Một là, Phân cấp quản lý NSĐP phải phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của nhà nước và năng lực quản lý của mỗi cấp trên địa bàn.. Ba là, Việc phân cấp n[r]
Trang 1“MỞ ĐẦU”
* “Tính cấp thiết của đề tài”
“Trong suốt li ̣ch sử hình thành và phát triển của mình, NSNN luôn là công cu ̣ tài chính chủ yếu của Nhà nước để đảm bảo về mă ̣t vâ ̣t chất cho bô ̣ máy Nhà nước và thực hiê ̣n các chức năng nhiê ̣m vu ̣ mà Nhà nước đảm nhâ ̣n Trong phạm vi đi ̣a phương, NSĐP tồn ta ̣i như mô ̣t tất yếu khách quan , là công cụ để chính quyền địa phương thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của mình”
“Tuy nhiên, trong quá trình phân cấp ngân sách vẫn còn mô ̣t số ha ̣n chế như trách nhiệm của các cấp , các tổ chức được phân định rõ ràng ; mô ̣t số nguồn thu , nhiê ̣m vụ chi phân cấp chưa hợp lý, chưa ta ̣o được đô ̣ng lực mãnh mẽ thúc đẩy các cấp, các đơn vị cơ sở khai thác nội lực để phát triển kinh tế xã hội , góp phần cải thiê ̣n vào ổn đi ̣nh đời sống , xóa đói, giảm nghèo, tăng cường kỷ luật tài chính , sử dụng hiệu quả ngân sách”
“Hưng Yên là mô ̣t tỉnh mới được tái lâ ̣p từ năm 1997 trên cơ sở chia tách tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên Nguồn thu ngân sách vẫn còn ha ̣n hẹp, chưa thực sự ổn đ ịnh trong khi nhu cầu chi ngân sách ngày càng lớn , đòi hỏi cần phải tăng cường công tác quản lý NSNN Để từng bước đảm bảo được cân đối NSNN và có tích lũy để phu ̣c vu ̣ cho sự nghiê ̣p CNH , HĐH, phát triển KT – XH cần đánh giá lại quá trình phân cấp giữa các cấp ngân sách, công tác quản lý để tìm
ra giải pháp phù hợp, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính ngân sách”
Từ yêu cầu đó, đề tài “ Hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Hưng Yên” được nghiên cứu với mong muốn đóng góp mô ̣t phần nhỏ để giải quyết vấn đề trên
* “Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu”
- Mục đích nghiên cứu
“Mục đích nghiên cứu của đề tài là khái quát hoá lý luận về phân cấp quản lý NSĐP, phân tích và đánh giá thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên ,
Trang 2đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên trong những năm tới”
- Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiê ̣n mu ̣c đích trên, nhiê ̣m vu ̣ của luâ ̣n văn đă ̣t ra gồm:
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của phân cấp quản lý NSĐP
- Phân tích và đánh giá thực tra ̣ng phân cấp quản lý NSNN ở tỉnh Hưng Yên, chỉ rõ những kết quả đạt được, những ha ̣n chế và nguyên nhân của những hạn chế
- Đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên
* “Đối tượng và phạm vi nghiên cứu”
- Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên
- Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu phân cấp quản lý NSĐP
ở tỉnh Hưng Yên
+ Về thời gian: Luận văn nghiên cứu thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên giai đoạn năm 2010 - 2015 và đề xuất phương hướ ng, mục tiêu và các giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2020
* “Phương pháp nghiên cứu”
“Viê ̣c nghiên cứu đề tài dựa trên phương pháp luâ ̣n duy vâ ̣t biê ̣n chứng , trên
cơ sở quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước Các phương pháp chuyên ngành được sử du ̣ng như : phương pháp toán ho ̣c , thống kế , xã hội học , phương pháp tiếp câ ̣n hê ̣ thống”
* Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu gồm 3 chương
“Chương 1
Trang 3NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐI ̣A PHƯƠNG ”
* “Luận văn đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về phân cấp quản lý NSĐP Cụ thể:
NSNN: Là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước trong dự toán đã được các
cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định và được thực hiện trong một năm, nhằm
đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước
Quản lý NSNN: Là quá trình Nhà nước sử dụng tổng hợp các biện pháp, công
cụ, phương pháp quản lý tác động đến các khoản thu, chi của Nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước để ổn định và phát triển KT - XH của đất
nước
NSĐP: Là toàn bộ các khoản thu, chi NSNN ở địa phương (ngân sách tỉnh, ngân
sách huyện, ngân sách xã) được thực hiện trong một năm để thực hiện các nhiệm vụ
của địa phương
Quản lý NSĐP: Là quá trình các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ở địa phương
sử dụng các biện pháp, công cụ, phương pháp quản lý đối với các khoản thu, chi ngân sách tại địa phương nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, ổn định
phát triển KT – XH ở địa phương
Chủ thể quản lý NSĐP là cơ quan nhà nước ở địa phương; Đối tượng quản lý
NSĐP là các khoản thu, chi ngân sách của địa phương
Phân cấp quản lý NSĐP: Là việc phân định giữa các cấp chính quyền địa
phương về quản lý nguồn thu và các nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương
nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
Nội dung phân cấp quản lý NSĐP, gồm: Ban hành chế độ tiêu chuẩn, định mức
thu, chi ngân sách địa phương; Thực hiện quy trình phân cấp quản lý ngân sách địa phương; Phân cấp quản lý nguồn thu ngân sách; Phân cấp quản lý nguồn thu ngân sách
Trang 4Các nhân tố ảnh hưởng đến phân cấp quản lý NSĐP, là: Các quy định pháp
luật của nhà nước về quản lý ngân sách; Trình độ phát triển kinh tế - xã hội ở địa
phương; Mức độ cung cấp hàng hoá và dịch vụ công cộng của địa phương; Mức độ
phân cấp về quản lý hành chính, kinh tế, xã hội giữa các cấp chính quyền; Trình độ
đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách và sự phát triển kỹ thuật, công nghệ
Hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP hiện nay là cần thiết, vì:
Phân cấp quản lý NSĐP nhằm tạo môi trường tài chính lành mạnh, giải phóng và phát triển nguồn lực, phân bổ ngân sách một cách hợp lý, đảm bảo công bằng,
sử dụng có hiệu quả nguồn NSĐP; Phân cấp quản lý NSĐP đảm bảo tính thống nhất về thể chế của NSNN, vai trò chủ đạo của ngân sách cấp trên, đồng thời phát huy tính chủ động sáng tạo của ngân sách các cấp trong quản lý và sử dụng NSĐP; Phân cấp quản lý NSĐP nhằm nâng cao quyền hạn và trách nhiệm của các cấp, các ngành, các đơn vị sử dụng kinh phí từ NSĐP; Phân cấp quản lý NSĐP nhằm nâng cao tính minh bạch, dân chủ và công khai trong công tác quản lý NSĐP; Phân cấp quản lý NSĐP nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, phù hợp với
cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế”
* “Luận văn đã tham khảo kinh nghiệm về phân cấp quản lý NSĐP của tỉnh Thái Bình và Quảng Ninh Từ đó, rút ra một số bài học kinh nghiệm phân cấp quản
lý để tỉnh Hưng Yên tham khảo, như sau:
Một là, Phân cấp quản lý NSĐP phải phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của nhà nước và năng lực quản lý của mỗi cấp trên địa bàn
Hai là, Ngân sách mỗi cấp chính quyền địa phương phải được phân cấp
nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể
Ba là, Việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách các cấp chính
quyền địa phương do HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định
Bốn là, Sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, HĐND cấp tỉnh căn cứ vào
Trang 5nguồn thu phân chia giữa NSNN với NSĐP và sự phát triển nguồn thu nhiệm vụ chi của cấp NSĐP để điều chỉnh tỷ lệ phân chia nguồn thu giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương sao cho phù hợp”
“Chương 2 THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH
ĐỊA PHƯƠNG Ở TỈNH HƯNG YÊN”
Luận văn trình bày khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Hưng Yên ảnh hưởng đến phân cấp quản lý NSĐP và rút ra những thuận lợi, khó khăn về đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội đối với phân cấp quản lý NSĐP của tỉnh Hưng Yên”
“Luận văn phân tích thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên giai đoạn năm 2011- 2015 trên tất cả các nội dung, gồm: Thực trạng về ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu chi NS; thực trạng phân cấp quy trình quản lý NS; thực trạng phân cấp quản lý thu NS và thực trạng phân cấp quản lý chi NSĐP”
“Trên cơ sở đó, luận văn đánh giá thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên, chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế Cụ thể”:
* Những kết quả đạt được:
“ Một là, phân cấp quản lý ngân sách đã tạo sự chủ động và chuyển biến mạnh
mẽ trong công tác quản lý sử dụng ngân sách của các cấp, các ngành
Hai là, quy trình quản lý NSĐP của tỉnh nhìn chung khá đảm bảo hài hòa giữa
ba khâu
Ba là, phân cấp quản lý nguồn thu ngân sách của tỉnh ngày càng có hiệu quả Bốn là, phân cấp quản lý chi ngân sách ngày càng rõ ràng, minh bạch”
* Những hạn chế, tồn tại:
Một là, Việc ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu chi ngân sách chưa hợp lý và hiệu quả
Trang 6Hai là, Quy trình phân cấp quản lý ngân sách của tỉnh còn mang tính hình thức
Ba là, Phân cấp nguồn thu ngân sách còn bộc lộ nhiều hạn chế
Bốn là, Phân cấp chi ngân sách chưa đảm bảo tính chủ động, linh hoạt của
chính quyền các cấp
* Nguyên nhân của hạn chế, tồn tại:
“ Một là, Hệ thống NSNN hiện nay còn mang tính lồng ghép giữa NSTW với
NSĐP
Hai là, Công tác thanh tra , kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán hoa ̣t đô ̣ng quản lý NSĐP trên đi ̣a bàn tỉnh chưa hiệu quả
Ba là, Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi NSĐP trên địa bàn tỉnh thời gian qua
còn chậm đổi mới và còn bị động
Bốn là, Trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ trong đội ngũ quản lý NSĐP
của tỉnhchưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra”
“Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
Ở TỈNH HƯNG YÊN”
“Trên cơ sở thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên, dựa vào những căn cứ để đề xuất phương hướng hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2020, gồm: Dự báo phát triển KT - XH tỉnh Hưng Yên đến năm 2020; phương hướng hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP của Việt Nam, luận văn đã đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2020 Cụ thể như sau”:
* “ Phương hướng hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2020:
Thứ nhất, Phân cấp quản lý NSĐP phải thực hiện đồng bộ, phù hợp và gắn
Trang 7với phân cấp quản lý hành chính về kinh tế - xã hội
Thứ hai, Phân cấp quản lý NSĐP phải đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách cấp trên và tính chủ động, sáng tạo của ngân sách cấp dưới
Thứ ba, Phân cấp phải đảm bảo ổn định cả nguồn thu và nhiệm vụ chi tương
đối lâu dài, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương và có tính khả thi trong quá trình thực hiện
Thư ́ tư, Phân cấp nguồn thu, nhiê ̣m vu ̣ chi NSĐP phải bảo đảm tính minh bạch, công bằng, hợp lý, bao quát đầy đủ các hoạt động thu và chi của NSĐP
Thứ năm, Phân cấp quản lý ngân sách phải tuân thủ qui trình và hoàn thiện
nội dung từng khâu trong quy trình quản lý ngân sách”
* “ Giải pháp hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên
Một là, Hoàn thiện phân cấp về ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức về quản lý ngân sách địa phương
Hai là, Hoàn thiện quy trình quản lý ngân sách địa phương
Ba là, Hoàn thiện phân cấp quản lý nguồn thu ngân sách địa phương
Bốn là, Hoàn thiện phân cấp quản lý nhiệm vụ chi ngân sách địa phương Năm là, Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách địa phương”
Trang 8“KẾT LUẬN”
“Phân cấp quản lý NSĐP là một nội dung quan trọng trong cơ chế quản lý NSNN là giải pháp quan trọng vừa động viên được các nguồn thu tiềm tàng, vừa tạo cơ chế để các nguồn tài chính được sử dụng tiết kiệm hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng nhiệm vụ của nhà nước, vừa tạo quyền tự chủ cho các cấp chính quyền địa phương, góp phần thúc đẩy KT - XH địa phương phát triển”
“Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở phân tích lý luận về phân cấp quản lý NSĐP ; phân tích và đánh giá thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên; xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên”
“Luận văn đã giải quyết được các nội dung cơ bản sau”:
- “Về mặt lý luận, luận văn đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về phân cấp quản lý NSĐP, bao gồm: khái niệm, đặc điểm, vai trò của NSNN, quản lý NSNN, quản lý NSĐP và phân cấp quản lý NSĐP; Phân tích nội dung, nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết phân cấp quản lý NSĐP”
- “Về thực tiễn, luận văn đã khảo sát kinh nghiệm về phân cấp quản lý NSĐP của tỉnh Thái Bình và Quảng Ninh Từ đó, rút ra bốn bài học kinh nghiệm phân cấp quản lý để tỉnh Hưng Yên tham khảo trong quá trình hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP”
- “Luận văn đã phân tích thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011- 2015 Luận văn đánh giá thực trạng và rút ra bốn thành tựu đạt được; bốn hạn chế, tồn tại và năm nguyên nhân của những hạn chế trong thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên”
- “Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên; Dự báo phát triển KT - XH tỉnh Hưng Yên đến năm 2020; Phương
hướng hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP của Việt Nam đến năm 2020, luận văn
đã đưa ra năm phương hướng và mục tiêu hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở
Trang 9tỉnh Hưng yên đến năm 2020”
- “Để thực hiện những phương hướng và mục tiêu trên, luận văn đề xuất và phân tích một hệ thống gồm năm giải pháp chủ yếu, đồng bộ, có tính khả thi cùng với các điều kiện để thực hiện các giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2020.Với mong muốn góp phần hoàn thiện phân cấp quản lý NSĐP trở thành công cụ quan trọng trong quản lý và phát triển kinh tế
- xã hội ở tỉnh Hưng Yên”