Hoàn thiện tổ chức kế toán TSCĐ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ trong các doanh nghiệp Dệt may trên địa bàn Hà nội

[r]

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

***

THU H NG

Hoàn thi n t ch c k toán TSC

nh m nâng cao hi u qu s d ng TSC trong các doanh nghi p D t may trên a bàn Hà

i

Chuyên ngành: K toán tài v - phân tích ho t ng KD

TÓM T T LU N V N TH C S KINH T

NG I H NG D N KHOA H C:GS.TS NG TH LOAN

Hà n i, N m 2008

M U

Hoàn thi n công tác k toán TSC t ó nâng cao h n n a hi u qu s

ng TSC là th c s c n thi t i v i các DN nói chung và các DN D t may trên a bàn Hà N i nói riêng trong xu th h i nh p kinh t qu c t Xu t phát

lý do ó nên tôi ã ch n tài: “Hoàn thi n t ch c k toán TSC nh m nâng cao hi u qu s d ng TSC trong các doanh nghi p D t may trên a bàn

Hà N i” nghiên c u

Lu n v n c chia làm 3 ch ng v i nh ng n i dung c b n sau:

CH NG 1

S LÝ LU N C A T CH C K TOÁN TSC

TRONG CÁC DN S N XU T 1.1 TSC VÀ YÊU C U CHUNG V QU N LÝ TSC TRONG DN 1.1.1 c m và khái ni m TSC

c m chung c a TSC trong DN là tham gia vào nhi u chu k SXKD Trong quá trình ó thì m c dù nh ng tài s n này v n gi nguyên hình thái v t

ch t v n có c a chúng nh ng n ng l c s n xu t và giá tr tài s n l i b hao mòn

n theo th i gian

ó, có th nêu lên nh ngh a v TSC nh sau:

TSC trong các doanh nghi p là nh ng t li u lao ng hay nh ng tài s n có giá tr l n, th i gian s d ng dài, d tính em l i l i ích kinh t trong t ng lai cho doanh nghi p.

Theo ch tài chính hi n hành (Quy t nh s 206/2003/Q -BTC), TSC

ph i có 4 tiêu chu n sau:

- Ch c ch n thu c l i ích kinh t trong t ng lai t vi c s d ng tài s n ó:

- Giá tr ban u c a tài s n ph i c xác nh m t cách tin c y

- Có th i gian h u d ng t 1 n m tr lên

- Có giá tr t 10.000.000 ng (m i tri u ng) tr lên

TSC là t li u lao ng trong quá trình s n xu t, nó ph n ánh n ng l c s n

xu t hi n có, trình ti n b khoa h c k thu t và trình trang b c s v t

ch t k thu t c a DN

1.1.3 Phân lo i và ánh giá TSC 1.1.3.1 Phân lo i TSC

- Phân lo i TSC theo hình thái bi u hi n

TSC c a doanh nghi p c chia thành TSC HH và TSC VH

- Phân lo i TSC theo quy n s h u

TSC c chia thành 2 lo i là TSC t có và TSC thuê ngoài

- Phân lo i TSC theo m c ích và tình hình s d ng

TSC trong DN c chia thành 4 lo i: TSC dùng cho kinh doanh, TSC hành chính s nghi p, TSC dùng cho m c ích phúc l i, TSC ch x lý 1.1.3.2 ánh giá TSC

ánh giá TSC chính là vi c xác nh giá tr ghi trên s sách c a TSC ó TSC không ch c ánh giá m t l n mà trong quá trình s d ng ng i ta còn có th ti n hành ánh giá l i do yêu c u c a công tác qu n lý

NG TSC là giá th c t c a TSC khi a vào s d ng t i DN GTCL là hi u s gi a NG TSC và s kh u hao l y k (ho c giá tr hao mòn l y k ) c a TSC tính n th i m báo cáo

kh u hao l y k (Giá tr hao mòn l y k ) là t ng c ng s kh u hao ã trích vào chi phí SXKD qua các k kinh doanh tính n th i m báo cáo

1.1.4 Yêu c u v qu n lý và k toán TSC

Các yêu c u i v i vi c qu n lý, s d ng TSC trong DN s n xu t là:

- TSC ph i c qu n lý t t v m t hi n v t và giá tr

- Ph i xác nh ph ng pháp tính kh u hao phù h p v i t ng TSC

- N m ch c tình hình s d ng TSC trong các b ph n c a DN nh m cung c p thông tin, k p th i ph c v cho vi c phân tích, ánh giá tình hình và hi u qu s

ng TSC trong DN

toán TSC ph i th c hi n m t s yêu c u c b n sau:

- Ghi chép, ph n ánh, t ng h p chính xác, k p th i v s l ng, giá tr hi n có, tình hình bi n ng t ng gi m c ng nh hi n tr ng c a TSC

- Ghi chép, ph n ánh tình hình s d ng TSC , l p báo cáo v tình hình s d ng TSC t i doanh nghi p

1.2.N I DUNG T CH C K TOÁN TSC TRONG CÁC DN S N XU T

1.2.1. c n thi t ph i t ch c k toán TSC trong doanh nghi p

Xu t phát t vai trò quan tr ng c a TSC trong ho t ng SXKD mà c n thi t ph i ti n hành t ch c k toán TSC t i DN

1.2.2 Nhi m v và nguyên t c t ch c k toán TSC

* ch c k toán TSC ph i th c hi n m t s nhi m v sau:

- T ch c n d ng h p lý h th ng ch ng t , TK k toán, s sách, báo cáo k

toán ghi chép m i tình hình bi n ng v TSC t i DN

- T ch c y h th ng ch ng t , TK, s sách, báo cáo k toán trong vi c theo dõi hao mòn và kh u hao TSC Tính toán và phân b chính xác m c

kh u hao TSC vào chi phí SXKD theo m c hao mòn c a TSC theo úng

ch quy nh

- T ch c t h th ng ch ng t , TK, s sách, báo cáo k toán theo dõi vi c

th c hi n k ho ch s a ch a và u t l i TSC

- T ch c nh k công tác ki m kê và ánh giá TSC

* T ch c k toán TSC ph i d a trên các nguyên t c sau:

- Ph i tuân th các nguyên t c c a t ch c k toán nói chung trong DN

- Ph i quán tri t nguyên t c ti t ki m và hi u qu

- Ph i c th c hi n d a trên ch k toán v TSC do Nhà n c quy nh

- Ph i c n c vào yêu c u và nhi m v c th c a k toán TSC

1.2.3 Các n i dung c b n c a t ch c k toán TSC

1.2.3.1. ch c ch ng t k toán TSC

* ch c h th ng ch ng t

TSC c a DN t ng trong các tr ng h p nh mua s m, xây d ng c b n bàn giao, c vi n tr , bi u t ng, c c p, nh n góp v n liên doanh, do nâng c p TSC …T t c các tr ng h p t ng TSC u ph i l p y ch ng t h s kèm theo l u tr nh : hóa n, các ch ng t liên quan khác, biên b n bàn giao TSC , biên b n ánh giá l i TSC , biên b n ki m kê TSC

• ch c ch ng t h ch toán gi m TSC

TSC c a DN gi m trong các tr ng h p nh nh ng bán, thanh lý, m t, phát hi n thi u khi ki m kê, em i góp v n liên doanh, u chuy n cho n v khác…ch ng t h s kèm theo l u tr nh : biên b n thanh lý TSC , các

ch ng t ph n ánh chi phí thanh lý TSC , ch ng t ph n ánh giá tr thu h i t thanh lý TSC , quy t nh nh ng bán TSC , hóa n bán TSC , các ch ng

ph n ánh chi phí nh ng bán TSC , quy t nh u chuy n c a c p có

th m quy n, biên b n bàn giao TSC

• ch c ch ng t h ch toán kh u hao TSC

Ch ng t c s d ng h ch toán kh u hao TSC ó là k toán c n c vào th TSC l p b ng tính và phân b kh u hao TSC , sau ó ghi s

chi ti t TSC

• ch c ch ng t h ch toán s a ch a TSC

Ch ng t trong tr ng h p s a ch a th ng xuyên g m có: Hóa n s a

ch a, hóa n mua v t t , hóa n mua ph tùng thay th …

i v i tr ng h p s a ch a l n TSC thì do DN ph i thuê ngoài nên

ch ng t ph n ánh nghi p v này g m: k ho ch s a ch a TSC , d toán chi phí, h p ng s a ch a TSC , biên b n nghi m thu, biên b n giao nh n TSC

a ch a l n hoàn thành

* ch c luân chuy n ch ng t k toán TSC

các ch ng t g c, l p các ch ng t k toán, k toán tr ng ki m tra, soát xét ch ng t sau ó phê duy t n i dung nghi p v liên quan v TSC

n c vào các ch ng t , k toán s ghi th TSC , tính toán và phân b

TSC ph i phân lo i, s p x p, b o qu n, l u tr các ch ng t k toán ó theo quy nh v l u tr tài li u k toán c a Nhà n c

1.2.3.2 ch c h th ng tài kho n k toán TSC

Hi n nay theo h th ng TK k toán Vi t Nam thì k toán s d ng các TK sau

h ch toán TSC : TK 211 “TSC h u hình”, TK 212 “TSC thuê tài chính”, TK 213 “TSC vô hình”, TK 214 “Hao mòn TSC ”, TK 241 “Xây

ng c b n d dang”

1.2.3.3 ch c h th ng s sách k toán TSC

* ch c s k toán chi ti t TSC

Tùy thu c vào quy mô ho t ng và s l a ch n c a m i DN mà có th v n

ng nh ng m u s chi ti t TSC khác nhau Thông th ng có hai lo i s chi

ti t TSC ó là s chi ti t TSC chung cho toàn DN và s chi ti t TSC theo

ph n s d ng

* ch c s k toán t ng h p TSC

Theo quy nh c a B tài chính có 5 hình th c s c b n: Hình th c s k toán NKC; Hình th c s k toán NK-SC; Hình th c s k toán CTGS; Hình

th c s k toán NK-CT; Hình th c s k toán trên Máy vi tính T ch c h

th ng s t ng h p ph i c n c vào hình th c s mà n v áp d ng

1.2.3.4 ch c h th ng báo cáo k toán TSC

Trong DN có hai h th ng báo cáo k toán TSC ó là h th ng báo cáo tài chính và h th ng báo cáo qu n tr

1.3 KINH NGHI M T CH C K TOÁN TSC M T S N C TRÊN TG 1.3.1 khác bi t và t ng ng gi a IAS và VAS v TSC

IAS 16 tài s n, nhà x ng, TB v i n i dung v ghi nh n, nh giá, kh u hao

và ánh giá l i TSC IAS 38 tài s n vô hình v i n i dung v khái ni m, xác

nh giá tr , kh u hao và thuy t minh BCTC

1.3.2 ch c k toán TSC theo ch k toán Pháp

Trong k toán Pháp có 2 ph ng pháp kh u hao, ó là:

- Ph ng pháp kh u hao gi m d n (ph ng pháp kh u hao lùi) 1.3.3 ch c k toán TSC theo ch k toán M

Các ph ng pháp kh u hao trong k toán M là:

- Ph ng pháp kh u hao ng th ng

Chú ý: N u TSC c hình thành ho c gi m vào th i m t ngày 15 tháng

n tr l i u tháng thì coi là tr n tháng n, còn t ngày 16/n n cu i tháng thì

t u tính t tháng (n+1)

- Ph ng pháp kh u hao theo s n l ng

- Ph ng pháp kh u hao theo s d gi m d n

- Ph ng pháp kh u hao theo t ng c a các s n m s d ng

th ng k toán M không có m t h th ng TK th ng nh t v tên g i và s

hi u b t bu c s d ng trong t t c các DN

CH NG 2

TH C TR NG T CH C K TOÁN TSC VÀ HI U QU S D NG TS

TRONG CÁC DN D T MAY TRÊN A BÀN HÀ N I

2.1 T NG QUAN V CÁC DN D T MAY TRÊN A BÀN HÀ N I 2.1.1.Tình hình ho t ng c a các DN D t may trên a bàn Hà N i

Vi t Nam ã gia nh p WTO t ngày 11.01.2007, c h i m r ng th tr ng

xu t kh u t ng lên, c bi t là h n ng ch i v i hàng d t may Vi t Nam xu t

kh u vào Hoa K ã c bãi b Bên c nh nh ng thu n l i thì ngành D t may c a n c ta còn g p ph i không ít nh ng khó kh n

2.1.2 c m c a các doanh nghi p D t may trên a bàn Hà N i

2.1.2.1 c m v t ch c qu n lý

Các DN D t may trên a bàn Hà N i th ng c t ch c qu n lý theo mô hình t p trung D a vào m t s tiêu th c phân chia thành DN có qui mô l n

và DN có qui mô v a và nh 2.1.2.2 c m v b máy k toán

hình t p trung.

2.1.2.3 c m v TSC và công ngh s n xu t

Không nh ng c n trang b l i máy và thi t b t ng n ng l c s n xu t, các

DN d t may trên a bàn Hà N i còn ang ng tr c yêu c u ph i i m i công ngh , thi t b có th s n xu t ra nh ng s n ph m áp ng c nhu c u

a th tr ng

2.2.TH C TR NG T CH C K TOÁN TSC TRONG CÁC DN D T MAY TRÊN A BÀN HÀ N I

Qua kh o sát th c t công tác t ch c k toán TSC t i các DN D t may trên a bàn Hà N i th y r ng các DN này ang áp d ng ch k toán ban hành theo quy t nh 15/2006/Q -BTC ngày 20/03/2006 c a B tr ng BTC

2.2.1 Công tác phân lo i và ánh giá TSC

Các DN D t may trên a bàn Hà N i ti n hành phân lo i TSC theo hình thái bi u hi n nh : Nhà c a, v t ki n trúc; Máy móc, thi t b ; Ph ng ti n v n

i, truy n d n; Thi t b , d ng c qu n lý

i các DN D t may trên a bàn Hà N i, vi c xác nh giá tr TSC d a trên nguyên t c giá phí (nguyên giá)

2.2.2 ch c ch ng t k toán TSC

* ch c h th ng ch ng t k toán TSC

• Ch ng t h ch toán bi n ng TSC

p ng mua bán TSC ; Biên b n giao nh n TSC ; Hóa n GTGT; Biên

n thanh lý TSC ; B ng tính kh u hao TSC

• Ch ng t h ch toán kh u hao TSC

Các DN D t may trên a bàn Hà N i s d ng ph ng pháp kh u hao ng

th ng,t l kh u hao áp d ng phù h p v i Ch qu n lý, s d ng và trích

kh u hao TSC c ban hành theo Quy t nh 206/2003/Q –BTC ngày 12/12/2003 c a B tr ng B Tài Chính

Ch ng t h ch toán kh u hao TSC là b ng tính và phân b kh u hao TSC

ho ch s a ch a TSC ; H p ng s a ch a; Biên b n nghi m thu; Biên

n giao nh n TSC s a ch a l n hoàn thành; Biên b n thanh lý h p ng s a

ch a TSC

* ch c luân chuy n ch ng t k toán TSC

ch ng t g c l p th TSC , vào s chi ti t, s t ng h p và l p BCTC 2.2.3 ch c h th ng tài kho n k toán TSC

Qua kh o sát th c t th y r ng t t c các DN D t may trên a bàn Hà N i

u s d ng h th ng TK k toán TSC c ban hành theo quy t nh 15/2006/Q -BTC ngày 20/03/2006 c a B tr ng BTC

Tài kho n ph n ánh TSC thu c quy n s h u c a DN bao g m các tài kho n sau: TK 211, TK 214, TK 241, TK 242

ph ng pháp k toán ã áp d ng theo úng ch quy nh nh ng còn lung túng trong cách h ch toán TSC u t , s a ch a b ng ngu n v n vay 2.2.4 ch c h th ng s k toán TSC

2.2.4.1 ch c ghi s k toán chi ti t

Có DN m s chi ti t TSC chung cho toàn b DN, có DN m s chi ti t TSC theo t ng b ph n s d ng

2.2.4.2 ch c ghi s k toán t ng h p

Các DN có qui mô l n th ng áp d ng hình th c ghi s NK-CT, còn các DN

có qui mô v a và nh thì áp d ng hình th c ghi s NKC

2.2.5 ch c h th ng báo cáo k toán TSC

Báo cáo k toán th ng g m 2 lo i là báo cáo k toán qu n tr và báo cáo k toán tài chính

Các DN D t may trên a bàn Hà N i hi n nay v n ch a l p báo cáo k toán

qu n tr Báo cáo k toán tài chính l p theo úng ch tài chính hi n hành

2.3.TH C TR NG S D NG TSC VÀ HI U QU S D NG TSC

TRONG CÁC DN D T MAY TRÊN A BÀN HÀ N I

* Tình hình u t TSC trong các DN D t may trên a bàn Hà N i

- qui mô TSC : các DN D t may có qui mô l n th ng cao g p hai l n các DN D t may có qui mô v a và nh

- V c c u TSC : trong các DN D t may trên a bàn Hà N i là t ng i

ng u nhau, giá tr TSC t p trung trong s n xu t chi m t tr ng cao so v i giá tr TSC toàn DN

- Ch tiêu nguyên giá TSC bình quân 1 công nhân: ph n ánh tình hình

chung v trang b TSC cho t ng công nhân

- H s hao mòn TSC : s này ph n ánh hi n tr ng c a TSC trong các

DN D t may có qui mô v a và nh là l c h u h n so v i các DN D t may có qui mô l n

*Tình hình s d ng TSC trong các DN D t may trên a bàn Hà N i

s l p t thi t b hi n có (H l )

H l = S l ng thi t b t ng trong n m / S l ng thi t b hi n có

s này ph n ánh m c k p th i c a vi c l p t s l ng thi t b hi n có

và có th huy ng vào s n xu t, kinh doanh c a DN

s s d ng máy móc thi t b hi n có (H s )

H s = S thi t b làm vi c th c t / S thi t b hi n có

s này ph n ánh m t cách khái quát tình hình s d ng s l ng máy móc thi t b hi n có trong DN

* Phân tích tình hình s d ng th i gian làm vi c c a máy móc thi t b

T/gian làm vi c theo ch c a Tb

s s d ng t/gian ch = T/gian làm vi c th c t c a Tb

T/gian làm vi c có ích c a Tb

s s d ng t/gian làm vi c th c t = T/gian làm vi c th c t c a Tb

i các DN D t may có qui mô l n thì có c c u thi t b s n xu t ng b và

ng u các công n do c s h tr t NSNN.Tuy nhiên, các DN này vi c u t ôi khi c ng ch a th c s c cân nh c m t cách k càng d n

n tình tr ng d th a và không t n d ng h t công su t thi t b Còn t i các doanh nghi p có qui mô v a và nh thì do dây chuy n s n xu t

là c k và l c h u nên nh h ng r t l n n ch t l ng s n ph m và ti n

th c hi n h p ng v i khách hàng

Hi u qu s d ng TSC c th hi n qua các ch tiêu sau:

c s n xu t c a TSC = Doanh thu (thu n) / GTCL bình quân c a TSC

Ch tiêu này ph n ánh c m t ng GTCL bình quân c a TSC tham gia vào quá trình SXKD thì t o c bao nhiêu ng doanh thu thu n

Su t hao phí TSC = GTCL bình quân c a TSC / Doanh thu thu n

Ch tiêu này ph n ánh có c m t ng doanh thu thu n thì c n tiêu hao

y ng GTCL

su t sinh l i c a TSC = L i nhu n sau thu / GTCL bình quân c a TSC

Ch tiêu này ph n ánh c m i ng GTCL bình quân thì t o ra m y ng l i nhu n sau thu

2.4 ÁNH GIÁ TH C TR NG CÔNG TÁC T CH C K TOÁN TSC TRONG CÁC DOANH NGHI P D T MAY TRÊN A BÀN HÀ N I

2.4.1 Nh ng k t qu ã t c

- T c hi n t t theo úng nh ng quy nh hi n hành c a Nhà n c

- áp ng y nhu c u qu n lý tài s n c a DN

- TSC sau khi u t ã c qu n lý và b o qu n t t, th c hi n t t công tác xây d ng quy trình thao tác, v n hành, b o d ng máy móc thi t b

2.4.2 Nh ng v n còn t n t i và nguyên nhân

- Không ki m kê th ng xuyên TSC d n n b ng trong s n xu t khi máy móc g p s c

- V n s d ng nh ng dây chuy n l c h u, h t th i h n kh u hao Nguyên nhân