Ba là, cùng với xu hướng phát triển chung của các ngân hàng hiện đại, Dịch vụ của MB - Điện Biên Phủ liên tục được cải thiện, thu nhập từ các hoạt động dịch vụ này của. [r]
Trang 1Chương 1 bao gồm các nội dung lý luận cơ bản về huy động vốn, khái niệm và
vai trò của huy động vốn,một số đặc điểm về nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Quân đội, nội dung của huy động vốn, các chỉ tiêu đánh giá và nhân tố anh hướng đến huy động vốn
Các nhà kinh tế đã đưa ra khái niệm về vốn của NHTM như sau: “Vốn của ngân hàng thương mại là những giá trị tiền tệ do bản thân ngân hàng thương mại tạo lập hoặc huy động được dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác”
Cơ cấu vốn của Ngân hàng thương mại bao gồm: Vốn tự có; Vốn huy động từ nền kinh tế; Vốn đi vay; Vốn khác Mỗi loại vốn đều có tính chất và vai trò riêng trong tổng nguồn vốn hoạt động của ngân hàng và đều có những tác động nhất định đến hoạt động kinh doanh của NHTM Trong đó nguồn vốn huy động từ nền kinh tế chiếm tỷ trọng hơn 90% trong tổng nguồn vốn, các hoạt động sử dụng vốn của NHTM tồn tại và phát triển được là nhờ nguồn vốn huy động này Do vậy, trong luận văn này, tác giả chỉ đi sâu
nghiên cứu vốn huy động với tư cách là tài sản nợ
Huy động vốn có các vai trò chính đối với NHTM: Một là, nguồn vốn huy động có
ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô hoạt động của các Ngân hàng, bao gồm chủ yếu là việc
mở rộng hay thu hẹp tín dụng, hoạt động bảo lãnh hay hoạt động thanh toán Hai là, nguồn vốn huy động giúp Ngân hàng chủ động trong kinh doanh Ba là, vốn huy động giúp Ngân hàng nâng cao vị thế của mình trên thị trường Bốn là, vốn huy động quyết
định năng lực cạnh tranh của Ngân hàng
MB được thành lập năm 1994 với số vốn điều lệ ban đầu là 20 tỷ đồng Trải qua
20 năm phát triển, nguồn vốn của MB đã tăng lên rất nhiều so với thời điểm thành lập Qua phân tích có thể thấy nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Quân đội có một số đặc điểm chính đó là Chi phí huy động thấp so với toàn ngành; Huy động vốn của khách hàng tổ chức chiếm tỷ trọng lớn và có nền tảng từ các khách hàng quân đội cũng như cá bộ, công nhân viên Bô Quốc phòng
Trang 2Nội dung huy động vốn gồm các bước của quá trình huy động vốn gồm :
- Xác định nguồn huy động : Bao gồm huy động từ tiền gửi, huy động từ đi vay và
huy động từ các nguồn khác
- Xác định mục tiêu và phương hướng huy động vốn: Việc xác định mục tiêu cần tính
toán trên cơ sở nhu cầu sử dụng vốn, đảm bảo cân đối về quy mô và thời hạn Đồng thời đảm bảo khả năng thanh khoản cho ngân hàng Huy động vốn cần hướng tới tạo ra nguồn vốn ổn định, cơ cấu phù hợp đồng thời chi phí huy động vốn thấp
- Xây dựng, thực thi các chính sách huy động vốn: Chính sách huy động vốn bao
gồm các chính sách về thu hút khách hàng, chính sách markting, chính sách chăm sóc khách hàng Chính sách huy động vốn của ngân hàng thương mại là một trong những yếu tố quyết định tới sự thành công của huy động vốn Bởi tại mỗi thời kỳ, thậm chí tại các thời điểm khác nhau nhu cầu vốn của ngân hàng cũng có những thay đổi khác nhau
Do đó mà chính sách huy động vốn cũng thường xuyên có sự điều chỉnh sao cho phù hợp với tình hình của ngân hàng thương mại
Các công cụ về huy động vốn có thể kể đến gồm các sản phẩm dịch vụ, công cụ lãi suất, đội ngũ nhân sự, mạng lưới chi nhánh và các hoạt động truyền thông quảng cáo
- Tổ chức huy động vốn: Bộ máy huy động vốn gồm toàn bộ ban lãnh đạo đến các chuyên viên được sắp xếp và quản lý theo các cấp từ trên cao xuống Bộ máy trên thực hiện chức năng huy động vốn thông qua các hình thức như:
+ Nhận tiền gửi của các tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới các hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác
+ Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngòai
+ Vay vốn của tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt nam và của các tổchức tín dụng nước ngoài
Ngân hàng có thể áp dụng một số biện pháp để huy động vốn gồm có biệ pháp kinh tế - sử dụng các đòn bẩy kinh tế như lãi suất và các công cụ khác để có thể gia tăng nguồn vốn huy động; biện pháp kỹ thuật – các cải tiến, nâng cấp về mặt kỹ thuật nhằm phục vụ khách hàng tốt hơn; biện pháp tâm lý tác động vào tâm lý, tình cảm khách hàng
Trang 3nhằm tạo lập và duy trì mỗi quan hệ tốt đẹp thông qua quảng bá hình ảnh ngân hàng,
- Kiêm tra và đánh giá huy động vốn: Huy động vốn được đánh giá thông qua các chỉ tiêu về quy mô, cơ cấu, chi phí huy động vốn, sự phù hợp giữa huy động vốn và sử dụng vốn
Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn
- Các nhân tố khách quan bao gồm: chu kỳ kinh tế, môi trường pháp lý, sự cạnh
tranh giữa các TCTD và các yếu tố thuộc về tâm lý khách hàng
- Các nhân tố chủ quan bao gồm : Chính sách sản phẩm, lãi suất, công nghệ ngân
hàng, chiến lược marketing và trình độ của nhân viên
Chương 2 tập trung đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng
TMCP Quân đội – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012-2014, làm rõ những điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân khách quan và chủ quan của hạn chế, từ đó làm tiền đề cho các giải pháp nêu tại Chương 3
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) được thành lập năm 04/11/1994 với mục tiêu ban đầu là đáp ứng nhu cầu dịch vụ tài chính cho các Doanh nghiệp Quân đội Trong
đó, Chi nhánh Điện Biên Phủ là một trong những Chi nhánh đầu tiên, tiền thân là Hội sở của
MB Chi nhánh được chính thức thành lập năm 2005, trải qua quá trình hoạt động đã đạt được những thành tựu nhất định bao gồm:
- Một là, hoạt động huy động vốn được tăng trưởng mạnh mẽ qua các năm Cuối
năm 2014: tổng vốn huy động của MB – Điện Biên Phủ đạt 9.764 tỷ đồng tăng 20% so với năm 2013 Trong đó, lớn nhất đến từ huy động vốn các tổ chức kinh tế (83% tổng huy động vốn)
Hai là, hoạt động sử dụng vốn luôn được thực hiện với phương châm an toàn và
hiệu quả; đảm bảo giữa khả năng sinh lời và khả năng thanh toán của đồng vốn Ngân hàng Tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân giai đoạn 2012 - 2014 đạt trên 70% và có xu hướng tăng trong tương lai Đây là mức tăng trưởng cao so với bình quân ngành Ngân hàng,
và đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay Đồng thời, công tác quản lý chất lượng tín
Trang 4dụng cũng được triển khai một cách chặt chẽ MB – Điện Biên Phủ được đánh giá là một trong những Chi nhánh kiểm soát được tỷ lệ nợ xấu tốt (0.5% trong năm 2014)
Ba là, cùng với xu hướng phát triển chung của các ngân hàng hiện đại, Dịch vụ
của MB - Điện Biên Phủ liên tục được cải thiện, thu nhập từ các hoạt động dịch vụ này của Chi nhánh chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng thu nhập của ngân hàng Các hoạt động dịch vụ chính bao gồm Bảo lãnh (doanh số phát sinh năm 2014 tăng 256% so với năm 2013, đạt 120% kế hoạch năm), Thanh toán xuất nhập khẩu luôn đạt mức tăng trưởng khá (2014
tăng 206% so với 2013), Hoạt động kinh doanh ngoại tệ với Hội sở và với khách hàng
Bốn là, kết quả hoạt động kinh doanh không ngừng tăng trưởng, luôn có lãi qua
các năm Tổng thu đạt 874 tỷ đồng trong năm 2014, trong đó đóng góp lớn nhất từ lãi cho vay Lợi nhuận trước thuế đạt 229 tỷ đồng, tăng 52% so với năm 2013
Với những kết quả vượt bậc nêu trên đã dần khẳng định tính đúng đắn trong chính sách của Ban lãnh đạo chi nhánh; đồng thời thể hiện vị thế và tiềm năng của Chi nhánh trong thời gian tới
Đánh giá về thực trạng huy động vốn của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Điện Biên Phủ
Quy mô huy động vốn và tốc độ tăng trưởng:
- Tốc độ tăng trưởng huy động vốn của MB Điện Biên Phủ năm 2014 ở mức cao (tăng 20,33% so với 31/12/2013) tuy nhiên tốc độ tăng trưởng có xu hướng chậm lại tốc
độ tăng trưởng huy động từ các tổ chức kinh tế có xu hướng giảm Huy động từ các tổ chức kinh tế vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng huy động của Chi nhánh Việc tốc độ tăng trưởng huy động từ tổ chức kinh tế giảm từ 41% năm 2013 xuống 14% năm 2014 đã ảnh hưởng khổng nhỏ tới tốc độ tăng trưởng huy động vốn chung của toàn chi nhánh
Trang 5Cơ cấu vốn huy động
Xét theo đối tượng khách hàng
- Huy động vốn từ TCKT chiếm tỷ trọng chủ yếu trong nguồn vốn huy động Năm 2014 Huy động từ Tổ chức kinh tế đạt 8.115 tỷ đồng, chiếm 83,66% tổng vốn huy động, tăng 14% so với năm 2013 Tuy nhiên trong năm 2014 Tốc độ tăng trưởng huy động vốn năm 2014 từ cá nhân đã rút ngắn khoảng cách đáng kể so với huy động từ TCKT Đó chính là dấu hiệu chứng tỏ hoạt động bán lẻ ngày càng được đẩy mạnh và đã đạt được những thành công bước đầu
- Vốn huy động từ tổ chức kinh chiếm tỷ trọng lớn trong tổng huy động của toàn chi nhánh và cơ cấu huy động tập trung vào một số ít khách hàng lớn là các Tập đoàn nhà nước, nhóm khách hàng Doanh nghiệp Quân đội Do đó, một sự biến động trong hoạt động của doanh nghiệp cũng có thể ảnh hưởng lớn tới kết quả huy động vốn của Chi nhánh
Xét theo kỳ hạn
- Nguồn vốn huy động ngắn hạn vẫn chiếm tỷ trọng cao mặc dù năm 2014, tỷ trọng vốn dài hạn trên tổng vốn huy động có tăng lên nhưng không lớn Đây vẫn chưa phải là một cơ cấu vốn hợp lý Nhưng, tỷ lệ này có xu hướng thay đổi dần khi năm 2014 vốn huy động kỳ hạn bằng và trên 12 tháng lại có tốc độ tăng trưởng cao nhất (33%) so với năm 2013, hiện chiếm 10 % tổng huy động tại Chi nhánh
Các gói sản phẩm huy động vốn
- Về cơ bản các sản phẩm huy động của MB có thể đáp ứng được phần lớn nhu cầu của người gửi tiền Tuy nhiên, các sản phẩm trên còn thiếu đi sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh Cũng như nếu chỉ chú trọng vào việc phát triển các sản phẩm huy động mà không phát triển các sản phẩm dịch vụ đi kèm như thanh toán tiền điện tiền nước, nộp ngân sách kết hợp với các chính sách miễm giảm phí giao dịch khuyến khích các cá nhân và tổ chức thanh toán không dùng tiền mặt thì MB hoàn toàn có thể mất đi thị phần vào tay các đối thủ cạnh tranh
Trang 6Lãi suất huy động
- Lãi suất huy động của MB nằm trong khoảng giữa các Ngân hàng TMCP Nhà nước và các ngân hàng TMCP ngoài quốc doanh và chưa thực sự là điểm nổi trội của MB
so với các TCTD khác
Chi phí vốn huy động:
- Biên lợi nhuận từ hoạt động của Chi nhánh đang bị giảm đi qua các năm, thu lãi tăng song với tốc độ thấp hơn chi trả lãi huy động
Huy động vốn của MB Điện Biên Phủ đã đạt được những thành tựu và hạn chế như sau:
Thành tựu đạt được:
- Chi nhánh Điện Biên Phủ đã có những bước phát triển lớn trong công tác nâng cao hiệu quả huy động vốn với qui mô, cơ cấu ngày càng bám sát yêu cầu sử dụng vốn và đáp ứng yêu cầu theo luật Ngân hàng và các tổ chức tín dụng Công tác khách hàng được cải tổ và hoàn thiện một cách sâu sắc Chi nhánh đã luôn xây dựng và hướng tới chất lượng dịch vụ với mức phí cạnh tranh, đội ngũ nhân viên nhiệt tình Cùng với việc phát triển những sản phẩm tiết kiệm, tiền gửi phù hợp với những đối tượng khách hàng khác nhau Công tác phát triển mạng lưới các phòng giao dịch cũng dược đẩy mạnh Qua đó, quy mô vốn tăng trưởng nhanh và ổn định qua các năm Cơ cấu nguồn vốn huy động dần ổn định theo hướng tăng tỷ trọng tiền gửi từ cá nhân và các doanh nghiệp vừa
và nhỏ theo đúng định hướng bán lẻ của toàn ngân hàng Sự tăng lên của qui mô tiền gửi không kỳ hạn cũng tạo điều kiện cho ngân hàng thực hiện chiến lược hướng sang lĩnh vực dịch vụ Chất lượng dịch vụ đã được cải thiện đáng kể, góp phần thu hút ngày càng nhiều khách hàng đến gửi tiền tại ngân hàng
Hạn chế và nguyên nhân:
- Vốn huy động chưa xứng với tiềm năng của MB Điện Biên Phủ, mức độ hoàn thành kế họach hàng năm thường chưa đạt được, trong khi quy mô thị trường lớn Kết quả huy động vốn của Chi nhánh vẫn đang còn phụ thuộc nhiêu và một số khách hàng lớn
Trang 7- Sản phẩm huy động tuy có được đã được cải thiện tuy nhiên vẫn còn thiếu những sản phẩm mang tính chất đột phá, các sản phẩm thiết kế riêng cho từng đối tượng khách hàng
- Hoạt động truyền thông, quảng cáo còn hạn chế, khiếm khuyết thể hiện ở hình thức chưa đa dạng, phong phú, hiệu quả chưa cao
- Nguồn nhân lực của chi nhánh còn thiếu, năng lực bán hàng tư vấn chưa cao và thường xuyên biến động
- Khai thác nguồn vốn từ dân cư tại địa phương chưa triệt để, xét trên cơ cấu huy động vốn theo đối tượng, thị phần huy động vốn từ dân của của MB Điện Biên Phủ còn thấp (năm 2014 chi chiếm 17%) Chi nhánh có lợi thế là địa bàn chi nhánh nằm trong khuôn viên của Tổng Cục Công nghiệp Quốc phòng, Cục Kinh tế - BQP hai đơn vị có số lượng cán bộ công nhân viên tương đối lớn, tuy nhiên MB Điện Biên Phủ cũng đang khai thác chưa tương xứng với tiềm năng
Những hạn chế trong quá trình phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ đến từ các nguyên nhân chủ yếu như sau:
- Nguyên nhân chủ quan bao gồm: Hình thức huy động vốn chưa đa dạng, hệ thống các phòng giao dịch chưa được đầu tư đúng mức, chính sách lãi suất phụ thuộc hội sở chính nên nhiều thời điểm chưa theo kịp xu hướng chung của thị trường, hoạt động Marketing của
MB Điện Biên Phủ còn yếu, hệ thống quản trị mạng còn gặp nhiều sự cố không chỉ ở các phòng giao dịch mà ngay tại nhiều phòng nghiệp vụ tại Ngân hàng, nguồn nhân lực của
nhiều cán bộ nhân viên chưa cao…
- Nguyên nhân khách quan: từ tác động chung của nền kinh tế, sự cạnh tranh lãi suất giữa các ngân hàng thương mại, nền tảng công nghệ chưa được như mong muốn, chính sách của nhà nước như tiền lương chưa phù hợp sự gia tăng liên tục của giá cả ảnh hưởng đến mức tiêu dùng – tiết kiệm của người dân…
Chương 3 tập trung nêu rõ định hướng huy động vốn của MB trong thời gian tới và đưa
ra các giải pháp hoàn thiện huy động vốn của MB Điện Biên Phủ
Với vai trò là chi nhánh lớn nhất hệ thống của MB, MB Điện Biên Phủ có nhiệm
vụ phát huy hơn nữa các mặt hoạt động, đóng góp một cách tích cực cùng với Ngân hàng
Trang 8TMCP Quân đội hoàn thành các mục tiêu đã đề ra Cùng với lợi thế nằm ở thủ đô Hà Nội, trung tâm kinh tế- chính trị- văn hoá của cả nước, MB Điện Biên Phủ có nhiều điều kiện đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, và đã đề ra định hướng phát triển đến năm 2020 với các nội dung cụ thể sau:
- Không ngừng tăng trưởng về nguồn vốn, mở rộng và nâng cao chất lượng tín dụng, áp dụng nhiều giải pháp để kinh doanh hiệu quả với mục tiêu tăng lợi nhuận
- Đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ hiện đại trong quản lý và các mảng hoạt động kinh doanh
- Thực hiện tốt công tác quản trị rủi ro theo định hướng của ngân hàng
- Ưu tiên phát triển hoạt động bán lẻ như hoạt động mũi nhọn
- Triển khai áp dụng mô thức quản trị mới trong ngân hàng theo tiêu chuẩn quốc
tế, chuẩn mực hoá qui trình và không gian giao dịch, mở rộng hoạt động ngân hàng bán buôn và bán lẻ
- Nâng cao năng lực quản trị điều hành và năng lực tài chính của chi nhánh trong những năm tới
- Xây dựng đội ngũ nhân sự có trình độ, đoàn kết và được tổ chức khoa học Những định hướng lớn trong hoạt động huy động vốn của MB Điện Biên Phủ
- Duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm,
- Ưu tiên hàng đầu vào việc phát triển chất lượng dịch vụ,
- Đa dạng hoá khách hàng để phân tán rủi ro, có chiến lược phân đoạn khách hàng mục tiêu và tiếp cận rõ ràng,
- Đầu tư, cải tạo các địa điểm giao dịch nhằm phục vụ khách hàng, cũng như quảng bá hình ảnh của ngân hàng tốt lên
- Phát triển các sản phẩm thu chi tập trung, các sản phẩm thanh toán liên kết với Viettel
- Hướng đến nguồn vốn rẻ và đối tượng có nguồn vốn ổn định,
- Đẩy mạnh huy động nguồn vốn trung và dài hạn, cải thiện cơ cấu vốn theo kỳ hạn phù hợp hơn,
Trang 9- Tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu nguồn vốn huy động theo hướng duy trì, phát huy thế mạnh về đồng ngoại tệ và tiếp tục đẩy nhanh tốc độ huy động vốn bằng VND
- Triển khai ứng dụng các phần mềm tiên tiến trong ngân hàng
Giải pháp phát triển huy động vốn của MB Điện Biên Phủ
Một là, Phát triển các sản phẩm dịch vụ, tăng cường hoạt động bán chéo sản
phẩm Không ngừng hoàn thiện, phát triển và nâng cao chất lượng các sản phẩm, dịch vụ truyền thống, đồng thời, phát triển thêm các hoạt động dịch vụ mới mang đặc điểm của
“ngân hàng điện tử”
Hai là, Tăng cường hoạt động marketing Tăng cường các hình thức quảng bá
hình ảnh của Ngân hàng thông qua các thông tin đại chúng, đầu tư nhiều hơn nữa cho công tác phân đoạn thị trường
Ba là, mở rộng, đầu tư hệ thống các điểm giao dịch Khách hàng sẽ không phải đi
lại xa mà vẫn có thể sử dụng các dịch vụ ngân hàng một cách tiện lợi và nhanh chóng
Bốn là, nâng cao trình độ đội ngũ nhân sự và chất lượng phục vụ khách
hàng Nhân tố con người là nhân tố quan trong, mang tính chất quyết định đến sự thành bại của bất cứ một tổ chức nào Do vậy, để thực hiện tốt định hướng hoạt động, thỏa mãn nhu cầu của khách hàng, ngoài việc thực hiện tốt công tác tuyển dụng cán bộ, Chi nhánh cần có chính sách đào tạo và đào tạo lại nguồn cán bộ với các kỹ năng giao tiếp với khách hàng, giải quyết các nghiệp vụ liên quan
Năm là, Đẩy mạnh công tác phát triển khách hàng mới Việc phát triển khách
hàng mới vừa là đảm bảo sự tăng trưởng trong huy động vốn, vừa là để tránh phụ thuộc vào một số khách hàng nhất định
Các kiến nghị
- Đối với Ngân hàng Quân đội: chỉnh sửa và bổ sung kịp thời các quy chế về huy động vốn, tiền gửi tiết kiệm, tài khoản tiền gửi cá nhân và doanh nghiệp Cần có những văn bản hướng dẫn cụ thể để thuận tiện cho việc giao dịch với khách hàng Cần khuyến khích, tạo điều kiện cho các chi nhánh chủ động hơn nữa trong việc nghiên cứu triển khai các sản phẩm dịch vụ mới, và thực hiện các hoạt động quảng cáo, khuếch
Trang 10trương…
- Đối với Ngân hàng Nhà Nước: cần phát triển mạng lưới và cơ sở hạ tầng hệ thống thanh toán đặc biệt hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng; Hoàn chỉnh và tổ chức tốt thị trường tiền tệ; Nâng cao hiệu quả hoạt động thị trường mở, đa dạng hóa các công cụ, chứng chỉ có giá, tạo điều kiện cho thị trường mở hoạt động sôi động hơn…