Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính của các Công ty chứng khoán Việt Nam

Qua nghiên cứu thực tế thì nội dung phân tích tình hình tài chính tại 100% CTCK khảo sát có một số đặc điểm như: hệ thống chỉ tiêu sử dụng rất ít, nội dung phân tích sơ sài (chỉ bao gồ[r]

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Công trình được hoàn thành tại: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Công

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ

Phản biện 2: PGS.TS.Nguyễn Năng Phúc

Phản biện 3: PGS.TS.Ngô Trí Tuệ

Vào lúc 09 giờ 00 ngày 25 tháng 07 năm 2013

Có thể tham khảo luận án tại các thư viện: Thư viện Quốc gia

và Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

HÀ NỘI – 2013

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận án

Phân tích tình hình tài chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính doanh nghiệp

Kể từ tháng 01/2012, CTCK, công ty quản lý quĩ 100% vốn nước ngoài, chi nhánh của CTCK nước ngoài sẽ chính thức được phép đặt chân vào Việt Nam

Để các CTCK trong nước có thể chủ động hội nhập thành công, CTCK Việt Nam phải thường xuyên phân tích tình hình tài chính, bởi lẽ thông tin từ phân tích tài chính là nền tảng của mọi quyết định, và xem đây là công việc tất yếu trong quản trị công ty; nó phải được thực hiện với một thái độ, nhận thức nghiêm túc và phong cách chuyên nghiệp Việc hoàn thiện phân tích tình hình tài chính trong các CTCK Việt Nam có ảnh hưởng trực tiếp đến các CTCK, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát triển của thị trường chứng khoán, thị trường tài chính và xa hơn nữa là ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế

2 Mục tiêu nghiên cứu của luận án

Các mục tiêu nghiên cứu chính được xác định là:

- Làm rõ bản chất và vai trò của tài chính, hoạt động tài chính và tình hình tài chính;

- Phân tích và đánh giá thực trạng phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán nhằm khẳng định những thành công và hạn chế về phân tích tình hình tài chính trong các công ty chứng khoán;

- Đề xuất các giải pháp cơ bản để hoàn thiện phân tích tình hình tài chính nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính công bố của các công ty chứng khoán

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án

- Đối tượng nghiên cứu:

Luận án nghiên cứu phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về mặt nội dung: Luận án nghiên cứu những vấn đề liên quan đến phân

tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán (cơ sở lý luận của phân tích tình hình tài chính, thực trạng phân tích tình hình tài chính và đề xuất các giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính)

+ Về mặt không gian: Luận án giới hạn nghiên cứu thực trạng phân tích

tình hình tài chính tại các công ty chứng khoán Việt Nam; trong đó tập trung vào các công ty chứng khoán trên 2 địa bàn chủ yếu là Sở Giao dịch Chứng khoán

Hà Nội và Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

+ Thời gian: Luận án tập trung nghiên cứu thực trạng phân tích tình hình

tài chính tại các công ty chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2010 đến tháng 06/2012

4 Câu hỏi nghiên cứu

Luận án phải giải đáp được các câu hỏi cụ thể sau:

- Những đặc trưng của công ty chứng khoán ảnh hưởng đến phân tích tình hình tài chính?

- Những nhân tố nào ảnh hưởng đến tổ chức, nội dung và phương pháp phân tích tình hình tài chính trong các công ty chứng khoán?

- Những giải pháp và đề xuất nào thích hợp để hoàn thiện phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam?

5 Phương pháp nghiên cứu luận án

5.1 Cơ sở phương pháp luận

Cơ sở phương pháp luận của đề tài luận án là phương pháp luận duy vật biện chứng; trong đó việc áp dụng các phương pháp thu thập, xử lý và phân tích

số liệu được dựa trên nền tảng nhận thức các vấn đề nghiên cứu từ cơ sở lý luận đến hiện thực khách quan về phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra, luận án sử dụng kết hợp cả phương pháp định lượng và phương pháp định tính trong nghiên cứu

5.3 Quá trình điều tra và thu thập dữ liệu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra và trả lời được các câu hỏi nghiên cứu, đòi hỏi phải có đủ dữ liệu cần thiết Nguồn dữ liệu phục vụ cho quá trình nghiên cứu luận án gồm dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp

6 Những đóng góp mới của đề tài

- Hệ thống hóa và làm rõ hơn những vấn đề lý luận cơ bản về tình hình tài chính và phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp nói chung và trong công ty chứng khoán nói riêng

- Phân tích và đánh giá một cách khách quan những tồn tại của các công ty chứng khoán Việt Nam trong phân tích tình hình tài chính và chất lượng thông tin tài chính do công ty công bố

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố chủ quan và khách quan tác động tới tổ chức, nội dung và phương pháp phân tích tình hình tài chính trong các công ty chứng khoán Việt Nam

- Đề xuất các giải pháp và điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính trong các công ty chứng khoán Việt Nam

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận án được kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán

Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán

Chương 3: Kết quả nghiên cứu về thực trạng phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam

Chương 4: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH

TÀI CHÍNH CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

Các nghiên cứu về phân tích tài chính đã được nhiều nhà khoa học đề cập thông qua các công trình khoa học như các sách chuyên khảo, các bài viết trên các tạp chí, luận án, luận văn Nhìn chung, có nhiều quan điểm khác nhau về tình hình tài chính Một số tác giả đồng nhất giữa tình hình tài chính với hoạt động tài chính và tài chính doanh nghiệp Tuy nhiên, có một số tác giả lại có sự phân định giữa tình hình tài chính doanh nghiệp với tài chính doanh nghiệp và hoạt động tài chính

Tác giả Trần Quý Liên cho rằng tài chính doanh nghiệp và tình hình tài chính doanh nghiệp là cùng một nội dung, do vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp cũng chính là phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp Điều này được tác giả Trần Quý Liên thể hiện trong bài báo với tựa đề “Xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm tăng cường công tác kiểm toán” (Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Kiểm toán, năm 2011) cũng tập trung chủ yếu xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm tăng cường chất lượng kiểm toán, giúp tăng độ tin cậy của thông tin góp phần cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững Bài báo cũng đề cập đến một số quan điểm để thông tin phân tích tài chính có độ tin cậy cao

Với quan điểm đồng nhất giữa tình hình tài chính với hoạt động tài chính

và tài chính doanh nghiệp, có một số tác giả điển hình như các tác giả Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ Các tác giả này quan niệm rằng tài chính doanh nghiệp cũng chính là tình hình tài chính, phân tích tài chính doanh nghiệp cũng là phân tích tình hình tài chính

Có cùng quan điểm với các tác giả Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ là tác giả Ngô Kim Phượng và cộng sự trong tác phẩm “Phân tích tài chính doanh nghiệp” (2010)

Một số tác giả nước ngoài theo quan điểm đồng nhất giữa tình hình tài chính với tài chính doanh nghiệp hay hoạt động tài chính doanh nghiệp như nhóm tác giả Cheng F Lee , Joan C Junkus (1983) với bài báo có tựa đề

“Financial analysis and planning: an overview”

Năm 2008, nhóm tác giả Yiming Hu, Thomas W.Lin, Siqi Li với bài báo

có tựa đề “An examination of factors affecting Chinese financial analyst’s information comprehension, analyzing ability, and job quality” đã đề cập đến những nhân tố ảnh hưởng đến sự hiểu biết thông tin, khả năng phân tích và chất lượng công việc của nhà phân tích

Tác giả Erich A Helfert với tác phẩm “Techniques of financial analysis – a modern approach – ninth edition” (1997) [28] đã thể hiện rõ nét phân tích tài

chính là phân tích tình hình tài chính

Khác với quan điểm đồng nhất giữa tình hình tài chính với tài chính doanh nghiệp và hoạt động tài chính, các tác giả Nguyễn Thu Hằng và Nguyễn Năng Phúc trong bài báo với tựa đề “Đánh giá khái quát tình hình tài chính trong các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam (Tạp chí Kinh tế & Phát triển, năm 2011) đã trình bày một nội dung nhỏ của phân tích tình hình tài chính trong lĩnh vực Ngân hàng thương mại cổ phần

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang thể hiện quan điểm trên trong luận án với đề tài “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng của Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc Quang (năm 2002)

Quan điểm trên cũng được tác giả Trần Thị Minh Hương thể hiện trong luận án với đề tài “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính tại Tổng công

ty Hàng không Việt Nam” thể hiện sự khác nhau giữa tình tình tài chính với tài chính doanh nghiệp hay hoạt động tài chính

Bên cạnh các bài báo khoa học, các luận án tiến sĩ còn có các giáo trình đề cập đến quan điểm phân định giữa tình hình tài chính với tài chính doanh nghiệp

và hoạt động tài chính PGS TS Nguyễn Văn Công cho rằng: “Tình hình tài chính của doanh nghiệp thể hiện tình trạng hay thực trạng tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm Tình hình tài chính của doanh nghiệp tốt hay xấu, khả quan hay bi đát thể hiện rõ nét chất lượng của toàn bộ hoạt động mà doanh nghiệp đã tiến hành” [5, tr.233], [6, tr.91] Tác giả đã làm rõ điểm khác nhau giữa hoạt động tài chính và tình hình tài chính, theo đó, hoạt động tài chính là những hoạt động liên quan đến việc thay đổi quy mô và kết cấu vốn chủ sở hữu

và vốn vay, còn tình hình tài chính thể hiện tình trạng hay thực trạng tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm và nó phản ánh kết quả của tất cả các hoạt động mà doanh nghiệp tiến hành

Tác giả Nguyễn Năng Phúc cũng cho rằng tình hình tài chính doanh nghiệp và tài chính doanh nghiệp hay hoạt động tài chính doanh nghiệp là những phạm trù khác nhau Tác giả này cho rằng những thông tin tình hình tài chính của doanh nghiệp được cung cấp trong quá trình phân tích báo cáo tài chính

Cùng quan điểm với tác giả Nguyễn Năng Phúc, tác giả Nguyễn Ngọc Quang cũng cho rằng thông tin tình hình tài chính của doanh nghiệp là kết quả của quá trình phân tích báo cáo tài chính [22]

Bên cạnh những tác giả trong nước, còn có một số tác giả điển hình của nước ngoài có cùng quan điểm về sự không đồng nhất giữa tình hình tài chính với tài chính doanh nghiệp Các tác giả cũng đã thể hiện qua các công trình khoa học dưới dạng sách, các bài báo trên các tạp chí chuyên ngành quốc tế

Nhóm tác giả John J Wild, K.R Subramanyam, Robert F Halsey đã xuất bản cuốn sách “Financial statement analysis – 9th

edition” (2007) [29], và nhấn mạnh phân tích báo cáo tài chính cung cấp thông tin về tình hình tài chính của

một doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có thể dự báo những rủi ro tài chính có thể xảy ra

Năm 2004, tác giả Stephen H Penman cho ra đời tác phẩm “Financial statement analysis and security valuation – second edition” [31] Nội dung chính của tác phẩm cũng có những điểm tương đồng với những tác phẩm của tác giả Bernstein A Leopold và nhóm tác giả giả John J Wild, K.R Subramanyam, Robert F Halsey

Vào năm 1995, một tổ chức có tên Latin America Training and Development Center đã cho ra đời tác phẩm có tên “Financial statement analysis” [30] Tác phẩm trình bày những phân loại kế toán trong phân tích tài chính như kế toán quản trị, kế toán thuế, kế toán tài chính

Từ những phân tích trên, tác giả luận án cho rằng: Tình hình tài chính hoàn toàn khác với hoạt động tài chính Hoạt động tài chính cùng với hoạt động kinh doanh và hoạt động đầu tư là 3 hoạt động cơ bản của bất kỳ một doanh nghiệp nào

Theo quan điểm của tác giả luận án, phân tích tình hình tài chính là sử

dụng các phương pháp kỹ thuật để đánh giá trạng thái tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm hoặc một thời kỳ đã qua cũng như đề ra những chỉ tiêu dự báo tài chính trong tương lai, gắn liền với một không gian xác định, sử dụng báo cáo tài chính làm cơ sở dữ liệu chính để phân tích

Qua những nghiên cứu nêu trên có thể thấy rằng phân tích tình hình tài chính là một vấn đề được rất nhiều nhà khoa học đến từ các trường đại học danh tiếng quan tâm nghiên cứu, nó đã tạo ra một nền tảng lý luận vững chắc cho các nghiên cứu tiếp sau cũng như là kim chỉ nam cho những ứng dụng trong thực tiễn Tuy nhiên, các công trình đã công bố chỉ tập trung nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính cho tất cả công ty nói chung, những kiến thức lý luận đó không đề cập sâu vào một ngành nghề kinh doanh cụ thể Tác giả sẽ nghiên cứu sâu nội dung này; trên cở sở khung lý thuyết đã nêu ở các công trình trước, từ đó nghiên cứu vào lĩnh vực kinh doanh đặc thù – lĩnh vực kinh doanh chứng khoán Đây chính là khoảng trống cần nghiên cứu của luận án

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong Chương này, tác giả luận án đã nghiên cứu một số công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến phân tích tình hình tài chính cả trong nước lẫn nước ngoài Các công trình khoa học đó bao gồm sách chuyên khảo, giáo trình, luận án

và bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước và quốc tế

Tác giả luận án nhận thấy có hai quan điểm chủ yếu về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là: (1) Đồng nhất giữa tình hình tài chính với hoạt động tài chính và tài chính doanh nghiệp, (2) Phân định giữa tình hình tài chính với tài chính doanh nghiệp và hoạt động tài chính Theo quan điểm của tác giả luận án thì tình hình tài chính khác với tài chính doanh nghiệp và hoạt động tài chính

Trên cơ sở nghiên cứu các công trình nghiên cứu liên quan, tác giả luận án phát hiện ra khoảng trống nghiên cứu của đề tài, đồng thời rút ra được một số vấn đề hữu ích nhằm vận dụng cho luận án

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

2.1 Tài chính doanh nghiệp và phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp

2.1.1 Bản chất và vai trò của tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp là những quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thái giá trị hợp thành các quan hệ tài chính, phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh, gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp Bên trong quá trình tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị tạo thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp và bao hàm một số quan hệ tài chính

Tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng với hoạt động của doanh nghiệp, được thể hiện ở một số mặt như: Đảm bảo vốn cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả kinh doanh, kiểm soát tình hình kinh doanh

2.1.2 Mối quan hệ giữa tài chính và tình hình tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp và tình hình tài chính doanh nghiệp có mối quan

hệ biện chứng với nhau Tài chính doanh nghiệp liên quan đến những hoạt động

về thay đổi quy mô và kết cấu của vốn chủ sở hữu và vốn vay như phát hành hay mua lại cổ phiếu, trái phiếu; vay và trả nợ vay; chi trả cổ tức và các hoạt động khác làm thay đổi cấu trúc tài chính của doanh nghiệp; liên quan đến việc xác định nhu cầu; tạo lập, tìm kiếm, huy động và sử dụng số vốn đã huy động một cách có hiệu quả Tình hình tài chính của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của toàn

bộ các hoạt động mà doanh nghiệp tiến hành, bao gồm: hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính, nó là bức tranh phản ánh kết quả của tất

cả các hoạt động trong doanh nghiệp Hoạt động tài chính tốt sẽ góp phần làm lành mạnh tình hình tài chính doanh nghiệp, ngược lại, tình hình tài chính doanh nghiệp khả quan sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động tài chính có hiệu quả cao

2.1.3 Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp

Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là một quá trình được tổ chức khoa học, có hệ thống, sử dụng kết hợp các phương pháp kỹ thuật trong phân tích tài chính để đánh giá thực trạng tài chính, tiềm năng và hiệu quả kinh doanh cũng như dự báo nhu cầu tài chính và những rủi ro trong tương lai, giúp các đối tượng sử dụng thông tin đưa ra quyết định đúng đắn

2.2 Phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán

2.2.1 Đặc điểm hoạt động của công ty chứng khoán có ảnh hưởng đến phân tích tình hình tài chính

CTCK là một tổ chức tài chính trung gian không thể thiếu trên thị trường chứng khoán – một thị trường có mức độ nhạy cảm cao và có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Do vậy, hoạt động của CTCK có những điểm khác biệt với hoạt

động của các loại hình doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác CTCK có một số

đă ̣c thù chủ yếu như đặc thù về tổ chức, đặc thù về chế độ tài chính, đặc thù về hoạt động, đặc thù về hàng hóa kinh doanh Những đặc thù này có ảnh hưởng đến nô ̣i dung phân tích tình hình tài chính của CTCK

2.2.2 Nội dung phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán

2.2.2.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính

Đánh giá khái quát tình hình tài chính với mục đích chủ yếu là đưa ra những nhận định về bức tranh tài chính của doanh nghiệp dưới dạng chung nhất, tổng quát nhất Thông tin của đánh giá khái quát tình hình tài chính sẽ giúp người

sử dụng biết được thực trạng tài chính của doanh nghiệp, mức độ độc lập và tự chủ tài chính, khả năng thanh toán, khả năng sinh lời cũng như những khó khăn tài chính mà doanh nghiệp gặp phải; từ đó, người sử dụng thông tin sẽ có đưa ra những quyết định hợp lý

2.2.2.2 Phân tích cấu trúc tài chính

Cấu trúc tài chính phản ánh kết cấu của nguồn vốn, kết cấu của tài sản và

cả mối quan hệ giữa tài sản với nguồn vốn Qua đó cho thấy rằng tính hợp lý trong cơ cấu nguồn vốn, chính sách huy động vốn và chính sách sử dụng vốn của doanh nghiệp Những chính sách này ảnh hưởng đến an ninh tài chính, đến hiệu quả sử dụng vốn, đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

2.2.2.3 Phân tích cân bằng tài chính

Cân bằng tài chính thể hiện mối quan hệ cân đối giữa tài sản với nguồn hình thành tài sản theo mức độ ổn định của nguồn tài trợ

Trạng thái cân bằng tài chính tốt, an toàn và bền vững là khi vốn hoạt động thuần lớn hơn 0, khi đó nguồn tài trợ thường xuyên vừa tài trợ cho cả tài sản dài hạn vừa cho cả tài sản ngắn hạn Khi vốn hoạt động thuần bằng 0 thì tính ổn định chưa cao, nguy cơ cân bằng xấu vẫn tiềm tàng Ngược lại, nếu vốn hoạt động thuần nhỏ hơn 0 thì cán cân tài chính mất cân bằng, khó khăn trong thanh toán và nguy cơ phá sản dễ xảy ra

2.2.2.4 Phân tích tình hình và khả năng thanh toán theo thời gian

Phân tích tình hình thanh toán theo thời gian cho biết trong từng giai đoạn (ngắn hạn, dài hạn) CTCK bị chiếm dụng hay đi chiếm dụng trong hoạt động thanh toán

Phân tích khả năng thanh toán theo thời gian sẽ đối chiếu giữa khả năng thanh toán và nhu cầu thanh toán, tiến hành trong một khoảng thời gian xác định hoặc trong từng giai đoạn cụ thể

2.2.2.5 Phân tích hiệu quả kinh doanh

Hiệu quả kinh doanh là sự so sánh giữa kết quả đầu ra với yếu tố đầu vào Đạt hiệu quả kinh doanh cao là mục tiêu cuối cùng của tất cả các tổ chức kinh doanh nói chung và CTCK nói riêng; vì nó sẽ tạo điều kiện để hoàn thành nghĩa

vụ với Nhà nước, mở rộng sản xuất cả về chiều rộng và chiều sâu cũng như tăng thu nhập cho người lao động

2.2.2.6 Phân tích rủi ro

Bất kỳ hoạt động kinh doanh nào cũng gặp phải rủi ro Đặc điểm rủi ro trong kinh doanh chứng khoán là rủi ro mang tính hệ thống khá cao Do vậy, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn tài chính các CTCK luôn là vấn đề được cơ quan quản lý Nhà nước quy định khắt khe Những loại rủi ro được xem là đặc thù của CTCK như: rủi ro hoạt động, rủi ro thị trường và rủi ro thanh toán

2.2.2.7 Phân tích vốn khả dụng

Vốn khả dụng là vốn chủ sở hữu có thể chuyển đổi thành tiền trong vòng chín mươi (90) ngày Để phân tích vốn khả dụng, CTCK cần lập Bảng tính vốn khả dụng Bảng được thiết kế cần thể hiện cả vốn chủ sở hữu, các khoản tăng thêm và các khoản giảm trừ; đồng thời, liệt kê đầy đủ những bộ phận chi tiết Từ

đó, các CTCK có thể thấy được cụ thể những nội dung của vốn khả dụng

2.2.2.8 Dự báo nhu cầu tài chính

Dự báo nhu cầu tài chính là một nội dung quan trọng trong khi lập kế hoạch kinh doanh, thực chất của dự báo nhu cầu tài chính là dự báo nhu cầu về vốn Dự báo nhu cầu tài chính là một công cụ để đảm bảo cho CTCK có thể hoạt động thành công, là một chức năng không thể thiếu với nhà quản lý, là công cụ

để kiểm tra và theo dõi tình hình kinh doanh

2.2.3 Phương pháp nghiệp vụ - kỹ thuật phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán

Phân tích tình hình tài chính của CTCK thường sử dụng một số phương pháp nghiệp vụ - kỹ thuật chủ yếu như: Phương pháp so sánh, phương pháp chi tiết, phương pháp loại trừ, phương pháp Dupont, phương pháp liên hệ cân đối Ngoài ra, phân tích tình hình tài chính còn sử dụng một số phương pháp khác như: Phương pháp hồi quy, phương pháp quy hoạch tuyến tính, phương pháp sử dụng mô hình kinh tế lượng, phương pháp phân tích tác nghiệp, phương pháp đồ thị,

2.2.4 Tổ chức phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán

Tổ chức phân tích tình hình tài chính của CTCK được tiến hành với một số công đoạn mang tính trình tự như: Công tác chuẩn bị, tiến hành phân tích và kết thúc phân tích Các công đoạn này nếu được thực hiện nghiêm túc, khoa học và chuyên nghiệp thì phân tích tình hình tài chính của CTCK sẽ mang lại những thông tin hữu ích cho các đối tượng sử dụng

2.3 Kinh nghiệm phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán tại một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

2.3.1 Kinh nghiệm phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán tại một số nước trên thế giới

Một số nước có thị trường chứng khoán phát triển như Mỹ, Anh, Pháp,

Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông Trong những nước có thị trường chứng khoán phát triển thì Mỹ là quốc gia có thị trường chứng khoán phát triển số một thế giới Luận án nghiên cứu việc phân tích tình hình tài chính của một số CTCK thuộc top 5 ở nước Mỹ

Bên cạnh sự nổi tiếng của Sở giao dịch chứng khoán New York, sự nổi tiếng của nước Mỹ; ở Châu Á có Sở giao dịch chứng khoán Tokyo, thành lập năm 1949, trụ sở chính tại Tokyo- Nhật Bản Đây là nước có thị trường chứng khoán phát triển nhất Châu Á Luận án chọn một số CTCK thuộc top 3 của Nhật Bản để nghiên cứu vấn đề phân tích tình hình tài chính, Nhật Bản và Việt Nam cùng là nước thuộc khu vực Châu Á nên có nhiều nét tương đồng

2.3.2 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Trên cơ sở tham khảo phân tích tình hình tài chính của các CTCK ở Mỹ - một quốc gia có thị trường chứng khoán phát triển và hiện đại nhất thế giới, và các CTCK ở Nhật Bản – một quốc gia ở cùng khu vực Châu Á với Việt Nam và

có thị trường chứng khoán đứng số một Châu Á, Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm ở những quốc gia này, nhất là trong bối cảnh mở cửa thị trường tài chính của Việt Nam bắt đầu từ ngày 01/01/2012

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp luôn là vấn đề thời sự Phân tích tình hình tài chính của các CTCK là một vấn đề có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn Chương 2 của luận án đã làm rõ những nội dung như:

- Tài chính doanh nghiệp và phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp;

- Phân tích tình hình tài chính của các CTCK;

- Phương pháp phân tích tình hình tài chính của CTCK;

- Tổ chức phân tích tình hình tài chính;

- Kinh nghiệm phân tích tình hình tài chính của các CTCK ở Mỹ và Nhật Bản, bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Kiến thức lý luận về phân tích tình hình tài chính của CTCK ở Chương 2

là cơ sở khoa học để tiếp tục nghiên cứu thực trạng phân tích tình hình tài chính của các CTCK Việt Nam ở Chương 3 cũng như đề ra một số giải pháp hoàn thiện cho vấn đề nghiên cứu trong Chương 4