do ngân sách nhà nước cấp, nguồn kinh phí từ các khoản thu sự nghiệp, nguồn vốn huy động của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các quỹ tài chính của đơn vị sự nghiệp và các mối[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trong công cuộc đổi mới của đất nước, với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại; Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định
“Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu và muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển mạnh Giáo dục – Đào tạo” .Ngày nay, trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giáo dục và đào tạo đã và đang là một trong những động lực quan trọng góp phần đưa đất nước phát triển đi lên
Cùng với sự phát triển đi lên không ngừng của đất nước, trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã có những hành động thể hiện sự quan tâm thích đáng từ các nguồn kinh phí để cải thiện từng bước về quy mô đào tạo và cơ sở vật chất cho Giáo dục và Đào tạo với mong muốn đạt được những thành tựu về khoa học và công nghệ để xứng tầm với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới Nhưng việc quản lý các ngồn kinh phí như thế nào để phát huy được tối đa hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí, tham ô, tiêu cực đã và đang là vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục Vì vậy, việc tìm ra những ưu điểm để phát huy và những nhược điểm để có biện pháp kịp thời đầy lùi và ngăn chặn, để từ đó góp phần nâng cao chất lượng của Giáo dục và Đào tạo
Là một cơ sở giáo dục công lập của Thủ đô - là trung tâm giáo dục lớn nhất cả nước, trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, nâng cao chất lượng đào tạo thì cần phải chú trọng và đổi mới công tác quản lý tài chính Để góp phần đưa ra cái nhìn khái quát về tình hình quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây, đồng thời đưa ra một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác
quản lý tài chính tại trường, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện quản lý tài chính
tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây” làm luận văn thạc sĩ Kinh tế với mong muốn tìm
hiểu thực trạng quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại đơn vị, đồng thời hướng tới mục tiêu tự chủ tài chính phù hợp với xu hướng phát triển của đất nước và Nhà trường
Trang 2- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý tài chính, thu chi ngân sách tại trường Cao đẳng
Sư phạm Hà Tây
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu về quản lý tài chính tại trường Cao đẳng
Sư phạm Hà Tây giai đoạn 2013 đến 2015
- Mục tiêu nghiên cứu:“ Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công và của các trường giáo dục công lập
Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây nhằm rút ra những kết quả đạt được và những điểm còn hạn chế trong thời gian qua
Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử để giải quyết các vấn đề chủ yếu; phối hợp các phương pháp tư duy logic, phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh để đánh giá thực tiễn và đưa ra những giải pháp, đóng góp cho đề tài
- Dự kiến đóng góp của luận văn:
Hệ thống hóa các vấn đề về quản lý tài chính tại cơ sở giáo dục công lập
Phân tích rõ thực trạng quản lý tài chính, đánh giá những kết quả đạt được và hạn chế của quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Đề xuất những định hướng và giải pháp phù hợp để hoàn thiện quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Thứ nhất: Luận văn đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề về cơ sở lý luận
trong quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công là các đơn vị do cơ quan Nhà nước
có thẩm quyền thành lập, hoạt động cung cấp dịch vụ công trong các lĩnh vực giáo dục, môi trường, y tế, văn hoá, thể dục, thể thao” Những hoạt động sự nghiệp mang tính chất phục vụ lợi ích công cộng là chủ yếu và không nhằm mục tiêu lợi nhuận
Về quan niệm, phân loại, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công:
Theo điều 9: “Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25 tháng 04 năm 2006 của Chính phủ quy định: đơn vị sự nghiệp công được phân loại để thực hiện quyền tự chủ, tự chịu
Trang 3trách nhiệm về tài chính như sau: (1) Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên; (2) Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên; (3) Đơn vị sự nghiệp do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động
Đặc điểm không nhằm mục tiêu lợi nhuận mà hướng về phục vụ lợi ích cộng đồng
và xã hội Mục tiêu của đơn vị sự nghiệp công lập thường hướng vào nhu cầu của xã hội
và định hướng của Nhà nước trong từng thời kỳ để tạo ra nguồn nhân lực đáp ứng đủ cả
về số lượng và chất lượng lao động cho sự phát triển của nền kinh tế
Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục đào tạo cung ứng dịch
vụ công đặc biệt, sản phẩm là tri thức Thực hiện tốt các mục tiêu về giáo dục đào tạo do Nhà nước đặt ra là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.
Về quan niệm tài chính tại đơn vị sự nghiệp công:
Theo giáo trình Tài chính công::“Tài chính của đơn vị sự nghiệp công là một phạm trù kinh tế, phản ánh mối quan hệ giữa các đơn vị thuộc khu vực sự nghiệp công với Nhà nước và chủ thể khác trong quá trình hình thành, phân bổ và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm thực hiện và hoàn thành các nhiệm vụ mà Nhà nước giao cho các đơn vị thuộc khu vực sự nghiệp công”
Nguồn tài chính của đơn vị sự nghiệp công bao gồm các nguồn: Nguồn kinh phí
do ngân sách nhà nước cấp, nguồn kinh phí từ các khoản thu sự nghiệp, nguồn vốn huy động của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các quỹ tài chính của đơn vị sự nghiệp
và các mối quan hệ tài chính của khu vực sự nghiệp công
Vai trò tài chính tại đơn vị sự nghiệp công:
Thứ nhất: Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện
Thứ hai: Thúc đẩy các đơn vị sự nghiệp tăng tính chủ động, sáng tạo trong hoạt
động chuyên môn của mình
Quan niệm và sự cần thiết quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công: Luận văn
đã nêu ra được sự cần thiết phải quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp công Trên cơ sở
đó chương 1 cũng đã làm rõ những vấn đề cơ bản về việc quản lý tài chính tại đơn vị sự
Trang 4nghiệp công như: Quản lý thu, quản lý phân bổ thành các quỹ tài chính, quản lý sử dụng các quỹ và những nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp
công
Đồng thời, với việc tìm hiểu kinh nghiệm, thành tựu của một số đơn vị sự nghiệp công trong việc quản lý tài chính nhằm rút ra bài học cho việc tăng cường quản lý tài
chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Thứ hai, luận văn đã khái quát thực trạng quản lý tài chính tại trường Cao đẳng
Sư phạm Hà Tây với các nội dung:
Về chấp hành cơ chế, chính sách: Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây đã bám sát
và chấp hành nghiêm chỉnh hệ thống các văn bản pháp quy của Nhà nước ban hành như Luật Ngân sách Nhà nước, các Nghị định của Chính phủ, các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, liên bộ Tài chính – Giáo dục đào tạo, các văn bản của UBND thành phố Hà
Nội và sở Tài chính, sở Giáo dục đào tạo Hà Nội
Về quản lý thu: Gồm có nguồn NSNN cấp và nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp,
ngoài ra còn nguồn thu khác
Nguồn NSNN cấp: Nguồn NSNN cấp bao gồm các khoản chi thường xuyên, kinh
phí đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, kinh phí thực hiện đề tài khoa học
Nguồn thu sự nghiệp: Bao gồm các khoản học phí, lệ phí, học cải thiện điểm, học
kỳ phụ, thu các lớp liên kết, các lớp liên thông nhà trường quy định thu theo định và nguồn thu được đơn vị sử dụng theo quy định của Nhà nước là trích 40% để làm nguồn thực hiện tăng lương cùng với nguồn NSNN cấp, phần còn lại được sử dụng bổ sung vào
nguồn kinh phí tăng cường cơ sở vật chất và chi sự nghiệp giáo dục đào tạo
Nguồn khác: Bao gồm các khoản thu từ dịch vụ như trông xe, căng tin, nhà
ăn
Nhìn chung, nguồn tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây tăng, giảm từng năm Năm 2014 thấp hơn so với 2 năm còn lại với giá trị tuyệt đối là 4 và 5 tỷ đồng Trong đó, dự toán thu Ngân sách Nhà nước năm 2014 là 42 tỷ đồng, giảm 7 tỷ so với năm
2013 (tương ứng tỷ lệ giảm 16,67%) Nguyên nhân là do năm 2014, chỉ tiêu học sinh, sinh
Trang 5viên tuyển sinh của trường giảm so với năm trước dẫn đến phần dự toán thu thấp hơn Đến năm 2015, Nhà trường dự kiến xin thêm ngân sách cho việc sửa chữa cơ sở vật chất, trang
bị thêm dụng cụ học tập nên tổng dự toán thu NSNN là 51 tỷ, tăng 9 tỷ so với năm 2014 (tương ứng tỷ lệ tăng 21,42%) Đối với nguồn thu sự nghiệp, năm 2014, dự toán thu sự nghiệp đạt 12 tỷ, tăng 3 tỷ (33,33%) so với năm 2013 Nguyên nhân là do năm 2014, Nhà trường bắt đầu tuyển sinh hệ đại học tại chức và từ xa, đồng thời hệ thống căng tin của nhà trường đi vào hoạt động Năm 2015, trung tâm đào tạo ngắn hạn của trường tạm thời dừng hoạt động để điều chỉnh lại chương trình giảng dạy cho phù hợp với thực tế nên dự toán thu từ sự nghiệp giảm chỉ còn 8 tỷ đồng (tỷ lệ giảm 33,3%)
Về tỷ trọng nguồn thu từ NSNN và nguồn thu sự nghiệp thì nguồn lớn nhất và quan trọng vẫn là nguồn thu từ ngân sách cấp (dao động khoảng 90%) Còn lại là nguồn thu sự nghiệp và thu khác
Về quản lý chi: Luận văn đã phân tích làm rõ thực trạng về tình hình quản lý chi
tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Nguồn NSNN cấp chi cho hoạt động thường xuyên gồm có 3 nhóm:
Nhóm thứ nhất: Chi cho con người bao gồm các khoản tiền lương, phụ cấp lương, các khoản nộp theo lương như BHXH,BHYT, KPCĐ, BHTN, thừa giờ năm học, học bổng và trợ cấp xã hội cho sinh viên Nhóm này chiến tỷ trọng lớn nhất khoảng 60%
Nhóm thứ hai: Chi quản lý thường xuyên: gồm chi tiền điện, nước, văn phòng phẩm, thông tin liên lạc, xăng xe, hội nghị, công tác phí khoảng 15%
Nhóm thứ ba: chi hoạt động chuyên môn nghiệp vụ: Chi hàng hóa văn phòng phẩm dùng cho chuyên môn, trang thiết bị kỹ thuật chuyên dùng, chi sửa chữa, mua sắm tài sản, thi học phần, học kỳ, tốt nghiệp chiếm khoảng 25%
Luận văn đã chỉ ra ưu điểm, nhược điểm, thuận lợi và khó khăn trong việc” quản
lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Về thành tựu: Công tác tài chính đã chấp hành tốt các quy định về quản lý tài chính, việc lập dự toán, thực hiện dự toán đã được thực hiện thường xuyên Nguồn thu được quản lý chặt chẽ và được nộp vào tài khoản tiền gửi tại kho bạc để sử dụng
Trang 6Công tác thu, chi, thanh quyết toán ngân sách hàng năm đã đi vào nề nếp Bộ máy
kế toán ngày càng được hoàn thiện, trình độ cán bộ làm công tác kế toán được nâng lên
Công tác kiểm tra, giám sát, công khai tài chính được tiến hành thường xuyên không xảy ra tình trạng tham nhũng lãng phí
Về hạn chế: Mặc dù đã đạt: “ được những kết quả tích cực trong quản lý tài chính, cải thiện đời sống cán bộ giảng viên, song quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm
Hà Tây vẫn còn hạn chế cần khắc phục: Trường chưa thực hiện tốt quyền tự chủ, nguồn thu chủ yếu dựa vào NSNN
Trình độ cán bộ làm công tác kế toán tuy đã nâng lên nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu
Thứ ba: Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại
Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
Một là, những căn cứ làm cơ sở cho việc đề xuất định hướng và giải pháp hoàn
thiện quản lý tài chính tại trường Cao đẳng sư phạm Hà Tây
Theo văn kiện đại hội Đảng XII: “Trong Văn kiện đại hội XII lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm kỳ trước Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà là dạy người, dạy chữ, dạy nghề”.”.
Hai là, những định hướng nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Sư
phạm Hà Tây
-, Áp dụng Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2016 của Chính phủ về đổi mới cơ chế
tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập vào những năm tới
- Quy chế chi tiêu nội bộ của trường cần rõ ràng, cụ thể hơn
- Tiếp tục công khai tài chính
- Đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác kế toán
Trang 7- Giao quyền tự chủ cho một số đơn vị, trung tâm trực thuộc
- Tăng cường công tác quản lý các nguồn thu và chi theo đúng quy định
Ba là, luận văn đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại
trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây
- Hoàn thiện quy trình quản lý nguồn thu
- Hoàn thiện quy trình quản lý nguồn chi
- Nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ quản lý và cán bộ tài chính của nhà trường
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính
Bốn là, một số kiến nghị để hoàn thiện giải pháp
- Kiến nghị với Nhà nước
- Kiến nghị với UBND thành phố Hà Nội
Trang 8KẾT LUẬN
Trong phạm vi đề tài, sau khi hệ thống mốt số vấn đề lý luận cơ bản của đơn vị sự nghiệp công thuộc lĩnh vực giáo dục đào tạo, vấn đề về quản lý tài chính và tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây được xem xét và phân tích trên các khía cạnh
về nội dung quản lý tài chính tại trường Trên cơ sở đó, các nội dung quản lý tài chính được đi sâu phân tích từ giai đoạn đầu tiên đến giai đoạn cuối cùng , mối quan hệ tài chính và thanh tra, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch tài chính tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây từ năm 2013 - 2015
Để từ đó, đúc kết và làm theo những phương án tốt nhất, tránh những sai phạm trong công tác QLTC tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây nói riêng và các trường cao đẳng, đại học nói chung nhằm góp phần phát triển đẩy mạnh cho sự nghiệp giáo dục