Phản xạ có điều kiện và phản xạ không có điều kiện | Lớp 8, Sinh học - Ôn Luyện

Nêu ý nghĩa của sự hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của con người. Sự hình thành PXCĐK hình thành thói quen tập quán tốt đối với con người[r]

BÀI 52:

PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN

VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN

Kiểm tra bài cũ:

Mô tả cấu tạo của tai thích nghi với chức năng thu

nhận sóng âm?

1 Vành tai

2 Ống tai

3 Màng nhĩ

4 Vòi nhĩ

5 Chuỗi xương tai

6 Ống bán khuyên

7 Dây thần kinh số 8

8 Ốc tai

H Ả N Ạ

P Phản ứng của cơ thể trả lời các X

kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh gọi là gì?

STT VÍ DỤ PX KĐK PXCĐK

1 Tay chạm vào vật nóng, rụt tay lại

2 Đi nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vã ra

3 Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe

trước vạch kẻ

4 Trời rét, môi tím tái, người run cầm

cập và sởn gai ốc

5

Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng gió

rít qua khe cửa chắc trời lạnh lắm, tôi

vội mặc áo len đi học

6 Chẳng dại gì mà chơi/ đùa với lửa













▼ Hãy xác định xem trong các ví dụ dưới đây, đâu là phản xạ không điều kiện (PXKĐK) và đâu là phản xạ có điều kiện (PXCĐK) và đánh dấu (  ) vào cột tương ứng ở bảng sau:

IVAN PETROVITS

PAVLOV (1849 – 1936)

- ÔNG LÀ NHÀ BÁC HỌC VĨ ĐẠI NGƯỜI NGA VỀ HỆ THẦN KINH CAO CẤP

-NĂM 1904, ỤNG ĐƯỢC GIẢI THƯỞNG NOBEL VỀ LĨNH VỰC SINH LÝ HỌC

Tuyến nước bọt Tuyến nước bọt

Vùng thị giác ở thuỳ chẩm

Phản xạ định hướng với ánh đèn

1 HÌNH THÀNH PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN: THÍ NGHIỆM CỦA PAPLÔP

Khi bật đèn, tín hiệu sáng qua mắt kích thích lên vùng thị giác

ở thuỳ chẩm và chó cảm nhận được ánh sáng

Tuyến nước bọt

Phản xạ tiết nước bọt đối với thức ăn

1 Hình thành phản xạ có điều kiện: thí nghiệm của Paplôp

- Khi có thức ăn vào miệng, tín hiệu được truyền theo dây thần kinh đến trung khu điều khiển ở hành tuỷ hưng phấn, làm tiết nước bọt đồng thời trung khu ăn uống ở vỏ não cũng hưng phấn

Vùng ăn uống ở

vỏ não

Trung khu tiết

nước bọt

1 Hình thành phản xạ có điều kiện: thí nghiệm của Paplôp

- Bật đèn trước, rồi

cho ăn Lặp đi lặp lại quá trình này nhiều lần, khi đó cả vùng thị giác và vùng ăn uống đều hoạt động, đường liên hệ tạm thời đang được hình thành

Bật đèn rồi cho ăn nhiều lần, ánh đèn sẽ trở thành tín hiệu của ăn uống

Đang hình thành đường liên hệ tạm thời

- Khi đường

liên hệ tạm thời được hình thành thì phản xạ

có điều kiện được thành lập

Đường liên hệ tam thời đã được hoàn thành

Phản xạ có điều kiện tiết nước bọt với ánh đèn đã được thiết lập

1 Hình thành phản xạ có điều kiện: thí nghiệm của Paplôp

PXKĐK PXCĐK

Tính

chất

1 Trả lời các kích thích tương

ứng hay kích thích không điều kiện

1’ Trả lời các kích thích bất kì hay kích

thích có điều kiện (đã được kết hợp với kích thích không điều kiện một số lần)

2 Bẩm sinh 2’

3 3’ Dễ mất khi không củng cố

4 Có tính chất di truyền, mang tính chất chủng loại 4’

5 5’ Số lượng không hạn định

6 Cung phản xạ đơn giản 6’ Hình thành đường liên hệ tạm thời

TƯ

TK 7 Nằm ở trụ não, tủy sống 7’

Bền vững

Số lượng hạn chế

Được hình thành trong đời sống

cá thể qua học tập, rèn luyện

Không di truyền, có tính chất

cá thể

Nằm ở vỏ não

2

1

4

3

Nêu khái niện phản xạ không điều kiện

và phản xạ có điều kiện?

-PXKĐK là phản xạ sinh ra đã có, không cần

phải học tập

- PXCĐK là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện

Nêu ý nghĩa của sự hình thành và ức chế phản

xạ có điều kiện đối với đời sống của con người?

Sự hình thành PXCĐK hình thành thói quen

tập quán tốt đối với con người

Sự ức chế PXCĐK đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi

• Trình bày quá trình hình thành một phản

xạ có điều kiện và nêu rõ những điều kiện

để sự hình thành có kết quả?

A.Phản xạ bú mẹ ở trẻ em B Cá heo làm xiếc

D Cá heo đội bóng

(PXCĐK)

Bú

và

nuốt

sữa

Phản xạ nào là PXCĐK và phản xạ nào là PXK ĐK?

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “em có biết”