Hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Agribank - Chi nhánh Mê Linh

Thông qua các luận văn, luận án mà tác giả đã liệt kê ở trên, có thể thấy hiện nay nội dung chủ yếu trong nghiên cứu về kiểm soát nội bộ tại ngân hàng thương mại được thực hiện tại các[r]

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Lý do chọn tên đề tài

Trong bất kỳ nên kinh tế nào, hệ thống ngân hàng thương mại cũng giữ một vai trò rất quan trọng trong quá trình ổn định và phát triển kinh tế - xã hội Với chức năng là một định chế tài chính trung gian, hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò điều tiết nền kinh tế thông qua các hoạt động nghiệp vụ của minh Hoạt động kinh tế có hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ có hiệu quả, ngoài ra cũng phụ thuộc nhiều vào hoạt động của hệ thống ngân hàng Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh ngân hàng là loại hình kinh doanh chứa đựng nhiều rủi ro, với nhiều hoạt động nghiệp vụ kinh tế liên quan trực tiếp tới tiền, chính vì vậy đảm bảo được

an toàn trong hoạt động ngân hàng không chỉ là mối quan tâm của các chủ sở hữu ngân hàng quan tâm mà còn là mối quan tâm của những người gửi tiền, các tổ chức kinh tế xã hội, và còn là mối quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước

Để phòng ngừa và hạn chế những rủi ro có thể xảy ra trong qua trình hoạt động kinh doanh ngân hàng, ngoài áp dụng những biện pháp giám sát, thanh tra của các cơ quan quản lý Nhà nước, thì các ngân hàng cũng cần xây dựng cho mình các biện pháp hữu hiệu để tự bảo vệ mình Biện pháp quan trọng và có ý nghĩa thiết thực nhất với các ngân hàng thương mại là phải thiết lập, củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị mình Đây là nội dung quan trọng và cần thiết để xây dựng được một hệ thống ngân hàng vững mạnh, kinh doanh hiệu quả, chiếm được sự tin tưởng của khách hàng và đóng góp quan trọng cho sự phát triển chung của nền kinh tế

AgribankChi nhánh Mê Linh được thành lập và đi vào hoạt động như một Chi nhánh loại 1 trực thuộc Hội sở chính của Agribank Việt Nam Trải qua gần 10 năm hoạt động tách riêng từ một Chi nhánh cấp huyện trực thuộc Agribank tỉnh Vĩnh Phúc chuyển

về trực thuộc Hội sở chính, Agribank Chi nhánh Mê Linh đã dần trưởng thành và có nhiều bước tiến phát triển đáng kể Đi kèm với đó là thời gian Chi nhánh tách ra hoạt động thuộc Hội sở chính là khoảng thời gian khủng hoảng kinh tế diễn ra tại Việt Nam, nền kinh tế sụt giảm, đầu tư kinh doanh gặp nhiều bất lợi, nhưng vì để mở rộng quy mô

hoạt động và cố gắng đạt đủ điều kiện để hoạt động như một Chi nhánh loại 1 giống các Chi nhánh khác trong Thành phố Hà Nội, Agribank Chi nhánh Mê Linh đã đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng mà lẽ ra thời điểm này nên hạn chế, đầu tư vào những dự án lớn mà rủi ro cao nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng nhanh Chính vì thế, đi kèm với tăng trưởng nhanh là nguy cơ xảy ra rủi ro trong kinh doanh tăng cao, vì vậy ý thức được tầm quan trọng của kiểm soát nội bộ trong sự phát triển của Agribank Chi nhánh Mê Linh hiện nay, hướng đến mục tiêu phát triển đi đôi với tăng trưởng bền vững, tác giả đã lựa chọn đề tài “hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại ngân hàng Agribank Chi nhánh Mê Linh”để nghiên cứu

1.2 Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Trong thời gian thực hiện đề tài lựa chọn nghiên cứu, tác giả đã thực hiện tìm tòi một số luận văn, luận án tiến sĩ, sách, báo, cũng như nhiều bài viết có liên quan đến kiểm soát nội bộ trong hệ thống ngân hàng thương mại, có thể kể đến như sau:

- Nguyễn Hải Minh (2008):“Nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam”,luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế quốc dân,luận văn

đã hệ thống hóa được lý luận về kiểm soát nội bộ, qua đó liệt kê chi tiết về hoạt động kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Ngoại thương,các đặc điểm hoạt động của Ngân hàng Ngoại thương có ảnh hưởng tới kiểm soát nội bộ

- Huỳnh Tấn Phi (2015): “Giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam- BIDV”, luận văn thạc sĩ tại trường Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh.Luận văn đã hệ thống hóa lý luận về kiếm soát nội bộ và đặc điểm hoạt động tín dụng trong ngân hàng thương mại đồng thời đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam Ngoài ra luận văn đã nêu ra được những hạn chế của kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng tại BIDV như: Việc phân công, phân nhiệm trong khâu thẩm định và quản lý nợ chưa rõ ràng, chất lượng kiểm tra, kiểm soát chưa cao; chính sách trong hoạt động tín dụng chưa được xây dựng bài bản Từ đó đưa ra được những giải pháp cụ thể để hoàn thiện những hạn chế đó

- Nguyễn Thị Lan Hương (2016):“Hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ tại ngân hàng thương mai cổ phần ngoại thương Việt Nam”, luận văn thạc sĩ tại ĐH Kinh tế -ĐHQG Hà Nội Luận văn đã cụ thể hóa được các nội dung của từng hoạt động nghiệp vụ trong hệ thống Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, thêm vào đó là đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ của Ngân hàng Ngoại thương với các đặc điểm hoạt động nghiệp vụ trong hệ thống, tuy nhiên theo tác giả đánh giá là luận văn còn một số điểm sơ sót như hoạt động Kế toán ngân quỹ là một nghiệp vụ rất quan trọng trong hệ thống ngân hàng tuy nhiên luận vănnhắc đến rất sơ sài, chủ yếu luận văn tập trung cho hoạt động tín dụng

- Phạm Thị Mỹ Ly (2012): “Tăng cường kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng của ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam- Chi nhánh Đà Nẵng”, luận văn thạc sỹ Trường Đại học kinh tế - TP Hồ Chí Minh Luận văn đã hệ thống hóa được lý luận về kiểm soát nội bộ, qua đó đi sâu phân tích thực trạng kiểm soát nội bộ tại EIB Đà Nẵng thông qua việc khảo sát thực tiễn tại Chi nhánh và tìm ra những thiếu sót, sai phạm tiềm

ẩn có thể dễ xảy ra rủi ro

- Hồ Tuấn Vũ (2016): “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ trong các Ngân hàng thương mại Việt Nam”, luận án tiến sĩ tại Trường Đại học kinh tế - TP Hồ Chí Minh Luận án ngoài việc đã hệ thống hóa được lý luận về kiểm soát nội bộ còn đề xuất mở rộng thêm hai nhân tố mới trong các nhân tố ảnh hưởng đến

sự hữu hiệu của kiểm soát nội bộ đó là Thể chế chính trị và Lợi ích nhóm Ngoài ra trong luận án còn nghiên cứu và đánh giá các nhân tố đó có ảnh hưởng như thế nào đến hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam Luận án được trình bày theo các nội dung rất logic và khoa học, mang đến cho người đọc nhiều kiến thức mới tuy nhiên được diễn giải

dễ hiểu và hợp lý

Thông qua các luận văn, luận án mà tác giả đã liệt kê ở trên, có thể thấy hiện nay nội dung chủ yếu trong nghiên cứu về kiểm soát nội bộ tại ngân hàng thương mại được thực hiện tại các Hội sở chính của các ngân hàng, rất ít tác phẩm nghiên cứu về kiểm soát nội bộ tại các Chi nhánh của các ngân hàng và có cũng chỉ nghiên cứu về hoạt động tín dụng – hoạt động phổ biến tại ngân hàng Chính vì vậy để có thể tìm hiểu được đặc trưng riêng về hoạt động kinh doanh tại từng Chi nhánh của từng ngân hàng, tác giả sẽ thực

hiện nghiên cứu tại Agribank Chi nhánh Mê Linh, thông qua luận văn “Hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh” sẽ đánh giá được những đặc điểm trong hoạt động kinh doanh, đặc điểm về địa bàn hoạt động có ảnh hưởng đến kiểm soát nội bộ tại ngân hàng

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu nghiên cứu đề tài để làm sáng tỏ những nội dung chủ yếu sau:

- “Hệ thống hóa lý luận về kiểm soát nội bộ và áp dụng vào hệ thống ngân hàng thương mại

- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh

- “Trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng kiểm soát nội bộ, đánh giá các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế của kiểm soát nội tại Agribank Chi nhánh Mê Linh từ đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh””

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

- Kiểm soát nội bộ là gì?Các yếu tố cấu thành kiểm soát nội bộ?

- Đặc điểm của ngân hàng thương mại có ảnh hưởng như thế nào đến kiểm soát nội bộ?

- Thực trạng kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh như thế nào?

- Ưu điểm, nhược điểm của kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh là gì?

- Giải pháp nào để hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi Nhánh Mê Linh?

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

-Đối tượng nghiên cứu : Là kiểm soát nội bộ tạiAgribank Chi Nhánh Mê Linh -Phạm vi nghiên cứu :Luận văn nghiên cứu chủ yếu về các yếu tố cấu thành kiểm soát nội bộ của Agribank Chi nhánh Mê Linh Luận văn tập trung xem xét, đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ của Agribank Chi nhánh Mê Linh thông qua các số liệu đánh giá

cụ thể từ năm 2014-2016

1.6 Phương pháp nghiên cứu

“Thực hiện đề tài này, tác giả vận dụng cơ sở lý thuyết về kiểm soát nội bộ trong hệ thống ngân hàng thương mại, cụ thể hệ thống lý luận kiểm soát nội bộ theo ủy ban Basel với việc tích hợp các lý luận về kiểm soát nội bộ của Báo cáo COSO làm khung lý luận”

thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp Sau khi thu thập và tổng hợp, dữ liệu sẽ được phân tích, đánh giá để rút ra được các kết luận từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện cho đối tượng nghiên cứu”

Thu thập số liệu thứ cấp: Đây là những số liệu chi tiếtvề hoạt động tại các phòng

chuyên môn nghiệp vụ, phòng giao dịch, kết quả kinh doanh chungcủa Chi Nhánh được tác giả tổng hợp thông qua các phòng nghiệp vụ, phòng giao dịch và các nguồn thông tin khác

Thu thập số liệu sơ cấp: Số liệu sơ cấp được tác giả tự tổng hợp thông qua thực tế

công việc, và đồng thời kết hợp trao đổi trực tiếp với các đồng nghiệp để đưa ra các đánh giá khách quan, toàn diện

- Phương pháp phân tích thông tin:

Sau khi số liệu sơ cấp được thu, phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh, các hạn chế của kiểm soát nội bộ hiện nay, tìm hiểu những nguyên nhân gây ra những hạn chế đó đề từ đó có những giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ

1.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

- Về mặt lý luận: Với việc đi vào nghiên cứu, đánh giá, phân tích kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi Nhánh Mê Linh Tác giả đã có quá trình nghiên cứu và hệ thống hóa cơ

sở lý luận về kiểm soát nội bộ trong hệ thống Ngân hàng thương mại Chỉ rõ và nêu bật những đặc điểm của ngành Ngân hàng ảnh hưởng tới kiểm soát nội bộ

- Về mặt thực tiễn:“Đề tài nghiên cứu tác giả thực hiện đã phân tích, đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ tại Agribank chi nhánh Mê Linh từ đó đánh giá những kết quả đạt được, đưa ra được các hạn chế yếu kém cần khắc phục, chỉ ra nguyên nhân và kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Agribank Chi nhánh Mê Linh

Thông qua đó, tác giả hy vọng, với những kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn của đề tài, các Chi nhánh khác của Agribank và một số các tổ chức tín dụng khác có thể ứng dụng một phần nào đó vào hoạt động kiểm soát nội bộ của đơn vị mình”

1.8 Kết cấu của luận văn

Chương 1: Giới thiệu chung về đề tài

Chương 2: Cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ trong ngân hàng thương mại

Chương 3: Thực trạng kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Agribank-CN Mê Linh

Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Agribank-Chi Nhánh Mê Linh