Hợp đồng mua bán hàng hóa và thực tiễn áp dụng tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình

Áp dụng tốt những giải pháp cơ bản nêu trên, chắc chắn rằng, việc thực hiện pháp luật nói chung, pháp luật về HĐMBHH nói riêng trên địa bàn tỉnh Thái Bình sẽ được nâng cao, t[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Trên cơ sở thành tựu 30 năm đổi mới, Viê ̣t Nam tiếp tu ̣c đẩy ma ̣nh tiến trình hô ̣i nhâ ̣p quốc tế và xác đi ̣nh phát triển kinh tế là tro ̣ng tâm, phát huy mọi nguồn lực cho sự phát triển kinh tế; “đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” Trong bối cảnh đó, viê ̣c xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ chế, hành lang pháp lý cho các quan hệ xã hô ̣i phát triển, đă ̣c biê ̣t là các quan hê ̣ kinh tế, thương mại, trong đó chú trọng pháp luật về HĐMBHH là yêu cầu cấp thiết Cùng với yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật , là yêu cầu phổ biến , tuyên truyền, tổ chức thực hiê ̣n hiê ̣u quả các quy đi ̣nh của pháp luâ ̣t

Trong tiến trình thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng và Nhà nước, tỉnh Thái Bình đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước; việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng ngành dịch vụ đã được thực hiện có hiệu quả; số lượng và chất lượng các DN, doanh nhân ngày càng phát triển; các chủ thể pháp luật trên địa bàn tỉnh Thái Bình đã không ngừng nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật,

sử dụng pháp luật trong các hoạt động kinh doanh thương mại; các cơ quan nhà nước

và các chủ thể có thẩm quyền đã triển khai áp dụng pháp luật ngày càng bảo đảm hiệu lực, hiệu quả

Tuy nhiên, với đặc thù là tỉnh thuần nông, việc thực hiện pháp luật nói chung, thực hiện pháp luật HĐMBHH nói riêng trên địa bàn tỉnh Thái Bình còn một số hạn chế nhất định Để có thể thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Tỉnh vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, việc hoàn thiện và tuyên truyền thực hiện pháp luật về HĐMBHH đối với các DN trên địa bàn tỉnh Thái Bình cần phải được quan tâm hơn nữa

Xuất phát từ cơ sở lý luâ ̣n và thực tiễn trên , tác giả luận văn đã lựa cho ̣n đề tài

“HĐMBHH và thực tiễn áp dụng tại các DN trên địa bàn tỉnh Thái Bình” làm đề

tài luận văn thạc sĩ

HĐMBHH là một chế định cơ bản của pháp luật dân sự , kinh tế Do đó, những vấn đề liên quan đến chế định này đã được không ít nhà khoa h ọc quan tâm, nghiên cứu ở những mức độ khác nhau, có thể kể đến các công trình nghiên cứu và bài viết như: "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về pháp luật hợp đồng ở Việt

Nam hiện nay" do PGS,TS Nguyễn Như Phát, Lê Thị Thu Thủy (chủ biên),

"Chuyên khảo Luật Kinh tế" của PGS,TS Phạm Duy Nghĩa, v.v

Tuy nhiên, các quan hệ xã hội luôn vận động phát triển, đặc biệt là các quan hệ trong lĩnh vực dân sự, thương mại, do đó một số văn bản pháp luật quan trọng được sửa đổi hoặc ban hành thay thế cho những văn bản pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn Các công trình nghiên cứu, bài viết trên lại được hình thành trên

cơ sở các văn bản pháp luật cũ đó, do vậy, cơ sở pháp lý của các vấn đề nêu ra trong các công trình đã nghiên cứu ph ần nào không còn phù hợp với thực tiễn Hơn nữa, chưa có đề tài nào nghiên cứu chuyên sâu về việc thực hiện các quy định của pháp luật về HĐMBHH trên địa bàn tỉnh Thái Bình Vì vậy, việc nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn việc thực hiện các quy định về HĐMBHH trên đi ̣a bàn tỉnh Thái Bình đ ảm bảo tính mới của đề tài

Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận về hợp đồng mua bán hàng hoá , thực trạng thực hi ện pháp lu ật về HĐMBHH, luận văn đưa ra những đánh giá về những vấn đề còn tồn tại của pháp luật về HĐMBHH cũng như việc thực hiê ̣n pháp luật về HĐMBHH, trên cơ sở đó đề xuất những phương hướng và giải pháp

cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về HĐMBHH trong điều kiện hiê ̣n nay

Những vấn đề lý luận về HĐMBHH rất rộng lớn, liên quan đến nhiều ngành luật, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tác giả luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luâ ̣n về HĐMBHH và thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về HĐMBHH theo LTM năm 2005, BLDS năm 2015 và qua thực tế tri ển khai thi hành trên đi ̣a bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luâ ̣n duy vâ ̣t biê ̣n chứng và duy vâ ̣t li ̣ch sử, kết hợp với viê ̣c sử dụng mô ̣t số phương pháp nghiên cứu cu ̣ thể: Phân tích, tổng hợp, so sánh,v.v nhằm nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ cơ sở lý luận của các chế định hợp đồng mua bán hàng hoá , nghiên cứu thực trạng điều chỉnh và thực tiễn thực hiê ̣n pháp luâ ̣t về HĐMBHH, từ đó tổng hợp thông tin về mặt lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu và đưa ra những giải pháp hoàn thiện pháp luật về HĐMBHH và thực hiện các quy đi ̣nh này đảm bảo hiê ̣u quả , hiê ̣u lực

Luận văn gồm 3 chương với các nội dung cụ thể:

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁNHÀNG HÓA

1.1 Khái niệm về HĐMBHH

1.2 Đặc điểm của HĐMBHH

1.2.1 Chủ thể của HĐMBHH

1.2.2 Đối tượng của HĐMBHH

1.2.3 Nội dung của HĐMBHH

1.2.4 Hình thức của hợp đồng

1.2.5 Các điều kiện đảm bảo hợp đồng có hiệu lực

1.3 Vai trò và ý nghĩa của pháp luật về HĐMBHH

1.4 Lược sử hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về HĐMBHH

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI BÌNH 2.1 Thực trạng pháp luật việt nam về HĐMBHH

2.1.1 Giao kết HĐMBHH

2.1.2 Thực hiê ̣n HĐMBHH

2.1.3 Trách nhiệm pháp lý đối với HĐMBHH

2.1.4 Giải quyết tranh chấp HĐMBHH

2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về HĐMBHH tại các DN trên địa bàn

tỉnh Thái Bình

2.2.1 Điều kiện địa lý, kinh tế, xã hội tỉnh Thái Bình

2.2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luâ ̣t về HĐMBHH tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình

2.2.4 Một số vướng mắc, bất câ ̣p và ha ̣n chế trong thực hiê ̣n các quy đi ̣nh về HĐMBHH trên đi ̣a bàn tỉnh Thái Bình

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI TRÊN ĐỊA

BÀN TỈNH THÁI BÌNH 3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về HĐMBHH

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về HĐMBHH

3.3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về HĐMBHH trên địa bàn tỉnh Thái Bình

Qua những nội dung mà luận văn phân tích có thể thấy ý nghĩa của pháp luật

về HĐMBHH, đó là:

Trong nền kinh tế thị trường, “HĐMBHH là sự thỏa thuận của các chủ thể kinh doanh theo nguyên tắc tự do, tự nguyện, bình đẳng” Nhà nước chỉ có thể sử dụng pháp luật để tác động vào quan hệ mua bán hàng hóa để đảm bảo lợi ích chính đáng của các chủ thể tham gia quan hệ mua bán hàng hóa và lợi ích chung của toàn xã hội

Pháp luật về HĐMBHH là công cụ cơ bản để Nhà nước quản lý nền kinh tế;

thông qua HĐMBHH, Nhà nước thực hiện vai trò điều tiết các quan hệ kinh tế - xã hội, hướng các quan hệ xã hội phát triển trong trật tự pháp luật

HĐMBHH là công cụ, là cơ sở để các chủ thể kinh doanh xây dựng và thực hiện kế hoạch, quyết định việc sản xuất kinh doanh của mình Việc sản xuất kinh doanh chỉ có thể thực hiện được khi ký kết được các hợp đồng mua nguyên liệu đầu vào cũng như các hợp đồng tiêu thụ đầu ra của sản phẩm Đây chính là nhu cầu sản xuất kinh doanh và mục đích kinh doanh của chủ thể hướng tới mục tiêu thu lợi nhuận

Thông qua ký kết hợp đồng, chủ thể kinh doanh mới nắm bắt được nhu cầu thị trường về sản phẩm của mình, có căn cứ tính toán chênh lệch và chi phí để có kế hoạch kinh doanh cụ thể nhằm đạt hiệu quả kinh tế

Pháp luật về HĐMBHH hướng các chủ thể kinh doanh có ý thức tuân thủ pháp luật, chỉ khi HĐMBHH được ký kết đúng pháp luật thì mới có căn cứ pháp lý đảm

bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia ký kết, tránh những rủi ro không đáng có và đó chính là cơ sở để cơ quan tài phán giải quyết khi phát sinh tranh chấp

Như vậy, xây dựng “Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân

và vì Nhân dân” là mục tiêu, động lực quan trọng để xây dựng và phát triển đất nước hướng tới “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Một trong những đặc trưng quan trọng của Nhà nước pháp quyền là vị trí “tối thượng của pháp luật”; đòi hỏi mọi chủ thể trong xã hội đều phải hành động trong khuôn khổ luật định Theo

đó, thực hiện pháp luật trong Nhà nước pháp quyền là một yêu cầu tất yếu đối với mọi chủ thể Cùng với đó, trong điều kiện phát triền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay, việc tìm hiểu và thực hiện tốt các quy định của pháp luật về HĐMBHH là tiền đề quan trọng để các chủ thể pháp luật thiết lập các giao dịch dân sự, thương mại, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mình theo đúng quy định của pháp luật Với những đặc điểm riêng, trong giai đoạn vừa qua, tỉnh Thái Bình đã có nhiều chuyển biến tích cực trên tất cả các mặt của đời sống xã hội, đời sống của người dân ngày càng nâng cao, xã hội ổn định, an ninh trật tự được đảm bảo, môi trường đầu

tư, kinh doanh ngày càng được cải thiện và thu hút được nhiều nhà đầu tư Đạt được những thành tựu quan trọng, có nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố quan trọng là việc thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật nói chung, quy định về hợp đồng mua bán nói riêng Tuy nhiên, để khắc phục những hạn chế như không tuân thủ đúng các quy định trong việc thiết lập nội dung hợp đồng, dẫn tới nội dung hợp đồng còn sơ sài, thiếu tính chặt chẽ, dễ xảy ra tranh chấp về hợp đồng, bên cạnh đó, một số chủ có ý thức trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ của hợp đồng… như hiện nay, việc thực hiện pháp luật về HĐMBHH trên địa bàn tỉnh Thái Bình cần phải: Tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện pháp luật về HĐMBHH, đảm bảo phù hợp với điều kiện hiện nay; Tăng cường công tác phổ biến, tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật của các chủ thể của HĐMBHH; Tăng cường vai trò của các cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động thực hiện pháp luật, đặc biệt là cơ quan hành pháp và tư pháp; Tăng cường tạo lập môi trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân hành nghề tư vấn pháp luật phát triển, đặc biệt là các tổ chức luật sư; Thực hiện đồng bộ các giải pháp hỗ trợ khác như, phát triển kinh tế, xã hội; duy trì môi trường chính trị, xã hội ổn định, v.v

Áp dụng tốt những giải pháp cơ bản nêu trên, chắc chắn rằng, việc thực hiện pháp luật nói chung, pháp luật về HĐMBHH nói riêng trên địa bàn tỉnh Thái Bình sẽ được nâng cao, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của tỉnh