THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG – ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN. Trịnh Thị Kim Thoa *[r]
Trang 1Tập 170, số 10, 2017
Trang 2T¹p chÝ Khoa häc vµ C«ng nghÖ
CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI – NHÂN VĂN – KINH TẾ
Lưu Bình Dương, Nguyễn Văn Tiến - “Thiêng hóa” - yếu tố cơ bản cấu thành luật tục 3
Phạm Văn Cường - Nghiên cứu sự thích ứng với phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ của sinh viên dân
Bùi Linh Phượng, Mai Thị Ngọc Hà - Phân tích, so sánh nội dung toán học trong chương trình đào tạo ngành
Trịnh Thị Kim Thoa - Thực trạng và giải pháp để nâng cao chất lượng học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh tại
Thân Thị Thu Ngân - Kỷ niệm 90 năm ra đời tác phẩm “Đường Kách mệnh” (1927 – 2017) - Ý nghĩa lý luận
Ma Thị Ngần - Một số đặc điểm cần lưu ý khi xây dựng chương trình môn học giáo dục thể chất nhằm nâng
Dương Thị Hương Lan, Nguyễn Vũ Phong Vân, Nguyễn Hiền Lương - Ứng dụng các hoạt động học tập
trải nghiệm vào trong một giờ học nói tiếng Anh ở Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh – Đại học
Lê Ngọc Nương, Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Hải Khanh - Xây dựng khung lý thuyết về sự hài lòng trong công việc
Đoàn Quang Thiệu - Xây dựng hệ thống nghiệp vụ kinh tế phát sinh và bộ chứng từ kế toán mẫu để thực hành
Đỗ Thị Hà Phương, Đoàn Thị Mai, Chu Thị Hà, Nguyễn Thị Giang - Các yếu tố ảnh hưởng tới mức sẵn lòng
Vũ Hồng Vân, Lương Thị Mai Uyên - Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành cơ khí trong quá trình hội nhập
Nguyễn Thị Linh Trang, Bùi Thị Ngân - Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng
Nguyễn Thị Lan Anh, Nông Thị Vân Thảo - Xây dựng hệ thống hỗ trợ quản lý chấm điểm cán bộ tại sở giao
Nguyễn Thu Nga, Kiều Thị Khánh, Hoàng Văn Dư - Hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng khi tính đến rủi
Nguyễn Thị Vân, Nguyễn Bích Hồng - Giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Bắc Giang theo
Đàm Thị Phương Thảo, Nguyễn Tiến Mạnh - Đánh giá ảnh hưởng của một số nhân tố đến hiệu quả hoạt động
Journal of Science and Technology
170 (10)
Trang 3Trần Bảo Ngọc, Lê Thị Lựu, Bùi Thanh Thủy và cộng sự - Nhận thức của sinh viên Dược về môi trường giáo
Lương Ngọc Huyên - Thực trạng việc vận dụng toán học vào thực tiễn trong dạy học và kiểm tra, đánh giá kết
quả học tập môn Toán của học sinh lớp 10 ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Tuyên
Nguyễn Thị Hồng, Nguyễn Xuân Trường, Hoàng Thị Giang - Tiếp cận địa lý trong nghiên cứu quan hệ
giữa phát triển kinh tế gắn với đảm bảo an ninh quốc phòng khu vực các xã vùng cao biên giới (ví dụ tại tỉnh
Đỗ Thị Quyên, Nguyễn Thị Kim Tuyến - Nghiên cứu các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến hành vi mua trực tuyến của
Phương Hữu Khiêm, Nguyễn Đắc Dũng, Nguyễn Ngọc Lý - Phát triển thị trường sản phẩm đầu ra cho rừng
Văn Thị Quỳnh Hoa, Nguyễn Lan Hương - Hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc giảng
Mai Văn Cẩn - Sử dụng hình tượng nhân vật Thạch Sanh trong một số hoạt động dạy thực hành tiếng Anh bậc
Đỗ Thị Hương Liên - Bàn thêm về cuộc khởi nghĩa của Hoàng Đình Kinh (Cai Kinh) và mối liên hệ với các
Phạm Văn Quang, Nguyễn Huy Ánh - Giải pháp tăng cường tính tích cực, chủ động trong học tập của sinh
Nguyễn Thị Minh Thu, Bùi Thị Ngọc Anh - Ca dao, dân ca làng chài Vịnh Hạ Long - nét văn hóa mang đậm
Đặng Anh Tuấn, Ngô Thị Minh Hằng, Phạm Thị Trung Hà - Sự hồi phục của thị trường bất động sản và rủi
Lê Văn Thơ, Vũ Anh Tuấn - Đánh giá tình hình sử dụng đất tại các khu đô thị trên địa bàn thành phố Việt Trì,
Trang 4Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
25
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP
MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG – ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Trịnh Thị Kim Thoa*
Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông- ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Môn Tư tưởng Hồ Chí Minh được đưa vào giảng dạy tại các trường đại học cách đây hơn 10 năm nhưng hiệu quả mà nó mang lại chưa được cao Vì vậy, việc nâng cao chất lượng dạy và học môn học này trong các trường đại học hiện nay là vấn đề cấp bách Để có thể đánh giá đúng thực trạng,
từ đó tìm ra giải pháp, tác giả tiến hành khảo sát, điều tra xã hội học ở trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (CNTT & TT) – Đại học Thái Nguyên Từ đó, tác giả nhận thấy rằng còn nhiều hạn chế trong việc dạy và học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Một trong những nguyên nhân của hạn chế đó là phương pháp giảng dạy của giảng viên Tác giả kiến nghị cần phải sử dụng phương pháp dạy học tích cực vào việc giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Từ khóa: Chất lượng dạy và học, Phương pháp dạy học (PPDH), Cải tiến phương pháp dạy học,
Phương pháp dạy học tích cực, Tư tưởng Hồ Chí Minh
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ
quá độ lên CNXH được thông qua tại Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ VII (12/1991) đã xác
định “Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ
Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam
cho hành động của Đảng và cách mạng Việt
Nam” Điều đó nói lên vai trò quan trọng của
việc học tập môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh
Việc giảng dạy môn học này trong bối cảnh
Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế đặt ra
những yêu cầu mới đối với đội ngũ giảng
viên và sinh viên các trường đại học Tại
trường Đại học CNTT&TT, sinh viên được
đào tạo chủ yếu là các ngành khối kỹ thuật,
không chuyên ngành Mác – Lênin và Tư
tưởng Hồ Chí Minh, các kiến thức nền tảng
cho môn học hết sức yếu và thiếu Nhưng
chưa có một nghiên cứu nào nhằm đánh giá
đúng thực trạng và đưa ra giải pháp cho tình
trạng trên Trong bài viết này, tác giả bàn về
vấn đề dạy và học môn học tại trường, từ đó
tìm ra các phương pháp dạy và học hiệu quả,
đồng thời giúp sinh viên thay đổi quan điểm,
cách nhìn về môn học và có hứng thú học tập
môn học hơn
*
Tel: 0915798456; Email:ttkthoa@ictu.edu.vn
KHÁI QUÁT THỰC TRẠNG HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CNTT& TT
Thực trạng dạy và học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Thực trạng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Về chương trình: Môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh là một trong ba môn học lý luận chính trị bắt buộc trong các trường đại học, cao đẳng Môn học cung cấp cho sinh viên hệ thống các tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
về các vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam và sự vận dụng những tư tưởng đó vào công cuộc xây dựng đất nước đi lên CNXH Nội dung môn học gồm có 7 chương, bao gồm những giá trị tư tưởng – lý luận của Người: lý luận về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước pháp quyền; tư tưởng
về xây dựng khối đại đoàn kết; tư tưởng về xây dựng nền văn hóa mới, đạo đức mới và con người mới [4] Môn học có vai trò vận động sinh viên học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người; giúp sinh viên có kỹ năng phân tích, đánh giá tình hình thực tế; có thái
độ đúng đắn về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; cảnh giác trước những âm mưu dụ dỗ, lôi kéo, chống phá của các thế lực thù địch
Trang 5Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
Tại trường đại học CNTT & TT, môn học
được quy định 2 tín chỉ (36 tiết) Trong đó:
- Thang điểm đánh giá môn học: 10
- Trọng số điểm các bài kiểm tra thường
xuyên: 30%
- Trọng số điểm bài thi học phần: 70%
- Hình thức thi cuối kỳ: Tự luận [5]
* Về đội ngũ giảng viên: Giảng viên giảng
Lý luận chính trị, thuộc Khoa Khoa học cơ
bản phụ trách Giảng viên giảng dạy môn học
Tư tưởng Hồ Chí Minh, ngoài những yêu cầu
chung về kiến thức sâu (đạt trình độ Thạc sĩ
chuyên ngành), về kỹ năng sư phạm, phẩm
chất nhà giáo, còn cần có tính Đảng trong lối
sống, biết cách truyền lửa lý tưởng cách mạng
cho sinh viên trong mỗi giờ giảng
* Về những mặt mạnh: Tại trường Đại học
CNTT & TT, 100% giảng viên đạt các tiêu
chí theo quy định của Bộ giáo dục; các giảng
viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo
đức nghề nghiệp tốt, có tình cảm với nghề và
yên tâm với hoạt động nghề nghiệp, thường
xuyên nghiên cứu khoa học phục vụ giảng
dạy và yêu cầu của nền kinh tế- xã hội nói
giảng dạy, giảng viên vẫn thực hiện đánh giá
chất lượng giờ giảng, để không ngừng nâng
cao chất lượng hoạt động giảng dạy cho môn
học, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của đất nước
Chất lượng giờ giảng được đánh giá thông
qua các tiêu chí: Có đủ Hồ sơ giảng dạy đi
kèm; khai thác có hiệu quả các phương tiện,
công cụ dạy học; đảm bảo nội dung trọng
tâm, tính chính xác, khoa học và tính logic
của bài giảng; giảng viên thực hiện đổi mới
PPDH,…
* Về những hạn chế, yếu kém:
Giảng viên đã nhận thức được tầm quan trọng
của việc đổi mới PPDH, nhưng mới chỉ là
nhận thức về mặt lý thuyết, còn thực tế thì rất
chậm đổi mới, chủ yếu dạy theo kiểu tùy
hứng, nội dung nào thuộc sở trường, thế mạnh
của mình thì “phô diễn” chứ không chú trọng
hướng đến rèn luyện kỹ năng, hình thành thái
độ cho sinh viên Một bộ phận giảng viên ít được cập nhật thông tin khoa học, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của đổi mới PPDH hiện nay; một bộ phận giảng viên nhận thức được đổi mới PPDH nói chung, nhưng lại cho rằng trình độ của sinh viên bây giờ yếu, sinh viên kỹ thuật không thích học các môn lý luận chính trị, không thể vận dụng các biện pháp đổi mới nên cũng chỉ đọc chép, không rèn luyện cho sinh viên năng lực tư duy độc lập, trang bị phương pháp học tập tốt Việc kiểm tra, đánh giá sinh viên ở trường Đại học CNTT & TT chỉ mới hướng đến cho điểm, chưa đánh giá được khả năng nhận thức, kỹ năng của sinh viên Khi giảng dạy các môn chính trị ở các lớp ghép, sĩ số lớp đông thì giảng viên khó có thể thực hiện được việc đổi mới phương pháp giảng dạy Đồng thời nếu sinh viên học mà rớt nhiều sẽ ảnh hưởng đến việc tốt nghiệp nên giảng viên luôn bị một áp lực là đánh giá làm sao để sinh viên “qua hết” (không rớt), điều này dẫn đến hạn chế việc đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá khi kết thúc môn học
Thực trạng học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của sinh viên
Để nghiên cứu thực trạng học môn Tư tưởng
Hồ Chí Minh chúng tôi tiến hành điều tra xã hội học 240 sinh viên năm thứ nhất đại học chính quy, học kỳ II năm học 2016 – 2017
Nhận thức của sinh viên về học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Thứ nhất, khi hỏi về nhận thức về tầm quan
trọng của môn học tư tưởng Hồ Chí Minh
Kết quả đạt được như sau: 17,8% sinh viên cho rằng việc học môn Tư tưởng Hô Chí Minh là rất cần thiết; 51,9% cần thiết Bên cạnh đó một số lượng lớn (30,4%) bạn sinh viên nhận thức rằng không cần thiết phải học tập môn học Điều đó cho thấy nhận thức của sinh viên về học tập Tư tưởng Hồ Chí Minh chưa thấu đáo, các em chưa thấy được ý nghĩa của môn học nên dẫn đến một bộ phận sinh viên chưa có hứng thú, động cơ học tập Do
đó, chúng tôi tiến hành khảo sát sự hứng thú của sinh viên đối với môn học
Trang 6Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
27
Kết quả cho thấy: có 20,7% ở mức độ hứng
thú; 63,1% bình thường; 16,2% học để đối
phó và chán nản Như vậy thực trạng sinh
viên học thờ ơ, chán nản học để đối phó với
môn học chính trị là có thật, cần xem xét và
đánh giá một cách nghiêm túc
Thứ hai, khi hỏi Bạn có thích học môn Tư
tưởng Hồ Chí Minh hay không? Có 30,7%
sinh viên trả lời thích học; 22,4% không
thích học; 29% trả lời là tùy giáo viên giảng
dạy, 17,5% không trả lời Như vậy, với câu
hỏi này, chúng tôi xác định lại thái độ của
sinh viên khi học Tư tưởng Hồ Chí Minh, đó
là sinh viên có thích học nhiều hơn là không
thích học Tuy nhiên, kết quả trên đây hoàn
toàn không mâu thuẫn với thái độ học của
sinh viên qua khảo sát bên trên Bởi việc sinh viên thích học các môn học với thái độ học nó trên lớp học hoàn toàn khác nhau Vấn đề cần đặt ra vì sao sinh viên thích học các môn lý luận chính trị nhưng khi được học thì các em lại có thái độ nhàm chán? Để trả lời câu hỏi trên chúng tôi đưa ra câu hỏi thứ ba cho sinh viên
Thứ ba, với câu hỏi “Vì sao bạn thích học
môn Tư tưởng Hồ Chí Minh?” Kết quả như
sau: 27% sinh viên trả lời do môn học bổ ích, thiết thực; 17,6% sinh viện trả lời do nội dung môn học gần gũi, dễ nhớ; 33,7% sinh viên trả lời do phương pháp giảng dạy của giảng viên; 17,6 % sinh viên trả lời do tài liệu phong phú,
dễ tìm; 4,1 % đưa ra các lý do khác
Bảng 1 Lý do sinh viên thích học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
STT Lý do sinh viên thích học môn học Số lượng %
1 Nội dung môn học bổ ích, thiết thực 20 27
2 Nội dung môn học gần gũi, dễ nhớ 13 17,6
Đối với những trường hợp không thích học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng tôi đặt câu hỏi nguyên nhân và nhận được có 31,2% trả lời nội dung môn học khô khan, trừu tượng; 8,6% phương pháp dạy của giáo viên chưa hay; 11,8% lớp học quá đông và 45,2 % xác định đây là môn học phụ, không liên quan đến chuyên ngành, 3,2 % đưa ra các lý do khác Qua số liệu trên cho thấy, việc sinh viên không thích học môn học này do nhận thức chưa đúng về vai trò của môn học, coi môn học chỉ là phụ nên có thái độ coi thường Vì vậy, để môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành môn học yêu thích của sinh vên, giáo viên cần phải làm rõ hơn mục tiêu, ý nghĩa của môn học để sinh viên có thể thấy được tầm quan trọng của môn học đối với tiến trình học tập của mình Vậy trong thời gian qua sinh viên đã sử dụng các phương pháp học tập môn học như thế nào?
Phương pháp học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Bảng 2 Thực trạng về phương pháp học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của SV
STT Phương pháp học tập
Mức độ thực hiện % Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Hiếm khi
Chưa thực hiện
1 Nghiên cứu, tìm hiểu nội dung bài học trước
2 Sưu tầm thông tin thực tiễn về bài học trên
3 Học nội dung trong sách giáo trình, làm bài
tập theo yêu cầu của giáo viên 87 8 5 0
4 Ghi chép, nghe giảng trên lớp 61,7 27,9 7,9 2,5
5 Thảo luận, học theo nhóm 21,7 50,4 18,3 9,6
6 Tạo tình huống, đóng vai 2,9 24,2 31,3 41,6
7 Đi tham quan thực tế các khu di tích lịch sử 7,1 17,5 18,8 56,6
Trang 7Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
Bảng 3 Thực trạng SV sử dụng phương tiện và tài liệu học tập môn học
T
STT Phương tiện và tài liệu học tập
Mức độ thực hiện % Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Hiếm khi
Chưa thực hiện
3 Sách, tài liệu chuyên khảo 11,2 41,1 27,4 20,3
4 Thông tin, sự kiện thực tiễn khai thác
từ văn kiện, nghị quyết, báo chí
10,8 46,1 23,2 19,9
5 Video, phim tư liệu trên internet 11,6 38,6 30,3 19,5
Phương pháp học tập được sinh viên áp dụng
ở mức độ thường xuyên thấp gồm: Nghiên
cứu, tìm hiểu nội dung bài học trước khi lên
lớp (10,8%); Sưu tầm thông tin thực tiễn về
bài học trên sách báo, internet (11%); Tạo
tình huống, đóng vai (2,9%); Đi tham quan
thực tế các khu di tích lịch sử (7,1%)
Các tiêu chí còn lại được SV thường xuyên
thực hiện ở mức cao: Học nội dung trong
sách, làm các bài tập theo yêu cầu của giáo
viên (87%); Ghi chép, nghe giảng trên lớp
(61,7%) Thực trạng trên chỉ rõ, sinh viên
chưa thực hiện phương pháp học tập tích cực,
thụ động, trông chờ vào những kiến thức mà
giáo viên cung cấp
Vì sinh viên bị động, trông chờ vào bài giảng
của giáo viên nên tài liệu học tập chủ yếu của
sinh viên là vở ghi, giáo trình (82,2% và
75,9% ) Các phương tiện, tư liệu học tập mở
nhằm phát triển năng lực tự học, năng lực sử
dụng công nghệ thông tin, năng lực khai thác
và xử lý thông tin tăng cường gắn lý luận
môn học với thực tiễn ít được sinh viên sử
dụng Ở mức độ sử dụng sách, tài liệu chuyên
khảo (11,2 %); thông tin, sự kiện thực tiễn
khai thác từ văn kiện, nghị quyết, báo chí, tivi
(10,8%); video, phim tư liệu (11,6 %) Thực
trạng trên đặt ra yêu cầu giáo viên tăng cường
sử dụng PPDH tích cực để phát triển năng lực
tự học của sinh viên
Khi hỏi: “Bạn thích giáo viên sử dụng
phương pháp nào khi giảng dạy môn Tư
tưởng Hồ Chí Minh?” Kết quả như sau: 25%1
sinh viên trả lời thích phương pháp thuyết
trình kết hợp với giáo án điện tử; 35,7% thích
1
25% - tác giả cho giả thuyết mỗi phương pháp là
100%, tương tự phương pháp thảo luận nhóm 35,7%
phương pháp thảo luận nhóm; có tới 46,7% thích phương pháp nêu vấn đề, đi thực tế và chỉ có 13,3% trả lời thích phương pháp thuyết trình đơn thuần
Kết quả trên cho thấy, các PPDH tích cực được sinh viên ủng hộ ở những mức độ khác nhau Phương pháp thuyết trình vẫn có sức hấp dẫn của nó, nếu như được giáo viên sử dụng đúng và phát huy được những ưu điểm của phương pháp này
Nguyên nhân của những hạn chế
Nguyên nhân về phía giảng viên
Nội dung giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh còn ít sát thực tiễn, chưa tạo được sự hấp dẫn Cán bộ giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh thường hạn chế về ngoại ngữ, nắm bắt các phương tiện giáo dục hiện đại… nên đại bộ phận giảng viên ít sử dụng PPDH mới mà chủ yếu là cách dạy truyền thống Trong giảng dạy, một số giảng viên chỉ chú trọng truyền đạt đúng quan điểm, tinh thần giáo trình đề cập, chưa mạnh dạn đưa ra những quan điểm trái chiều, kích thích sinh viên thảo luận và định hướng cho sinh viên
Mặc dù giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được cắt giảm bớt một số phần để làm cho giáo trình ngắn gọn hơn, phù hợp với các đối tượng khác nhau [2] nhưng trên thực tế vẫn còn tồn tại tình trạng giảng viên chạy đua với bài giảng sao cho khỏi cháy giáo án Quá trình đó làm cho người học tiếp thu bài giảng một cách thụ động, chưa biết liên hệ giữa lý luận với thực tiễn
Việc chạy đua theo nhịp độ của giáo án đã làm cho các môn lý luận chính trị vốn đã khô khan, khó hiểu nay lại mất sinh động vì thời gian để cho người học thảo luận trên lớp là rất
Trang 8Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
29
ít Vì vậy, nhiều người học nhận thức rằng,
học các môn chính trị cốt yếu chỉ cho qua học
phần, đây cũng chỉ là môn học đại cương mà
thôi Sự trừu tượng của môn học cùng sự
thiếu thời gian để giải quyết vấn đề đã làm
cho quá trình giảng dạy và học ngày càng gặp
nhiều khó khăn
Nguyên nhân về phía sinh viên
Thứ nhất, một số sinh viên chưa nhận thức
đúng vai trò của môn học, nhất là việc vận
dụng kiến thức vào việc giải quyết các vấn đề
thực tiễn của cuộc sống Cũng có một số sinh
viên chưa nhận thức đúng về vị trí của các
môn lý luận chính trị trong chương trình đào
tạo, nhiều sinh viên không biết là học các
môn lý luận chính trị để làm gì, rằng sinh viên
kỹ thuật không nên học những môn này Vì
vậy, sinh viên không say mê học tập, chỉ học
để đối phó với thi cử, kiểm tra
Thứ hai, sinh viên chưa coi trọng phương
pháp học tập, nghiên cứu khoa học Với việc
học tập theo học chế tín chỉ, nhiều em còn bỡ
ngỡ vì trong suốt những năm học phổ thông
đã quen với phương pháp học thụ động, tiếp
nhận kiến thức qua hệ thống sách giáo khoa
và từ các thầy, cô giáo Do đó, khi bước vào
đại học các em thụ động hoang mang và nhất
là sinh viên năm thứ nhất phải có ngay khả
năng tự học, tự nghiên cứu là điều vô cùng
khó khăn
Nguyên nhân khác
Trong việc tổ chức lớp học: Các lớp học
chính trị thường ghép lớp nên có sĩ số sinh
viên rất đông Điều này dẫn tới hạn chế trong
hoạt động thảo luận nhóm, giảng viên không
quan tâm được hết việc học của từng cá nhân
trong lớp và không thể đảm bảo cho tất cả
sinh viên đều có cơ hội phát biểu thảo luận
Vấn đề tương tác thầy và trò bị hạn chế
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG DẠY VÀ HỌC MÔN TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH
Về phía giáo viên
Một là, tích cực đổi mới PPDH Thầy giáo có
tri thức, hiểu sâu biết rộng nhưng để dạy tốt
phải có phương pháp giảng dạy, có cách thức
truyền thụ tốt Sinh thời, Hồ Chí Minh đã rất
quan tâm đến vấn đề này, Người nói: “Các thầy giáo, cô giáo phải tìm cách dạy Dạy cái
gì, dạy như thế nào để học trò hiểu chóng,
không được phép câu nệ, hình thức, “tránh lối dạy nhồi sọ” Việc cốt yếu là phải làm cho người học thấu hiểu vấn đề, độc lập sáng tạo, tích cực của người học nghĩa là phải chọn những vấn đề cơ bản nhất, cốt yếu nhất mà người học không thể nhầm lẫn với cái khác và khi cần thì vận dụng được vào thực tế
Hai là, kết hợp giữa lý luận bài học với thực
tiễn cuộc sống [1] Trong quá trình giảng dạy giảng viên không nên chỉ gói gọn truyền đạt những kiến thức trong bài giảng hoặc trong giáo trình của môn học đó mà không liên hệ
gì với thực tiễn Như vậy, sẽ tạo cho người học có thái độ nhàm chán và tẻ nhạt
Ba là, các hình thức khích lệ Đối với những
sinh viên tích cực tham gia phát biểu ý kiến
để xây dựng bài, giảng viên nên có các hình thức khen thưởng, khích lệ bằng cách cộng từ 0.5 cho đến 1 điểm vào điểm kiểm tra thường
kỳ Như vậy, sẽ tạo thêm động lực góp phần khích lệ người học không ngừng phấn đấu, tham gia xây dựng bài để mang về cho mình những điểm thưởng
Bốn là, về phương pháp đánh giá cũng được
đổi mới cho phù hợp, “có thể thi viết, tự luận, vấn đáp hoặc kết hợp thi viết với trắc nghiệm, nhưng không thực hiện duy nhất hình thức thi trên máy tính, hoặc chỉ thi trắc nghiệm vì đây
là môn học có tính đặc thù, vừa là môn khoa học mang tính tổng hợp khái quát cao, vừa là môn khoa học xã hội nhân văn mang tính tư tưởng chính trị, tính giai cấp, tình cảm, ý chí của cả người dạy và người học” [3, tr.3]
Về phía sinh viên
Một là, người học cần phải thay đổi cách học
thụ động, chờ đợi sự chỉ đạo từ giảng viên, học với mục đích vì điểm số, mà phải thực học để lấy kiến thức và phương pháp làm việc
khoa học theo tấm gương của Bác
Hai là, việc tự học của sinh viên Tự học là vô
cùng quan trọng vì hoạt động này khai thác triệt để thời gian nhàn rỗi trong sinh viên và sinh viên có thể xoáy sâu nghiền ngẫm những
Trang 9Trịnh Thị Kim Thoa Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 170(10): 25 - 30
điều giảng viên hướng dẫn, giảng giải trên
lớp Đặc biệt, tự học sẽ rèn luyện khả năng
nghiên cứu, tiếp cận tri thức và biết cách xử
lý thông tin trong môi trường thông tin đa
chiều như hiện nay
Ba là, sinh viên nên tạo cho bản thân thói
quen trước khi đến lớp phải đọc sách, soạn
bài và hoàn thành nhiệm vụ được giao về nhà
Về phía nhà trường
Một là, đổi mới phương pháp phải gắn liền
với đổi mới phương tiện, cơ sở vật chất và tổ
chức lớp học Cần phải có sự trang bị tốt
những phòng học, thư viện, với tài liệu và các
thiết bị kỹ thuật thuận lợi cho việc học của
sinh viên và việc triển khai các PPDH hiện
đại Ví dụ phòng học phải được trang bị hệ
thống âm thanh, nghe nhìn, máy chiếu, mạng
internet có đường truyền tốt, tránh hiện tượng
hình ảnh mờ, âm thanh không rõ
Hai là, Nhà trường tạo điều kiện để trong
tương lai có thể áp dụng hai PPDH: 1 Dạy
học bằng tham quan các địa danh lịch sử, tiếp
xúc, chứng kiến những tài liệu lịch sử 2 Dạy
và học cùng chuyên gia, gặp gỡ, nói chuyện
với các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu về
Hồ Chí Minh
KẾT LUẬN
Từ việc đánh giá hoạt động dạy và học môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường Đại học
CNTT & TT - Đại học Thái Nguyên đã chỉ ra
cho chúng ta thấy được mặt tích cực và hạn
chế trong quá trình dạy và học Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng học tập môn học này? Đó là vấn đề mang tính cấp thiết cần được phối hợp cả từ phía người dạy và tính tích cực, chủ động của người học Kết quả thu được là căn cứ để chúng tôi đề ra giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng học tập và đưa môn Tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành môn học yêu thích của sinh viên
(Bài báo là sản phẩm của đề tài có mã số T2017–07-19 được tài trợ bởi kinh phí của trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Bí thư (2003), Chỉ thị số 23 - CT/TW ngày
27 tháng 3 năm 2003 về việc: Đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục Tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới
2 Ban Tuyên giáo Trung ương (2014), Hướng dẫn
số 127 HD/BTGTW ngày 30/6/2014 về việc Thực hiện Kết luận số 94-KL/TW, ngày 28/3/2014 “ -Về việc tiếp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân”
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Công văn số
11381/BGĐT & SĐH, ngày 10/10/2014 về việc: Hướng dẫn giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Giáo trình Tư
tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
5 Đề cương chi tiết môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
(2016), Tài liệu lưu hành nội bộ
6. Hồ Chí Minh Toàn tập (2000), Tập 8, Nxb
Chính trị Quốc gia Hà Nội
SUMMARY
THE SITUATION AND THE SOLUTIONS TO IMPROVE THE QUALITY OF
TEACHING AND LEARNING HO CHI MINH IDEOLOGY AT UNIVERSITY OF INFORMATION AND COMMUNICATION TECHNOLOGY – TNU
University of Informattion and Communication Technology –TNU
Ho Chi Minh Ideology has been taught in the university over ten years later but its effectiveness is not high Therefore, improving the quality of teaching and learning subjects in universities today is a matter of urgency To be able to correctly assess the situation, then suggest the solution, social surveys have been conducted for the author at University of Informattion and Communication Technology - Thai Nguyen University The findings from survey have shown that there are a lot of disavantages in teaching and learning Ho Chi Minh Ideology One of the leading causes for those is the lecturers’ teaching methods The author recommends to apply active teaching methods in teaching Ho Chi Minh Ideology
Keywords: Teaching and learning quality, teaching methods, reforrm of teaching methods, active
teaching method, Ho Chi Minh Ideology
Ngày nhận bài: 03/7/2017; Ngày phản biện: 19/7/2017; Ngày duyệt đăng: 28/9/2017
*
Tel: 0915798456; Email:ttkthoa@ictu.edu.vn
Trang 10oµ soT T¹p chÝ Khoa häc vµ C«ng nghÖ
SOCIAL SCIENCE – HUMANITIES – ECONOMICS
Pham Van Cuong - Studying adaptation to the training menthod of the credit for northern mountainous ethnic
Bui Linh Phuong, Mai Thi Ngoc Ha - Analysis and comparison of mathematical content in the forestry
Trinh Thi Kim Thoa - The situation and the solutions to improve the quality of teaching and learning Ho Chi
Ma Thi Ngan - Some features should be regarded when building a physical education program to increase the
Duong Thi Huong Lan, Nguyen Vu Phong Van, Nguyen Hien Luong - Applied experiential learning
activities in an English speaking lesson of University of Economics and Business Administration - Thai
Le Ngoc Nuong, Nguyen Thi Ha, Nguyen Hai Khanh - Building the theory of integrity of satisfaction in the
Doan Quang Thieu - Establishing the standard sample system of occurred economic operations and accounting
Do Thi Ha Phuong, Doan Thi Mai, Chu Thi Ha, Nguyen Thi Giang - Factors influencing willingness to pay
Vu Hong Van, Luong Thi Mai Uyen - Strengthen competitive capability of mechanical industry in the process
Nguyen Thi Linh Trang, Bui Thi Ngan - The development of non - cash payment service at military JSC Bank
Nguyen Thi Lan Anh, Nong Thi Van Thao - Building the system of management support in scoring staffs at
Nguyen Thu Nga, Kieu Thi Khanh, Hoang Van Du - Investigation of commercial bank’s efficiency with
Nguyen Thi Van, Nguyen Bich Hong - Solutions to promote the economic structural transformation in Bac
Dam Thi Phuong Thao, Nguyen Tien Manh - Estimating the effect of some factors on operational efficiency
Journal of Science and Technology
170 (10)