Hợp đồng gia công là một loại giấy tờ rằng buộc mối quan hệ giữa bên đặt gia công và bên nhận gia công thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.” Khi tham gia hoạt động gia công xuất khẩu [r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Từ khi Việt Nam thực hiện chính sách “mở cửa”, “nền kinh tế trong nước ngày càng phát triển Việt Nam đã thu hút được nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài và của các Việt kiều ở xa tổ quốc Việt Nam là nước có nền chính trị tương đối ổn định, đây là một lợi thế mà Việt Nam có được để thu hút các nhà đầu tư Mở rộng quan hệ làm ăn với các nước bạn, mở rộng quan hệ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Đặc biệt là trong quan
hệ về kinh tế, Việt Nam luôn nỗ lực hết mình để xứng ngang tầm với các quốc gia khác, tham gia vào một sân chơi chung Mở rộng quan hệ làm ăn với nước ngoài làm xuất hiện nhiều ngành, nghề kinh doanh mới trong đó có hoạt động gia công xuất khẩu Đây là hoạt động kinh doanh giữa doanh nghiệp nước ngoài và các tổ chức, cá nhân ở trong nước Hợp đồng gia công là một loại giấy tờ rằng buộc mối quan hệ giữa bên đặt gia công và bên nhận gia công thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.” Khi tham gia hoạt động gia công xuất khẩu là hoạt động có liên quan đến yếu tố nước ngoài nên thường gặp những khó khăn trong hoạt động thương mại quốc tế, những khó khăn về vốn khi xây dựng cơ
sở hạ tầng Với lý do trên, tác giả chọn đề tài “Hợp đồng dịch vụ gia công hàng dệt may,
thực tiễn áp dụng tại các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình”
làm luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành Luật kinh tế Đây là vấn đề cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, tác giả hy vọng sẽ góp phần nhỏ vào việc phát triển kinh tế của địa phương trong thời gian tới “
Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống để góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về nhận thức của doanh nghiệp trong việc áp dụng pháp luật để ký kết, thực hiện hợp đồng gia công, thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật hiện hành Từ đó đề xuất các giải pháp áp dụng pháp luật cho các doanh nghiệp và đặc biệt cho các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
Mục đích trên được cụ thể trong việc khái quát những nhiệm vụ chính của luận văn là:
Trang 2Thứ nhất, nghiên cứu phân tích làm rõ quy định của pháp luật về hợp đồng gia công
“Gia công hàng hoá trước hết là một hoạt động gia công Nó được đề cập đến cả ở
Bộ luật dân sự và Luật thưong mại Theo điều 178 Luật thưong mại 2005 viết: “Gia công trong thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt gia công để hưởng thù lao”
Theo Luật thương mại 2005, Điều 179 viết “Hợp đồng gia công phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương”
Theo Bộ luật dân sự 2015, Điều 542 viết “Hợp đồng gia công là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên nhận gia công thực hiện công việc để tạo ra sản phẩm theo yêu cầu của bên đặt gia công, bên đặt gia công nhận sản phẩm và trả tiền công”
Nội dung gia công trong thương mại gồm: “Sản xuất, chế biến, chế tác, sửa chữa, tái chế, lắp ráp, phân loại, đóng gói hàng hóa theo yêu cầu và bằng nguyên liệu của bên đặt gia công” Tất cả các hàng hóa đều được gia công, trừ trường hợp hàng hóa thuộc diện cấm kinh doanh Như vậy, gia công trong thương mại hiện nay có phạm vi như đối với gia công trong dân sự, và có thể hiểu hợp đồng gia công quy định trong Luật thương mại là một dạng của hợp đồng gia công trong Bộ luật dân sự Riêng đối với trường hợp gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài để tiêu thụ ở nước ngoài thì hàng hóa thuộc diện cấm kinh doanh, cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu cũng có thể được gia công, nếu được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép (khoản 2 Điều 180 Luật thương mại)
Đặc điểm của hợp đồng gia công:
- Như một số khái niệm về gia công ở trên đã được nêu nên ta nhận thấy: đây là hoạt động sản xuất gắn liền với hoạt động tiêu thụ hàng hóa, bên đặt hàng là người cung cấp nguyên vật liệu đồng thời cũng chịu trách nhiệm tiêu thụ sản phẩm
Trang 3- Đây là hoạt động kinh doanh sử dụng nhiều lao động bởi vì thông thường sản phẩm gia công là những sản phẩm đòi hỏi trình độ công nghệ trung bình và bao gồm nhiều công đoạn thủ công.”
“ - Bên đặt gia công cung cấp nguyên vật liệu cho bên nhận gia công nên bên nhận gia công chỉ việc sản xuất ra sản phẩm theo đúng mẫu và bằng chính nguyên vật liệu được cung cấp từ bên đặt gia công Đây là một đặc điểm khá đặc trưng của hoạt động gia công
- Với một số trường hợp bên đặt gia công cung cấp máy móc thiết bị cho bên nhận gia công với hình thức thông qua họp đồng mượn hoặc thuê máy móc thiết bị thì khi hết thời hạn gia công bên nhận gia công có trách nhiệm xuất trả lại cho bên đặt gia công
- Hợp đồng gia công phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương và có thể bao gồm các điều khoản sau:
+ Tên, địa chỉ của các bên ký hợp đồng và bên gia công trực tiếp;
+ Tên, số lượng sản phẩm gia công;
+ Giá gia công;
+ Thời hạn thanh toán và phương thức thanh toán;
+ Danh mục, số lượng, trị giá nguyên liệu, phụ liệu, vật tư nhập khẩu và nguyên liệu, phụ liệu, vật tư sản xuất trong nước (nếu có) để gia công; định mức vật tư tiêu hao
và tỷ lệ hao hụt nguyên liệu trong gia công;
+ Danh mục và trị giá máy móc thiết bị cho thuê, cho mượn hoặc tặng cho để phục
vụ gia công (nếu có); “
+“Biện pháp xử lý phế liệu, phế thải và nguyên tắc xử lý máy móc, thiết bị thuê mượn, nguyên liệu, phụ liệu vật tư dư thừa sau khi kết thúc hợp đồng gia công;”
+ Địa điểm và thời gian giao hàng;
+ Nhãn hiệu hàng hoá và tên gọi xuất xứ hàng hoá;
+ Thời hạn hiệu lực của hợp đồng
Trang 4Thứ hai, phân tích việc áp dụng trong việc ký kết, thực hiện hợp đồng gia công tại các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn huyện Hưng Hà
Tính đến hết năm 2016, Hưng Hà có 95 dự án đầu tư vào sản xuất kinh doanh, với
số vốn 363,4 tỷ đồng, như 10 dự án ở cụm công nghiệp Đồng Tu- Phúc Khánh, 2 dự án ở thị trấn Hưng Nhân, 20 dự án ở cụm làng nghề Phương La…các dự án đều tập trung đầu
tư vào nghề dệt may Các doanh nghiệp xuất phát từ nghề và làng nghề có giá trị sản xuất cao, như: Xí nghiệp dệt Toàn Thắng năm 2016, sản xuất được 2.697,9 tấn khăn, giá trị xuất khẩu đạt 4,826 triệu USD, giải quyết việc làm cho 2.000 lao động (tính cả lao động
vệ tinh), thu nhập bình quân 920 nghìn đồng/ người/ tháng; Xí nghiệp Nam Thành, cụm công nghiệp Phương La xuất khẩu hàng dệt may đạt trên 2 triệu USD, giải quyết việc làm cho 700 lao động; Xí nghiệp bao bì Cường Thịnh, doanh thu đạt 18,2 tỷ đồng, thu hút
165 lao động…
“Hiện nay, các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn huyện Hưng Hà chủ yếu hoạt động theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Chức năng chính của các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn huyện Hưng Hà bao gồm:”Sản xuất và kinh doanh các sản phẩm may mặc, dệt may phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; thực hiện các hoạt động thương mại, dịch vụ, trực tiếp gia công sản phẩm may mặc có chất lượng cao theo đơn đặt hàng của khách.”
Các sản phẩm sản xuất và tiêu thụ của các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn huyện Hưng Hà chủ yếu là hàng xuất khẩu với các chủng loại sản phẩm như: quần các loại, khăn tắm, khăn mặt và các loại khăn bông khác
Sản phẩm sản xuất và tiêu thụ của công ty chủ yếu là hàng gia công hàng xuất khẩu với tổng doanh thu chiếm khoảng 90% Thành phẩm chủ yếu thực hiện theo họp đồng qua khách hàng thứ ba nên việc sản xuất hoàn toàn phụ thuộc vào mẫu mã và kiểu dáng của khách hàng và do khách hàng cung cấp Số lượng tiêu thụ phụ thuộc vào đơn hàng ký với khách hàng và chất lượng được quy định trong tài liệu kỹ thuật, kiểu dáng do khách hàng cung cấp mẫu hoặc thèo mẫu chào hàng của công ty cho khách Thị trường tiêu thụ của công ty chủ yếu là thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, ”
Trang 5Hiện nay, các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hưng Hà“dựa vào tình hình thực tế
để có thể áp dụng một trong hai hình thức đàm phán ký kết hợp đồng sao cho phù hợp đó là: đàm phán trực tiếp, đàm phán gián tiếp hoặc kết hợp cả hai hình thức này Hợp đồng gia công bao gồm 03 phần:”
* Phần đầu: dù không đề cập rõ đến các vấn đề nhưng nó lại có vai trò rất quan trọng, nó cần phải được nêu chính xác và rõ ràng Nó cho biết: tên hợp đồng, số hợp đồng, ngày tháng năm ký kết hợp đồng, nơi ký hợp đồng, bên đặt gia công, bên nhận gia công (địa chỉ, điện thoại, fax, số tài khoản)
* Phần nội dung: bao gồm các điều khoản sau
Bên A: bên đặt gia công
Bên B: bên nhận gia công
- Điều khoản liên quan đến đối tượng của hợp đồng
- Điều khoản liên quan đến mô tả hàng hóa
- Hình thức giao hàng:
- Điều khoản liên quan đến các quy định về kỹ thuật và chất lượng
- Điều khoản liên quan đến giao hàng
- Điều khoản liên quan đến thanh toán
- Điều khoản liên quan đến kiểm tra hàng hóa
- Điều khoản liên quan đến mẫu mã
- Điều khoản liên quan đến khiếu nại và trọng tài:
* Phần cuối: Các điều khoản khác:
Thực hiện hợp đồng gia công, bao gồm: Nhận nguyên phụ liệu; Tổ chức sản xuất; Giao thành phẩm; “Thanh lý, thanh khoản hợp đồng gia công” và “Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng gia công và giải quyết các tranh chấp” ”
Các doanh nghiệp thực hiện sản xuất kinh doanh với hoạt động gia công hàng dệt may, may mặc xuất khẩu là chính, chiếm tỷ lệ lớn ở các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hưng Hà Hoạt động gia công này đã mang lại nguồn thu lớn cho các doanh nghiệp, tạo
Trang 6công ăn việc làm và thu nhập ổn định đời sống cho người lao động Tuy nhiên do đặc trưng của hoạt động gia công xuất khẩu với nước ngoài Chính vì vậy, khi ký kết hợp đồng công ty gặp phải những khó khăn về ngôn ngữ, không nắm được luật pháp của nước bạn
do còn hạn chế về trình độ của cán bộ chưa cao
Thứ ba, kiến nghị nhằm hoàn thiện việc ký kết, thực hiện hợp đồng gia công tại các doanh nghiệp dệt may
- Một số kiến nghị với Nhà nước:
+ Về thủ tục hải quan
Tổ chức việc soát xét các thủ tục hành chính và các khoản phí, lệ phí đang áp dụng
từ trung ương đến cơ sở; phân tích, đánh giá và phân loại (loại phải bãi bỏ, loại phải sửa đổi, loại cần được hợp pháp hoá, loại cần được hợp nhất thành một văn bản, loại cần phải giữ nguyên) Thủ trưởng các đơn vị phải trực tiếp kiểm tra và chỉ đạo triển khai công việc này Đối với các cơ quan hải quan cần tập trung “xây dựng và kiện toàn một đội ngũ cán
bộ công nhân viên hải quan” vừa nắm vững nghiệp vụ, ngoại ngữ, pháp luật, tận tụy với công việc
+ Về chính sách thuế: Nhà nước cần có những chính sách hợp lý để giúp các doanh nghiệp Việt Nam vượt qua những khó khăn trong giai đoạn này khi chúng ta mới bước chân vào sân chơi chung đầy khó khăn, thử thách nhưng cũng rất nhiều cơ hội mới
- Đối với doanh nghiệp
+ Công tác nghiên cứu và mở rộng thị trường: Các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hưng Hà sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chủ yếu là hàng xuất khẩu Trong khi đó, thị trường nội địa là thị trường lớn, song những năm qua các doanh nghiệp còn bỏ ngỏ chưa có biện pháp xúc tiến bán hàng, chiến lược kinh doanh cho từng mặt hàng tiêu thụ
cụ thể và tổ chức mạng lưới tiêu thụ Thời gian tới các doanh nghiệp phải có những bước
đi cụ thể nhằm mở rộng thị trường nội địa, phải tạo ra được sản phẩm chủ lực có sức cạnh tranh, phải xây dựng thương hiệu, tổ chức hệ thống phân phối, cửa hàng đại lý, bán buôn bán lẻ
Trang 7+ Công tác đàm phán, ký kết hợp đồng: Công tác đàm phán, Công tác ký kết hợp đồng gia công; Công tác thực hiện hợp đồng; Công tác đào tao cán bộ
Mặc dù các doanh nghiệp đã biết chú trọng đến vấn đề pháp luật khi tham gia ký kết các hợp đồng gia công nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập khi tham gia ký kết họp đồng như:
+ Chưa tìm hiểu rõ về đối tác của mình do việc cạnh tranh tìm đối tác hiện nay là rất lớn bởi số công ty thành lập tham gia thị trường về hàng dệt may là rất nhiều, để đảm bảo doanh nghiệp luôn có việc làm nên không tránh khỏi việc không tìm hiểu rõ về đối tác của mình, nguồn thông tin để tìm hiểu còn nhiều hạn chế
+ Các điều khoản trong hợp đồng không được quy định rõ ràng nên khi có tranh chấp xảy ra thường bị thiệt hại
+ Hạn chế về ngoại ngữ và việc am hiểu về luật pháp quốc tế
“Kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế ngày càng cao, đóng góp vào nền kinh tế chung này phải kể đến đóng góp của ngành dệt may, hàng dệt may là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của nước ta Ngoài việc tự sản xuất các mặt hàng may mặc thì ở nước ta còn phát triển loại hình gia công hàng hóa Chúng ta sản xuất theo mẫu mã của bên đặt gia công và nhận tiền thù lao từ hoạt động gia công hàng hóa này Trong nội dung của luận văn trên tôi đã trình bày một số vấn đề có liên quan khi tham gia quan hệ “ký kết và thực hiện hợp đồng gia công” hàng hóa giữa các
“doanh nghiệp nước ngoài và các tổ chức, cá nhân” của Việt Nam.”