Chương 3: Thực trạng công tác lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do Kiểm toán nhà nước chuyên ng[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trong quá trình phát triển, loài người đã trải qua nhiều thay đổi trong xã hội, chính từ đó đã hình thành nhiều ngành nghề mới Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới giai đoạn 1929 - 1933 đã thúc đẩy sự ra đời của một ngành dịch vụ mới,
đó là kiểm toán Ở nước ta, kiểm toán là một hoạt động mới xuất hiện hơn 20 năm trở lại đây, tuy nhiên việc kiểm toán các BCTC là một hoạt động thực sự cần thiết
để kiểm tra kiểm soát tính hiệu quả, tính trung thực, hợp lí, hợp pháp của các thông tin kế toán được cung cấp Ý kiến đánh giá về BCTC sẽ được thể hiện trong BKTC
và sẽ ảnh hưởng đến quyết định của những người quan tâm, chính vì thế, chất lượng kiểm toán đóng vai trò hết sức quan trọng Do đó, để nâng cao chất lượng kiểm toán, việc hoàn thiện quy trình kiểm toán là một điều hết sức quan trọng trong đó vai trò của bước lập KHKT càng cần được đề cao
Hiện nay, vị thế cũng như vai trò của KTNN Việt Nam càng được nâng cao, đánh dấu bằng việc lần đầu tiên có tên trong Hiến pháp Hiểu được trách nhiệm, khẳng định được được vai trò của mình trong việc hoàn thành trọng trách được Đảng và nhân dân tin tưởng giao phó thì KTNN phải tự ý thức được việc nâng cao chất lượng kiểm toán của mình KTNN chuyên ngành Ia là một bộ phận trực thuộc KTNN phụ trách kiểm toán ngân sách thuộc lĩnh vực quốc phòng, trong xu thế phát triển chung của ngành kiểm toán, KTNN chuyên ngành Ia cũng đang từng bước hoàn thiện và nâng cao chất lượng BCKT của mình Hiểu rõ được điều đó, việc nâng cao chất lượng KHKT càng đặc biệt cần thiết vì nó là bước tiền đề tạo hiệu quả trong công tác kiểm toán, đưa ra được những đánh giá xác đáng nhất về BCTC Trong lĩnh vực quốc phòng tại Việt Nam hiện nay, các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng gồm có các DNNN và các đơn vị dự toán (đơn vị dự toán cấp 2 và cấp 3) Các đơn
vị trực thuộc đơn vị dự toán cấp 2 thuộc Bộ Quốc phòng bao gồm các Doanh nghiệp quân đội và các đơn vị dự toán sử dụng ngân sách quốc phòng (đơn vị dự toán cấp 3
và cấp 4) Kiểm toán BCTC của các DNNN trực thuộc Bộ Quốc phòng và các đơn
vị dự toán cấp 2 sẽ do các Đoàn kiểm toán của KTNN chuyên ngành Ia đảm nhận Sau đó, công tác kiểm toán BCTC cho các đơn vị dự toán cấp 2 trực thuộc Bộ Quốc
Trang 2phòng sẽ được Đoàn kiểm toán phân cấp cho các Tổ kiểm toán đảm nhận nhiệm vụ kiểm toán từng doanh nghiệp hoặc đơn vị dự toán (trực thuộc đơn vị dự toán cấp 2 của Bộ Quốc phòng) Khi triển khai kiểm toán, các Tổ kiểm toán sẽ phải lập KHKT cho cuộc kiểm toán BCTC của doanh nghiệp mình đảm nhiệm Tuy nhiên, hiện nay tại KTNN chuyên ngành Ia, công tác lập KHKT trong kiểm toán BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do các Tổ kiểm toán thực hiện vẫn chưa được chú trọng và còn nhiều tồn tại dẫn tới hiệu quả kiểm toán chưa cao
Chính vì những lí do trên, Tác giả đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng” làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn Thạc sỹ của mình
Luận văn được kết cấu gồm 4 chương:
Chương 1: Giới thiệu Đề tài nghiên cứu;
Chương 2: Những vấn đề chung về công tác lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trong lĩnh vực quốc phòng;
Chương 3: Thực trạng công tác lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do Kiểm toán nhà nước chuyên ngành Ia thực hiện;
Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện công tác lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do Kiểm toán nhà nước chuyên ngành Ia thực hiện
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trong chương I, Tác giả trình bày các vấn đề cụ thể về:
- Tính cấp thiết của Đề tài
- Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến Đề tài nghiên cứu: Tác giả trình bày những công trình nghiên cứu là các Luận văn thạc sỹ liên quan đến công tác lập KHKT nói chung tại KTNN hoặc quy trình kiểm toán BCTC của KTNN
- Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: nghiên cứu, phân tích và làm rõ mối quan
hệ, ảnh hưởng của BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ
Trang 3Quốc phòng đến công tác lập KHKT BCTC và quy trình lập KHKT BCTC; nghiên cứu thực tế công tác lập KHKT BCTC của Tổ kiểm toán do KTNN chuyên ngành Ia thực hiện; nghiên cứu những yếu tố có ảnh hưởng đến chất lượng công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do Tổ kiểm toán thuộc KTNN chuyên ngành Ia thực hiện; đưa ra được những phương hướng tổng quát và cụ thể, các giải pháp đối với công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do Tổ kiểm toán thực hiện để giúp khắc phục được những hạn chế hiện nay
- Câu hỏi nghiên cứu của đề tài: Luận văn nghiên cứu để trả lời ba câu hỏi
- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài;
- Phương pháp nghiên cứu Đề tài;
- Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu : Đề tài sẽ là nguồn tài liệu tham khảo cho
những nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu và nghiên cứu sâu về công tác lập KHKT, phân biệt được sự khác nhau giữa việc lập KHKT BCTC do Đoàn kiểm toán và Tổ kiểm toán thuộc KTNN thực hiện; nghiên cứu đặc điểm BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng và ảnh hưởng của những đặc điểm này đến công tác lập KHKT
CHƯƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC ĐƠN VỊ DỰ TOÁN LĨNH VỰC QUỐC PHÒNG
Nội dung của Chương II đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề chung về công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán lĩnh vực quốc phòng Cụ thể, nội dung của Chương II đã trình bày được những vấn đề sau:
Thứ nhất là, cơ sở lý luận của lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính do KTNN thực hiện:
Một là, Lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính gồm 07 bước Hai là, Lập KHKT trong kiểm toán tài chính do các Tổ kiểm toán của KTNN thực hiện: KTNN là một cơ quan chuyên môn về lĩnh vực kiểm tra tài chính nên hệ thống các loại KHKT của KTNN gồm nhiều loại và có liên kết mật thiết với nhau
Trang 4Hiện nay KTNN Việt Nam có các loại kế hoạch: kế hoạch kiểm toán trung hạn, kế hoạch kiểm toán năm, kế hoạch kiểm toán của Đoàn kiểm toán, kế hoạch kiểm toán
của tổ kiểm toán Quy trình lập KHKT của Tổ kiểm toán gồm 7 bước: thứ nhất là
xác định mục tiêu kiểm toán; thứ hai là thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán; thứ ba là phân tích thông tin đã thu thập được để làm cơ sở lập kế hoạch kiểm toán của Tổ kiểm toán; thứ tư là xác định phạm vi và giới hạn kiểm toán; thứ năm là xác định rủi ro kiểm toán và trọng yếu kiểm toán; thứ sáu là xác định phương pháp kiểm toán; thứ bảy là thảo luận và thống nhất phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong Tổ kiểm toán; xác định các thủ tục sẽ được thực hiện để đảm bảo đạt được mục tiêu
Thứ hai là, Đặc điểm của Doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trong lĩnh vực
quốc phòng với lập KHKT: Trong hệ thống các DNQĐ có thể phân biệt bởi phân
cấp ngân sách của các doanh nghiệp, bao gồm: Doanh nghiệp trực thuộc thẳng Bộ Quốc phòng là đơn vị dự toán cấp 2; các doanh nghiệp (đơn vị dự toán cấp 3) trực thuộc đơn vị dự toán cấp 2 là các quân khu, binh chủng, tổng cục
Đặc điểm của doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trong lĩnh vực quốc phòng
với lập kế hoạch kiểm toán: các doanh nghiệp là đơn vị dự toán cấp 3 trực thuộc
đơn vị dự toán cấp 2 là các quân khu, binh chủng, tổng cục… Các doanh nghiệp này được các đơn vị dự toán cấp 2 cấp thẳng ngân sách để phục vụ mục đích kinh doanh, nhiệm vụ và mục đích hoạt động của các doanh nghiệp này theo yêu cầu của các đơn vị dự toán cấp 2
CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC ĐƠN VỊ DỰ TOÁN TRỰC THUỘC BỘ QUỐC PHÒNG DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC
CHUYÊN NGÀNH Ia THỰC HIỆN
KTNN chuyên ngành Ia là một đơn vị trực thuộc KTNN có chức năng giúp Tổng KTNN thực hiện nhiệm vụ kiểm toán BCTC, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động trong việc quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước đối với các cơ quan, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực Quốc phòng thuộc
Trang 5phạm vi, thẩm quyền kiểm toán của KTNN
Trong Chương III, Tác giả đã trình bày thực trạng công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng
do KTNN chuyên ngành Ia thực hiện Cụ thể, nội dung Chương III đã trình bày được những vấn đề sau:
Thứ nhất là khái quát chung về KTNN chuyên ngành Ia bao gồm:
Một là đặc điểm tổ chức và hoạt động của KTNN chuyên ngành Ia;
Hai là đối tượng và lĩnh vực kiểm toán của KTNN chuyên ngành Ia: Khách thể kiểm toán của KTNN chuyên ngành Ia là các đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng và có sử dụng ngân sách quốc phòng Xét về loại hình hoạt động, các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng được chia làm hai loại: Doanh nghiệp quân đội và các các đơn vị dự toán sử dụng ngân sách quốc phòng Luận văn chỉ đi vào nghiên cứu khách thể là các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng Các doanh nghiệp này trực thuộc đơn vị chủ quản là các đơn vị dự toán cấp II như quân khu, binh chủng, tổng cục, viện
Ba là đặc điểm BCTC của doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trong lĩnh vực quốc phòng với lập KHKT
BCTC của Doanh nghiệp quân đội được lập theo mẫu BCTC được quy định trong Quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/3/2006 của Bộ Tài chính về Chế độ kế toán doanh nghiệp, Thông tư số 244/2006/QĐ-BTC ngày 31/12/2006 của Bộ Tài chính về việc Sửa đổi, bổ sung Chế độ kế toán doanh nghiệp và các chuẩn mực kế toán do Bộ Tài chính ban hành Năm 2014, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 để thay thế Quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/3/2006 của Bộ Tài chính về Chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng cho năm tài chính 2015 Hiện nay, Bộ Quốc phòng đang xây dựng các văn bản hướng dẫn để các DNQĐ áp dụng Thông tư mới kể từ năm tài chính 2015
BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trong lĩnh vực quốc phòng thường bao gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh BCTC Ngoài ra còn 1 số biểu mẫu báo cáo theo quy
Trang 6định tại Hướng dẫn số 4777/HD-CTC về việc lập, thẩm định BCTC ngày 21/11/2014 như Báo cáo chỉ tiêu hoạt động SKD năm 2014 (mẫu số 01/BC-TCDN); Báo cáo chỉ tiêu thu nộp ngân sách và thu nhập (mẫu số 02/BC-TCDN); Báo cáo chỉ tiêu tài chính (mẫu số 03/BC-TCDN); Tình hình tăng giảm tài sản cố định và nguồn vốn khấu hao cơ bản;…
Bốn là khái quát về các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng với chọn mẫu nghiên cứu: các DNQĐ thuộc đơn vị dự toán trực thuộc
Bộ Quốc phòng được phân chia theo lĩnh vực hoạt động, bao gồm: doanh nghiệp sản xuất; doanh nghiệp thương mại, dịch vụ; doanh nghiệp xây lắp Mỗi lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp này sẽ có những đặc điểm riêng ảnh hưởng trực tiếp đến công tác lập KHKT của Tổ kiểm toán
Thứ hai, Tác giả trình bày thực trạng lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do các Tổ kiểm toán của KTNN chuyên ngành Ia thực hiện được Tác giả trình bày theo các bước sau:
Bước thứ nhất là xác định mục tiêu kiểm toán;
Bước thứ hai là thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán;
Bước thứ ba là phân tích các thông tin thu thập được để làm căn cứ lập KHKT; Bước thứ tư là xác định trọng tâm kiểm toán, xác định phạm vi và giới hạn kiểm toán;
Bước thứ năm là đánh giá trọng yếu, rủi ro kiểm toán;
Bước thứ sáu là xác định phương pháp kiểm toán;
Bước thứ bảy là xác định địa điểm và thời gian kiểm toán;
Bước thứ tám là phân công nhiệm vụ
CHƯƠNG IV THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC ĐƠN VỊ DỰ TOÁN TRỰC THUỘC BỘ QUỐC PHÒNG DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC CHUYÊN NGÀNH Ia THỰC HIỆN
Trang 7Từ việc nghiên cứu thực trạng công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng do KTNN chuyên ngành Ia thực hiện, Tác giả đã đánh giá thực trạng, tính tất yếu và phương hướng phải hoàn thiện, từ đó mạnh dạn đưa ra các giải pháp hoàn thiện và các kiến nghị đối với KTNN nói chung và KTNN chuyên ngành Ia nói riêng để thực hiện các giải pháp
đó Nội dung chương gồm các nội dung như sau:
Thứ nhất là, đánh giá thực trạng lập kế hoạch kiểm toán đối với các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán lĩnh vực quốc phòng do các Tổ kiểm toán thuộc Kiểm toán nhà nước chuyên ngành Ia thực hiện, trong đó trình bày những kết quả đạt được; những mặt hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong lập KHKT đối với BCTC của doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán trực thuộc Bộ Quốc phòng
Thứ hai là, tính tất yếu và phương hướng hoàn thiện công tác lập KHKT trong kiểm toán BCTC của doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán do các Tổ kiểm toán thuộc KTNN chuyên ngành Ia thực hiê ̣n
Thứ ba là, các giải pháp hoàn thiện công tác lập KHKT BCTC của các doanh nghiệp thuộc đơn vị dự toán do các Tổ kiểm toán thuộc KTNN chuyên ngành Ia thực hiê ̣n Một là giải pháp về công tác khảo sát, thu thập thông tin về khách thể kiểm toán; Hai là Giải pháp đối với việc thực hiện thủ tục phân tích; Ba là Giải pháp đối với việc xác định trọng yếu kiểm toán; Bốn là Giải pháp đối với việc xác định rủi ro kiểm toán; Năm là Giải pháp đối với lưu trữ tài liệu liên quan đến lập KHKT
Thứ tư là Kiến nghị thực hiê ̣n các giải pháp : một là đối với cơ quan KTNN
nói chung; hai là đối với KTNN chuyên ngành Ia nói riêng