Thực tế trong những năm gần đây hoạt động kiểm tra thuế đối với các DN ngoài nhà nước của Chi cục thuế quận Đống Đa có nhiều kết quả tốt góp phần đảm bảo công bằng giữa các doanh ng[r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 3
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not
defined
1.1 Một số vấn đề cơ bản về kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nguyên tắc và mục đích kiểm tra thuế, các hình thức kiểm tra thuế Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Vai trò của kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined
1.2 Những vấn đề cơ bản về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài
nhà nước Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp ngoài nhà nước Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Quan niệm về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước Error!
Bookmark not defined
1.2.3 Nội dung kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước Error!
Bookmark not defined
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm tra thuế đối với các doanh nghiệp ngoài nhà
nước Error! Bookmark not defined
1.3 Kinh nghiệm kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp Ngoài nhà nước và bài học cho Chi cục Thuế quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
Trang 21.3.1 Kinh nghiệm kiểm tra thuế tại một số địa phương trong nước Error!
Bookmark not defined
1.3.2 Bài học rút ra đối với Chi cục Thuế quận Đống ĐaError! Bookmark not
defined
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐAError! Bookmark not
defined
2.1 Tổng quan về Chi cục Thuế quận Đống Đa và tình hình các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
2.1.1 Khái quát về Chi cục Thuế quận Đống ĐaError! Bookmark not defined 2.1.2 Tình hình các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại quận Đống Đa Error!
Bookmark not defined
2.2 Thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp nghiệp ngoài nhà nước tại Chi cục Thuế quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng kiểm tra hồ sơ đăng ký kê khai thuế Error! Bookmark not
defined
2.2.2 Thực trạng kiểm tra việc chấp hành chế độ kế toán, sử dụng hóa đơn, chứng từ
Error! Bookmark not defined
2.2.3 Thực trạng kiểm tra căn cứ tính thuế, số thuế phải nộp trong hồ sơ
khai thuế Error! Bookmark not defined
2.3 Đánh giá thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Chi cục Thuế quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
2.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐA Error! Bookmark not defined 3.1 Căn cứ đề xuất và phương hướng hoàn thiện kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
Trang 33.1.1 Bối cảnh trong nước và hội nhập quốc tế có ảnh hưởng đến chính
sách thuế Error! Bookmark not defined 3.1.2 Chương trình cải cách thuế và cải cách hành chính thuếError! Bookmark not
defined
3.1.3 Phương hướng hoàn thiện kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Đống ĐaError!
Bookmark not defined
3.2 Giải pháp hoàn thiện kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Chi cục Thuế quận Đống Đa Error! Bookmark not defined
3.2.1 Hoàn thiện kiểm tra hồ sơ khai thuế Error! Bookmark not defined 3.2.2 Hoàn thiện việc kiểm tra chứng từ, hóa đơn thuế Error! Bookmark not
defined.
3.2.3 Hoàn thiện kiểm tra căn cứ tính thuế, số thuế phải nộp trong hồ sơ khai thuếError!
Bookmark not defined
3.2.4 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền hỗ trợ nhằm nâng cao trình độ và ý thức chấp
hành nghĩa vụ thuế của Doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
3.2.5 Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ làm công
tác kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined
3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ và Bộ Tài chínhError! Bookmark not defined 3.32 Kiến nghị với Tổng cục thuế và Cục thuế thành phố Hà NộiError! Bookmark
not defined
3.3.3 Kiến nghị với các cơ quan, ban ngành liên quan Error! Bookmark not
defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thuế là một trong những chính sách kinh tế - xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước ta, là công cụ điều tiết nền kinh tế phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh phát triển, giải quyết các vấn đề kinh tế -
Trang 4xã hội của đất nước, góp phần vào tích lũy ngân sách, tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân, góp phần đảm bảo công bằng xã hội và hội nhập quốc tế Với tầm quan trọng như vậy, Chính phủ đã thông qua đề án Chiến lược cải cách hệ thống Thuế giai đoạn 2011 - 2020: Xây dựng ngành thuế Việt Nam hiện đại, hiệu lực và hiệu quả.”
Thực tế trong những năm gần đây hoạt động kiểm tra thuế đối với các DN ngoài nhà nước của Chi cục thuế quận Đống Đa có nhiều kết quả tốt góp phần đảm bảo công bằng giữa các doanh nghiệp và giảm thất thu cho NSNN Tuy nhiên bên cạnh những kết quả
đã đạt dược công tác kiểm tra thuế đối với các doanh nghiệp ngoài Nhà nước vẫn còn một số hạn chế Với tính chất đa dạng của khu vực doanh nghiệp này, hoạt động kiểm tra thuế cần phải được khắc phục những tồn tại, nhằm xử lý nghiêm minh những đối tượng cố tình vi phạm pháp luật thuế tạo môi trường lành mạnh, công bằng, góp phần ổn định hơn cả về số thu cho NSNN Mặt khác, phải đổi mới nội dung và phương thức kiểm tra để vừa đảm bảo tăng cường hoạt động kiểm tra của CQT, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của
DN Xuất phát từ thực tiễn đó học viên đã chọn đề tài: “Hoàn thiện kiểm tra thuế đối với
các doanh nghiệp ngoài Nhà nước tại chi cục Thuế quận Đống Đa” làm đề tài Luận văn
Thạc sĩ ”
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục bảng biểu, đồ thị, kết cấu của Luận văn gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về kiểm tra thuế đối với doanh
nghiệp ngoài Nhà nước
Chương 2: Thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước tại chi
cục thuế quận Đống Đa
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp
ngoài Nhà nước tại Chi cục thuế quận Đống Đa.:”
NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về kiểm tra thuế đối với doanh
nghiệp ngoài Nhà nước
Trang 5“Chương 1 đề cập đến các vấn đề về: Một số vấn đề cơ bản về kiểm tra thuế
Những vấn đề cơ bản về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước Kinh
nghiệm kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước và bài học cho chi cục Thuế
quận Đống Đa
Qua đó đã trình bày khái quát một số vấn đề lý luận cơ bản về Kiểm tra thuế, kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước, bao gồm: Khái niệm, đặc điểm, vai trò, nguyên tắc, mục đích,
Chương 1 cũng đã đề cập đến những vấn đề về nội dung kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài Nhà nước, các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm tra thuế đối với các doanh nghiệp ngoài nhà nước và kinh nghiệm kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước và bài học cho chi cục Thuế quận Đống Đa
Chương 2: Thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước
tại chi cục thuế quận Đống Đa
2.1 Tổng quan về chi cục Thuế Quận Đống Đa và tình hình các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại quận Đống Đa
Chi cục thuế Quận Đống Đa, Mã số thuế: 0100786940-001, quyết định thành lập
số 315TC / QĐ/ TCCB ngày 21/8/1990 của Bộ tài chính, Trụ sở :185 Đặng Tiến Đông, Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội Theo Quyết định số 503/QĐ-TCT ngày 29/3/2010 của Tổng cục Thuế về quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và
cơ cấu tổ chức Chi cục Thuế trực thuộc Cục Thuế; Quyết định số 504/QĐ-TCT ngày 29/3/2010 của Tổng cục Thuế về việc quy định chức năng, nhiệm vụ của các Đội thuộc Chi cục Thuế, thì cơ cấu tổ chức bộ máy của Chi cục thuế quận Đống Đa gồm các Đội sau: Đội tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế và ấn chỉ; Đội Nghiệp vụ dự toán; Đội kê khai kế toán thuế và tin học; Đội kiểm tra thuế (gồm 3 đội); Đội kiểm tra nội bộ; Đội Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế; Đội Hành chính- nhân sự- tài vụ; Đội Lệ phí trước bạ
và thu khác; Đội thuế liên phường (gồm 07 Đội)
- Tình hình các doanh nghiệp ngoài Nhà nước tại quận Đống Đa: Luận văn
Trang 6khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngoài Nhà nước tại quận Đống Đa Chỉ ra những đóng góp của các doanh nghiệp này đối với sự phát triển kinh tế
xã hội và xu hướng phát triển các doanh nghiệp này
2.2 Thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp nghiệp ngoài Nhà nước tại chi cục Thuế quận Đống Đa
- Thực trạng kiểm tra hồ sơ đăng ký kê khai thuế:
Thứ nhất, thực trạng xây dựng kế hoạch kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế:
+ Lựa chọn các cơ sở kinh doanh có rủi ro về thuế
+ Lựa chọn cơ sở kinh doanh có doanh thu năm trước hoặc số thuế phải nộp lớn, nhiều năm chưa được kiểm tra
+ Lựa chọn một số cơ sở kinh doanh theo chỉ đạo của Cục thuế
+ Những doanh nghiệp có đơn thư khiếu nại về hành vi vi phạm thuế
Thứ hai, Thực trạng kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế:
Căn cứ vào số lượng DN phải kiểm tra hồ sơ khai thuế, Đội trưởng đội kiểm tra giao hồ sơ cho từng cán bộ kiểm tra Cán bộ thuế kiểm tra các căn cứ tính thuế để xác định số thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn… theo phương pháp đối chiếu, so sánh Việc kiểm tra thuế được xem xét đánh giá
Năm 2014 đến năm 2016, công tác kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Đống Đa
đã thu được những kết quả nhất định Số lượng hồ sơ kiểm tra có sự gia tăng nhanh Qua công tác kiểm tra thuế đã cho thấy số thuế đã phát hiện qua công tác kiểm tra khá lớn và
có xu hướng tăng lên qua các năm
Thứ ba, thực trạng kiểm tra hồ sơ thuế tại trụ sở doanh nghiệp
Thực hiện theo quyết định 746/QĐ-TCT ngày 20/4/2015 của TCT
B1: Cuối năm trước, lập kế hoạch kiểm tra trình lãnh đạo Chi Cục duyệt
B2: Ban hành quyết định kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp
B3: Thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp
B4: Lập biên bản kiểm tra đối với doanh nghiệp
B5: Báo cáo lãnh đạo Chi cục, xin ý kiến xử lý trong những trường hợp có vướng mắc
Trang 7B6: Ban hành Quyết định truy thu và phạt đối với doanh nghiệp, trường hợp không có số thuế truy thu thì ban hành Kết luận kiểm tra
B7: Theo dõi đôn đốc DN nộp tiền thuế truy thu và phạt vào NSNN
- Thực trạng kiểm tra việc chấp hành chế độ kế toán, sử dụng hóa đơn, chứng từ:
Để ngăn chặn các hành vi vi phạm về quản lý, sử dụng hóa đơn, Chi cục thuế quận Đống Đa đã kết hợp giữa kiểm tra hồ sơ thuế với kiểm tra việc chấp hành chế độ hóa đơn, chứng từ để ngăn chặn các hành vi vi phạm
Trong 3 năm 2014- 2016, đội kiểm tra thuế của Chi cục Thuế quận Đống Đa đã kiểm
tra 2.291 cuộc, với số thuế truy thu và phạt bình quân 166 triệu/ cuộc kiểm tra
Kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp bao gồm: kiểm tra về hóa đơn, chứng từ, sổ sách, hạch toán kế toán, quy trình sử dụng hóa đơn, số thuế nợ đọng, kiểm tra việc chấp hành
kê khai các loại thuế mà doanh nghiêp phát sinh: môn bài, giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp, tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế nhà thầu, các khoản thu liên quan đến đất
Công tác kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế được chi cục thuế thực hiện ngày càng hiệu quả và có sự sai lệch nhất định về số thuế phải nộp mà đơn vị tự kê khai so với việc kiểm tra trực tiếp từ đối tượng người nộp thuế tại trụ sở người nộp thuế
- Thực trạng kiểm tra căn cứ tính thuế, số thuế phải nộp trong hồ sơ khai thuế:
Thứ nhất, kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp về thuế giá trị gia tăng
Theo Báo cáo công tác kiểm tra thuế từ năm 2014 đến năm 2016 Chi cục Thuế đã kiểm tra 264 hồ sơ đề nghị hoàn thuế, trong đó hồ sơ kiểm tra trước hoàn thuế là 120 hồ
sơ Qua kiểm tra, tổng số thuế không được hoàn là 2.077 triệu đồng Việc phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng được thực hiện đúng theo quy định tại luật quản lý thuế và Luật thuế giá trị gia tăng Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm trước hoàn thuế sau thực theo khoản 2 Điều 58 TT156/2013 TT - BTC Thời gian giải quyết đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau chậm nhất là 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ Đối với hồ sơ thuộc
Trang 8diện hoàn trước kiểm sau thì thời gian giải quyết trong 6 ngày làm việc kể từ ngày nhận
đủ hồ sơ
Cuộc kiểm tra nào cũng phát hiện được sai phạm của DN cho thấy mức độ chấp hành pháp luật thuế của DN còn kém Do vậy, cần phải tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra thuế tại trụ sở DN
Thứ hai, Kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp về thuế thu nhập doanh nghiệp
Tình trạng DN khai doanh thu chưa chính xác, vẫn tồn tại với số doanh thu khai thiếu không nhỏ Tình trạng che dấu doanh thu này làm giảm đáng kể số thuế phải nộp của các DN, ảnh hưởng đến số doanh thu NSNN
Các sai phạm chủ yếu liên quan đến doanh thu tính thuế TNDN
Các doanh nghiệp có thể che dấu doanh thu bằng rất nhiều cách khác nhau, nhưng phổ biến là các cách sau:
Một là, tình trạng DN bỏ sót những khoản đã đủ điều kiện ghi nhận doanh thu
Hai là, các doanh nghiệp bán hàng, cung cấp dịch vụ không xuất hóa đơn hoặc
xuất hóa đơn không đúng với giá thực tế bán
Ba là, các trường hợp doanh thu tăng do đơn vị quyết toán thấp hơn dữ liệu thực tế
kê khai với cơ quan thuế, các trường hợp doanh nghiệp đã xoá bỏ hóa đơn nhưng không hợp lệ…
2.3 Đánh giá thực trạng kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Chi cục Thuế quận Đống Đa
- Kết quả đạt được:
Thứ nhất, kết quả trong công tác kiểm tra hồ sơ:
+ Góp phần phát hiện được các hành vi vi phạm có tính hệ thống và đang có dấu hiệu ngày càng gia tăng và khó kiểm soát
+ Từng bước nâng cao hiệu quả, đảm bảo tính khách quan, công khai, minh bạch trong kiểm tra người nộp thuế
+ Góp phần phân bổ và sử dụng có hiệu quả nguồn lực, nâng cao kỹ năng chuyên môn
+ Công tác kiểm tra được thực hiện thống nhất theo quy trình, nâng cao chất
Trang 9lượng, hiệu quả các cuộc kiểm tra
Thứ hai, kết quả trong công tác kiểm tra việc chấp hành chế độ kế toán, chứng từ, hóa đơn:
+ Phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về thuế, gian lận về thuế, làm cho việc thực thi luật và chính sách thuế đạt kết quả tốt hơn
+ Vận hành tốt ứng dụng tin học của ngành thuế trong công tác kiểm tra thuế
Thứ ba, kết quả của kiểm tra căn cứ tính thuế, số thuế phải nộp trong hồ sơ khai thuế: Kiểm tra thuế góp phần tích cực chống thất thu ngân sách nhà nước và nâng cao
tuân thủ pháp luật thuế
- “Những hạn chế:
Thứ nhất, về kiểm tra hồ sơ khai thuế:
+ Chất lượng công tác kiểm tra thuế chưa cao.Nội dung kiểm tra đôi khi còn sơ sài, mang tính hình thức
+ Số lượng cán bộ kiểm tra còn thấp so với số lượng đơn vị kinh doanh trên địa bàn, làm cho công tác kiểm tra chưa thực sự sâu, rộng và hiệu quả
+ Khả năng phối kết hợp với các đơn vị trong nội bộ và cơ quan ban ngành có liên quan chưa cao
Thứ hai, về kiểm tra chấp hành chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ: Kiến thức và
kỹ năng về chế độ kế toán, chính sách tài chính, chính sách thuế, nghiệp vụ kiểm tra của một bộ phận công chức làm công tác kiểm tra còn hạn chế
Thứ ba, về kiểm tra căn cứ tính thuế, số thuế phải nộp trong hồ sơ khai thuế:
Thông tin về người nộp thuế tại cơ quan thuế chưa đầy đủ thông tin cần thiết…
- Nguyên nhân của hạn chế:
- Nguyên nhân cơ bản
+ Cách thức xây dựng kế hoạch kiểm tra chưa thực sự đảm bảo tính khoa học
+ Hệ thống chỉ tiêu đánh giá nhiều khi còn trùng lắp, thiếu tính đồng bộ
+ Cơ quan thuế chưa được giao chức năng khởi tố điều tra các vụ án vi phạm pháp luật về thuế mà đều phải chuyển qua cơ quan công an
Trang 10+ Khả năng ứng dụng công nghệ thông tin còn thấp, chưa đồng bộ, thiếu tính hệ thống
- Một số nguyên nhân khác
+ Trình độ hiểu biết về thuế ý thức chấp hành các luật, pháp lệnh về thuế của đại
bộ phận nhân dân còn nhiều hạn chế
+ Một số cấp uỷ, chính quyền địa phương chưa quan tâm đúng mức và chưa thực
sự coi công tác thuế là nhiệm vụ của địa phương mình
+ Cơ sở vật chất, phương tiện làm việc và văn phòng làm việc của cơ quan thuế còn rất hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc
+ Cập nhật thông tin kiểm tra chưa sâu, còn sơ sài…
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp
ngoài Nhà nước tại Chi cục thuế quận Đống Đa 3.1 “ Căn cứ đề xuất và phương hướng hoàn thiện kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Đống Đa
Hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra ngày càng sâu rộng như hiện nay sẽ hỗ trợ tích cực cho tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, từ
đó thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam là phải đẩy mạnh cải cách, trong đó cải cách chính sách thuế là yêu cầu bắt buộc đầu tiên để phù hợp với các cam kết hội nhập mà Việt Nam đã ký kết
Phương hướng hoàn thiện kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Đống Đa:
Một là, Kiểm tra thuế phải được tiến hành thường xuyên
Hai là, Kiểm tra phải được tiến hành đơn giản, công khai về thủ tục hành chính, không gây phiền hà cho doanh nghiệp
Ba là, Nâng cao năng lực hoạt động kiểm tra, giám sát thuân thủ pháp luật của người nộp thuế Nghiên cứu bổ sung nhiệm vụ điều tra về thuế cho cơ quan thuế
Bốn là, Xây dựng, ban hành chế độ quy định về quản lý kiểm tra thuế đối với người nộp thuế trên cơ sở quản lý rủi ro; xây dựng cơ sở dữ liệu người nộp thuế, trên cơ