phí xử lý chất thải và khí thải, chi phí phòng ngừa và quản lý môi trường, chi phí nguyên liệu, vật liệu của đầu ra không phải là sản phẩm, chi phí chế biến không tạo ra sản phẩm

2.2.2 Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường

Định mức chi phí môi trường được hiểu là chi phí môi trường đơn vị ước tính được sử dụng làm tiêu chuẩn cho việc thực hiện các khoản mục chi phí môi trường Căn cứ vào các loại định mức chi phí môi trường đã xác định, doanh nghiệp sẽ tiến hành lập dự toán chi phí môi trường

2.2.3 Phương pháp xác định chi phí môi trường

Phương pháp xác định chi phí môi trường phụ thuộc vào việc cung cấp thông tin nhằm phục vụ hai mục tiêu khác nhau là mục tiêu phân tích chi phí và mục tiêu phân tích và thẩm định dự án đầu tư

2.2.4 Xây dựng báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường

Báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường là phương tiện cung cấp các thông tin về chi phí môi trường của doanh nghiệp, được sử dụng trong nội bộ

2.2.5 Xây dựng chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường

Chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường là một công cụ giúp các nhà hoạch định chính sách đánh giá khía cạnh môi trường và kinh tế liên quan nhằm cung cấp thông tin để ra các quyết định thể hiện nỗ lực của doanh nghiệp trong vấn đề cải thiện hiệu quả môi trường

2.3 Các lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu

Trong nghiên cứu của mình, tác giả lựa chọn sử dụng ba lý thuyết, đó là lý thuyết khuếch tán của những đổi mới, lý thuyết thể chế và lý thuyết bất định

2.4 Kế toán quản trị chi phí môi trường tại một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Thiết kế nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu đã đề ra và trả lời các câu hỏi nghiên cứu, nghiên cứu được thực hiện qua ba bước như sau: Xây dựng khung lý thuyết, xác định mục tiêu nghiên cứu và mô hình nghiên cứu, tổng kết kết quả nghiên cứu và đề xuất

3.2 Phát triển mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA từ cơ sở lý thuyết

Kế thừa từ các nghiên cứu trước, mô hình nghiên cứu của tác giả gồm: Biến phụ thuộc là việc áp dụng ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam Biến độc lập gồm ba nhóm: Nhóm nhân tố thuộc về lãnh đạo gồm 01 biến là sự tham gia của nhà quản lý cấp cao; Nhóm nhân tố thuộc về tổ chức gồm 03 biến là vai trò của bộ phận kế toán quản trị, sự chuẩn hóa và truyền thông nội bộ; Nhóm nhân tố thuộc về bên ngoài tổ chức gồm 01 biến là áp lực cưỡng ép

3.3 Phương pháp nghiên cứu định tính

3.3.1 Phương pháp phỏng vấn chuyên gia

Mục đích của việc áp dụng phương pháp phỏng vấn chuyên gia nhằm luận giải sự phù hợp của mô hình nghiên cứu đã xây dựng Đối tượng tham gia thảo luận là những người giữ vị trí sau: Kế toán trưởng (nhà quản lý cấp trung), Trưởng Ban/Phòng môi trường (nhà quản lý cấp trung), Giám đốc doanh nghiệp (nhà quản lý cấp cao) Kết quả của phỏng vấn chuyên gia đã khẳng định mô hình nghiên cứu mà tác giả đề xuất dựa trên kế thừa và phát triển của các nghiên cứu trước là phù hợp

3.3.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

Phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng để thu thập thông tin nhằm đánh giá thực trạng ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam Nguồn dữ liệu, thông tin phục vụ cho phương pháp nghiên cứu định tính được tác giả sử dụng là phỏng vấn sâu bán cấu trúc, quan sát trực tiếp và nghiên cứu tài liệu bằng văn bản

do các đơn vị khảo sát đã được lựa chọn cung cấp

3.4 Phương pháp nghiên cứu định lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng trong nghiên cứu nhằm kiểm định mô hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam Nghiên cứu định lượng gồm các bước thiết kế bảng câu hỏi, thiết kế mẫu nghiên cứu và thu thập dữ liệu từ mẫu khảo sát, phân tích dữ liệu bằng phần mềm SPSS20 nhằm kiểm định các nhân tố cũng như giá trị và độ tin cậy của thang đo của các nhân tố ảnh hưởng đến việc

áp dụng ECMA trong các DNSX thép tại Việt Nam, độ phù hợp của mô hình nghiên cứu đã đề xuất

CHƯƠNG 4 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TRONG

CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT THÉP TẠI VIỆT NAM

4.1 Tổng quan chung về các DNSX thép tại Việt Nam

4.1.1 Giới thiệu chung về các DNSX thép tại Việt Nam

4.1.2 Đặc điểm công nghệ sản xuất thép tại Việt Nam ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí môi trường

Thứ nhất, chi phí nguyên liệu, vật liệu chính và vật liệu phụ chiếm tỷ trọng

rất cao trong tổng chi phí sản xuất thép Như vậy, các DNSX thép cần phải nhận diện được chi phí nguyên liệu, vật liệu của chất thải rắn là một nội dung của chi phí môi trường Mặt khác, các DNSX thép cầncó một phương pháp phù hợp để xác định khoản chi phí môi trường này

Thứ hai, do đặc thù của công nghệ sản xuất thép, năng lượng chỉ được sử

dụng để cung cấp nhiệt năng cho quá trình nấu chảy, tinh luyện thép mà không tham gia vào hình thành nên vật chất của thép Như vậy, toàn bộ chi phí năng lượng trong sản xuất thép sẽ được nhận diện và ghi nhận vào chi phí môi trường sau khi trừ đi phần năng lượng được tái sử dụng mà không phân bổ cho đầu ra là sản phẩm thép

Thứ ba, giống như năng lượng, nước không tham gia vào việc hình thái nên vật

chất của sản phẩm do vậy nước sau khi sử dụng sẽ được xử lý sinh học và thải ra môi trường Do vậy, toàn bộ chi phí nước thải sinh hoạt và chi phí nước thải sản xuất rò rỉ, thất thoát sẽ được nhận diện và ghi nhận là chi phí môi trường sau

Thứ tư, do quá trình sản xuất thép trải qua rất nhiều công đoạn chế biến,

mỗi công đoạn chế biến lại sử dụng nhiều các loại nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu khác nhau Đồng thời mỗi công đoạn chế biến cũng tạo ra rất nhiều loại chất thải khác nhau Do vậy, để có thể nhận diện, phân loại và xác định được chi phí môi trường trong các DNSX thép cần sự kết hợp nhiều bộ phận chức năng khác nhau Đồng thời, nhiệm vụ của ECMA phải nhận diện, thu thập, xử lý thông tin đầu vào và đầu ra dưới cả thước đo tiền tệ và thước đo hiện vật

4.2 Khái quát về hệ thống kế toán quản trị chi phí hiện hành trong các doanh nghiệp sản xuất thép tại Việt Nam

Tác giả sử dụng các thông tin trong phần khảo sát về hệ thống kế toán quản trị và phần thông tin chung về doanh nghiệp Khái quát chung về hệ thống kế toán quản trị chi phí hiện hành trong các DNSX thép tại Việt Nam gồm: Mô hình

kế toán áp dụng, mục tiêu của kế toán quản trị, phương pháp kế toán chi phí, tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung, phương pháp cắt giảm chi phí và nhu cầu thông tin ECMA trong DNSX thép tại Việt Nam

4.3 Thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

4.3.1 Thực trạng nhận diện và phân loại chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

Nhận diện chi phí môi trường

Các DNSX thép được khảo sát đã nhận diện được các chi phí sau là chi phí môi trường: Chi phí xử lý nước thải (86,11%), chi phí xử lý bụi (44,44%), chi phí

xử lý tiếng ồn (27,78/5), chi phí xử lý khí thải (48,15%), chi phí xử lý chất thải rắn (79,63%), chi phí vệ sinh công nghiệp (86,11%) và thuế, phí, lệ phí môi trường (65,74%)

Tuy nhiên, qua quá trình khảo sát tác giả phát hiện thấyDNSX thép có phát sinh các yếu tố chi phí xử lý phát thải, chất thải nhưng kế toán quản trị tại đơn vị không nhận diện được và do vậy không ghi nhận vào chi phí môi trường phát sinh Các chi phí không nhận diện gồm chi phí vật tư/hóa chất xử lý (25% doanh nghiệp khảo sát không nhận diện được), chi phí khấu hao thiết bị/công nghệ xử lý (21.3% doanh nghiệp), chi phí nhân công xử lý (28.7% doanh nghiệp) và chi phí thuê dịch

vụ vệ sinh công nghiệp (25% doanh nghiệp)

Phân loại chi phí môi trường

Tại các DNSX thép được khảo sát chưa có doanh nghiệp nào tiến hành phân loại chi phí môi trường

4.3.2 Thực trạng xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường trong các DNSX thép tại Việt Nam

Thực trạng xây dựng định mức chi phí môi trường

Tại các DNSX thép được khảo sát, bộ phận kế toán quản trị lập kế hoạch kinh doanh cho từng tháng trong năm, trong đó có nội dung kế hoạch chi phí sản xuất sản phẩm gồm định mức chi phí sản xuất trên một tấn sản phẩm của chi phí vật liệu, chi phí gas, chi phí điện, Như vậy, các doanh nghiệp sản xuất thép được khảo sát có xây dựng định mức chi phí năng lượng - một nội dung thuộc chi phí môi trường Các khoản mục chi phí môi trường khác được xây dựng định mức gộp chung với chi phí sản xuất chung Tuy nhiên, chi phí năng lượng được xây dựng định mức là vì các doanh nghiệp sản xuất thép được khảo sát đang nhận diện yếu tố chi phí này thuộc chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm hoàn thành, không phải xây dựng định mức chi phí cho mục đích lập dự toán chi phí môi trường

Thực trạng lập dự toán chi phí môi trường

Các DNSX thép được khảo sát đều lập dự toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, dự toán chi phí nhân công trực tiếp, dự toán chi phí sản xuất chung Tuy nhiên,do các DNSX thép được khảo sát không tiến hành xây dựng định mức chi phí môi trường nên cũng không tiến hành lập dự toán chi phí môi trường riêng biệt