về nội dung yêu nước của các tác phẩm và đoạn trích sau: Chiếu cầu hiền; Chạy giặc; Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc; Xin lập khoa luật; Bài ca phong cảnh Hương Sơn; Câu cá mùa thu;.. Vịnh kho[r]
Trang 1Ôn tập văn học trung đại
Việt Nam
Trang 2Bài tập dành cho cả 4 nhóm hoạt động:
Hãy thống kê nhanh hệ thống tác giả, tác phẩm, thể loại văn học thuộc chương trỡnh
Ngữ văn 11 ?
Trang 3Tác giả Tác phẩm Thể loại
Trang 4Bài ca ngất ngưởng Hát nói
Bài ca ngắn đi trên bãi cát Ca hµnh
Câu cá mùa thu;
Khóc Dương Khuê
Thơ TNBC, Văn tế
Thương vợ, Vịnh khoa thi hương Thơ TNBC Bài ca phong cảnh Hương Sơn Hát nói
Xin lập khoa luật Điều Trần
Trang 6Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo
(“Thu điếu” – Nguyễn Khuyến)
Trang 7…Eo sèo mặt nước buổi đò đông
(“Thương vợ” – Tú Xương)
Trang 8Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy
(“Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu)
Trang 9Nhà nước ba n ă m mở một khoa
(“Vịnh khoa thi Hương” – Tú Xương)
Trang 10CÂU HỎI 1:
Dành cho nhóm 1-2
- Nêu những điểm cơ bản
về nội dung yêu nước của
các tác phẩm và đoạn trích
sau: Chiếu cầu hiền; Chạy
giặc; Văn tế nghĩa sĩ Cần
Giuộc; Xin lập khoa luật;
Bài ca phong cảnh Hương
Sơn; Câu cá mùa thu;
Vịnh khoa thi Hương.
- So với giai đoạn trước
cảm hứng yêu nước trong
văn học giai đoạn này có
những biểu hiện gỡ mới?
CÂU HỎI 2:
Dành cho nhóm 3-4
Những điểm cơ bản về nội dung nhân đạo của các tác phẩm và đoạn trích sau: Tự tỡnh (II); Bài ca ngất
ngưởng; Thương vợ; Khóc Dương Khuê.
So với các giai đoạn trước, cảm hứng nhân đạo trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gỡ mới?
Trang 11CÂU HỎI 1: Dành cho nhóm 1-2
- Nêu nh ữ ng điểm cơ bản về nội dung yêu nước của các tác phẩm và đoạn trích sau: Chiếu cầu hiền; Chạy giặc; Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc; Xin lập
khoa luật; Bài ca phong cảnh Hương Sơn; Câu cá
- So với giai đoạn trước cảm hứng yêu nước trong
văn học giai đoạn này có nh ữ ng biểu hiện g ỡ mới?
Trang 12Bảng biểu của nhóm 1 - 2
Trang 13Tác phẩm Những biểu hiện của nội dung nhân đạo
Bảng biểu của nhóm 3 - 4
Trang 14Chiếu cầu hiền Thu phục hiền tài Thu phục hiền tài đđem sức ra phò tá triều em sức ra phò tá triều đđại chính nghĩaại chính nghĩa
Chạy
Chạy giặcgiặc Nỗi Nỗi đđau au đđớn, xót xa trớn, xót xa trưước cảnh nớc cảnh nưước mất, nhà tanớc mất, nhà tan
Văăn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc ngngưLòng cười hy sinh vời hy sinh văăm thù giặc Biết m thù giặc Biết ơỡ Tổ quốcơn và ca ngợi nhn và ca ngợi những
Xin lập khoa luật TTưư ttưưởng canh tân ởng canh tân đđất nất nưước, biết lo cho sớc, biết lo cho sơơn hà xã n hà xã
tắc bằng tâm huyết tắc bằng tâm huyết đđiều trần iều trần
Bài ca phong cảnh H
Bài ca phong cảnh Hươ ương S ng Sơ ơn n
Câu cá mùa thu
Vịnh khoa thi H
Vịnh khoa thi Hươươngng
Ngợi ca vẻ Ngợi ca vẻ đđẹp thiên nhiên ẹp thiên nhiên đđất nất nưước ớc Cảm xúc phong phú
Cảm xúc phong phú đđối với thiên nhiên, ối với thiên nhiên, đđối với ối với làng quê bỡnh dị quen thuộc
Tâm sự lo âu khắc khoải trTâm sự lo âu khắc khoải trưước nhớc những ng đđổi thay của ổi thay của thời thế, tr
thời thế, trưước vận nớc vận nưướcớc
Biểu hiện mới :: T Tư ư ttư ưởng canh tân ởng canh tân đ đất n ất nư ước ớc
Nhấn mạnh vai trò của ng Nhấn mạnh vai trò của ngư ười trí thức ời trí thức đ đối với ối với đ đất n ất nư ước ớc
T Tư ư ttư ưởng trung quân mờ nhạt dần và t ởng trung quân mờ nhạt dần và tư ư ttư ưởng yêu n ởng yêu nư ước mang tinh thần dân chủ ớc mang tinh thần dân chủ ngày càng rõ nét
Cảm hứng yêu n Cảm hứng yêu nư ước của v ớc của v ă n học nửa cuối thế kỷ XIX mang âm h n học nửa cuối thế kỷ XIX mang âm hư ưởng bi tráng ởng bi tráng
Trang 15Vì sao nội dung yêu nước trong văn học nửa cuối thế kỷ XIX mang cảm hứng bi tráng?
Trang 16Vì sao nội dung yêu nước giai đoạn văn học thế
kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX mang tinh thần
dân chủ?
-Do hoàn cảnh lịch sử, đất nước tiếp xúc với phương Tây
mà ý thức hệ phong kiến có những biểu hiện rạn nứt Tư tưởng yêu nước theo ý thức hệ phong kiến bộc lộ những bảo thủ, hạn chế.
- Một số trí thức phong kiến, mặc dự xuất thân từ Nho
giáo nhưng do tiếp xúc với phương Tây nên họ mang tinh thần dân chủ.
Trang 17Nh ữ ng điểm cơ bản về nội dung nhân đạo của
các tác phẩm và đoạn trích sau: Tự tỡnh (II); Bài ca ngất ngưởng; Thương vợ; Khóc Dương Khuê.
So với các giai đoạn trước, cảm hứng nhân đạo
hiện gỡ mới?
CÂU HỎI 2
CÂU HỎI 2:: Dành cho nhóm 3 Dành cho nhóm 3 4 4
Trang 18BIỂU HIỆN MỚI:
_ Văn học hướng vào quyền sống của con người, nhất là con người trần thế, ý thức cá nhân đậm nét hơn
_ Văn học giai đoạn này đã xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ
nghĩa
Bài ca ngất ngưởng Con người ý thức về tài năng cá nhân, bản lĩnh cá
nhân, sở thích cá nhân tự do phóng túngCảm thông, trân trọng những vất vả, hy sinh củangười vợ
Khóc Dương Khuê Tình bạn cá nhân rất đời thường
Tự tình Con người ý thức về bi kịch duyên phận, về khát
vọng hạnh phúc mang dấu ấn cá nhân
Thương vợ
Trang 19Tại sao đến giai đoạn từ thế kỷ XVIII đến
cuối thế kỷ XIX cảm hứng nhân đạo mới
được gọi là một trào lưu?
Gợi ý:
- Có nhiều tác giả lớn cùng viết về cảm hứng nhân đạo
- Có nhiều tác phẩm lớn mang tư tưởng
nhân đạo xuất hiện
Trang 20Theo em, vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân
đạo trong văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX
là khẳng định quyền sống con người hay là khẳng
định con người cá nhân? Vì sao?
Gợi ý:
Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX là khẳng định quyền sống con người bởi:
- Có nhiều tác giả, tác phẩm đề cập đến quyền sống con người
-Có nh ững tác giả lớn và tác phẩm kiệt xuất phản ánh quyền sống con người
- Giai đoạn này con người cá nhân chưa có cơ sở
triết học để xuất hiện thành một trào lưu
Trang 21Hãy điền vào chỗ trống sau sao cho phù hợp
và là hai tác giả tiêu
biểu cho giai đoạn nửa cuối thế kỉ XIX Mỗi người tuy tuổi tác
khác nhau, hoàn cảnh sống khác nhau, nhưng giống nhau ở lòng
yêu nước thì trực diện đương đầu với TDP
cùng bọn tay sai ngay những ngày đầu kháng chiến, còn
thì mang một nỗi niềm u hoài trước sự đổi thay
của thời cuộc, gửi lòng mình vào dòng thơ tâm sự, vào nhữ ng bức
phác thảo cảnh làng quê và trào lộng thói đời đen bạc, trào lộng
sự bất lực, sự vô dụng của mình với đất nước Với thơ thâm trầm và nước mắt trào ra trong tiếng cười
Nguyễn Đình Chiểu Nguyễn Khuyến
Nguyễn Đỡnh Chiểu Nguyễn Khuyến
Nguyễn Khuyến
